Vindication of Ecclesiastical Volume 3, Volume 2 · Book · Chapter 2 · Document 139 – Document 140
ILluſtri viro, Domino Henrico, Dei gratia Regi Anglorum, &c. Abbates. Haberconmiae, Literae quas idem Princeps a Papa contra Regem Angliae impetrav…t.& de Kemere, Ciſtercienſis ordinis, Inquiſitores dati a Domino Papa, ſalutem in Domino. Mandatum Domini Papae recepimus in haec verba.
INNOCENTIƲS Epiſcopus, ſervus ſervorum Dei, dilectis filiis Abbatibus de Haberconmia, & de Kemere, Ciſtercienſis ordinis, Bangorum Diocaeſis, ſalutem & Apoſtolicam Benedictionem. Ex parte dilecti filii noſtri, Nobilis viri David, Principis Northwalliae, fuit propoſitum coram nobis, quod cum inter ipſum, quem parentes ejus in alumnum Romanae Eccleſiae donaverunt, & chariſſimum in Chriſto ſilium noſtrum Regem Anglorum illuſtrem, bellum longo tempore perduraſſet, tandem poſtquam fuit in Venerabilem fratrem noſtrum Epiſcopum de Sancto Aſaph, & collegas ipſius, de ſtando hinc inde eorum arbitrio ſuper omnibus querelis, juramento a partibus praeſtito, concorditer, bonis viris mediantibus, compromiſſum. Idem Rex, non attendens, quod pendente illorum arbitrio, ſibi ſuper hoc aliquid attentare non licebat, in praedictum Principem ex inſperato hoſtiliter irruit, ad praeſtandum quod ſuper praedictis, de quibus compromiſſum fuerat, & juratum, ac aliis ipſius Regis, mandare per vim compulit, & metum, qui cadere poterat in conſtantem. Cum igitur ea quae vi & metu fiant, carere debeant robore firmitatis, (therefore King Johns Charter of Reſignation of his Crown and Kingdoms to Pope Innocent the 3d. *Here p. 271, 273, 326, 327, 368.by force and fear, muſt be voyd by this his Papal reſolution) diſcretioni veſtrae per Apoſtolica ſcripta mandamus, quatenus inquiſita ſuper hoc diligentius veritate, ſi rem inveneritis ita eſſe, authoritate noſtra praedictum Principem ab obſervatione ſic extorti juramenti penitus *See Gra…ian cauſ. 15. qu. 6. cauſ. 32. qu. 4.abſolventes, ſententia, ſi qua occaſione hujuſmodi in ejus perſonam, vel terram, ab aliquo forſan lata fuerit, jurta formam Eccleſiae, ſine difficultate qualibet, ſicut juſtum fuerit, relaxetis. Teſtes vero, &c. Datum Januae, ſeptimo Calend. Auguſti, Pontificatus noſtri Anno ſecundo. Hujus igitur authoritate muniti, vobis mandamus, quatenus in Vigilia Sanctae Agnetis virginis, apud Keyrus, in Eccleſia Gustefend, coram nobis compareatis, ſuper contentis in autentico, dicto Principi reſponſuri, ſi vobis videritis expedire. Haec cum ad audientiam Domini Regis, & ſuorum Magnatum pervenerunt, & cito poſt ad notitiam aliorum Principum fama referente pervolarunt, indignati vehementer, et Romanam avaritiam deteſtantes, ipſum Regem non attendere Mat. Weſtm. p. 189.hujuſmodi mandata Papalia tam injurioſa perſuadebant, et ad hoſtile certamen animabant, ad reprimendam tam ingrati novam inſolentiam, et ut ipſum David ſine dilatione impeteret, accelerabant. (So little did the King or his Nobles value this Popes moſt inſolent Bull, or his Delegates illegal ſummons.) Quod cum cognoviſſet Dominus Papa, conniventer haec omnia diſſimulabat: et conniventibus oculis diſſimulando elabi permiſit ſub ſilentio, praemio tamen, quod acceperat ab ipſo David, non reſtituto.
