Vindication of Ecclesiastical Volume 3, Volume 2 · Book · Chapter 3 · Document 50 – Document 52
SAnctiſſimo Patri ac Domino Alexandr. Dei gratiâ, Sacro Sanctae Romanae Eccleſiae,Pat. 41 H 3. m. 6. in Cedula. ſummo Pontifici Henr. eadem gratia Rex Angliae, &c. devota pedum oſcula beatorum. Non ſine gratiarum actione quas ſanctitati veſtrae referimus frequenter, inter nos cogitamus qualiter nobis in Kariſſimo filio noſtro. Edmudo gratiam facientes, Regnum Eccleſiae ſibi & haeredibus ſuis liberaliter contuliſtis, ſub certis conditionibus per nos, et per ipſum inviolabiliter obſervandis, propter quod ſaepe et ſepius tractavimus, ut ſicut tenebamur dicto negotio ſuccuramus et debita Eccleſiae ſolveremus et Capitaneum cum Militia competenti mitteremus ibidem; et licet in ſolutione debitorum aliquatenus ſit proceſſum, non tamen ad plenum juxta deſiderium cordis noſtri, cum ſuper Decima et aliis gratiis nobis ab Apoſtolica ſede concesſis, multas contradictiones per Praelatos et Clericos Regni noſtri habuerimus et adhuc inceſſanter habemus, ſed nec circa Capitaneum deſtinandum intentionis noſtrae deſiderium hactenus potuimus adimplere, tum quia ſecundum tenorem conditionum in veſtro privilegio contentarum, prius ad ſolvenda univerſa debita Eccleſiae arctabamur. Et cum etiam hoc non obſtante de veſtra miſericordia confidentes nuper ſicut per venerabilem patrem Archiepiſcopum Meſſan. vobis ſcripſimus, ordinaviſſemus nobilem virum Dominum H. de Caſtella fratrem illuſtris Regis Caſtellae ad partes illas tranſmittere cum magna pecuniae quantitate, ſupervenit in Regno noſtro quaedam repentè turbatio, videlicet quod Wallenſes qui nobis & progenitoribus noſtris olim ſubjecti ac devoci fuere, maligno ducti ſpiritu contra nos rebellare damnabiliter praeſumentes, hominibus noſtris & terris damna plurima intulerunt. Cui morbo tam peſtilenti obviare volentes contra dictos rebelles in manu forti accingimur peſtem tàm damnoſam tamque deteſtabilem extra terminos Regni noſtri eliminare volentes, propter quod hac aeſtate ſicut firmiter credebamus, Capitaneum in Regnum Apuliae mittere non valemus. Caeterum quia ex parte Eccleſiae proſecutio memorati negotii omnimodam celeritatem, deſiderat quae propter moram noſtram, licet ſine culpâ, in grave Eccleſiae Romanae & noſtrum praejudicium exiſtit protelata, nolentes ulte…us quod occaſione noſtri gratia quam ſedes Apoſtolica ex ſincera affectione fil o noſtro feciſtas, et nos ex pura devotione ſuſcepimus, in damnum Eccleſiae et noſtrum poſſet ulterius retorqueri, dilectos et fideles Nuncios noſtros. (there is a blank left for the names) ad veſtrā praeſentiā deſtinamus, qui ſuper ſtatu noſtro voluntate ac poteſtate noſtra veſtrae Clementiae plenius veritatē exponent, quâ ſi placet intellecta ad plenam ad honorem ſacroſancta Eccleſiae Romanae conſiderationis oculum dirigentes de praefato negotio taliter ordinare velitis, quod nos, haeredeſque noſtri, ac totum Regnum Angliae devotione ſolita Eccleſiae Romanae ſemper obediamus nec occaſione iſtius negotii ex quo nobis nullus fructus advenit deinceps jacturam aliquam incurramus; peuſantes▪ quod ſi ad proſecutionem iſtius negotii ſub diverſis poenis nos aſtrinximus Affectionis et devotionis ſinceritatis, quam ad Eccleſiam Romanam matrem noſtram ſemper habuimus, non emolumenti temporalis cupiditas fuit in cauſa, et quid ultra cum de ſede Apoſtolica ſingularem confidentiam habemus, quae ſemper nobis aſtitit in adverſis, et per quam tam a noſtris quam ab extraneis infeſtati, Alterius auxilio non ſuffulti hoſtium verſutias evaſimus, de ipſis laudabiliter triumphantes, ſtatum noſtrum ſiliorumque noſtrorum, ac ipſius negotii quantum ad jus nobis dictoque Edmundo nato noſtro in ipſo Regno quaeſitum, ac omnia alia ipſum negotium contingentia veſtrae ſupponimus miſericordiae; ſupplicantes affectione promptiſſima, quatenus non ad neceſſitates veſtras, ſed potius ad devotionem noſtram reſpectum habentes, memoratum negotium fine laudabili conſumeretis. Nos enim gratum et ratum habebimus quicquid veſtra Clementia de Conſilio Cardinalium veſtrorum ſuper hoc duxerit ordinandum. Teſte ut ſupra.
