Works Volume 4, Chapter 5
CAP. V.
Baptiſmi perficiendi poteſtas Presbyteris communicata. Confirmatio à Baptiſmo ſemper diſtincta. Aliqua Presbyteralis benedictio ante baptiſmum. De eâ Canon Eliberitanus 39. Euchologium. Clemens Alex. Euſebius, Conſtitutionum Scriptor. Eccleſiaſticae Hierarchiae author. Auguſtinus. Severus Alexandrinus, Simeon Theſſalon. Cyprianus. Benedictio ad perficiendum Baptiſmum. De eo Canon Eliberitanus 77.
§. 1. ADultimun Dallaeanae Sententiae articulum quod attinet, 1. Concedimus baptiſmum adminiſtrandi jus, eumque omnium rituum numero perficiendi, & abſolvendi poteſtatem Preſbyteris omni aevo, ex quo tales creati ſunt, (non tamen foreign ſine ſententia Epiſcopi) competiiſſe. Ideoque ſi ſententiam ſuam, quâ Chriſmationem, aut manus impoſitionem, non aliam, quàm Baptiſmi Caeremoniam eſſe contendit, ex primaevae antiquitatis monumentis Dallaeus ſtabiliverit, ſi, inquam, hoc unicum ſolidè praeſtiterit, non erit cur de Chriſmandi, & Conſignandi facultate Presbyteris in univerſum conceſsâ dubitemus aut repugnemus, modò reſervetur Epiſcopis illud (quod prius ſtabilivimus) Chriſmatis Conficiendi privilegium.
§. 2. Verùm ſecundò, poſt ſingula, quae à doctiſſimo viro ad hanc rem adducta ſunt, penſiculatius librata, mihi adhuc extra dubium ponitur, Confirmationis Ritum (Sacramentum non dicimus, niſi ut Cyprianus eam manuum impoſitionem, quae baptiſmum praeceſſit baptiſmo jungens, utrum que ſacramentum dixit, i. e. latè, & improprie, ut praediximus) vel Chriſmatione, & Conſignatione, i. e. impoſitione manuum, vel etiam ſine Chriſmatis uſu, ſolâ manuum impoſitione, variè, in diverſis Eccleſiae ſeculis, & partibus, celebratum, alium planè à baptiſmatis ſacramento, & Caeremoniis ejus, in Eccleſiâ Antiquâ ſemper habitum eſſe, & nunc quoque haberi.
§. 3. Quaedam certè ſunt, quae diſtingui, ſuiſque ſeparatim claſſibus reponi optarim, ut res integra, quatenus ex antiquis Canonibus, & ſcriptoribus, tam Graecis quàm Latinis, ipſiuſque Eccleſiae praxi colligi poteſt, apertè cernatur.
§. 4. Eſſe certè aliquam Presbyteri benedictionem in baptiſmo vel ante Baptiſmum, ut & aliam, quâ poſt baptiſmum perfici dicitur is, qui privatim, aut raptim in periculo mortis baptizatus fuerit, non repugno;Concil. to. 1. p. 237. c. Eliberitani quidem Concilii Canones 39 & 77 id genus nonnulla commemorant, Gentiles (inquit prior) ſi in infirmitate deſideraverint ſibi manus imponi, ſi fuerit eorum ex aliquâ parte honeſta vita, placuit eis manum imponi, & fieri Chriſtianos] Hic ut fieri Chriſtianos] baptiſmum ſignificat, ſic impoſitio manuum, illi viam ſternens, de eâ, quae dicitur cum oratione conjuncta ad faciendum Catechumenum, vel foreign ad eos qui ad ſacrum baptiſma inſtructi ſunt, (cujus alia non rara apud Patres veſtigia reperiuntur) intelligenda eſt.
§. 5. Videatur in Euchologio *Euch. per Goar. p. 334.foreign, Oratio ad faciendum Catechumenum, Ubi foreign, inflat, ſignat, manum imponit &c. Ut & ex *P. 343.MSS. Barberino, qui S. Marci dicitur, clamat Diaconus, foreign. &c. Quotquot ad Baptiſmum diſpoſiti eſtis, accedite ad manus impoſitionem, & benedictionem accipite, dein manum imponit ſacerdos.