The King hereupon, inſtantibus Calendis Julii, omnibus Comitibus, Baronibus, Militibus, Mat. Paris Hiſt. Angl. p. 640, 661, 662, 663. Rex Angliae parat e…diti…nem in Walliam. Mat. Weſtm. Anno 1245.& aliis, qui ei ſervitium militare debebant, ut ſe convenienter in Walliam profecturum ſequerentur, per Literas ſuas Regias ſtrictiſſime ſubmonitis & convocatis, non valens, nec volens amplius ſubitos incurſus & diſcurſus Wallenſium aequanimiter tolerare, preparavit ſe, ut ad illorum terminos potenter expugnandos iter & vexilla dirigeret, milite ſtipatus copioſo. Then marching with his forces to Gannok, they waſted Wales with fire and ſword: Abbatiam de ordine Ciſtercienſi, Abercukunam nominatam, (whoſe Abbot was one of the Popes Delegates that ſummoned the King) omnibus bonis, etiam calicibus & libris irreverenter depraedantes, officinas ejuſdem combuſſerunt. And the Engliſh invading them on the one hand, and Iriſh forces on the other, he deſtroyed theſe Welſh rebels (notwithſtanding the Popes abſolution and protection) exterminio irreſtaurabili. Hybernenſes enim in adventu ſuo totam Engleſiam, quae eſt omnium Wallenſium quaſi nutrix & refugium, vaſtaverant, & in receſſu ſi quid reſidiuum infuerat, in ore gladii trucidarunt, & in favillam redigerunt; ita quod omnia quaſi incultam & vaſtam eremum ſive ſolitudinem relicta viſa ſunt. The King waſted the other parts of Wales in like manner, and prohibited any victuals to be brought from England or Ireland to the Welſh. Wallenſes igitur infoeliciſſimi, hyemali ingruente rigore, multiformi inedia, cum domiciliis & omni victualium genere diſtituti eſſent, nec in ſpem ullam melioris fortunae vel conditionis erigerentur, cum omnes terrae ſuae jacerent incultae, in ſemetipſis contabuerunt, fame, & frigore, & deſperatione, tam mente quam corpore miſerabiliter perituri languerunt. Not long after, Anno. 1246. circa initium Veris, quando ſolent promptius ſe accingere praeliaturi, ad belli neceſſaria, David Princeps Northwalliae, & nepos Regis innumeras animi amaritudines, poſt terrae ſuae deſtructionem, variaſque caedes, & famis inedias hominum ſuorum, quaſi variis tribulationibus laceſſitus, de hac valle morientium, ad vallem tranſiit mortuorum; Walliam perturbatam, & miſerabiliter relinquens deſolatam. In cujus loco Wallenſes filium Griffini ſibi in Principem elegerunt. Quod cum idem Griffinus audiſſet, Regem, qui eum in ſinu miſericordiae receptaverat, & jam per multum temporis honorifice aluerat & exaltaverat, relinquens, more leporino ad latibula Wallenſium, ſaltu confugit repentino. Where I ſhall leave him.
To return from the Wars and proceedings againſt the Welſh Rebels excited by the Popes Bulls, I ſhall relate ſome Differences between the King, Deanes, Chapters and others, ariſing about the Elections and confirmations of Biſhops, wherein the King was very induſtrious to preſerve; and regain his ancient ecclipſed Royal prerogative therein, as they were ſtudious to entrench upon it.
Tempore autem Dominicae Nativitatis imminente, (Anno 1241) elegerunt CanoniciAnno 1244. Mat. Paris Hiſt. Angl. p. 558. Godwins Catalogue of Biſhops p. 146. Edit Londini. Mat. Weſtm. Anno 1241. 1244. Londinenſes in Epiſcopum & Paſtorem animarum ſuarum Magiſtrum Fulconem, Decanum Eboracenſem, virum diſcretum & circumſpectum, moribus compoſitum & genere praeclarum: contra tamen Regis voluntatem, qui pro Epiſcopo Hertfordienſi, Magiſtro ſcilicet Petro de Egueblanche, capitulum Sancti Pauli inſtantiſſime petierat, ut ipſum in Epiſcopum poſtularent. Magiſtrum quoque Willielmum de Sanctae Mariae Eccleſia, vitum laudabilem ipſo eodem tempore, ſcilicet Canonicum ejuſdem Eccleſiae & Cancellarium in Decanum unanimiter ordinarunt. But by reaſon of the Kings oppoſition againſt Fulco his election, he was not conſecrated Biſhop till the year 1244.
After many tedious expenſive conteſts between the Monks of Durham and King Henry about the election of a new Biſhop, wherein the King prevailed (as you *Here p. 565. 566.heard before) there was likely to hapen a difference at this new Biſhops conſecration about his ſubjection to the See of York, which he at laſt thus publikely made and ſubſcribed.
