Vindication of Ecclesiastical Volume 3, Volume 2 · Book · Chapter 2 · Document 63
GREGORIƲS Epiſcopus, ſervus ſervorum Dei, Venerabili fratri, taliLiterae Papales. Epiſcopo, vel tali, ſalutem & Apoſtolicam benedictionem. Petri navicula, matris Eccleſiae ſinus, quaſi negociorum operta fluctibus, & quaeſtionum urgentium agitata procellis, dexteram Jeſu Salvatoris implorat. Ea quidem flatibus Aquilonis impulſa, dormire videtur Dominus, n utant diſcipuli, nautae quaſi naufrugii verentur ventum, & eventum populi trepidant, clamat Petrus utinam tepeſcentibus caeteris, ſaltem porrigerent filii opem, & operam conſilii ſalutaris, nec ipſam fluctus involvat, nec pyrata crudelis abducat. Porro, foedere naturalis pactionis irrupto, fides quatitur, charitas refrigeſcit, tepeſcit devotio, creſcit & invaleſcit iniquitas in dominum, & proximum commiſſura; ex quibus fidei Chriſtianae profectibus evidens praeſtatur obſtaculum, ſequuntur diſpendia, & plebs devota fidelium, beneficio quietis excluſo, variis moleſtiis fatigatur. Quae communis ſtatura judicii Apoſtolicae dignitatis auctoritas, juſtae diſcuſſionis examine prudenter appendens, ut omnium generalis & una mater utilitati provideat, ſingulorum, manus fortium Regum videlicet, Praelatorum, Principum, & aliorum fidelium, non indigne advocare decrevit, ut multiplicatis clamoribus, dominum ſuſcitet dormientem, & plurium adjuta conſiliis, praementia faciat onera leviora: expeditionis optatae portum foeliciter petitura. Inter quos, te Frater Epiſcope, devotum Eccleſiae filium, & nobile membrum ipſius, ut venires ad matris Eccleſiae gremium ad proximum ventnrum feſtum Reſurrectionis dominicae, literis recolimus Apoſtolicis convocaſſe. Verum, ſicut pro certo didicimus, ſingularis ille dudum Eccleſiae filius, Apoſtolico provectus & defenſus auxilio, de puero tunc omni deſtituto ſuffragio, ad Imperii culmen humero materno tranſlatus, ea non contentus injuria, qua mercede recompenſans, in qua patris irrumpit ſolium, matris exponere pudicitiam, & vendicare Sanctuarium indevotus intemptat, aſtutus ad haec in ipſa armatur inſidiis, Praelatisnuper vocatis a nobis, acceſſum ſuis terroribus interdicens, ut nullius expers calumniae illam quam gravibus infeſtat moleſtiis, nec in filiorum patiatur ſolatio reſpirare. Cum igitur tam Sanctum generalis utilitatis propoſitum ſub fiducia divini favoris aſſumptum, humanis non debeat verſutiis retardari, fraternitatem veſtram rogamus, monentes attente per Apoſtolica ſcripta, & diſtricte percipiendo mandantes, *So they did who obeyed the Emperor rather then the Pope, Rom. 13. 1. to 8. Tit. 3. 1.Deum praeferens homini, & difficultaribus omnibus ob meritum fidei, ante in ſupra-dicto termino ad ſedem Apoſtolicam accedere non omittas: ut mater filiorum roborata praeſentia, hoſtis adverſantis obſtaculo providentia divina ſubſato, piae intentionis exordium foelici conſummatione concludat. Nos enim ſuper omnibus, quae ad tantum negotium expediunt, annuente Domino, providere curabimus, prout tibi exparte noſtra plenius exponetur. Datum Laterani, Idibus Octobris, Pontificatus noſtri anno decimo quarto.
Facti igitur aequanimiores Praelati, ad iter inchoatum praeparaverunt imperterriti, ſperantes indubitanter, quod Dominus Papa; Deo favente, ſaltem per mare vias ſibi ſecuriſſimas, praeparaſſet: Anglici tamen, Francorum conſilio adquieſcentes, obiterque ad loca tutiora ſe transferentes, utpote Norwicenſis, & quidam alii, rei exitum ſub ſilentio cautius explorarunt.