§. 6. Ad hanc pertinet Clementis Alexandrini dictum in Paedag. foreign; Cui verò Presbyter manum imponit, cui benedicet?
§. 7. Ad hanc, quod de Conſtantino ſcribit *De vit. Conſtan. l. 4.Euſebius, foreign, Confeſſione factâ, precum per impoſitionem manuum particeps factus eſt.
§. 8. Ad hanc Conſtitutionem antiquus ſcriptor reſpexit, ubi poſt eorum, quibus imbuendus eſt Catechumenus, enumerationem, addit, foreign, &c. foreign, &c. Deum adoret qui manus imponit, gratias agens, ut ille ad lavacrum admittatur. Cujus & mentio fieri videtur, in ſyllabo Capitis 41. foreign, quomodo debent Catechumeni in initiatione benedici (licet in capite ipſo nihil tale reperiatur) idem enim valere manus impoſitionem, & benedictionem nullus dubitaveris; Id Clementis Alexandrini modò allata verba, id Severi mox apponenda apertiſſimè demonſtrant: Malè itaque dividi Conſtitutionem illarum Capita, & priorem ſyllabi Capiti 41. praefixi partem ad Cap. 40. pertinere, ſi loca inſpexerit, ſtatim mecum lector agnoſcet.
§. 9. Ad hanc Authoris Eccleſiaſticae Hierarchiae diſerta verba clariſſimè pertinent *Edit. Mor. p. 116.c. 2. ubi cùm interrogaverit ſacerdos an vitam Deo gratam inſtituturus ſit Catechumenus, foreign, poſt profeſſionem capiti ejus manum imponit, & cùm eum conſignaverit, perſcribi nomen jubet. Et iterum, cùm ter illi profeſſionis formam poſuerit, & Catechumenus, ter profeſſionem fecerit *P. 117.foreign, Oratione habitâ benedicit, & manus imponit, & tunc etiam *P. 118.ſancto oleo totum corpus inungit, & haec omnia antequam aquâ proluatur, aut *Ibid.baptizetur. Ad hanc etiam reſpexit Auguſtinus *lib. 2. c. 26.de pecc. meri. & remiſſi. Catechumenum, inquit, ſecundum quendam modum ſuum per ſignum & orationem manus impoſitionis puto ſanctificari.
§. 10. Idem ex *Not. in Euchol. p. 348. Not. 8.Severi Alexandrini baptiſmali ritu Jacocobus Goar laudavit, his verbis Imponit eis manus Sacerdos, & in omni invocatione facit Crucem ſuper vultum eorum; & ex Simeone Theſſalonicenſi, foreign, & foreign (legendum crediderim foreign) foreign, Manum ei imponit ſacerdos, manum quidem ipſam ſanctificatam, & in ſpiritu reformantem, & benedicit Deo Epiſcopus, dein manus impoſitione gratiam & renovationem eâ ſignificatam ſignificat. Quod licèt hic Simeon de Epiſcopo, vel ſummo Sacerdote, edicat, prius tamen apud eundem foreign, ut & apud Auguſtinum Sacerdos, apud Clementem foreign hâc foreign fungi dicebatur. Nec vel minimus dubitandi locus eſt, quin ut baptiſmus, ſic haec Manuum impoſitio, Conſignatio, benedictio, baptiſmo praevia, à Presbytero, ex more, peracta ſit.
§. 11. Et certè quid ni ad hanc Claſſem referri poſſit Cypriani illud ad Stephanum, cùm parum eſſe dixerit eis manum imponere ad accipiendum Spiritum Sanctum, niſi accipiant & Eccleſiae baptiſmum; tunc enim demum, inquit, plenè ſanctificari, & eſſe Dei filii poſſunt, ſi Sacramento utroque naſcantur, (Sacramenti nimirum voce latè, ut diximus, & impropriè, pro quolibet ſacro ritu ſumptâ) Cùm ſcriptum ſit, Niſi quis natus fuerit ex aquâ & ſpiritu, non poteſt inirare in regnum Dei] vides hic poſcentem Cyprianum, ut impoſitioni manuum baptiſmus adderetur, ad exemplar (quod ſtatim ſubdit) *Act. 16.Cornelii Centurionis, & Ethnicorum in domo ejus, quos, poſt Spiritus Sancti in eos deſcenſum, cûm jam fuiſſent adimpleti variis, linguis, Beatus Petrus divini Praecepti, atque Evangelii memor, baptizari praecepit: Ideoque non incommodè de eâ manuum impoſitione, quae baptiſmum praeceſſit, intelligi poſſe.