Si Domini Com. Leic. & P. de Suband. vadant ad Curiam, ipſi plenam ſecum deferent poteſtatem ordinandi de toto negotio. Si ipſi non vadant & alii tranſmittantur, Dominus Rex, filii ſui, ac totum ipſius Conſilium in has vias conſentiunt, ut ſi poſſibile fuerit procuretur. Quod illa poena in privilegio magno contenta, ſcilicet Quod ſi Rex non ſolverit vel non miſerit, aut non venerit, in poteſtate ſolius Domini Papae ſit caſſare, et iritare et irritum Nunciare quod per ipſum et fratres ſuos factum eſt de negotio memorato. Nota. …Et quod nihilominus Rer ſit excommunicatus, Regnumque Angliae interdictum, tollatur omnino. Et ſi poenis ipſis ſublatis vult Dominus Papa Donationem factam Domino Edmundo per Dominum Innocentium, & per ſeipſum ſervare, vel de novo ſub aliis tolerabilibus concedere, vel ſalem quod tollatur poena annullationis, et remane at poena interdicti, benè quidem; ſi verò Papa nec antiquam donationem vult ſervare, nec novam facere niſi ſub eiſdem poenis, proroget terminos ne negotium rumpatur, ut interim cum voluntate Eccleſiae tractetur de pace inter Regem & Manfredum; videlicet, ut principatus & aliae terrae quas idem Manfredus habebat ante privationem ſuam ſibi remaneant, & reſtituat Domino Edmundo; pro quo faciendo, Dominus Edmundus accipiat Manfredi filiam in uxorem, vel fiat Matrimonium, et Manfredus teneat Regnum quouſque de proventibus ipſius Regni, ſoluta fuerint debita Eccleſiae in quibus Rex Angliae tenetur. Quibus ſolutis praeteritas quas ante privationem ſuam habebat Domino Edmundo totum reſtituat ſtatim, caveat per obſides & per traditionem forteliciarum ſuarum de tunc reſtituendo Regnum, ut dictum eſt. Si verò cum Manfredo nulla compoſitio poteſt fieri, nec Papa vult facere quod ſuperius eſt praemiſſum, componat cum Eccleſia altero trium modorum. Quod ſi Eccleſia alii conferat Regnum a quo habeat debita ſua, reſtituat Regi Angliae quod per ipſum ſolutum eſt, et Rex renunciet omni Iuri quod ipſe et filius ſuus habuit in Regno; vel ſi non detur Regnum alicui, aut tali qui non ſolvat debita, habeat Eccleſia terram laboris, et Rex reſiduum; Ita quod Eccleſia liberet Regem a debitis non uſurariis quae debentur. Camerae debita vero quae debentur Mercatoribus Rex ſolvat, ſed ad hoc inducias habeat donec adeptus fuerit poſſeſſionem Regni Siciliae, ut de pecunia interim in Angliae colligenda Guerram faciat contra Manfredum, nec tamen teneatur ad debita illa ſolvenda ſub poenis illis quibus nunc eſt aſtrictus; vel ſi Eccleſia non vult hoc facere, fiat compoſitio ut deinceps occaſione iſtius negotii dominus Rex haeredeſ que ſui in nullo teneantur ſed penitus ab obligationibus et poenis ſint liberi immunes et gratiae domino regi conceſſae ad