Eodem Anno, magiſter Nicholaus de Fernham, electus Dunelmenſis conſecratus eſtMat. Paris, Hiſt. Angl. p. 546. Mat. Weſtm. Anno 1242. p. 172. in Epiſcopum Dunelmenſem apud Gloverniam, in Eccleſia Sancti Oſwaldi: quinto Idus Jun. ab Archiepiſcopo Eboracenſi Waltero, praeſentibus Rege & Regina, Epiſcopis, Abbatibus quamplurimis. Et quia ſuper profeſſione ſua mota fuit quaeſtio ab aliquibus volentibus diſſidium ventilare, noluit idem Nicholaus illicitam ſibi uſurpare libertatem, ut ad inſolentiam prorumperet recalcitrando. Talemque in propatulo ſuam ſolenniter in conſecratione ſua, coram cunctis Praelatis & Magnatibus, in praeſentia ſui Metropolitani dicti Archiepiſcopi W. fecit profeſſionem diſtincte & articulatim elevata voce, in hunc modum, prout moris eſt: Ego Nicholaus Eccleſiae Dunelmenſis electus, profiteor Eboracenſi Eccleſiae, tibique Pater Waltere Archiepiſcopo, & ſucceſſoribus tuis canonice ſubſtituendis, canonicam ſubjectionem, reverentiam, & obedientiam, & hoc propria manu ſubſcribo. Et incontinenti coram omnibus ſubſcripſit crucem in capite chartulae in cauſto, & tradidit Archiepiſcopo penes ſe in Theſauro reſervandam. This Biſhop falling ſick of an incureable Dropſy, is fabled to be miraculouſly cured of it, by drinking ſome of the hairs of St. Edmund Biſhop of Canterbury in Water, which his Barber ſhaved from him inAnno. 1241. Mat. Paris, Hiſt. Angl. p. 546. his life time: After which, Anno 1249. ſentiens ſe annoſum, valitudinarium, & infirmum, malens relinquere divitias, quam a divitiis derelinqui, Epiſcopatum ſuum Dunelmenſem, obtenta tali a Domino Papa licentia, reſignavit. Et datis ad hoc proviſoribus, Archiepiſcopo Eboracenſi, & Londinenſi, & Wigornienſi Epiſcopis, aſſignata ſunt ei tria maneria, videlicet de Hovedia cum pertinentiis, Stocton, & Eſingtuna. Recedens igitur a Dunelmo, accepta ibidem a fratribus licentia, ad alterutrum dictorum maneriorum manſurus perrexit, ut in pace ibidem ſine querelarum vel cauſarum ſtrepitu, exutus a ſollicitudinibus mundanis, ſibi jam expectanti donec ejus veniret immutatio, liberius vacaret orationi penitus intendendo. Super hoc Dominus Rex certificatus, omnia reſidua non ſegniter haud invitus, in ſuam coepit cuſtodiam et poteſtatem, ut ibidem uberrimos pecuniarum fructus, ſemper tamen jejunus & avidus, deglutiret. Ad quae ſibi amplexanda et congerenda, illico miſit unum de clericis ſuis, Thomam videlicet de Newerca.
Anno 1241. There fell out a great quarrel between the King, and the Prior and Covent of Coventry and the Biſhop elected by them againſt the Kings Will, thus related by our Hiſtorians.
Labentibus autem eorum dierum profluviis, obiit Epiſcopus Ceſtrenſis, Hugo de Mat. Paris Hiſt. p. 558. 579. Mat. Weſt. An. 1243. p. 171. Mors Hugonis de Pateſhalle.Pateſhulle, vij. Idus Decembris, vir viribus adhinc integer & aetate. Qui cum toto aetatis ſuae tempore laudabilitet vixiſſet, demum iniquo fretus conſilio, verſus eſt in arcum pravum, malleuſque factus religioſorum, praecipue eorum qui ipſum creaverunt, in morte ſua parum plangi meruit, licet parum plus quam per unum annum in Cathedra ſediſſet Pontificali. Quod cum audiſſent Prior & Monachi Coventrenſes, convocatis Canonicis Licthfieldenſibus, elegerunt Monachum & Praecentorem ſuum Gulihelmum de Monte Peſſulano virum ſanctum, & moribus, & ſcientia prope Deum, Coventrenſis Eccleſiae in Epiſcopum & paſtorem animarum ſuarum, pro electo ſuo habent & protegunt. Sed Dominus Rex, ſicut jam ei moris erat, alium malens in Epiſcopatum promovere, ſtatim ſe oppoſuit, neque electionem, neque electum acceptans. Et ſtantibus cum eo, aliquibus de Canonicis de Lichefeldia contradicentibus, & Abbatem de Eveſham Richardum, qui tunc ſigilli Regii bajulus, vices ſupplevit Cancellarii, pro quo Rex ſupplicaverat, eligentibus: unde Rex factus adverſarius Eccleſiae Coventrenſis, ipſum Priorem & Conventum in multis quibus potuit damnificavit. Adverſantibus itaque tam Rege cum ſuis ſatellibus, quam quibuſdam Canonicis Lichfieldenſibus, domus Coventrenſis magnam induit confuſionem & jacturam, adeo ut Conventus diſpergeretur, aliarum domuum ſubſidia petiturus. Domus autem Sancti Albani, charitatis & honeſtatis intuitu, ipſum Priorem cum aliquibus Monachis ſuis, & famulis & equis liberaliter, per annum & aliquot menſes adjectos, cum ſummo honore ſinum pandens miſericordiae, ſuſcepit alendum. Matthew Weſtmiſter ſubjoynes. Et lite ventilata, fiunt utrobique diſpendia moroſa & ſumptuoſa, viz. 245 lib. The Abbot by his own purſe and the Kings favour notwithſtanding the inſufficiency of his election, having obtained the Popes favour for his confirmation. But he dying ſoon after, there grew a new conteſt about this Biſhoprick, Anno Dom. 1245. thus related.