§. 12. Non quòd ego eam foreign, quâ ad Orthodoxiam ab haereſi Converſos in Catholicam Eccleſiam recipi mos erat, cum hâc, quae baptiſmo praeluſit, confundi velim, (de eâ mox latius dicturus ſum) ſed quod Cyprianus, qui hâc non contentus, baptizandos urgebat, eo quod parum ſit manum imponere, niſi accipiant Eccleſiae baptiſmum, & ad hoc Cornelii Exemplo utebatur, qui prius ſpiritus foreign adimpletus, dein baptiſmo inundatus fuit, eam certè ſic confudiſſe videatur. Sed haec obiter.
§. 13. De eâ autem, quâ poſt baptiſmum perfici dicebatur is, qui privatim aut raptim in periculo mortis baptizatus fuit, *Can. 77.poſterior Eliberitanus Canon diſertè pronunciat, ſiquis (inquiunt Patres) Diaconus regens plebem ſine Epiſcopo vel Presbytero aliquos baptizaverit, eos per benedictionem perficere debebit, &c.
§. 14. Ubi cùm *Vid. Not. 2. in Can. p. 244. E. ex Gratia.aliqui Codices legant [Epiſcopus eos, &c.] dubitandum non eſt, quin ad alium aliquem vel Epiſcopum, vel ſaltem Presbyterum in prioribus verbis Epiſcopo conjunctum, baptizatus ille à Diacono, adducendus ſit, nec enim ipſe, qui prius baptizabat, Diaconus, poſt perfeciſſe cenſendus eſt.
§. 15. Si ad Epiſcopum ſolùm haec baptizandi perfectio pertineat, ut Garciae Codex exertè legit, plane de Dallae Causâ actum eſt, hoc Judice. (Neque enim aliam lectionem agnoſcet, ſat ſcio vir doctiſſimus, ſi attenderit, nullam aliam vocem verba iſta, perficere debebit, ſpectare poſſe.) Si verò Concedamus Presbyterum hic etiam, ut in prioribus verbis, Epiſcopo conjungendum eſſe, cùm tamen ad baptiſmum legitimè, non tamen ita plenè adminiſtratum apertè reſpiciat Canon, nihil adhuc ad Confirmationem, quae omnibus plenè baptizatis, vel ſtatim, ut in adultorum baptiſmo, vel poſt multorum annorum intervallum, ut in caeteris addi ſolet, pertinuiſſe dicendus eſt.
SECT. VI.
Baptizatus à Laico in periculo mortis, per impoſitionem manuum perficiendus. Eliberitanus Canon 38. At hoc nihil ad Confirmationem. Quid in utroque Eccleſia Anglicana ſtatuerit. Confirmationis in eá ritus, ſperata beneficia. Nihil retentum quod cuivis cordato diſpliceat, Chemnitius à Bellarmino landatus, quid ſenſerit. Quid Caſſander, & Eraſmus. Catechetica inſtitutio. Ejus Cura in Dordracenâ Synodo, & Concilio Bituricenſi.
§. 1. PRaemiſsâ igitur hâc duplici Eliberitanorum Canonum benedictione, antè, & poſt baptiſmum, illâ ſine dubio à Presbytero, ad praeparandum, hàc ſeu ab Epiſcopo, ſeu à Presbytero ad perficiendum baptiſmum comparatâ, (quarum neutra Confirmatio eſt) ſequatur 3. Impoſitio manuum, quâ Catechumenus, à Laico, in periculo Mortis, baptizatus, donari, ſi ſupervixerit, jubetur, in alio ejuſdem Concilii *Can. 38. Concil. ib. p. 235. c.Canone.
§. 2. Ea certè ab Epiſcopo peti diſertè praecipitur. Peregrè, inquiunt, Navigantes, aut ſi Eccleſia in proximo non fuerit, poſſe fidelem, qui lavacrum ſuum integrum habet, nec ſit bigamus, baptizare in infirmitate poſitum Catechumenum, ita ut ſi ſuper vixerit, ad Epiſcopum eum perducat, ut per manus impoſitionem proficere (ut Garciae editio nova legit, perfici, ut prior) poſſit.
