Acts and Monuments Volume 2 Part 2, Appendix · Account 8
❧A Commission sent from the Pope, with the sentence diffinitiue to proceed against the reuerend Archb. of Cant. Thomas Cranmer.
PAulus Episcopus seruus seruorum Dei charissimo in Christo filio Philippo Regi, & charissimae in Christo filiae Mariae Reginae, Angliae, Franciae, illustribus ac venerabilibus fratribus Londonensi & Eliensi episcopis salutem, & apostolicam benedictionem. Dudum per literas vestras charissime fili Philippe Rex, & christiana filia Maria Regina nobis significatur, quod iniquitatis filius Thomas Cranmerus, olim Archiepiscopus Cantuariensis, in haereses aliáque tam grandía & enormia crimina erat prolapsus, quod non solum regimini ecclesiae Cantuariensis se reddi derat indignum, verum etiam maiori poena se fecerat obnoxium. Nos de praemissis certam notitiam non habentes, & tanta crimina si vera essent, impunita, ecclesiámque ipsam sine pastore idoneo de…elinquere nolentes, dilecto filio nostro Iacobo, tituli Sanctae Mariae in via, tunc sancti Simeonis, praesbytero Cardinali puteo nuncupato, vel de praemissis etiam summariè, simpliciter, & de plano sine strepitu & figura iudicij, ac sine vlla terminorum substātialium vel telae iudiciariae obseruatione, citato dicto Thoma se informaret, & quicquid inuenisset nobis referret, per specialem commissionem manu nostra signatam, dedimus in mandatis, sibi attribuentes potestatem in curia, & extra, citandi, & inhibendi, ac literas compulsoriales, generales & speciales ac remissorales, in forma consueta ad partes decernendi, & personas quascunque, si opus esse arbitraret, ad exhibendum iura, siue ad perhibendum testimonium etiam per censuras ecclesiasticas cogendi, & compellendi, seu, si pro celeriori expeditione sibi videretur, ad recipiendum informationem huiusmodi, aliquem probum virum in dignitate ecclesiastica constitutum in partibus istis commorantem cum simili citandi, inhibendi & cogendi facultate, deputandi, ac subdelegandi: ac sicut exhibiti nobis nuper pro parte vestra, fili Rex, & filia Regina petitio continebat, dictus Iacobus Cardinalis, commissionis huiusmodi vigore, citatione ad partes contra eundem Thomam ad vestram, fili Rex & filia Regina instantiam decreta, venerabilem fratrum nostrum Episcopum Gloucestrensem, vna cum certis alijs eius in ea parte collegis, & eorum quemlibet in solidum ad informationem super praemissis recipiendum subdelegauit, eísque vices suas in praemissis commisit. Et postquam dictus episcopus Gloucestrensis in causa huiusmodi ad certos actus processerat, & ipsum Thomam super praemissis examinauerat, citatione praedicta, vna cum eius legitima executione in partibus facta coram eodem Iacobo Cardinali iudicialiter producta, & processu per audientiam literarum nostrarum contradictarum contra eundem Thomā citatum & nō comparentem decreto, cum processu coram dicto Episcopo Gloucestrensi contra ipsum Thomam in patribus habito coram praefato Iacobo Cardinali productus fuisset, & idem Thomas, ad id citatus contra eum nihil diceret, imo comparere non curaret, praefato Thoma ad videndum per ipsum Iacobum Cardinalem referri causam & referri iuramentum in supplementum plenae probationis quantum opus esset, & ad concludendum & audiendum sententiam diffinitiuam, ad certam tunc expressam diem, & horam per audientiam literarum contradictarum huiusmodi citato, omnibus actis & actitatis causis huiusmodi diligenter visis & consideratis, causam ipsam ac omnia in praemissis actitata nobis in consistorio nostro secreto fideliter retulit: Qua relatione nobis vt praefertur facta, & causa ipsa cum venerabilibus fratribus nostris sanctae Romanae ecclesiae Cardinalibus tunc in eodē consistorio existentibus, plenè discussa, & maturè examinata, cum dilecti filij Petrus Rouilius, clericus Ippotegiensis, ac Antonius Massa de Gallesio in dicta curia causarum, & vestrum fili Rex & filia Regina procuratores, de quorum procurationis mandato in actis causae huiusmodi l…gitimis constare dignoscitur documentis, & Alexander Paleotarius, fisci nostri procurator pro eius iure & interesse, in ipsius Thomae citati & non comparentis contumaciam in causa huiusmodi concludi & diffinitiuè pronunciari petijssent, nos pro tribunali, in Throno iustitie, more Romanorum pontificum, praedecessorum nostrorum sedentes, in causa huiusmodi conclusimus, & nostram desuper in scrip…is, quā per secretarium nostrum legi & publicari mandauimus, & quam ipse de verbo ad verbum legit, & publicauit, diffinitiuam tulimus, & promulgauimus sententiam, sub huiusmodi tenore.
