Works, Interpretation · Part 4
MENS DRACONIS RUFI SEPTICIPITIS cum Michaele dimicantis de Puerperio.
PRima foreign Visio,Ad Cap. 12. qua de egimus cap. 11. stadium Apocalypticum totum ab initio ad finem permeavit, idque, ut alibi monuimus, ad connexionem ejusdem cum SIGILLIS & TUBIS indicandam. Ei jam Visioni reliqua ejusdem intervalli reíque Ecclesiasticae Vaticinia, ad foreign systema complendum, connectenda veniunt. Ex quibus.
Bellum Draconis rufi septicipitis cum Michaele idem complectitur cum ATRIO normali rei Ecclesiasticae intervallum; quo nimirum in Ecclesiam Puerperam, de Christo in Regem Orbi Romano edendo laborantem, Imperium Romanum DRACONICOLA diris persecutionibus saeviit, pérque annos minimùm trecentos bellum gessit contra Christi Spiritum in servis suis potenter operantem. Sed MULIER tandem post multos in parturiendo dolores, sectiones, lanienas, Christum qualem parturiebat, Regem enixa est, recturum gentes virgâ ferreâ; DRACONE que de solio Romano deturbato, facta est in ORBE illo salus & potentia & regnum Dei nostri, & potestas Christi ejus.
Hâc summâ totius rei evidentiae causâ praemissâ, ad textum particulatim explicandum veniamus.
Et signum magnum, inquit, visum est in coelo.Vers. 1.
Quò nempe spectatum Ioannes initio evocatus fuerat, & ubi superiores Visiones omnes spectaverat. Nec alium puto hujus circumstantiae sensum quaerendum esse. Manisestum est enim vel ex fine capitis praecedentis, Ioannem hucusque in coelo spectâsse.
Mulier circumamicta Sole, & Luna sub pedibus ejus, & in capite ejus corona stellarum duodecim.
Signum verò & imago pulcherrima ECCLESIAE primitivae puerperae; Christi nimirum Iustitiae Solis fide circumfulgentis, elementa mundi (umbrásne Legales, an Gentilis superstitionis tenebras?) pedibus conculcantis, Apostolicae denique originis insignibus gloriosae.
Plerique LUNAM symbolum esse volunt rerum terrenarum & mutabilium, quas Ecclesia Christi infra se despicit. Quod etsi verum sit, tamen nusquam, ut opi…or, in tota Scriptura LUNA de hac proprietate celebratur. Symbolorum autem Propheticorum interpretatio haud facilè aliunde petenda est quàm ex iis proprietatibus quibus Scriptura alicubi attestetur. Iam verò illud certum est, pleraque Festorum, quibus cultui typico operabatur, ad Lunae motum descripta fuisse, ut Novilunia, Pascha, Pentecoste, Festum tabernaculorum; imò totíus anni Ecclesiastici rationem ab ejus motu pependisse;Methodius apud Andream Caesar. hujusmodi quid quasi per transen…am vidit, ubi utram que interpretationem conjungit hisce verbis. foreign (inquit) foreign. Ecclesia enim legalem nocte-lucentis Lunae lucem, vitámque mundanam quae instar Luna mutabilis & inconstans existit, sub pedibus prostratam tenet. quò fortè spectat illud Psal. 104. 19. fecit Lunam foreign, id est, foreign. Quidni igitur LUNAE symbolum ad cultum Mosaicum referri potest? quem nempe Ecclesia revelatione Christi quasi prostratum cernit & pedibus suis subjectum: juxta illud Apostoliad Colossenses cap. 2. 14. asserentis, Christum delevisse quod adversùm nos erat chirographum rituum, & cruci suae affixumè medio sustulisse.
