Works Volume 4, Chapter 7
CAP. VII.
Tertium teſtimonium. Epiſcopi ex Iſaiâ foreign. Judaicorum forenſium rituum ad Eccleſiaſticos Chriſtianorum accommodatio. Excuſatus Clemens. Quartum teſtimonium. Forma haec Regiminis à praecepto divino. Quintum Teſtimonium. foreign. Immediato ſpiritus impulſu Epiſcopi in Achaia conſtituti, & ſucceſſores aſſignati. Populi acceptatio à Blondello ficta. foreign. Blondelli duae concluſiones infirmae, Quatuor aliae à nobis conceſſae.
§. 1. TErtium Teſtimonium, foreign, inquit Clemens, foreign, A multis temporibus ſcriptum eſt de Epiſcopis & Diaconis, Conſtituam Epiſcopos eorum in juſtitiâ, & Diaconos in fide.
§. 2. Hîc quàm idoneè vir Apoſtolicus foreign & foreign mentionem, ex Graeco *Iſa. c. 60.17.Iſaiae Interprete petitam, ad propoſitum ſuum accommodaverit, paucis diſpiciemus.
§. 3. Et primò illud agnoſci debet, verba, quae Clemens ex Iſaiâ laudaverat, in codicibus noſtris Graecis hodiè non reperiri, ut nec apud Irenaeum, l. 3. c. 44. ſed eorum vice repoſita eſſe, [foreign] Clementinam interim lectionem, antiquiorem, & ex codice, quo Apoſtoli utebantur, vetuſtiſſimo petitam, ideóque hodiernae noſtrae longè praeferendam, Hebraeus, ſi conſulatur, ſatis monſtrat. In eo ſic legimus foreign, ubi licet foreign per foreign reddi ſatis foeliciter poſſet, cùm alibi, ut priùs diximus, foreign, & foreign reddatur, neutiquam tamen foreign per foreign reddi potuit, at è contra & foreign per foreign, novem vicibus redditur, ideóque hoc decimo loco ſic reddi debuit, & foreign per foreign & foreign, & foreign (inferiorum officiorum nomina) ſubinde vertitur, Imò cum foreign Praefectus ſemel reddatur, Exod. 5.14. pro operarum exactore, qui, cùm Iſraëlitis praeficeretur, Pharaoni tamen ſubjiciebatur, clariſſimè ſumitur.
§. 4. Secundò itidem ſtatuendum eſt, Iſaiae verba ſic intelligenda eſſe, ut, primario ad Judices Judaeorum, & ipſorum miniſtros pertineant, quales in omnibus civitatibus, juſſu Domini, conſtitutos videmus, Deut. 16.18. Judices, inquit, & officiarios conſtitues tibi in omnibus portis; Quo tamen non obſtante,
§. Tertiò, aequiſſimum erit & ſacrorum Scriptorum genio valdè conſentaneum, ut, quod primariò in Judaeorum foro locum habuerit, ſecundariò ad Chriſti Eccleſiam accommodetur. Illud ab Apoſtolis ipſis & Evangeliorum ſcriptoribus non rarò factum videmus, nec igitur Clementi neganda libertas iſta, qui voculas illas duas Chriſtianâ civitate jam (ante ſcriptam hanc Epiſtolam) donatas, & à Paulo ſimul poſitas, Phil. 1.1. apud Graecum Iſaiae Interpretem, cujus authoritas, apud Helleniſtas, ipſóſque, ad quos ſcribebat, Corinthios, multùm valebat, repererat.
§. 6. Quartò igitur, Licèt huic Iſaiae vaticinio, ut columnae, aut tibicini ſuo, ſingularis in Eccleſiâ Epiſcopatus non innitatur, verè tamen à Clemente dici potuit, foreign, nihil ab Apoſtolis novitium fieri, qui Epiſcopos, & Diaconos in Eccleſiis quibuſque conſtituebant, cùm Judices & officiarii à Deo ipſo per Moſem inter Judaeos in omnibus civitatibus creati (viva hujus regiminis Eccleſiaſtici imago) his ipſis nominibus jamdiu inſignirentur.