Nos Paulus, diuina prouidentia Papa quartus, saluatoris & domini nostri Iesu Christi, cuius vices, (licet immerito) in terris gerimus nomine inuocato, in throno iustitiae pro tribunali sedentes, & solum Deum, qui iustus est dominus, & in iustitia iudicat orbem terrae, prae oculis habentes, per hanc nostram diffinitiuam, quam de venerabilium fratrum nostrorum sanctae Romanae ecclesiae Cardinalium consilio ferimus in his scriptis, in causa & causis quae coram dilecto filio nostro Iacobo tituli sanctae Mariae in via, praesbytero Cardinali, de puteo nuncupato, nobis in consistorio nostro secreto (vt moris est) referenda inter charissimos in Christo filios nostros Philippum Regem & Mariam Reginam Angliae illustres denunciatores ex vna, & quendā Thomam Cranmerum olim Archiepiscopum Cantuariensem reum & denunciatum de & super crimine haeresis & alijs excessibus censurísque & poenis propter crimen & excessus huiusmodi per dictum Thomam reum denunciatum ac confessum & conuictum incursis, rebúsque alijs in actis causae & causarum huiusmodi latius deductis ex altera parte in prima instātia vigore specialis commissionis nostrae versae fuerunt & vertuntur pronunciamus, sententiamus, decernimus, & declaramus dictum Thomam tunc Cantuariensem Archiepiscopum animae suae salutis immemorem contra regulas & dogmata ecclesiastica sanctorum patrum nec non Apostolicas Romanae ecclesiae & sacrorum conciliorum traditiones christianae que religionis hactenus in ecclesia consuetos ritus, praesertim de corporis & sanguinis domini nostri Iesu Christi & sacri ordinis sacramentis aliter quam sancta mater ecclesia praedicat & obseruat sentiendo & docendo, & sanctae sedis Apostolicae & summi pontificis primatum & autoritatem negando, nec non contra processus qui singulis annis per praedecessores nostros in die coenae domini more solito celebrati fuerunt, prout & nos dante domino in futurum celebrare intendimus, in quibus processibus per Romanos pontifices praedecessores praefatos ad retinendam puritatem religionis Christianae & ipsius vnitatem quae in coniunctione membrorum ad vnum caput Christum videlicet eiusque vicarium principaliter & sanctam fidelium societatem ab offensione seruanda consistit inter alia Wiclefistae & Lutherani & omnes alij heretici damnati & Anathematizati fuerunt etiam abiuratam olim per Berengarium Andagauensem ecclesiae Diaconum haeresim innouando, & tam illam quam etiam per damnate memorie Iohannes Wiclef, & Martinum Lutherum haeresiarchas, alias proposita & damnata falsa & haeretica dogmata credendo & sequendo & desuper etiam libros scribendo & imprimi faciendo impressos que publicando in illis que scripta etiam in publicis disputationibus defendendo ac etiam coram subdelegato nostro in responsionibus ad positiones sibi factas pertinaciter asseue…ando, ac in pertinacia & obstinatione huiusmodi permanēdo, excommunicarionis & Anathematis nec non priuationis Archiepis. Cantuar. praedicti aliorum que beneficiorum & officiorum ecclesiasticorum si quae obtinet & annuarum pensionum si quas super beneficijs ecclesiasticis assignatas habet, iurium que actionum & priuilegiorum quorumcunque bonorum quoque & seniorum ecclesiasticorum