Porrò, cùm Deus Solem luminare majus ad dominium dici creâsse dicatur, Lunam verò luminare minus ad dominium noctis; quidni LUNAE noctis praefecturam sortitae symbolum, quod est potestatis tenebrarum seu apparatum caliginis, id est, Satanae daemonúmque ejus in idolis cultum, significet? Ità quidem ut res tota ad Baptismum transferri possit, quo Ecclesia illuminanda Christúmque indutura, cultum idolorum, Satanae, ejúsque Angelorum, cultuum & pomparum abrenunciatione, proculcat. Haec enim omnia vetus abrenunciationis formula disertè continebat; & praeterea abjuraturi ad Occidentem convertebantur, tanquam ad plagam coeli unde Nox oritur; sicut è contrario fidem Christo & Deo vero Uni-trino professuri, ad Orientem, tanquam plagam unde Sol abactâ nocte reducit diem. Dionys. Areop. de Hierarch. Eccles. cap. 2. Cyrillus Hierosol. Cateches. 1. mystagog. Gregor. Naz. Orat. 40. Hieron. ad cap. 6. Amos. Ambros. De iis qui mysteriis initiantur, cap. 2. Quinetiam ejusdem figurae intuitu (ut suprà quoque observatum) duratio Apostasiae seu contaminati idolis Christianismi mensibus, ad motum LUNAE definitur; Mulieris autem & Testium in Christi fide perseverantium, annis & diebus, ad motum SOLIS. Utri tamen interpretationi potiùs accederem in ambiguo sum, & an alterutri tantùm, an utrique. Sanè Apostolus ad Galatas, cap. 4. utrumque, tam paedagogiam Mosaicam quàm cultum idolorum Gentilium, promiscuè Elementa mundi vocare videtur; utrumque Ecclesia Christi pedibus suis subjectum gloriatur. Utatur Lector judicio suo.Vid. Athenag. p. 15.
Et in utero habens, clamabat parturiens, & distorquebatur ad pariendum.Vers. 2.
Ecclesia, quà universè & abstractè velut Idea spectatur, Mater est; quà verò respectu singulorum, qui in ea continuò gignuntur, sobolem habet, quam Deo parturire & parere dicitur. Hoc in Prophetis adeò obvium, ut de eo non opus sit ampliùs verbum addere. Videsis Ezech. cap. 16. usque ad v. 21. item cap. 23. v. 4. Isai. cap. 54. Hoseam c. 2. v. 4, 5. Non est igitur allegoria hâc parte cujusvis importunitate vexanda, quòd scilicet Matremà sobole distinguat, quae tamen alioquin in unam candémque Ecclesiam coalescant. Kimchi ad Hos. 2. v. 2, 3. Comparatur Synagoga, seu Congregatio, Matri foreign viâ universalitatis; at foreign singuli quique, filiis.
foreign verò istae & cruciatus, ob quos clamabat Puerpera, persecutiones illae gravissimae fuerunt quas Ecclesia primitiva inter pariendum experta est. Notum est enim, tribulationes & angustias parturientium doloribus assimilari. Unde verba illa Isaiae cap. 66. 7. Antequam parturiret, peperit; antequam veniret partus ejus, peperit masculum, Chaldaeus, foreign, Antequam veniat ei tribulatio, redempta erit; antequam veniat ei tremor sicut dolores parturientis, revelabitur Rex ejus, id est, MESSIAH. Ieremias verò cap. 30. v. 6, 7. ipse imaginem hanc interpretatur. Interrogate, inquit, & videte si pariat masculus. Quare ergò vidi omnis viri manum super lumbum suum, quasi parturientis, & conversae sunt universae facies in auriginem? Vae, quia magna Dies illa, nec est similis ejus: tempúsque tribulationis est Iaacob; verùm ex ipsa salvabitur. Vide etiam quid Servator foreign vocet Matth. 24. 8, 9. Mar. 13. 9. foreign, &c.
Et visum est aliud signum in coelo; nam ecce DRACO magnus rufus, habens capita septem & cornua decem, & in capitibus ejus septem diademata.Vers. 3.
Et Cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, & abjecit ea… in terram.Vers. 4.