proſecutionem voti ſui ultra mare in ſua remaneant firmitate: ſive ſi proficiſcatur ultra mare, ſive non, ſed melius videtur antequam iſta ultima via fiat, quod Dominus Rex ſcribat Domino Papae, & fratribus ſignificando eis qualiter iſtud negotium ex devotione ſuſcepit, & quomodo ſemper fervens fuit ad negotium proſequendum, ſed multa impedimenta habuit ex parte illa, & ex parte iſta. Nam quia iſta gratia ſibi facta fuit, totum Regnum fere ab Eccleſia tenebatur, & poſtea ſine culpa ipſius eſt amiſſum. Ex parte iſta quia habuit guerram in Waſconiae, & nunc de novo Wallenſes contra ipſum rebellare ceperunt. Exponatque eis qualiter de novo ordinavit ut de bonis ſuis ad iſtius negotii—pecunia habeatur & commodum, gravat ſe pro iſto negotio componendo, cum Rege Franciae, & intellecta veritate ſuper poteſtate ipſius Regis, ſupponat totum negotiū Principale ordinationi et voluntati Domini Papae, et Cardinalium, ut ipſi de negotio ordinent et diſponant ſicut ad honorem Dei, Eccleſiae Romanae, ipſius Regis, et Domini Edmund. quem in pleriſque Literis Regem Siciliae vocaverunt, viderint expedire. Ex hoc enim forte Eccleſia honori ſuo & ipſius Regis volens conſulere, tractabit cum Domino Rege Aleman. de aliquo ſubſidio ſibi & Domino Edmund. praeſtando; vel datur poteſtas illis qui ibuut ad Curiam componendi cum Eccleſia de Conſilio venerabilium Patrum Dominorum Hugonis Petri Capucii, & Ottoboni Cardinalium. Iſtam Chartam petunt Nuncii ſigillari ſigillis Dominorum Regis, Edwardi & Edmundi.
Memorandum, quod haec omnia ſcripta ſuperius irrotulata de facto Siciliae, & ordinata per Magiſtrum Ruſtandum cum vigintis Cedulis albis & vacuis ſigillo Regis ſigillatis, & octo Cedulis vacuis ſigillo Domini Edwardi ſigillatis, & decem Cedulis vacuis Bulla aurea Bullatis, ſub nomine Domini Edmundi filii Regis tradita fuerunt Artaldo de Sancto Romano ad portandum Pariſiis Domino Comiti Leyc. & Domino P. de Sabaud. quos Rex depoſuit mittere ad Curiam Romanam, pro facto Regni Siciliae. Ita ſcilicet, quod praedicti Com & Petrus de ſcriptis aliis, & Cedulis vacuis praedictis ſi ad Curiam Romanam accedant, ordinent & diſponant prout honori Regis & utilitati negotii Sicil. viderint expedire; ſi autem praedicti Comes, & P. Curiam Romanam ire noluerint, omnes praedictae Cedulae vacuae dampnentur, & Regi in Angliam tranſmittantur, prout in literis inferius irrotulatis quas Rex per praedictum Artalduu… miſit praedictis Comiti & Petro plenius continetur.
What the Parliament of England; thought of theſe conditions impoſed on the King and Realme, and the great ſumms wherein the King was engaged by the Pope for the gaining of the Kingdome of Sicila for his Son Edmund, Matthew Paris thus relates.