Et dum his mundus diebus volveretur, & ſecum mutabilis traheret mutabilia, electusMat. Paris Hiſt. Ang. p. 641, 642. W. electus Coventrenſ. reſignat jus ſuum. Coventrenſis, videlicet Willielmus, cognomento de Monte Peſſulano, Monachus & Praecentor Eccleſiae Coventrenſis, vir bonus & ſine querela & ambitione, cum audiſſet quod magiſter Willielmus de Drouhedale lugubriter expiraſſet, qui ſuus fuerat diligentiſſimus Advocatus in Anglia, comperienſque quod Dominus Rex Angliae promotionem ſuam non acceptaſſet, & Magiſtrum Laurentium, de quo ſuperius mentio facta eſt, ipſi electo potenter ſentiens & efficaciter adverſantem, & conſtanter accuſantem, comperiens quoque Canonicos Lichfeldenſes ipſum inimicabiliter perſequentes, conſiderans etiam quod domus ſua Conventrenſis damnis & injuriis pro ſua electione impetebatur, tactus dolore intrinſeco inconſolabiliter doluit, quod electus unquam exſtitiſſet. Tot igitur laceſſitus tribulationibus, Papalem adiit praeſentiam, & ſingultibus ſermonem prorumpentibus, ait: Pater ſancte, impulſus undique, everſus ſum, ut eadam. Dominus Rex Angliae, cum ſuis conſiliariis, meam graviter infeſtat innocentiam: non enim ut novit Deus, hanc ipſius promerui perſecutionem. Et ſi conſequenter hanc, ad quam eligor rite, dignitatem, unquam pace in Anglia gratularer. Omnia igitur in manus veſtras reſigno. (A loyal Practice of a Biſhop elect, who would rather give this uſurping Pope a power to diſpoſe of this Biſhoprick then the King, the right Patron thereof.) Abſit a me ut amplius Eccleſiae meae cauſa ſim jacturae ac perturbationis. Provideat paterna ſolicitudo veſtra ipſi Eccleſiae tam diu cura Paſtorali viduatae. Cui cum vix Dominus Papa annuiſſet, receſſit ipſe, quaſi gravi ſarcina liberatus. Quod videntes qui ſalutem animae Domini Regis in veritate ſincero corde deſiderabant, doluerunt periculum ſibi et Regno propter hoc et plura alia imminens, quia multus in cauſa fuit; vehementer formidantes et timentes.
Quo cognito, diligentiſſime (in new affront of the King and his Prerogative) procuranteRogerus de Weſeham Decanus Lincolnlenſis eligitur in Epiſcopum Ceſtriae. primo & praecipue Epiſcopo Lincolnienſi, loco ipſius Willielmi de Monte Peſſulano praedicti (qui jam jus ſuum ultro, ut dictum eſt, penitus reſignaverat) electus eſt & ſubrogatus in Epiſcopum Ceſtrenſem ſive Coventrenſem, Magiſter Rogerus de Weſeham, Decanus Eccleſiae Lincolnienſis, vir moribus & ſcientia eleganter inſignitus, Rege Angliae irrequiſito: ne et ipſam Electionem cavillatoriis, ut ſibi moris erat, exceptionibus impugnaret, et in laeſionem animae et famae ſuae amplius impediret. Epiſcopus igitur Lincolnienſis, ſuum in hac parte conſequutus deſiderium, Eccleſiam de Aillesberria, quam ex multo tempore deſideraverat, a Decanatu Lincolnienſi (eo quod credebat Decanum ex ejus ubertate cornua audaciae aſſumentem, contra Epiſcopum Lincolnienſem recalcitrare) radicitus ſequeſtrare & abalienare, ſtatim & incontinenti ipſam Magiſtro Roberto de Mariſco contulit, non ſine magno & multo Eccleſiae ſuae prae judicio, ut multis videbatur, & injuria, cum a tempore cujus non exſtat memoria, Decanatui Lincolnienſi ſemper dignoſcitur adhaeſiſſe. Such was his Epiſcopal uſurpation and injuſtice both to the King and Dean to advance his own Juriſdiction thus related by Mat. Paris.