Signum sen Imago Imperii Romani Ethnici DRACONICOLAE; cujus utpote insignia universè sunt septem capita & decem cornua: septem quidem capita, tum ob septem colles quibas URBS inaedificata est, tum ob septem Regum sive Dynastarum ordines qui imperium illius Urbis successivè recturi erant; decem verò cornua ob decem regna quae novissimi capitis vice (cui innascuntur) surrectura essent. Quae interpretatio non mea est, sed Angeli cap. 17. ubi commodior erit de his, si quid addendum sit, agendi locus. Interim istis alius Imperii Romani character hîc additur, quòd tertiam partem stellarum coeli caudâ suâ traxisse & in terram abjecisse dicitur; id est, tertiam partem Principum & Dynastarum Orbis imperio suo subjecisse. Tantundeni enim, putà trientem Orbis terrarum Ioannis aevo cogniti, Ditio Romana finibus suis circumscribebat. Cauda autem, ex disciplina Indorum apud Achmetum, in genere potestatis comites & pedissequos significat, Apot. 152. quid verò ampliùs Serpentis cauda innuat, mox videbitur. Atque hi quidem characteres Imperii Romani fuerunt universè; sed Draconis effigies porrò Draconicolam & SEMINIS Mulieris hostem in specie determinat, id est, Ethnicum & Christiani nominis adversarium; & cùm rufus quoque sit, truculentum & sanctorum sanguine rubentem. Adde quòd Draconis typo respici videtur ad Pharaonem, veteris Synagogae in AEgypto patientis, juxtà atque Romanus Puerperae Christianae, hostem dirum & malignum. Nam & is similiter, eadémque de causa, Draconis imagine induitur, Psal. 74. v. 13, 14. Tu contrivisti fortitudine tuâ mare; confregisti capita DRACONVM (id est, AEgyptiorum) in aquis. Tu confregisti capita LEVIATHAN, (Chaldaeus, Pharaonis) dedisti eum escam populo deserta incolenti. Isai. c. 51. 9. Suscitate, suscita te, indue fortitudinem, brachium Domini: Suscita te secundùm dies antiquos, secundùm generationes seculorum. Nonne tu es brachium illud olim proscindens superbam AEgyptum & conficiens DRACONEM? Ità Ezech. 29. 3. Pharao Rex AEgypti, DRACO magne. In omnibus hisce locis in Hebraeo est foreign, quam vocem LXX, Symmachus & Hieronymus Draconem interpretantur; & verò Syrus interpres Draconem in Apocalypsi semper eâ voce nuncupat. Cui firmando, inquit Drusius, est lingua Arabica, in qua Draco Thennin vocatur. Et Exod. 7. Projecit Aharon virgam suam coram Pharaone, & versa est foreign, in serpentem seu draconem. Significat quidem alioquin Cetum seu Balaenam, sed tanquam Draconem marinum, cujus nempe formam quandam referat. Sed quorsum, inquies, de voce hac adeò satagitur? Nempe ut ostenderem, quâ effigie olim abusus est Satanas primo Adamo evertendo, illius infamati & maledicti animalis typo in more esse Spiritui S. regna Diabolo insessa, atque Ecclesiae suae Mulieris semini insesta, designare.
Et stetit DRACO ante Mulierem parituram, ut cùm peperisset Filium ejus devoraret.
Nempe ut PHARAO Israeli veteri in AEgypto nascenti, útque deinde Herodes Christo Mariae, Domino nostro; ità DRACO Romanus Christo mystico, quem Ecclesia paritura erat, insidiatus est, ut eum statim à partu opprimeret.
Et peperit filium masculum,Vers. 5. qui recturus erat omnes gentes virgâ [seu sceptro] ferreâ.