§. 7. Quartum teſtimonium, foreign; Et quid mirum, ſi quibus opus hoc à Deo in Chriſto concreditum eſt, ii conſtituerint praedictos? Hoc igitur, Praepoſitos, & Miniſtros Eccleſiae conſtituendi opus Apoſtolis à Deo in Chriſto concreditum fuit, Ex quo ſequetur, Hanc in Epiſ…opis, & Diaconis fundatam regiminis formam, praecepto divino non minùs adſcribendam eſſe, quàm ſi in ſingulis civitatibus Epiſcopos & Diaconos Chriſtus ipſe conſtituiſſet.
§. 8. Quintum, (& illud ſanè illuſtriſſimum, teſtimonium) ſic ſe habet, foreign, (ſcil. foreign) foreign (i. e. quos ut praedixerat foreign) foreign, Apoſtoli noſtri per Jeſum Chriſtum dominum noſtrum cognoverant (Chriſto ipſo, ut videtur, praedicente) contentionem de Epiſcopatus nomine orituram eſſe (ſcilicet aut de dignitate (ut foreign ſignificat foreign) & authoritate Epiſcopali in Eccleſiâ, aut de re ipsâ, adeóque de nomine rem ipſam, ſuperioritatem & praefecturam denotante) Ob hanc igitur cauſam, cùm perfectam praecognitionem (à Chriſto ſcilicet praemonente) accepiſſent (talem nempe futuram eſſe de Epiſcopatu foreign, ſeu ad ejiciendum ex Eccleſiâ Sacerrimum Ordinem, ſeu ad illud, quod jam conſtituebatur, quoviſmodo immutandum, aut intervertendum) ut venienti malo occurrerent, praedictos (Epiſcopos & Diaconos) conſtituerunt, & poſtea (ſic enim foreign in verbis proximè ſequentibus, ut & in Epiſtolâ Barnabae, cum Jacob foreign populi poſt futuri typus dicitur, §. 10. & Act. 13.42. explicatiùs [foreign] ſignificat) aut *Vox foreign alibi apud authores non reperitur; poteſt fortaſsis Ordinandorum ſeriem, ſucceſſionem, foreign ſignificare (quomodo apud Heſychium foreign dicuntur, cui conſentaneum eſt ut foreign ſignificet) ſic ut ex ſequentibus explicari poſſit, foreign, ut alii ſuccedant, &c. Poteſt iſtius ſucceſsionis ju…, ac modum, foreign ut, vel quemadmodum alii de natis ſuccedant, ſcilicet ut foreign perpetuâ ſucceſsionis ſerie ordinarentur; Poteſt & Catalogum, Album, matriculam, foreign denotare; Poteſt & diſtributionem (ab foreign diſtribuo) i. e. diſtribuendorum ad ſingula, aut Epiſcoporum, aut Diaconorum munera deſcriptionem ſignificare, ſic ut Heſychio foreign redditur. At & non incredibile eſt foreign & foreign, ordinationem, vel conſtitutionem, eâ notari.ſeriem, aut modum ſucceſſionis, aut catalogum, aut diſtributionem, aut fortè ordinationem dederunt, ut, cùm illi vitâ excederent, alii probati viri (quos ſcilicet eodem prophetico, quem praedixerat, ſpiritu approbaverant) huic miniſterio, aut officio ſuccederent.
§. 9. Patet hîc immediato Spiritus Divini impulſu in ſingulis Eccleſiis, adeóque Corinthi, & in reliquis Achaiae civitatibus Epiſcopos conſtitutos eſſe, (ſolis Diaconis iis adjunctis) eodémque prophetiae, aut revelationis divinae juſlu, ſucceſſores illis poſt diſceſſum ipſorum, aſſignatos eſſe, ſic ſcilicet Eccleſiae paci conſulente, & praecavente Chriſto, ne Epiſcopalis dignitas ad unitatem Eccleſiae conſervandam inſtituta, ambitioſorum & aemulorum oculos ad ſe trahens, foreign quoviſmodo fieret.