During the Wars, and theſe conteſts between the Emperor, Pope and Biſhops,Mat. Par. Hiſt. Angl 542. 543, 544, 545. about this Council, the Tartars encouraged by the Chriſtians differences, invaded Hungary with a great Army: Pro qua immani tribulatione, & Eccleſiae damnoſa, quae inter Dominum Papam & Dominum Imperatorem orta eſt diſcordia, indicuntur jejunia & orationes, cum eleemoſynis largioribus diverſis Regionibus; The Emperour by his Letters to the King of England, and other Chriſtian Princes, ſignified the great danger all Chriſtendome and Chriſtian Religion were in, by the Tartars invaſions, occaſioned by the Popes implacable malice in ſtirring up his ſubjects to rebel againſt him, and protecting, encouraging, aſſiſting, them in their rebellions, whereby he was much diſabled, to reſiſt and fight the Tartars: Adding, Cum voluntas (Papae) pro jure fuerit, linguae lubricum diſcurſum non regenti, & à multiplici genere diſſidii, quod attemptavit, non dedignatus eſt abſtinere, per legatos & nuntios ſuos, crucem quam adverſus tyrannidem Tartarorum vel Saracenorum, terram ſanctam invadentium & occupantium, exercuiſſe debuit & decebat, juſſit contra me (brachium, & Eccleſiae advocatum) publicari, rebellibus noſtris, graviter contra honorem noſtrum & famam exultando conſpirantibus. Et cum maxima nobis immineat cura, nos a domeſticis & familiaribus hoſtibus expedire, qualiter & barbaros expellemus? And in his letters to the King of France, he added this Clauſe: ait enim, commovit vehementius, Reipublicae ſedulus Procurator. Admiramur ſuper Francorum prudentia, quod non ſubtilius caeteris Papales aſtutias conſideratis, vel non attenditis cupiditates. Proponit enim ambitio ipſius inſatiabilis omnia fidelium Regna ſuo ſubjicere dominatui, ab Anglorum conculcata Corona ſumens exemplariter conſequentiam, et ut culmen Imperii ſuis inclinet nutibus, auſa eſt praeſumptuoſo conatu, et auſu temerario, protervius inhiare.
This Antichriſtian Pope notwithſtanding the apparent danger to all Chriſtian Princes by the Tartars invaſion, and theſe Letters of the Emperor, proceeded impetuouſly inMat. Paris Hiſt. Ang Edit Londini. p. 561, 562 563. Admonet Papa Praelatos, ut ſpreto Imperatore Concilium properent. his deſignes againſt him, convening a Council to depoſe him notwithſtanding the Emperors prohibitions, but with very ill ſucceſſe to his Legates and Prelates.
Dierum ipſorum curriculo, infauſto caſu, dominus Preneſtinus, nomine Jacobus, quandoque Legatus in Francia, & dominus Otto Cardinalis in carcere Tulliano Diaconus, aliquando Legatus in Dacia, & poſtea in Anglia, & Gregorius de Romagna, tunc ad Januenſes Legatus miſſus, ut ſibi omnes obedientes ab omnibus peccatis ſuis abſolveret, apud Januam commorabantur, de claſſe ſibi providentes. Erant autem cum ipſis Archiepiſcopi, Epiſcopi, Abbates quamplurimi, qui cum timerent minas Imperatoris ſi transfretarent, frequenter Epiſtolas & nuncios à Domino Papa receperunt conſolatorias & admonitorias, ut non omitterent navigando ad Concilium properare, imo potius ſpretis ſecularibus comminationibus, Patri ſpirituali promptius obedirent. Facta autem fuit conventio inter eos & Januenſes, mediante non minima pecunia; ut ipſi Januenſes omnes tam Legatos quam Praelatos, cum ſua ſequela, indempnes et illaeſos, etiam invito Imperatore, ad Romanam Curiam ſalvo perducerent. Et dum ſuper his tractatum haberent diligentem & prolixum, fluctuantibus aliquibus, quid tutius, quid conſultius foret agendum, ſignificavit Dominus Papa, quod in brachio ſeculari auxilium efficax tam validum obviam per mare, ad ipſorum ducatum & protectionem, ipſis exeuntibus de portu, indubitanter in navali expeditione tranſmitteret, quod nullo modo valerent reſiſtere manus adverſantium, nec etiam ipſe Imperator, quem Dominus Papa Sathanae dederat in perditionem, utpote anathemate multiplici innodatum. Quo mandato nimis eos paterna conſolatio animavit, imo adeo ut cujuſlibet periculi diſcrimen, vel mortem amplecterentur. (But how vain and deſtructive this their groundleſſe confidence and obedience to the Pope, proved, the ſequel will demonſtrate.)