Id est, peperit Christum mysticum, seu Christum in membris suis formatum, non Mariae, sed Ecclesiae filium; juxta illud Apostoli ad Galatas cap. 4. 19. Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis. Nam cùm verba sint Christi periphrasis, necesse est ut iisdem Christus aliquis designetur; nempe, ut in typis propheticis fieri amat, non verè, sed analogicè dictus. Qui, inquit, recturus erat omnes gentes sceptro ferreo, id est, potestate viferri seu bello partâ; utpote in eos imperium habiturus qui non ab origine cives fuerint, sed aut hostes aut alieni; ut eos priùs subjugate opus habuerit quàm regeret. Verba sunt ex Psalm. 2. 9. non juxta hodiernam Masoretharum,Non foreign sed foreign sed veterem LXX & Apostolorum, lectionem petita. Quorum hanc esse mentem colligere mihi videor ex cap. 19. v. 15. ubi itidem, ut in Psalmo, de Christo Domino nostro, cui primariò competunt, adhibentur: Ex ore ejus, inquit, prodibat gladius acutus, ut eo percuteret gentes; ipse enim reget eos virgâ ferreâ. Hîc autem tribuuntur Christo mystico seu homini Christiano, Ecclesiae apud Gentes partui, qui ad Christi capitis sui typum pingitur; cuíque ejusdammodi suae similem potestatem se aliquando daturum esse sub nomine Thyatirensis Ecclesiae pollicetur Dominus: Qui vicerit, Apocal. 2. 26, 27.inquit, & observaverit ad finem opera mea, dabo ei potestatem in gentes, & reget eos virgâ ferreâ & tanquam fictilia conterentur; sicut & ego accepi à Patre meo. Iuvabit hîc nonnihil, audire Andreae verba quibus ex Methodii mente ad hunc locum commentatur: Ecclesia, inquit, per eos qui Baptismo initiantur, citra intermissionem general Christum; utpote in illis formandum usque ad consummatam spiritualis aetatis plenitudinem. Filius masculus est Ecclesiae populus—per quem Christus Deus manibus Romanorum, quasi ferrum robustis, gentes regit. *Vide, ut pulchre …em hanc explicat Author Operis imperfecti in Matthaeum, Homil. 49.Alludit ad typum Regni 4. apud Danielem, de quo ei non assentior; (quomodo enim eo David spectâsset?) caeteroquin haud multum abest à scopo, ut jam apparebit.
Et raptus est filius ejus ad Deum & thronum ejus.
foreign, pro Ad thronum Dei. Raptus est Mulieris Filius ad thronum Dei, id est, ad Solium Romanum subvectus, ubi, eâ quâ dicebatur potestate recturus, gentes regeret. Verè quidem Christus Mariae ad solium Dei subvectus est; sed Christus mysticus seu formatus, quem Ecclesia Apostolica peperit, analogicé: siquidem Thronus potestatum (ut*Rom. 13. Apostolus vocat) supereminentium Thronus Dei est, terrestre coelum: Non est, inquit, potestas nisi à Deo. Unde in Apotelesmatis insomniorum, Si quis sibi in somno visus suerit ad coelum subvehi, de regia sublimìtate interpretantur. Notum quoque est, in lingua sancta Magistratus foreign, id est, Deos, appellari:*Psal. 82. 1, 6. Stetit Deus in synedrio Dei, in medio Deorum judicat: item, Dixi, Vos Dii estis & filii Excelsi omnes. Quemadmodum igitur in Mosis cathedra sedere dicuntur qui doctrinam docent à Mose traditam; ità in Dei throno, qui vices ejus in terris obeunt. Quòd ideo partus Ecclesiae Apostolicae dicitur rapi seu recipi ad thronum Dei, tantundem est atque eò celsitudinis subvehi, ut quasi juxta Deum sedeat; quod, inquam, regiae sublimitatis est. Hoc autem tum impletum suit, cùm jam sub CONSTANTINO magno & successoribus ejus, Christiani, deturbato DRACONE, rerum potiti sunt.
Verùm, inquies, cùm Christus iste mysticus Gentes quibus imperitaret, perinde ac Christus Dominus, ferreo Sceptro recturus dicebatur, quali demum bello quibtúsve praeliis (si haec ferrei illius Sceptri significatio sit) PARTUS IST…. Ecclesiae Apostolicae Orbem Romanum sibi subjugavit? Aio verò duplici bello: Primo spirituali, mirabili & divino, adversus Daemones Orbis illius principes & Deos; quod quidem, exercitu Angelorum coelestium s…cum adver us hostes dimicante, viriliter gessit; de quo in sequentibus agetur: Altero verò, cùm jam solium apprehendisset, etiam corporali; quod testantur tot illustres victoriae, pa…im Consrantini adversus Maxentium, Maximinianum & Licinium, partim Theodos…i illius magni adversus tum alios, tum Eugenium & Arbogastum, Da monum vexilliferos, priusquam Gentilium Draconicolarum imperio Christiano rebellium contumacia & superbia penitus fracta & contrita conquieverit.