§. 3. Si Proficere] legatur, ad Confirmationem ſine dubio attinere Canon cenſebitur, quae Neophytis ad majorem in fide profectum aſpirantibus deſtinata eſt. Et tunc in propatulo ratio eſt, cur ad Epiſcopum, is qui hâc manuum impoſitione imbuendus eſt, adduci jubeatur.
§. 4. Sin perfici] legatur, non repugnarim ex Canone 77, ubi [per benedictionem perficere] modo legimus, interpretandum eſſe, & de perfectione baptiſmi intelligendum, quam à Presbytero (licet ejus Canon non meminerit) cui integrum baptizandi jus & licentia ab Epiſcopo commiſſa ſunt, rectè poſtulari & adminiſtrari poſſe non abnuimus.
§. 5. Quarè Cauſae ſuae non malè conſuluit vir Eruditiſſimus Dallaeus, qui (hoc ipſo Capite, quo de Hammondo queritur) Eliberitanae Synodi Canonem nominans, ſtatim mittendum duxit, ex quo tamen ſe demonſtraſſe pronuntiat, Latinos ipſos Presbyteros manum impoſuiſſe baptizatis, nedum ut eos chriſmare non potuiſſe putetur.] Quae quidem ſi de baptiſmali chriſmate intelligantur, ut Dallaeus vult, nec quiſquam negaverit, qui Hieronymi, & Tertulliani verbis modo adductis attenderit,) aut ſi de baptiſmi, vel à Laico vel à Diacono plebem regente ſine Epiſcopo vel Presbytero (adeoque foreign) non ita legitimè adminiſtrati perfectione (ad quam ſi [perfici] non [proficere] legatur, Eliberitanus Canon reſpexit) nihil hic novum, aut quod ad Latinorum confirmationem pertineat, aut Epiſcoporum foreign quovis modo minuat, licet hoc ad Presbyterum pertinere largiamur, cùm ſic baptizatos, & Presbyteralium manuum impoſitione perfectos, i. e. in Eccleſiae gremium completè per baptiſmum ſemel receptos, ad Confirmationem, & Epiſcopalium manuum impoſitionem, non ſtatim, ſed poſt luſtra aliquot, promoveri, tam notum ſit, quàm quod notiſſimum.
§. 6. Nos certè ſub incolumi in Angliâ Epiſcoporum regimine, licet nec oleo in baptiſmo, nec unguento in Confirmatione (quorum nulla in ſcripturis, aut primaevâ antiquitate mentio) utamur, nec Confirmationem, ut prius dixi, inter Sacramenta à Chriſto inſtituta, & ad omnium ſalutem neceſſaria numeremus, & in baptiſmo, cujus facultas Presbytero, imò Diacono conceditur, frontes infantium, in militiae Chriſtianae ſymbolum, ſignemus, Omnes tamen privatim baptizatos, ad Presbyterum in Eccleſiâ adducendos monemus, ut ſi quid legitimae Sacramenti adminiſtrationi deeſſe intellexerit, ipſe adjiciat, nec adhuc ad Epiſcopum perducimus, donec adulti, & in fide Chriſtianâ ſatis inſtructi, uberioris ſpiritus Gratiae candidati fiant, factâque exomologeſi, fideque, quam Chriſto pepigerant, obſtricta, & baptiſmali voto, quod per ſponſores iniverant in ſe ſolenniter, recepto, benedictionem Epiſcopi, per manuum impoſitionem impetrent. Ut in Rubrica, & Officio Noſtro Confirmationis Liturgico baptiſmati ſubnexo, videre eſt. In quo nihil, ſpero, Doctiſſimus Dallaeus, ut ut Latinorum Chriſmationi infenſus, reperiet, quod aut Sacrae Scripturae adverſum, aut ab antiquae & Catholicae Eccleſiae praxi alienum culpetur.