Eodem anno, in medio Quadrageſimae, factum eſt magnum Parliamentum. InMat. Paris Hiſt. p. 917. Parliamento autem ſupradicto nondum finito, Rex in audientia totius populi▪ Magnum Parliamentum.adducto monſtratoque omnibus Edmundo, quem protulerat in medium veſtitum indumento Apulenſi, ait; Videte fideles mei filium meum Edmundum, quem Dominus ad Regalis excellentiae dignitatem gratuita gratia vocavit, quàm manifeſtus eſt, quàm dignus favore univerſorum; & quàm inhumanus, quàm Tyrannicus foret, qui eidem conſilium & auxilium in hoc articulo denegaret efficax & opportunum. Et addidit, aſſerens, quod de conſilio et benigno favore Papae et Eccleſiae Anglicanae, ad Regnum Siciliae acquirendum ſe obligavit, ſub poena Regni ſui amittendi, ad ſolutionem Centum Millium Marcarum, et Quadraginta Millia Marcarum, exceptis uſuris, quae quotidie non minimum ſuſcipiunt, licet tacitum, incrementum. Item decimas totius Cleri impetravit generales, per quinquennium continuandas; omnium videlicet beneficiorum ſuorum, ſecundum novas taxationes aeſtimandas, nullis deductis expenſis, niſi neceſſario faciendis. Item fructus omnium Eccleſiaſticorum beneficiorum vacatorum primi anni, uſque ad quinquennium. His auditis, omnium aures tinniebant, et corda vehementer obſtupuerunt, maxime cum ſcirent hanc Tyrannidem a Papa exordium praeſumpſiſſe. Tandem licet cùm lachrymis excuſationes praetenderent, & inducias poſtulaſſent remiſſionis, nec poterant quomodolibet obtinere, promiſerunt Regi ad ſuas inſtantes neceſſitates. Et tamen conditione addita, ut Magnain Chartam toties promiſſam, emptam, et redemptam, ex tunc inviolabiliter obſervaret, et parceret ipſos tam argumentoſe praedando laedere et depauperare, quinquaginta duo Millia Marcarum, in irreſtaurabile dampnum Eccleſiae Anglicanae. Nec tamen adhuc donum tam opimum Rex dicitur acceptaſſe. His expenſes and debts at that time being exceſſively great. Expenſae tunc temporisMat. Paris Hiſt. p. 918. (ſicut à fide dignis Clericis conclavis, qui ſuper hoc rotulos revolverant, & ſummas diligenter computaverint) Domini Regis, poſtquam coeperat eſſe Regni dilapidator,Summa inutilium expenſarum Regis. probatae ſunt aſcendere ad octies Centum Millia Marcarum, & Centum & Quinquaginta Millia Marcarum, quod eſt horribile cogitatu. Quia Regnum Angliae nunquam de tanto theſauro aliquod ſumpſit incrementum, imo potius decrementum. Melius enim tibi foret amiſiſſe gladium vel ſagittam, in profundo maris cadentem, quàm inimicus tuus ipſa à te éxtorſiſſet.
How Ruſtands Commiſſioners ſeiſed the goods of perſons pretended to die inteſtate, and how the King upon cautions given, commanded ſuch ſequeſtrations in ſome caſes to be ſuſpended, this Record will evidence.
REX dilectis Clericis ſuis Willielmo de Licheſfield, & Nicholao de Plymton, gerentibusClauſ. 40 H. 3. m. 12. dorſo. Vices Magiſtri Roſtandi, &c. ſalutem. Oſtenſum eſt nobis ex parte A. Wynton▪ Electi, quod cum Magiſter Emericus Curtin, clericus ſuus, nuper in fata conceſſiſſet, vos occaſione gratiae nobis à ſede Apoſtolica de iniſtincte Legatis conceſſae, bona ejuſdem defuncti tàm in pecunia, quàm aliis rebus ſequeſtrari feciſtis. Et ideo vobis mandamus, quod accepta ſufficienti Cautione à Magiſtro Petro Lamberto Clerico praefati Electi, quod idem Electus in reverſione ſua in Angliam de partibus tranſmarinis, vel executores Teſtamenti praedicti Magiſtri Emerici ſufficienter oſtendent, ipſum defunctum condidiſſe Teſtamentum de bonis & Catallis praedictis, vel quod ſatifaciant vobis de indiſtinctè Legatis in Anglia, de quibus ratione officii vobis injuncti ſequeſtrationem feciſtis; ſi forte idem Magiſter Emericus inteſtatus deceſſerit, dicto Magiſtro Petro bona & Catalla praedicti defuncti quae sequeſtrari feciſtis ſine dilatione reſtituatis nomine dicti Electi, cujus Literas Patentes idem Magiſter Petrus habet poenes ſe de reſtitutione bonorum dicti defuncti fibi facienda. Teſte Rege apud Windeſ. 27. die Jan. Anno 41.
What conteſt there happened this year about the Election of Biſhops, and what a Power the King claimed, executed therein, theſe Records and hiſtoricall paſſages will certifie us.
The Monks of Ely having Elected Hugh Balſham their Subprior for their Biſhop, with more haſte, and leſſe reſpect to the King then was uſual and requiſite, and the King deeming him an unfit perſon, reſuſed to give his royal aſſent to his Election appealing againſt it, and commanded the Archbiſhop by this Writ, not to conſecrate or admit of his Election, wherein if the Monks ſhould prevaile, they would deprive him of that Prerogative in all Elections of this kinde, which himſelf and his anceſtors had enjoyed.