Sed priusquam hinc abeamus, unum adhuc monendum restat; nempe, non statim atque editus est MULIERIS partus, ad thronum Dei subvectum fuisse, verùm quamprimùm regno maturuisset. Ideo dicitur peperisse filium, foreign, nempe non statim, sed cùm adolevisse…. Quemadmodum & Christus Mariae, Dominus noster, (cujus imaginem in omnibus exprimit Christus iste mysticus, Ecclesiae partus) non simulatque natu… erat, sed cùm similiter ad justam aetatem pervenisset, ad thronum Dei sublatu… regnum adiit, ibi sessurus donec posuerit inimicos suos scabellum pedum suorum. Sequitur,
Mulier verò fugit in desertum,Vers. 6. ubi habet locum paratum à Deo, ut ibi alerent eam diebus MCCLX.
Quod cùm postea repetendum, & aliquantò pleniùs describendum sit, eò explicationem differemus.
Et factum est praelium in coelo; Michael & Angeli ejus praeliati sunt cum Dracone,Vers. 7. & Draco pugnavit & Angeli ejus: Sed non praevaluerunt, neque locus eorum ampliùs inventus est in coelo.Vers. 8.
Dictum est, Puerperam, partu suo salvo, Draconis insidias effugisse. Sed qui factum sit ut qui eam tam diligenter observârat, conatu tamen suo exciderit, jam demum commemorari incipit. Scilicet id Michaelis operâ atque auspiciis contigisse, qui Draconem insidiantem strenuè oppugnatum ivit, eúmque, superior tandem factus, de coelo deturbavit in terram. Indè Mulieris filium non tantùm salvum evasisse, sed ad thronum Dei evectum esse, ipsámque in tutum à Draconis furore locum secessisse.
Etfactum est, inquit, praelium in coelo, &c.] nempe, dum pareret Mulier, non postquam peperisset, ut multi accipiunt. Nam certum est ex v. 14. bellum hoc gestum esse ante Mulieris fugam in Eremum. Mulier autem in Eremum non fugit priusquam peperisset, & Filius ejus raptus sit ad thronum Majestatis, v. 5, & 6.
Michael & Angeli ejus praeliati sunt cum Dracone] non soli, sed adhibitis, quorum gratiâ dimicahani, Christi regis sui Martyribus & Confessoribus; de quibus proinde paulò pòst in Epinicio cantabitur, quòd vicerunt eum propter sanguinem AGNI & propter sermonem testimonii sui, neque dilexerunt animas suas usque ad mortem: id quod de nudis & solis Angelis dici non potest.
Et DRACO pugnavit & Angeli ejus,] id est, Daemones, adhibitis itidem cultoribus suis Tyrannis Romanis eorúmque ministris.