§. 7. Huic ſane ſpei meae non parum favent, quae in Diſputationis *Pag. 1.2.Limine de Matthaei Galeni Confirmationis Definitione [quod ſit Sacramentum, quo, ad Epiſcopalem manuum impoſitionem, benedictionemque, cuique pro ſuâ capacitate infundatur Spiritus Sanctus] Vir Doctiſſimus monuit, Galenum ſcil. hominem callidum, & in Scripturis Manuum impoſitionem inveniri, Ʋnctionem nuſquam occurrere ſcientem, ſic ſibi maturè conſulendum putaſſe, ritumque hunc, non qualis ex publico Eccleſiae Romanae Ʋſu, Libriſque ritualibus peragitur, definiiſſe, ſed qualem ipſe ad Diſputationis ſuae compendium eſſe optaret, deſcripſiſſe] Nos certe Reformatae, nec dum deformatae Eccleſiae Anglicanae filii hoc Compendium (ſi placet, certè non fraudem recentiorum, ſed) conſultiſſimam veritatis, & antiquae ſimplicitatis tutandae & retinendae artem, à matre Noſtra ſic à teneris, ut ajunt, Unguiculis edocti ſumus, ut ipſo Gallaeno callidiores meritò audiamus, qui nondum (quod ab illo factum eſt) in Sacramentorum Claſſem evecta Confirmatione, Unctione inſuper omiſſa, ad unicam Epiſcopalium manuum impoſitionem, & benedictionem (praeeunte tamen ſolenniter Catecheſi, & infantium inſtitutione, in fide, votique baptiſmalis obligatione, ut & profeſſione publicè recitata, cum paterna Epiſcopi exhortatione ad conſtantiam, & ardenti divini ſpiritus invocatione) ritum integrum reduximus, ſimulque priſtinae integritati & vigori reſtituimus, A quibus ſi nil aliud, ſaltem Promiſſa Chriſti ſub novo Foedere fidei, & obedientiae, foreign, paſſim facta, ut & illa tollentibus alacriter benignum & gratum ipſius jugum, confitentibus ipſum coram hominibus, & petentibus quaevis ipſius nomine, non uno in loco cauta, & tantum non mancipata, ſpem certè ſatis amplam faciunt, uberrimos fructus ex hoc ritu ſubinde redituros, ſi non peccata & negligentiae Noſtrae (quod heu nimis frequenter & importunè experimur) obicem injecerint foreign (ut *In Con. Laodicen. 48.Zonarae verbis utar) foreign, ſi non operum noſtrorum improbitate aditum propriae felicitati hac ex parte praecluſcrimus.
§. 8. Hoc quippe ſolenni ritu, hâc nec nimiâ nec inani Caeremoniarum pompa, divinae gratiae Candidatus monetur, ut Evangelii foreign ab alienis (nimirum ſponſorum) manibus in proprios humeros ſuſceptum, leniter, & ſuaviter, & conſtanter ferat, ſimulque ſolenni exomologeſi fidem ſuam in frequenti Caetu, teſtantibus Deo, Angelis, & nominibus, ore profitetur, ardentiſſimarum inſuper Antiſtitis, Presbyterorum, totiuſque Eccleſiae precum particeps redditur; Quae omnia vana, & ſupervacua futura quiſquis ſibi aut aliis perſuaſerit, eadem ille opera Chriſtianae Religionis Sacratiſſima myſteria ceu nugas, & figmenta, atque inutilem pompam ludibrio habiturus eſt.
§. 9. Porrò quòd in his omnibus, ab Eccleſia noſtra inter Politiae ſuae leges fideliter retentis, utinam & in Praxi non minus diligenter cuſtoditis, nihil ſit quod cordatis quarumlibet partium viris diſpliceat, facile ex Caſſandro, Eraſmo, Lutheranis ex Chemnitio praecipuè comparebit. Is inquit *Exam. 2. part. p. 320.Bellarminus, †De Sacr. Conc. firm. c. 1.accuratiſſimè omnium deſcribit ordinem Lutheranae Confirmationis, quem ut ritum veteris Eccleſiae utiliter introductum, non ut Sacramentum à Chriſto inſtitutum, ad ſex puncta, ſeu gradus revocat, 1. ut parvuli in infantiâ baptizati, cùm perveniunt ad annos diſcretionis, inſtituantur in Doctrinâ Catechiſmi, & ubi ſaltem principia didicerint, offerantur Epiſcopo, qui coram Eccleſiâ admoneant puerum de ſuo baptiſmo, quid acceperit, quid promiſerit &c. 2. Ʋt ipſi parvuli confeſſionem fidei & doctrinae quam didicerunt publicè recitent. 3. Ʋt de praecipuis doctrinae Chriſtianae capitibus interrogentur, atque ad ea reſpondeant. 4. Ʋt moneantur ut hac profeſſione fidei oſtendant ſe diſſentire ab omnibus ethnicis, haereticis, fanaticis, & profanis opinionibus. 5. Ʋt gravi exhortatione admoneantur ut in pacto baptiſmi & fidei profeſſione perſeverent, & proficiendo confirmentur. 6. Ʋt fiat publica precatio pro illis pueris ut Deus Spiritu ſuo Sancto illos gubernare & confirmare dignetur in hac fidei profeſſione, additâ ſimul manus impoſitione.