REX B. Archiepiſcopo Cantuar. ſalutem. Cum progenitores noſtri Clauſ. 40 H. 3. m. 14. dorſ.Reges Angliae, Epiſcopatus Regni Angliae libere conſueviſſent conferre, ac poſteagratis *See here p. 336. 337, 338.concesſiſſent, quod Cathedrales et Conventuales Eccleſiae liberas haberent Electiones, ſalvis tamen eiſdem progenitoribus noſtris et eorum Haeredibus precibus ſuis juſtis et honeſtis, de viris prudentibus et idoneis ibidem praeficiendis, Prior & Monachi Elienſes nuper Epiſcopo deſtituti alium ſibi eligere volentes ante adventum Nunciorum noſtrorum, quorum praeſentia tàm ibi quàm alibi ubi electiones fiunt, expectari conſuevit, ad videndum et procurandum quod talis eligeretur, qui nobis et Regno noſtro fidelis et utilis, et regimini Eccleſiae idoneus exiſteret, perperam, et inproviſo, nullo ad eligendum termino asſignato, & corde Epiſcopi ſui jam defuncti nondum ſepulturae tradito, nulloque ad nos reſpectu habito, fratrem Hugonem de Balſham ſuperiorem ſuum, virum inſufficientem & penitus inutilem, necnon & ſervilis conditionis ut dicitur, ſibi in Epiſcopum elegerunt, propter quod ex parte noſtra fuit in ſcriptis appellatum, prout habito ſuper hoc tractatu cum conſilio noſtro vobis in proximo plenius conſtare faciemus. Et quia ſi praeſens negotium, quod ita nobis cordi, eſt ad vota Monachorum procederet, tanta nobis et haeredibus noſtris immineret exhaeredatio, et Regiae dignitatis offenla, quod omnes Eccleſiae Cathedrales in quibus Religioſi poteſtatem Nota.obtinent eligendi, nobis invitis et precibus noſtris et haeredum noſtrorum penitus excluſis, objectis etiam et recuſatis nobilioribus et peritioribus Elericis qui ad Pontificalem dignitatem provehi ſolent, et quorum conſilio et induſtria ardua Regni et Eccleſiae negotia tractari ſaluberius conſueverunt, exſe ipſis exemplo conſimili ſibi Epiſcopum aſſumerent, in noſtri grave diſpendium et contemptum ac ad retardationem promotionis hujuſmodi nobilium et prudentum manifeſtam, quod nos pro nullo vivente temporibus noſtris fieri permittemus; Nec vos ratione haeredum noſtrorum qui vos idemptitate ſanguinis contingunt debetis diebus veſtris aliquatenus ſuſtincre. Ad haec quia Daci & Saxones Regibus Angliae Guerras olim inferentes in partibus Elienfibus Regnum noſtrum invadere & ingredi conſueverunt, per quod idem Regnum multotiens extitit graviſſimis periculis expoſitum, & ad quod vitandum ſummè nobis foret neceſſarium, quod talis et nobis tam fidelis, et de quo ut de nobis confidere poſſemus Eccleſiae Elyenſi praeficeretur in Paſtorem, Paternitatem veſtram, de qua in Conſervatione juris noſtri et Haeredum noſtrorum plenam prae aliis gerimus confidentiam, rogamus et requirimus attente, in fide et dilectione quibus nobis tenemini, quatenus praemiſſa omnia plenius attendentes et penſatis periculis et damnis quae ex praedicto facto Elyenſi ſi effectum quod abſit, ſortiretur, nobis et Haeredibus noſtris proceſſu temporis poſſent imminere, illud negotium nobis admodum praejudiciale, quantum in vobis eſt faciatis et procuretis penitus adnullari. Teſte &c. 22. die Novemb. apud Wintoniam.
Sub eadem forma ſcribitur Willielmo Bonquer. mandando ei, quod Domino Papae et Cardinalibus factum iſtud totaliter exponat, diligenter et caute procurans erga ipſos et alios quos noverit expedire, quod factum iſtud Regi et Regno tam dampnoſum et praejudiciale funditus adnulletur. Teſte ut ſupra.