Sed quis, inquies, est iste MICHAEL? Non, opinor, Christus ipse, sed, ut apud Danielem, ni sallor, liquet, ex principibus primariis, seu septem Archangelis, unus, imò primus, cap. 10. nempe Angelus ille magnus qui apud eundem stare dicitur à partibus populi Dei, cap. 12. quémque adeò Christus magnus ille Archistrategus, Angelorúmque perinde atque hominum Rex, Satanae ejúsque satellitii contra suos furori opposuit. Mittuntur enim Angeli ob salutem eorum qui sunt Dei haeredes, Heb, 1. ult. eó…que pro suo agendi modo, abscondito & invisibili, contra malos Spiritus, qui in hominibus, Dei Christique sui hostibus, operantur, protegunt & tuentur, etiamsi visibili specie non appareant. Ità in hoc quo de agitur bello primitivae Christi Ecclesiae contra Draconicolas Romanos partes suas egerunt Angeli Michaele duce; quà nempe sanctos Christi Martyres & Confessores contra tyrannorum minas & vim tormentorum corroborando, & in agonibus ipsorum dolores minuendo, quandoque & doloris sensum planè adimendo; quà Spirituum adversariorum impetus frangendo & debilitando, persecutoribúsque, qui eorum instinctu agebantur, nunc obstacula & impedimenta ex improviso objiciendo, canatus elidendo, nunc terrores aliá…ve mentis alienationes injiciendo, ità ut incepto subindè desistentes, Ecclesiae vel inviti inducias & respirandi spatium concesserint; donec tandem, post trecentûm annorum bellum, cùm Christo suos jam satìs exercuisle visum esset, atque Angelis suis plenam victoriam largiri vellet; Partu Mulieris, Christianis rerum potiuntibus, in Imperii solio collocato, Diaboli regnum expugnatum mirabili ruinâ concidit. Hoc enim est quod inquir, Draco non praevaluit, neque locus ei ampliùs inventus est in coelo, id est, cum omnibus copiis suis fusus fugatúsque coelo exutus est.Vers. 9. (In dictione Non praevaluit Hebraismus est, de quo postea.)
Et projectus est Draco ille magnus, serpens antiquus, qui vocatur Diabolus & Satanas, qui seducit universum Orbem, (id est, ad Idololatriam impellit, hactenúsque Imperium Romanum insederat) projectus est in terram, & Angeli ejus cum eo projecti sunt.
Id est, ipse cum omnibus Daemonibus suis,Clem. Rem. l. 8. c. 7. foreign (Satanam) foreign, &c. hactenus pro Diis cultis, de culmine divinitatis quo gaudebant in imum exsecrationis & contemptûs devoluti sunt. Ut, quod olim in liberatione Israelis à tyrannide Pharaonis AEgyptii, cujus Draco iste imaginem gessit, factum legitur,*Exod. 12. 12. Num. 33. 4. exercuisse Deum judicia in Deos AEgyptiorum; idem hîc saltem foreign locum invenerit. Tradunt Iudaei, quòd etiam illic. Vide enim utrumque Targum, R. Salomonem, R. Aben Ezra, cum R. Mose ben Nachman, &c. Nec est quòd quis clara Scripturae verba aliò detorqueat, praesertim cùm eò alludi videatur Isai. 19. 1.
Non praevaluit, pro devictus est, figura est, ut dixi, Hebraica, quâ adverbia negandi ejus cui adhibentur contrarium significant; prout in hac ipsa Visione paulò pòst habetur, Non dilexerunt animam suam usque ad mortem, id est, nihili fecerunt vitam suam, seu prodegerunt, pro Christo. Est enim hoc dicendi genus Hebraeis non foreign, sed foreign. Sic Prov. 12. 3. Non stabilitur homo in improbitate, id est, radicitùs commovetur & eradicatur. Ibid. 10. 2. Non prosunt the sau…i iniquitatis, id est, nocent, damnosi sunt. 17. 21. Non laetabiturpater stulti, id est moerore afficietur. Et 1 Cor. 16. 22. Si quis non amat Dominum Iesum Christum, sit anathema, id est, quisquis odit & exsecratur. Vide Buxtorf. Thesaur. Gram. lib. 2. cap. 19. Ità hic, Non praevaluerunt Draco & Angeli ejus, idem est atque, prorsus devicti sunt.
Pleniorem autem hujus victoriae historiam jam dedi ad interpretationem Sigilli sexti, quocum casus iste DRACONIS contemporat; imò Sigilli illius argumentum est, quantum ad insignem Imperii Romani mutationem spectat. Quod autem de Partu mulieris in Imperii solio collocato & Christianis tunc rerum potiuntibus dixi, id verò ex Epinicio quod subjungitur clarum & expeditum est.
Audivi,Vers. 10. inquit, vocem magnam in coelo dicentem, Nunc facta est salus & potentia & regnum Dei nostri, & potestas Christi ejus; quoniam projectus est Accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die & nocte.