§. 10. Ex hoc Epiſcoporum conſtituendorum ritu ab Apoſtolis & Apoſtolicis viris hactenus obſervato, foreign molimina fortiter retundit Clemens in ſequentibus, foreign: Ab illis igitur (i. e. ab Apoſtolis ipſis) vel poſtea ab aliis illuſtribus (i. e. Apoſtolicis, & Spiritu Dei approbatis) viris conſtitutos, applaudente, aut congratulante tota Eccleſiâ (nihil hîc de acceptatione totius Eccleſiae, ſine quâ Epiſcopos & Diaconos ab Apoſtolis & Apoſtolicis viris conſtitutos non eſſe ex hoc loco concludit *Apol. p. 11.D. Blondellus, quaſi qui ex Dei juſſu, & approbatione conſtituebantur, populi etiam acceptatione indigere putandi eſſent) quiíque jam Chriſti gregi inculpatè, quietè, & ingenuè inſervierint, & ab omnibus jamdiu teſtimonium & laudem reportaverint, hos non juſtè (imò injuſtiſſimè) officio aut miniſterio ſuo deturbari putamus. foreign, (ſcelus enim non exiguum nobis erit, ſi inculpatè ſanctéque dona (i. e. ſacrificia Chriſtiana, quae ſolus, inquit Juſtinus, foreign) offerentes, ab Epiſcopatu dejiciamus. Omnia iterum clariſſima, & quae omnem in Eccleſiâ Dei authoritatem, in Epiſcopi manus traditam fuiſſe confirment.
§. 11. Quò itidem & ſequentia ſpectant, foreign, inquit, foreign, Beati Seniores (ſeu Epiſcopi qui ante has procellas pacatè obdormiverant) qui, emenſo vitae ſtadio, ante has foreign turbas exceſſerunt, foreign, quotquot *Cum Martyrio▪ iſlâ Chriſti a…b…eta…um foreign, conjunctam.perfectam & fructuoſam diſſolutionem conſequebantur, foreign, Illis enim metuendum non eſt, ne quis eos loco aut ſede, in quâ locati ſunt, deturbet.
§. 12. Quàm probè hinc octo corollaria concinnaverit D. Blondellus, quibus artibus falſa veris intertexenda curaverit, facilè ex praedictis aeſtimabitur; In illis quartum eſt, Epiſcopos fraternitati (at cur non Eccleſiae? Apol. p. 11.) per ſingulas urbes praefecti ſunt, unâ plures fuiſſe, Sextum, Presbyteros quoſque dona obtuliſſe, Epiſcopatu functos, adeóque veri nominis Epiſcopos fuiſſe.
§. 13. At monendus eſt vir oculatiſſimus, qui me monitore non indiguit, nec plures illos totius A…haiae Epiſcopos, unius ſtatim urbis Praefectos dicendos eſſe, Nec ex foreign (voculae foreign) pro Epiſcopis ſingularibus uſu, ad Epiſcoporum, & Presbyterorum, quos nunc dicimus, foreign, valere argumentum.
§. 14. Caetera verò, quae ex hoc loco rectè concluſa ſunt, 1. Eccleſiaſtici regiminis formam nuſquam ab Apoſtolis immutatam eſſe, 2. To…o eorum tempore, & (poſtquam conſummati ſunt) intermedio, ſub eorum diſcipulis, Eccleſiae cujuſque regimen penes Epiſcopos & Diaconos in commune fuiſſe (modò per illud ſuum [in Commune] Clementi obtruſum, nullam ſive ordinis, ſive authoritatis paritatem ipſe intelligat, & nobis per Epiſcopos, aut plures ſucceſſivè in eadem civitate, aut plurium quidem civitatum in eâdem Provinciâ ſimul plures intelligendi licentiam permittat) 3. Presbyteros eoſdem miniſterio ritè functos nequaquam deturbandos fuiſſe, (imò nec ad populi arbitrium, ſi minus rectè officio functi iis videantur) 4. Corinthios hoc nomine violatae fraternitatis (licèt ejus rei nulla in Clementis verbis mentio occurrat, ſed tant…m, foreign fieri dicatur, i. e. Eccleſiae ſine dubio violatae) reos, quòd aliquos ex adminiſtratione tranſduxiſſent (ſic ille [foreign, i. e. miniſterio moviſtis] reddendum maluit) D. Blondello lubentiſſimè largimur, nec quicquam cauſae noſtrae decreſcere opinamur, ſi haec omnia ex tripode protuliſſe virum doctiſſimum agnoſcamus. De tertio interim, quod unicum reſtat, [Epiſcopos & Diaconos ab Apoſtolis Apoſtolicíſque viris nunquam, niſi totâ acceptante Eccleſia, conſtitutos] quid ſentiendum ſit, *§. 10.praediximus.