Cum autem haec praedicta Imperatori innotuiſſent, intellexit evidenter, quod Imperator petit a Praelatis ut per terram ad Concilium proficiſcantur.Dominus Papa ad dejectionem ipſius ſitienter anhelebat, & ad hoc tam diſtricte Praelatos advocabat, in nullo voluntati ejus contradicturos, coepit formidare ſibi vehementer, & deſiderabat, ut per ipſum itinerantes, per terram venirent, ut plenius de jure, de quo confidebat, inſtruerentur, ne falſis ſuggeſtionibus circumvenirentur, nec aliquo modo ſine tali certificatione ad Romanam curiam ſubito navigando tranſmearent. Miſſis igitur Legatis ſolennibus ad ipſos jam navigare praeparatos, ſignificavit eis modeſte & humiliter, ut pacifice & omni ſecuritate per omnes terras ſuae ditioni ſubjectas, dummodo non per mare vel maritima, tranſmigrarent; ſcirentque certiſſime, quod nullus ſuorum ipſos offenderet itinerantes. Et ſi forte non crederent Imperialibus promiſſis, providerent ſibi formam ſecuritatis, & ſe eandem formam ſequuturum per omnia ſecundum eorum diſpoſitionem, indubitanter promittebat. Imo etiam cauſam ſuam, poſtquam ipſis viva voce penitus explicaſſet, & per omnia ipſos ad unguem inſtruxiſſet, fideliter ac fiducialiter committeret, toti Concilio judicialiter examinandam, & ſententialiter determinandam, diſcretumque examen tot & tantorum patrum ſanctorum ſe ſpopondit ſubiturum. Et ſic ipſos fore procuratores, aduocatos & judices omni qua potuit inſtantia poſtulavit, perſuadendo, imperando, ſupplicando, ſecundum illud Poeticum:
Imperium, Promiſſa, preces, confudit in unum.
Conqueſtus eſt inſuper graviter de impetu Papalis perſecutionis indefeſſo, ita ut audientes fere ad lachrymas provocavit & commovit, aſſerens, quod Dominus Papa ipſum, nec convictum, nec confeſſum, pro iniquiſſimo Haeretico, et fidei Chriſtianae valido ac manifeſto impugnatore fecit haberi, et multis regionibus excommunicari, et quam graviter ſcivit ac potuit ſcandaliſavit, nomenque et famam, quo nihil eſt damnoſius, irreſtaurabiliter denigravit, et ad dejectionem ipſius niſibustotis anhelavit. Et nuper cum complacuerat & convenerat meae parti ac ſuae communiter, Concilium convocari, in quo praeſto parabamus cauſas hinc inde propalare, judicium commune ſubituri, ipſe Papa perperam formam convocationis praeloquutae alteravit, publicos inimicos Imperii, ac Laicos & ſeculares perſonas convocando, potius ad praelia quam pacem praeparatos, ſecundum tenorem Epiſtolae Regi Angliae, & aliis Principibus tranſmiſſae: in qua retiacula abſcondita & muſcipulas Papalis aſtutiae certius detunicavi. In qua etiam Epiſtola praemunivi eoſdem, ne praelatos ſuos per meam ſinerent ditionem tranſmeare, ſicut ſe ſuaque diligebant. Addiditque Imperator, ſicut alias & in dicta Epiſtola mandaverat, quod periculoſum foret & rationi diſſonum penitus, Domino Papae manifeſto adverſario, & ſuis conſentaneis, qui potius videntur conſpiratores in ſubverſionem ſacri Imperii, quam Judices aequitatis, aſſeſſoribus cauſam principalem, & ejus circumſtantias ignorantibus, tam arduam cauſam inaequali foro committere.