Sed ipsi vicerunt eum per sanguinem Agni, & per Verbum testimonii sui, & non dilexerunt animas suas usque ad mortem—Vers. 11.
Quae verba, ut sunt clarissima & absque omni allegoriae velo prolata, ità Clavis sunt totius Visionis interpretandae. Nam hinc liquidò perspici potest, tum quae fuerit illa Partûs Mulieris ad Thronum Dei subvectio, nempe, salutis, potentiae, & regni Dei, & potestatis Christi ejus in Solium Romanum introductio; tum quo hoste debellato ad regnum pervenerit, nempe deturbato foreign seu Accusatore illo qui dies noctésque fratres calumniatur & traducit coram Deo; denique cujusmodi secum copias adhibuerint Michael & Angeli ejus in isthoc adversus Draconem ejúsque satellitium praelio, sanctos scilicet Martyres & Confessores, qui vicerunt eum per sanguinem AGNI, & per sermonem testimonii sui, eò quòd non dilexerunt, id est, prodegerunt, animas suas usque ad mortem. Et verò omnino impossibile est ut illa Partûs Mulieris evectio, Draconis deturbatio, Regníque Dei & Christi introductio, non ad unum & eundem rerum eventum collineent; cùm ab omnibus, tanquam ab uno quodam rerum termino, incipiat Mulieris Fuga in Eremum, vers. 6, & 14.
Quòd verò Satanas hîc nomine novo foreign seu Accusator nuncupetur, qui antea Draco & Diabolus audiit; sciendum & hoc ab Hebraeorum usu profectum esse, quibus eodem quidem nomine, quod illi suum secerunt, jam olim appellatus est. Dicunt enim foreign Kategor. R. Iuda in libro Musar, citante Drusio, Kategor, inquit, est Satan, adversarius vel calumniator malus, qui adversatur homini, aut calumniatur eum coram Creatore benedicto. Maiemonides ad Pirke Avoth, (ubi in Gnome R. Eliezar & haec & contrariae significationis vox Paraclit, à Graecis quoque derivata, occurrit) foreign. Id est, PARACLIT foreign dicitur, qui interpellat in bonum pro homine apud Regem: cujus contrarium est KATEGOR; is enim est qui traducit hominem apud Regem: & conatur occidere eum. Et sanè, si aliàs unquam, durante hoc puerperio & bello, Satan foreign & calumniatoris nomen digne promeruit. Quod testantur tot convitia & probra quibus Christianos toto hoc tempore Draconicolae obruebant, objicientes iis Thyestaeas coenas, incestus Oedipodios, adulterium, promiscuas libidines, homicidia, conjurationes in Principes, pestes, famem, incendia, & quicquid publicae calamitatis erat. Sed videtur hîc potiùs respici ad historiam Iob, ubi Satanas calumniando & accusando effecit ut Iob sibi à Deo tentationibus & tribulationibus probandus permitteretur. Id quod hîc quoque innuit Spiritus Sanct. ab eo pro more suo factum esse. Sciens intelliget quid velim. Sequitur in Epinicio,
Propterea laetamini coeli & qui habitatis in iis (id est,Vers. 12. sancti Angeli & beati spiritus, quorum feliciter navatâ operâ victoria haec parta est.) Vae incolentibus terram & mare, (id est, Orbem terrarum) nam descendit Diabolus ad vos, haebens iram magnam, (ideóque novum aliquod malum machinaturus) ut qui sciat se exiguum tempus habere.
Nam licèt indè usque à Constantino Magno solio Romano dejectus fuit, aliquandiu tamen apud populum haesit Draconis cultus: unde cùm, haud ità multò pòst, se tandem quoque expellendum, & universum Orbem Romanum Baptismo Christi imbuendum fore, rebus cousque progressis, praesentisceret; totus i…â & surore percitus, consilium iniit Ecclesiae victoriam, quacunque adhuc ratione potuit, in discrimen adducendi, &, si conatu excideret, vel ejectus, eam novo aliquo machinamento subruendi. Quorum utroque sibi non defuisse nequissimum spiritum jam videbimus.