Anno 1244. There aroſe a grand conteſt between the King, the Archbiſhop ofMat. Paris Hiſt. Angl. p. 638. 652, 653. Edit, Lond. Mat. Weſtm. Anno 1244. p. 184. Canterbury elect and other Biſhops, about their rejecting the Biſhop of Chichester duly elected, and approved by the King, thus related by our Hiſtorians. Robertus Paſſeleve, Regis theſaurum jam multis marcarum millibus inopinabiliter adaugens, ejus gratiam mirabililer eſt adeptus. Quod videntes Canonici Ciceſtrenſes, ipſum eſſe idoneum & perutilem, quia prudentem & circumſpectum, ad Eccleſiae ſuae regimen cenſuerunt; Et sperantes Deo placere & Domino Regi, nec non & Regis gratiam & tutamen, & ſuae Eccleſiae promotionem ſe proinde conſequuturos, ipſum Robertum Paſſeleve in Epiſcopum ſuum elegerunt. Quod comperientes Electus Cantuarienſis et Epiſcopi Angliae quamplurimi, indignati ſunt valde. Et ſpreto Regis ſimul timore et amore, eundem Robertum in nimis arduis quaeſtionibus per Epiſcopum Lincolnienſem examinantes, electionem et electum reprobaverunt et caſſaverunt. Et Magiſtrum Richardum de *Witz.Wiz loco ipſius ſtatim, Regio aſſenſu irrequiſito, ſubrogarunt. (A very bold and almoſt unpreſidented attempt) The King being then at St. Albans, ſupervenerunt rumores, qui tam aures quam cor regium perturbabant, ſcilicet de Roberti Paſſeleve clerici ſui, qui corpus & animam regio famulatui expoſuit, repentina caſſatione, qui ad Epiſcopatum Ciceſtrenſem electus fuerat, et alterius loco ipſius, videlicet Magiſtri Richardi de Withz, ſine aſſenſu regio, ſubrogatione. Dominus igitur Rex, cui derogatum fuit, iratus valde, Epiſcopatum caepit in manum ſuam, non permittens novum electum aliquem habere ingreſſum in eundem Epiſcopatum vel Dominium; So Mat. Weſtmister expreſſeth it; but Matth. Paris thus; Unde Regis ira excanduit in Electum & Epiſcopos vehementer; Protinuſque redditus dicti Magiſtri Richardi, idoneis ac dignis perſonis poſtquam electus fuit, ſunt collati. Magiſter enim Martinus, Domini Papae Clericus ad hoc conſtitutus, redditibus ejus vacantibus qui praeſens fuerat, & promptus, inhiabat. Quod cum audiſſet Dominus Rex, iratus vehementer, prohibuit ne novo electo, qui eo inconſulto electus fuit, in ſui et Regni enorme praejudicium, introitus in Baroniam Eccleſiae ſuae pertinentem, vel poſſeſſiones ſeculares, aliquatenus concederetur:
Moreover the King juſtly incenſed by this affront, iſſued a Mandate to the Gardians of the Biſhoprick of Chicheſter and Sheriff of Suſſex, ſo ſtrongly to guard the gates of the City day and night, that neither this new pretended intruded Biſhop, nor any of his ſhould enter into it, as this Record aſſures us.
MANDATUM eſt B. de Sabaudia Cuſtodi Epiſcopatus Cicestr. Quod de die Clauſ. 29. H. 3 m. 10. dorſo.et de nocte, ita cuſtodiri faciat januas Civitatis Ciceſtriae, quod nec Richardus de Wicio, qui ſe gerit Epiſcopum Ciceſtriae, nec aliquis ſuorum Civitatem illam ingrediatur.
Teſte Rege apud Wind. 21 die Aprilis. Eodem modo Mandatum eſt Vicecomiti Suſſex.