Summopere igitur deſideravit Imperator, ut per eum in pace venirent Praelati,Cauſae cur Imperator ad Praelatos non poteſt accedere. de cauſa ſua plenius inſtruendi, ut de omnibus occultis circumſtantiis eos certificaret. Ipſe enim nullo modo ad ipſos Praelatos perſonaliter poterat accedere, tum pro carentia theſauri, quem effuderat in diuturna obſidione Faventiae, & aliis variis negotiis, quorum maximum de exercitu filii ſui contra Tartaros, & aliis, quae opportuit cautius continuare; tum propter Januenſes ſibi rebelles, quibus noluit niſi in forti manu appropinquare.
Praelati vero, Legatorum animati promiſſionibus et Papalibus Legati nolunt per terram ad Concilium proficiſci.crebro miſſis Epiſtolis conſolatoriis, in quibus ſe promiſ…t per mare obviam mitere juvamen feſtinum & efficax, noluerunt quomodolibet a propoſito ſuo reſilire. Dicebant etenim, Non eſt fides, adhibenda cavillalatoris dictis excommunicati. Contemptis igitut Imperatoriis conſiliis & petitionibus, Praelati confidentes in multitudine Januenſium, qui in navali certamine expediti, minas & vires Imperiales contempſerunt, naves aſcenderunt, praeambulis Januenſibus, qui multiplicabant loqui ſublimia, aſſerentes vires adverſantium nullatenus ſibi formidabiles, meticuloſos & puſillanimes Praelatos & litteratos appellantes, & erat ſuperbia eorum major quam poteſtas. Galeis igitur diſpoſitis & ordinatis cum navibus, verſus Orientem in clamore tumultuoſo nautarum, & clangore buecinarum mare Tyrrhenum ſulcaverunt.
Quod eum Domino Imperatori ſignificaretur, doluit ſe contemptum, & ſua monitaImperator jubet Praelatos capi. cum precibus aſpernari. Miſitigitur ad Henricum filium ſuum, quem de conſuetudine appellat naturalem, cui commiſerat mare, & maritima cuſtodienda cum navali exercitu ad impediendum tranſitum Praelatorum, ut ipſos jam navigantes capere non formidet, vel ſubmergat, vel trucidet, (as they well deſerved for their pride, contumacy, rebellion and Treachery)
Dictus igitur Henricus, paternis praeceptis obediens, mifit obviam eiſdem Janisenſibus Legati cum Praelatis capiuntur.Legatos & Praelatos confidenter ducentibus, viginti galeias novas & ſolidiſſimas, manu militari optime communitas in prima fronte, quibus primicerius praeerat Stollius pyratarum peritiſſimus. Factoque congreſſu navali cruentiſſimo, Piſan…s quibus ſpecialter praefuit Henricus cum jam dicto Stollio, qui per modum fulgurantis tempeſtatis irruit ad certamen, victi ſunt Jaenuenſes, captique Praelati cum Legatis, et aliqui ſubmerſi vel caeſi, ſcilicet Archiepiſcopus de Ʋeſentia & multi alii quos longum eſt numerare. Ex Abbatibus tamen vix Savi…enſis ope Johannis de Lexintuna, militis ſtrenuiſſimi & elegantis, fratris ſui▪ ac Nuncii Regis Angliae, evaſit liber & illaeſus. De hujuſmodi autem infortunato caſu▪ per hanc Epiſtolam, cui communis fama perhibet teſtimonium, evidenter certificamur.
Captis igitur & praeſentatis Praelatis & Legatis cum ſuis Januenſibus Domino Imperatori, ſcripſit idem Imperator Regi Anglorum, necnon & aliis Principibus in haec verba: