Vindication of Ecclesiastical Volume 3, Volume 2 · Book · Chapter 2 · Document 171
INNOCENTIUS Epiſcopus ſervus ſervorum Dei, &c: Sacro praeſente Concilio,Anno 1245: Mat. Paris, p. 648, 649, &c. Papa Excommunicat Fredericum Imperatorem in Concilio Lugdunenſi. ad rei memoriam ſempiternam, ad Apoſtolicae dignitatis apicem, licet indigni, dignatione divinae Majeſtatis aſſumpti, omnium Chriſtianorum curam vigili ſedulaque ſolertia gerere, ac intimae conſiderationis oculo ſingulorum facta & dicta diſcernere; & providae deliberationis ſtatera librare debemus, ut quos juſti vigor examinis dignos oſtenderit, congruis attollamus et evehamus favoribus; quos autem reos et culpabiles invenerimus, poenis debitis pro gravitate culpae, afficiamus et deprimamus: appendentes femper meritum & praemium aequa lance, retribuendo cuique juxta qualitatem operis, ſive boni, ſive mali, poenae, vel gratiae quantitatem. Sanè cum àiu bellorum diuturna commotio, nonnullas profeſſionis Chriſtianae provincias & regiones graviter afflixiſſet; nos toto cupientes mentis affectu tranquillitatem & pacem Eccleſiae Sanctae Dei, ac generaliter cuncto populo Chriſtiano reſtituere ac reducere: ad praecipuum Principem ſaecularem, hujus diſſenſionis ac tribulationis auctorem, à foelicis recordationis Gregorio Papa Praedeceſſore noſtro, Pro ſuis exceſsibus anathematis vinculo innodatum, ſpeciales Nuncios magnae auctoritatis viros, venerabiles videlicet fratres noſtros P. Abbatem Albanenſem, tunc autem temporis Rothomagenſem Archiepiſcopum, & W. Sabinenſem tunc, quondam vero Mutinenſem, Epiſcopos, ac dilectum noſtrum filium Gulielmum, Baſilicae duodecim Apoſtolorum Presbyterum Cardinalem, tunc Abbatem Sancti Facundi; qui ſalutem zelabantur ipſius, duximus deſtinando. Facientes ſibi proponi per ipſos, quod nos, & fratres noſtri, quantum in nobis erat, pacem per omnia ſecum habere nitimur; ut cum omnibus hominibus paratiſumus; optabamus pacem ſibi & tranquillitatem dare, ac mundo etiam univerſo. Et quia Praelatorum, Clericorum, omniumque aliorum, quos detinebat captivos, & omnium tam Clericorum, quàm Laicorum, quos ceperat in galeiis, reſtitutio, poterat eſſe pacis & reconciliationis plurimum inductiva; illum, ut eos reſtitueret, (cum hoc idem, tam ipſe, quàm ſui Nuncii, antequam ad Apoſtolatus vocati eſſemus officium, promiſiſſent) rogari & peti ab ipſo fecimus per eoſdem, ac proponi inſuper, quod iidem pro nobis parati erant audire & tractare pacem, ac etiam audire ſatisfactionem, quam facere vellet Princeps de omnibus pro quibus vinculo erat Excommunicationis aſtrictus, et offerri. Praeterea, quod ſi etiam eum in aliquo contra debitum laeſerat Eccleſia (quod tamen non credebat) parata erat corrigere, ac in ſtatum debitum reformare. Et ſi diceret ipſe, quod contra juſtitiam in ullo ipſum laeſerat Eccleſia, vel etiam quod nos eum contra juſtitiam in ullo laeſiſſemus; parati eramus vocare Reges, Praelatos, & Principes, tam Eccleſiaſticos, quàm ſaeculares, ad aliquem tutum locum, ubi ſimul per ſe, vel per ſolennes Nuncios convenirent. Eratque parata Eccleſia etiam de conſilio Concilii ſibi ſatisfaccre, ſi cum laeſiſſet in aliquo, ac revocare Excommunicationis ſententiam, ſi quam contra ipſum injuſte tuliſſet: & eum omni manſuetudine & miſericordia, (quantum cum Deo & honore ſuo fieri poterat) tractare; & de injuriis & offenſis ipſi Eccleſiae ſuiſque per eum irrogatis, ſatisfactionem ab ipſo recipere. Volebat etiam Eccleſia omnes amicos ſuos, ſibique adhaerentes, in pace ponere, plenaque ſecuritate gaudere; ut nunquam hac occaſione poſſent aliquod in poſterum ſubire diſcrimen, aut periculum. Sed licet ſic apud eum pro pace paternis monitis & precuminſistere curaverimus lenitate, idem tamen Pharaonis imitatus duritiam, & morè Aſpidis obturans aures ſuas, hujuſmodi preces & monita, *As he did the Emperors in reality.elata obſtinatione, ac obſtinata elatione et ſuperbia deſpexit ac contempſit. Et licet proceſſu temporis, in die coenae Domini proximo nuper praeterita praecedente, coram nobis & fratribus noſtris Cardinalibus; praeſentibus chariſſimo in Chriſto filio noſtro Conſtantinopolitano Imperatore illuſtri, coetu quoque non modica Praelatorum, & de ſenioribus ac ſanioribus Senatoribus Populoque Romano, & juxta multitudinem aliorum, qui eodem die, propter ſolennitatem ipſius, de diverſis mundi partibus ad Apoſtolicam ſedem convenerunt; quod ſtaret mandatis noſtris & Eccleſiae, per Nobilem virum Comitem Tholoſanum, ac Magiſtros Petrum de Vinea, & Thaddaeum de Sueſſa, Curiae ſuae Judices, & procuratores ſuos, ſpeciale ſuper hoc ab ipſo mandatum habentes, praeſtiterit iuramentum, poſtmodum tamen quod *And did not Popes do the like to him?juraverat, non implevit. Quinimò ea intentione ipſum praeſtitiſſe juramentum probabiliter creditur, ſicut ex factis ſequentibus colligitur evidenter, ut eidem Eccleſiae ac nobis illuderet potius, quam pareret; cum anno & amplius jam elapſo, nec adipſius Eccleſiae gremium revocari potuerit, nec ſibi de illatis ei damnis & injuriis curavit ſatisfacere, licet ſuper hoc extiterit requiſitus. Propter quod non volentes, nec etiam valentes, abſque gravi Jeſu Christi offenſa, ejus iniquitates & ſcelera amplius tolerare: cogimur, urgente nos conſcientia, animadvertere in eundem. Et ut ad praeſens, de caeteris ejus ſceleribus & iniquitatibus taceamus; quatuor graviſſima, quae nulla poſſunt celari tergiverſatione, commiſit. Dejeravit enim multoties; pacem quondam inter Eccleſiam & Imperium reformatam, temerè violavit; *The Emperors ſeiſing of Rebels & Traytors to him, declared Sacrilege by this Pope.Perpetravit etiam ſacrilegium, capi faciens Cardinales Sanctae Romanae Eccleſiae, ac aliarum Eccleſiarum Praelatos et Clericos, religioſos, et ſaeculares, venientes ad Concilium, quod idem praedeceſſor duxerat convocandum. De haereſi quoque non dubiis & levibus, ſed difficilibus & evidentibus argument is ſuſpectus habetur: plura ſiquidem eum commiſiſſe perjuria ſatis patet. Nam olim cum in Siciliae partibus commorabatur, priuſquam eſſet ad Imperii dignitatem electus, coram bonae memoriae G. Sancti Theodori Diacono Cardinali, Apoſtolicae ſedis Legato, foelicis recordationis Innocentio Papae, praedeceſſori noſtro, & ſucceſſoribus ejus, Eccleſiaeque Romanae, pro conceſſione Regni Siciliae, ab eadem Eccleſia ſibi facta, fidelitatis praeſtitit juramentum. Et ſicut dicitur, illud idem poſtquam ad eandem dignitatem elect us extitit, & venit ad Ʋrbem, coram eodem Innocentio ſuiſ que fratribus Cardinalibus & aliis multis praeſentibus, ligium homagium in ejus faciens manibus innovavit. Deinde, cum in Alemannia eſſet, eidem Innocentio Papae, & ipſo defuncto, bonae memoriae Honorio Papae, praedeceſſori nostro, & ejus ſucceſſoribus, ac ipſi Eccleſiae Romanae, praeſentibus Imperii Principibus ac Nobilibus, juravit, honores, jura, et poſſeſſiones Romanae Eccleſiae, pro poſſe ſuo, ſervare ac protegere bona fide. Et quod quaecunque ad manus ſuas devenirent, ſine difficultate reſtituere procuraret, nominatis expreſſe dictis poſſeſſionibus in hujuſmodi juramento; quod poſtmodum confirmavit, Coronam Imperii jam adeptus. Sed horum trium juramentorum temerarius extitit violator & tranſgreſſor, non ſine proditionis nota, et laeſae crimine Majeſtatis. Nam contra praefatum praedeceſſorem noſtrum Gregorium, & fratres ſuos Cardinales, comminatorias Literas eiſdem fratribus deſtinare; ac dictum Gregorium apud fratres ipſos, ſicut apparet per Literas ab eodem tunc direct as: eiſdem etiam, prout fertur, per univerſum ferè orbem terrarum multipliciter diffamare praeſumpſit. Ac venerabilem fratrem noſtrum Ottonem Portuenſem, tunc Sancti Nicholai in carcere Tulliano Diaconum Cardinalem, & bonae memoriae J. Praeneſtinenſem Epiſcopos, Apoſtolicae ſedis Legatos, nobilia & magna Eccleſiae Romanae membra, perſonaliter capi fecit, et bonis omnibus ſpoliatos, ac per diverſa loca non ſemel ignominioſe deductos et circumductos, carceribus mancipari. Privilelium inſuper, quod Beato Petro, et ſucceſſoribus ejus in ipſo, tradidit Dominus Ieſus Chriſtus, videlicet; Quodcunque ligaveritis ſuper terram, erit ligatum & in coelis; quodcunque ſolveritis ſuper terram, erit ſolutum & in coelis. (in quo authoritas et poteſtas Romanae Eccleſiae conſiſtit) pro viribus diminuere, vel ipſi Eccleſiae auferre ſategit, ſcribens ſe praefati Gregorii Papae, praedeceſſoris noſtri, non vereri latam ab eo Excommunicationis ſententiam in ipſum, non ſolum contemptis clavibus Eccleſiae non ſervando, verumetiam per ſe, ac officiales ſuos, et illam, et aliam Excommunicationis vel Interdicti ſententias, quas idem omnino contempſit, cogendo et compellendo alios non ſervare. Poſſeſsiones quoque praefatae Eccleſiae Romanae, videlicet, Marchiam, Ducatum Beneventum, (cujus muros & turres dirui fecit) ac alias quas in Tuſciae & Lombardiae partibus, & quibuſdam aliis obtinebat locis, paucis exceptis, occupare non metuens, eas detinet adhuc occupatas. Et tanquam ei non ſufficeret, quod manifeſtè, contra juramenta praeſumendo talia, veniebat, per ſe, vel per ſuos officiales, earundem poſſeſſionum homines dejerare compulit: ipſos a juramento fidelitatis, quibus tenebantur ratione Eccleſiae, de facto, cum de jure non poſſet, abſolvens; et faciens eoſdem fidelitatem nihilominus abjurare praedictam, ſibique fidelitatis hujuſmodi juramenta praeſtare. Pacis verò ipſum violatorem exiſtere planè conſtat; Quia cum olim tempore pacis, inter ipſum & Eccleſiam reformatae, juraſſet coram bonae memoriae J. de Abbatis Villa, Epiſcopo Sabinienſi, & Magiſtro Thomaſio, tunc temporis Sanctae Sabinae Presbytero Cardinali praeſentibus, cum multis aliis Praelatis, Principibus, & Baronibus, quod ſtaret & pareret praeciſe, abſque ulla conditione, omnibus mandatis Eccleſiae, ſuper his, pro quibus erat vinculo Excommunicationis expreſſis per ordinem coram eo: tunc temporis etiam omnibus Teutoniae hominibus, Regni Siciliae, ac quibuſlibet aliis, cujuſcunque conditionis aut ſtatus, qui Eccleſiae contra eum adhaeſerant, omnem remittens offenſam et poenam: et quod in nullo tempore offenderet, vel offendi faceret ipſos, pro eo quod Eccleſiae aſtiterant, praeſtari in anima ſua per Comitem Acerrarum facient juramentum; poſtmodum pacem et juramenta hujuſmodi, nequaquam erubeſcens irretiri perjuriis, non ſervavit. Nonnullos enim etiam ex ipſis hominibus praedictis, tam Nobiles, quàm alios, poſteà capi & incarcerari fecit; & eis bonis ſuis omnibus ſpoliatis, uxores eorum & filios captivare; ac inſuper terras Eccleſiae, contra promiſſionem, quam eidem J. Sabinenſi Epiſcopo, & Thomaſio Cardinali fecerat, irreverenter invaſit: licet ipſi ex tunc in eundem praeſentem, ſi ullo modo praedictis articulis aut conditionibus contraveniret, Excommunicationis ſententiam promulgaverunt. Et cum iidem Apoſtolica authoritate ſibi commiſſa, ipſi mandaſſent, ut nec per ſe, nec per alium impediret, quin poſtulationes, electiones, & confirmationes Eccleſiarum & Monaſteriorum, in Regno praefato, liberè de caeterò fierent, ſecundum ſtatutum Concilii generalis: et quod nullus deinceps in eodem Nota.Regno viris Eccleſiaſticis, ac bonis aut rebus eorum, imponeret tallias vel collectas, quodque nullus ibidem Clericus vel perſona Eccleſiaſtica de caetero in civili vel criminali cauſa conveniretur coram Iudice ſaeculari, niſi ſuper feudis quaeſtio civilis haberetur; ac Templariis, Hoſpitalariis, & aliis perſonis Eccleſiaſticis, de damnis & injuriis irrogatis, eis ſatisfaceret competenter: ipſe mandatum hujuſmodi adimplere contempſit. Liquet namque undecim, aut plures, Archiepiſcopales, & mult as Epiſcopales ſedes, Abbatias quoque, & alias Eccleſias, ad praeſens in Regno vacarepraedicto; eaſque procurante ipſe, ſicut apertè patet, fuiſſe diutius Praelatorum regimine deſtitutas: in gravè ipſarum praejudicium, & periculum animarum multarum. Et licet fortè in aliquibus ejuſdem Regni Eccleſiis, electiones ſint à Capitulis celebratae: quia tamen per illa eadem familiares Clerici ſunt electi, probabili poteſt argumento concludi, quod facultatem non habent liberam eligendi. Eccleſiarum autem ipſius Regni, non ſolum facultates et bona fecit prout voluit occupari, ſed et cruces, calices, thuribula, et alios ſacros earum theſauros, et pannos ſericos, velut cultus Divini contemptor, auferri: licet, ut dicitur, ipſis Eccleſiis (exacto tamen prius pro eis certo p…cio) in parte fuerint reſtituti. Clerici quippe *And were they not more oppreſſed in this kind by Popes then Emperors?collectis & talliis, mutipl… affliguntur. Nec ſolum trahuntur ad judicium ſaeculare, ſed, ut aſſeritur, coguntur ſubire duella: incarcerantur, occiduntur, et patibulis cruciantur, in confuſionem et opprobrium ordinis clericalis. Praefatis autem Templariis, Hoſpitalariis, & perſonis Eccleſiaſticis, non eſt de damnis illatis eiſdem & injuriis ſatisfactum. Eum quoque certum eſt, ſacrilegii eſſe perpetratorem. Nam cum praefati Portuenſis & Praeneſtinenſis Epiſcopi, & quamplures Eccleſiarum Praelati & Clerici, tam religioſi, quâm ſaeculares, ad Apoſtolicam ſedem, pro celebrando Concilio (quod prius ipſe petiverat convocari) per mare venirent, viis omnibus terrae ipſius, de mandato ejus, omnino praecluſis, idem deſtinato Henrico filio ſuo cum multitudine galeiarum, & per alias quamplures longè anteà ſerio praeparatas in partibus Tuſciae, maritimis inſidiis poſitis contra eos, ut gravius poſſet virus vomere praeconceptum, ipſos auſu ſacrilego capi fecit, quibuſdam Praelatorum ipſorum, et aliis in hujuſmodi captione ſubmerſis; nonnullis etiam interemptis, et aliquibus hoſtili inſequutione fugatis: reliquis autem bonis ſpoliatis omnibus, et de loco ad locum in Regno Siciliae opprobrioſe deductis, et circumductis, ac ibidem diris carceribus mancipatis; quorum aliqui macerati ſqualoribus et inedia preſſi, miſerabiliter defecerunt. Merito inſuper contra eum de haeretica pravitate ſuſpicio eſt exorta, cum poſtquam Excommunicationis ſententiam a praefatis J. Sabinenſi Epiſcopo, et Thomaſio Cardinali, prolatam incurrerit, et praedictus Gregorius Papa ipſum anathematis vinculo innodavit, ac poſt Eccleſiae, Romanorum Cardinalium, Praelatorum, et Clericorum, a qua diverſis partibus ad ſedem Apoſtolicam venientium, captiones, claves Eccleſiae contempſerit et contemnat, ſibi faciens celebrari, vel potius, quantum in eo eſt, prophanari divina: et conſtanter aſſeruit, ut ſuperius eſt narratum, in ſe praefati Gregorii Papae ſententias Excommunicationis non vereri. Praetereà, conjunctus Saracenis amicitia deteſtabili, Nuncios & munera pluries deſtinavit eiſdem, & ab eis viciſſim cum honorificentia & hilaritate recepit: ipſorumque ritus amplectitur, illos in quotidianis ejus obſequiis notabiliter ſecum tenens, eorundem etiam more uxoribus, quas habuit de ſtirpe Regia deſcendentibus, …unuchos, praecipuè quos, ut dicitur, ſerio ipſe caſtrari fecerat, non erubuit deputare cuſtodes. Et quod execrabilius est, olim exiſtens in partibus tranſmarinis, facta compoſitione quadam, imò verius colluſione, cum Soldano, Machometi nomen, in templo Domini diebus ac noctibus publicè proclamari permiſit. Et nuper Nuncios Soldani Babyloniae, poſtquam idem Soldanus Terrae Sanctae, ac Chriſtianis habitatoribus ejus, per ſe ac ſuos damna graviſſima & inaestimabiles injurias irrogaret: fecit per Regnum ſuum Siciliae cum laudibus, ad ejuſdem Soldani excellentiam, ſicut fertur, honorificè ſuſcipi, & magnificè procurari. Aliorum quoque infidelium pernicioſis & horrendis obſequiis contra fideles ab…tens, & illis qui damnabiliter vilipendentes & contemnentes Apoſtolicam ſedem, ab unitate Eccleſiae diſceſſerunt, procurans affinitate ac amicitia copulari, clarae memoriae Ducem Bavariae, ſpecialem Eccleſiae Romanae & devotum; fecit, ſicut pro certo aſſeritur, Chriſtiana religione deſpecta, per aſſiſinos occidi: & Battacio, Dei et Eccleſiae inimico, a communione fidelium per Excommunicationis ſententiam, cum adjutoribus, conciliatoribus, et fautoribus ſuis ſolenniter ſeparato, filiam ſuam tradidit in uxorem. Catholicorum vero Principum auctus & mores reſpuens, neglecta ſalutis ſuae & famae integritate, pietatis operibus non intendit. Quinimò, ut de ſuis nefariis diſſolutionibus ſileamus, cum didicerit*Was not this this Popes own practice, rather then the Emperors? tantum opprimere, non curat oppreſſos injuriis relevare, manu ejus, ut decet Principem Chriſtianū, ad eleemoſynas non extenta: cum deſtructioni Eccleſiarum inſtiterit, & religioſas ac alias Eccleſiaſticas jugi attriverit afflictione & perſequutione perſonas. Nec enim & Eccleſias, nec ulla Monaſteria, nec H…ſpitalia, ſeu alia pia loca cernitur uſpiam conſtruxiſſe aut fundaſſe. Nunc igitur haec non levia, ſed efficacia ſunt argumenta de ſuſpicatione haereſis contra cum: cum tamen haereticorum vocabulo eos jus Civile continere aſſerat, & latis adverſus eos ſententiis debere ſuccumbere: qui vel levi argumento à judicio Catholicae Religionis & tramite detecti fuerint deviare. Praeter hoc, Regnum Siciliae, quod eſt *Popes Temporals are now become their Spirituals.ſpirituale Patrimonium beati Petri, quod idem Princeps ab Apoſtolica ſede tenebat in feudum, jam in tantam Clericis & Laicis exinanitionem ſervitutem que redegit, quod eis penè penitus nihil habentibus, & omnibus exinde ferè probris ejectis & expulſis, illos qui remanſerunt ibidem, ſub ſervili quaſi conditione vivere, ac Romanae Eccleſiae, cujus principaliter ſunt homines & vaſſalli, offendere multipliciter & hoſtiliter impugnare compellit. Poſſet etiam meritò reprehendi, quod mille ſquinatorum annuam penſionem, in qua pro eodem Regno ipſi Romanae Eccleſiae tenetur, per novem annos etamplius ſolvere praetermiſit. Nos ita que ſuper praemiſſis, & quam pluribus aliis ejus nefandis & ex…crandis exceſſibus ac flagitiis, cum fratribus noſtris Cardinalibus & Sacroſancto Concilio deliberatione praehabita matura & diligenti, cum Domini noſtri Ieſu Chriſti vices, licet immeriti, teneamus in terris, nobiſque in beati Petri Apoſtoli perſona ſit dictum: *To depoſe Kings and Emperors from their Dignities, Crowns▪ is Popes binding & looſing, but not Chriſts no… St. Peters.Quodcunque …gaveris ſuper terram, erit ligatum & in coelis, &c. memoratum Principem, qui ſe Imperio, et Regnis, omnique denique honore, ac dignitate reddidit tam indignum, quique propter ſuas iniquitates atque ſcelera a Deo ne regnet vel imperet eſt abjectus, ſuis ligatum peccatis a Deo ac abjectum, omnique honore ac dignitate privatum a Domino oſtendimus ac denunciamus, et nihilominus ſententiando privamus. Omneſque qui ei juramento fidelitatis aliquo modo tenentur aſtricti vel obligati, a Nota.juramento hujuſmodi perpetuo abſolvimus et liberamus: auctoritate Apoſtolica firmiter et ſtrictim inhibendo, ne quiſquam de caetero ſibi tanquam *Againſt both St. Peters, St. Pauls, & Chriſts expreſſe commands, Mat. 22. 21. Rom. 1…. 1, to 10. Tit. 3. 1, 2. 1 Pet. 2. 13, 14, 15. 1 Tim. 2. 1, 2, 3.Imperatori vel Regi pareat, vel quomodolibet parere intendat. Decernendo quoſlibet, qui deinceps ei, velut Imperatori, vel Regi, conſilium praeſtiterint, ſeu favorem; ipſo facto Excommunicationis vinculo ſubjacere. Illi autem, ad quos in eodem Imperio, Imperatoris ſpectat electio, eligant libere alium in ejus locum ſucceſſorem. De▪ praefato vero Siciliae Regno providere curabimus, cum eorundem fratrum noſtrorum Cardinalium conſilio, ſicut viderimus expedire. Datum Lugduni, decimo ſeptimo Calend. Auguſti, Pontificatus noſtri anno tertio.
Haec igitur in medio Concilio prolata, cunctis audientibus ad inſtar corruſcantis fulguris,Procuratores Imperatoris recedunt confuſi. non mediocriter timorem omnibus incuſſerunt. Magiſtri igitur Thaddaeus de Sueſſa, & Walterus de Ocra, & alii procuratores Imperatoris, & qui cum ipſis erant, emiſſo ejulatu flebili, hic femur, hic pectus in judicium doloris percutientes, vix à profluvio lacrymarum ſeſe continuerunt. Et ait magiſter Thaddaeus memoratus, Dies iſta, dies irae, calamitatis, et miſeriae. Dominus igitur Papa, et Praelati aſſidentes Concilio, candelis accenſis, in dictum Imperatorem Fredericum, qui jam jam Imperator non eſt nominandns; terribiliter, recedentibus et confuſis ejus procuratoribus, fulgurarunt.
The Pope and his Prelates in this Council publiſhed theſe two Canons to Regulate the Abuſes of Excommunications, which they violated in an high degree by this their Excommunication againſt the Emperor.
Eccleſiaſtica cenſura Judices damnabiliter abutuntur, cum de matris Eccleſiae gremio ex alterius culpa indiſcretè per eam attentent evellere innocentes, ex qua illicitè Mat. Paris, p. 657. De ſententia excommunicationis.notatus non laeditur, ſed errante clavi converti dicitur in damnantem. Volentes igitur inſolentiae, vel potius inſolertiae talium obviare, conſtitutionem praeſenti decreto ſancimus, ut Judicum nullus excommunicato ab eodem participantes in locutione & aliis quibus ligatur particeps, excommunicatione minori, ante communicationem canonicam excommunicare praeſumat: ſalvis conſtitutionibus contraillos legitimè promulgatis, qui in ſcelere praeſumunt alieno participare damnato.
Quod ſi ex locutione, & aliis, quibus excommunicato participans labitur in minorem, notati majoris divina invaſerit contemnendo, ut facilius revocetur ad abſolutionis beneficium, ſatisfactione praemiſſa, miſericorditer obtinendum; poterit Judex poſt commonitionem canonicam, hujuſmodi participes eidem conſimili damnare cenſura. Aliter autem, in participantes excommunicatio non teneat; & proferentes, poenam legitimam poterunt formidare.
Cum excommunicatio ſit medicinalis, non mortalis, diſciplinans, non eradicans, dum tamen in quem lata fuerit non contemnat; cautè provideat Judex eccleſiaſticus, Ibid. p. 658. De ſententia excommunicationis.ut in ea ferenda oſtendat ſe proſequi quod corrigentis eſt & medentis. Quiſquis ergo excommunicat, in ſcriptis proferat; & cauſam expreſſè conſcribat, propter quam excommunicatio proferatur. Exemplum verò ſcripturae hujuſmodi teneatur excommunicato tradendum infra menſem poſt diem ſententiae, ſi fuerit requiſitus: ſuper qua ſigillo authentico conſignatas. Si quis autem Judicium hujuſmodi conſtitutionis temerarius violator exiſtat; per menſem unum ab ingreſſu Eccleſiae & divinis, noverit ſe ſuſpenſum. Superior verò, ad quem recurritur, ſententiam ipſam ſine difficultate relaxans, latorem excommunicationis ad expenſas omnes & intereſſe condemnet, & aliàs puniat animadverſione condigna, ut poena docente diſcant Judices, quam grave ſit excommunicationum ſententias ſine maturitate debita in aliquem fulminare. Et haec eadem etiam in ſuſpenſionis & interdicti ſententias, volumus obſervari. Caveant autem Praelati, & Judices univerſi, ne praedictam ſuſpenſionis poenam incurrant. Quoniam ſi contigerit eos ſic ſuſpenſos divina officia exequi, ſicut prius; irregularitatem non effugient, juxta canonicas ſanctiones, ſuper qua non niſi per ſummum Pontificem poterit diſpenſari.
Solet autem à nonnullis in dubium revocari, an cum aliquis per ſuperiorem abſolvi De eodempoſtulat ad cautelam, dum in ſe latam excommunicationis ſententiam aſſerit eſſe nullam; ſine contradictionis obſtaculo, munus debeat ei abſolutionis impendi. Et ante ablutionem hujuſmodi, qui ſe offert in judicio probaturum ſe poſt appellationem legitimam, in excommunicatione notatum, vel intolerabilem errorē in ſententia fuiſſe patenter expreſſum, ſit in caeteris, excepto probationis illius articulo, evitandus. In prima igitur dubitatione ſic ſtatuimus obſervandum, ut petenti abſolutio non negetur; quamvis in hoc excommunicator, vel adverſarius ſe opponat. In quo caſu, tres tantummodò octo dierum indulgebuntur dilationes ſic dicenti: ut ſi probaverit, quod opponit, nec relaxetur ſententia, niſi prius ſufficiens praeſtetur emenda, vel competens cautio, de jure parendo, ſi offenſa dubia proponatur. In ſecunda verò quaeſtione ſtatuimus, ut ſi is qui ad probandum admittitur, pend ente probationis articulo, etiam caeteris quae ut actor in judiciis acceptaverit, interim evitetur. Extra judicium verò, in officiis, poſtulationibus, & electionibus, & aliis legitimis actibus nihilominus admittatur.
In this Council the Pope to raiſe monyes and therewith forces to oppoſe and depoſe the Emperor, publiſhed a Croyſado, with ſundry Indulgences under the uſual pretext of releiving the Chriſtians, then pretended to be greatly diſtreſſed by the Saraceus and Tartars, thus regiſtred in the Canons of this Council.
De Crucis vero negotio, nonnulla ſunt in Concilio ſalubriter & prudenter conſtituta: Mat. Paris, p. 658. De negotio Crucis.ſed cùm de contributione pecuniae facta fuit mentio, contradictum fuit Domino Papae in facie, maxime propter hanc adjectionem omnibus inviſam: Conferant ſubſidium per manus eorum, qui ad hoc Apoſtolica fuerint providentia ordinati: (By which means the Pope would have fingered and converted, all the mony to his own uſe:) Quia multoties et multipliciter conqueruntur fideles Eccleſiae; ſe de pecunia ſua Terrae Sanctae in auxilium contributa, per Romanam curiam fuiſſe defraudatos: (And might they have reſiſted him to his face upon as juſt a ground in his Excommunication, yea depoſition of the Emperor, to defraud him of his Rights and Prerogatives of his Imperal Crown?) Caetera verò fideliter ac ſalubriter ordinata, auribus & cordibus fidelium placentia anno Domini 1234. de Papa Gregorio de verbo ad verbum ſunt conſcripta: ubi etiam invenies Sermonem elegantiſſimum, ab eodem Papa Gregorio compoſitum: Et ille idem ſermo, in hoc Concilio à domino Papa Innocentio quarto, quaſirecens reſumptus eſt. (As the Emperors *Here, p. 409. 410, &c.Excommunication was) Affirmavitque Dominus Papa, haec omnia, maxime autem quae de Principe ſtatuit, ſe irrevocabiliter obſervaturum.
Haec autem cum intellexiſſet magiſter Thaddeus ab imo trahens ſuſpiria, ait: Intelligo nullum remedium patere diſcrimini. Ejulanſque & flens ſubintulit: Verè dies iſta, diesirae: ſicut anteà dixerat, cum ad Concilium plenum omnes Praelati candelas ſuas accenſas inclinarent, & extinguerent; excommunicatum Imperatorem Fredericum deponentes. Et in calce ſermonis adjunxit idem magiſter Thaddeus: Ex hoc tempore cantabunt haeretici, regnabunt Choroſmini, & inſurgent Tartari. Et haec nunciaturus ad Dominum ſuum Imperatorem Fredericum eſt reverſus. Dominus autem Papa omnibus in propatulo ait: Quod meumeſt feci, faciat & proſequatur ſuper his Deus quod voluerit.
Cum autem haec omnia audiviſſet & intellexiſſet Dominus Imperator Fredericus,Anno 1245. Mat. Paris, p. 658. 659, 660. Fredericus depoſitus a Papa ſeipſum coronat. vix ſe prae indignatione capiens, in vehementiſſimam iram excanduit. Torvoque vultu omnes circumſedentes adſpiciens intonuit, dicens: Abjecit me Papa in Synodo ſua, privans me Corona mea; Vnde tanta audacia? unde talis temeraria praeſumptio? Vbinam ſunt clitellae meae, theſaurum meum portatilem continentes? Et cum allatae fuiſſent, et coram eo ejus juſſu reſeratae eſſent, ait: Vide ſi jam ſunt amiſſae coronae meae. Repertam igitur unam impoſuit capiti ſuo. Et coronatus erexit ſe, et minacibus oculis, voce terribili, et inſatiabili corde, dixit in propatulo: Non adhuc Coronam meam perdidi, vel Papali impugnatione, vel Synodali Concilio, ſine cruento perdam certamine. Ad tanta prorumpet faſtigia vulgaris ſuperbia ut me praecipuum Principem, quo non eſt major, imo cui nec eſt par, ab apice dignitatis Imperialis valeat praecipitate. In hoc tamen conditio mea melioratur. In aliquo tenebar illi obedire, ſaltem venerari; Nunc autem ab amore et veneratione, necnon et ab omnimodae pacis abſolvor adverſus Papam obligatione. Ex tunc igitur efficacius et vigilantius, ut Dominum Papam gravaret, in theſauris, conſanguineis, et amicis ejus damna et injurias irrogavit (as he had juſt cauſe.) Cogitavit igitur ut partem ſuam magis roboraret, filiam Ducis Auſtriae ſibi matrimonio copulare. Et ad hoc conſummandum ſolennes nuncios deſtinavit, & feſtinos ad eundem Ducem. Quod cum ad notitiam puellae perveniſſet, amplexus & nuptiasipſius Frederici donec abſolveretur, conſtanter refutavit. Hoc autem cum Pater Puellae etiam approbaſſet & dicto Frederico nunciaſſet, erubuit ſpretus ab utroque. Sed tamen induratus, volens avertere corda Regum & Principum, tam à devotione quàm venerationae Eccleſiae & Praelatorum praecipuè Domini Papa ſcripſit Epiſtolam, quandam nimis reprehenſibilem, in ea enim viroſum propoſitum ſuum quod diu occultaverat, evomuit. But his Epiſtle, how ever cenſured by Papal paraſites, was worthy this Emperor, and all Chriſtian Kings had reaſon to thank, honor him for his prudent adviſe and magnanimous reſolution therein, then to leſſen their affections towards him; for defending all their Crowns and regal rights, againſt Papal uſurpations, and ſhewing them the readieſt way to ſupport them for the future.