§. 10. Caſſander quidem *Conſult. c. 9. Confirm.Sacramenti voce utitur, ſed non eo ſenſu, quo à nobis rejicitur, nec enim aut Chriſto Authori imputat, aut omnibus ad ſalutem neceſſariam ſtatuit: Religioſiſſimè autem ſemper in Eccleſia obſervatam, & per ſolos Epiſcopos adminiſtrari conſuetam, quemadmodum in Apoſtolica Eccleſia ſoli Apoſtoli, in quorum vices Epiſcopi ſucceſſerunt, baptizatis manum imponebant, ut ad eorum preces Spiritum Sanctum in donis viſibilibus acciperent. De quo quidem diſſidium nullum futurum ſperare ſe profitetur vir optimus, ſi ab Epiſcopis eâ quâ decet gravitate adminiſtraretur, (in ea verò opportunum Reformationi locum eſſe quis negaverit?) nec enim in conventu Ratisbonenſi de eo controverſum fuiſſe. De tempore interim Confirmationis fatetur videre ſe bonis viris utriuſque partis non diſplicere, ſi ejus uſus ad atotem paulo adultiorem differatur, vel hanc certè ob cauſam, ut parentibus, ſuſceptoribus & Eccleſiarum praefectis occaſio detur pueros de fide, quam in baptiſmo profeſſi ſunt, diligentius inſtituendi & admonendi. Hujuſmodi ſanè inſtitutionem ſeu Catechiſmi explicationem in pueris fieri debere, & veteres praecipere, & recentiores ex utraque parte conſentire, ex Auguſtino, & Walafrido, & Ruardo Lovanienſi ſatis confirmavit, exigendum igitur à paſtoribus ut curae illi diligentiſſimè incumbant, quod cùm monuerit Calvinus, Ruardus vehementer approbavit. Admonitio, inquit, Sancta & pia eſt, quam obſervari omnes deſideramus.
§. 11. Haec eadem ut ad rectum uſum Confirmationis imprimis ſpectantia ſaepe monuiſſe Eraſmum à *Via ad pacem. p. 291.Grotio diſcat, qui alias non notavit. Quanto verò cum detrimento Eccleſiae, quanto & bonae vitae, & ipſius Chriſtianae fidei diſpendio, Catechetica Inſtitutio, cum Confirmatione, exoleverit, ſi aliunde copia non ſuppeteret, ſatis docebant Dordracenae Synodi querelae, & (neceſſaria quidem illis viſa, utut aliis nova, & inaudita) Helveticorum paſtorum diſciplina, qua ſponſalibus ineundis interdicebantur, qui Catecheſin non didicerant. Nec eſt quod Helvetii de invento hoc glorientur, In Concilio Bitur. Gallican… An. 1548. celebrato, haec habentur, comminentur (Parochi) neminem hoc Sacramento (Confirmatione) non infignitum ſe ad Euchariſtiam & Matrimonium admiſſuros. Nec enim alia, ut videtur, adverſus faediſſimam ignorantiam, & ferinam quaſi barbariem via reſtabat, niſi maritalis Tori ſitis in ſubſidium vocaretur. Sic certè Helvetia quodammodo in Orientem migrante, cui vetus mos fuit, inquit *Via ad pacem. p. 291.Grotius, conjugium contrahentibus manus imponere. Nec enim hoc ritu, ſine injuria fraudandus erat Thalamus, cui Catecheſis adeo, ſolenniter praecurrebat. Sed illud obiter, in orbitam redeo.