patrimonialum & secularium nec non inhabitatis ad quoscunque dignitatis & beneficia, & alias contra tales personas tam de iure communi quam per literas processuum praedictorum statutas poenas non solum tanquam credentem haereticis praedictis & illorum sequacem, sed etiam tanquam haeresiarcham notorium damnabiliter incidisse & incurrisse, propterea que ipsum Thomam excommunicatum, anathematizatum, & Archiepiscopatu Cantuariensi alijs que praelaturis dignitatibus officijs & beneficijs nec non pensionibus, iuribus, priuilegijs, bonis & feüdis praedictis, primatum, & ad illa ac alia quaecunque inhabilem▪ Curiae seculari tradendum, bonaque eius per eos ad quos spectat confiscanda fore & esse prout eum tradi & eius bona confiscari mandamus & concedimus omnes quoque & quascun que personas Thomae praefato ratione dicti Archiep. Cantuar. & aliarum praelaturarum si quas obtinuit & obtinet olim subiectas à quibuscunque fidelitatis & obedientiae iuramentis ei praestitis absoluendas & liberandas fore & esse prout absoluimus & liberamus, ac iuramenta huiusmodi relaxamus, nec non super omnibus & singulis praedictis eidem Thomae perpetuum silentium imponimus, supplentes omnes & singulos tam iuris quam facti defectus, si qui forsan in processu causae huiusmodi interuenerint ita pronunciauimus. Cū autem à dicta sententia vt pote in causa haeresis & per nos de fratrum nostrorum consilio lata appellari non potuerit & dicti Petrus & Antonius & Alexander procuratores citat per audientiam literarum huiusmodi coram nobis praefato Thoma ad videndum decerni literas executoriales ad aliquem praelatum qui actualem ipsius Thomae degradationem faciat eum que curiae seculari tradat in partibus deputari in contumaciam dicti Thomae vt praefertur cita…i & non comparentis literas executoriales decerni ac aliquos praelatos qui actualem ipsius Thomae degradationem faciant & eum curiae seculari tradant in istis partibus deputa…i per nos multa cum instantia postulauerint, nos huiusmodi iustis postulationibus annuentes literas executoriales praedictas Apostolica autoritate decreuimus ac vos fratres Episcopi qui actualem ipsius Thomae degradationem faciatis▪ & ea facta cum curiae seculari praemissa tamen in ipso actu traditionis incessione ad iudicem secularem pro huiusmodi tradendis per ecclesiam solita fieri tradatis autoritate, & tenore praedictis deputauimus. Qua propter vos omnes & singulos supradictos quibus praesentes nostrae literae diriguntur rogamus, & vobis fratres Episcopi per Apostolica scripta mandamus, & in virtute sanctae obedientiae & sub suspensionis à diuinis & interdicti ingressus ecclesiae sententijs districtius iniungimus vt ad vlteriorem executionē sententiae nostrae praedictae procedatis. Et vos fili Rex & filia Regina bon… ipsius confiscetis seu per eos ad quos spectat confiscari, & ipsum Thomam postquam curiae seculari iuxta tenorem praesentium traditus fuerit, id quod iuris fuerit, fieri mandetis & faciatis. Vos vero fratres episcopi, vel alter vest…ū, ita quod alter pro altero se non excuset, sed haec omnia in solidum sub sententijs praedictis exequamini, nec conrra ea excusationem aut exceptionem apponere valeatis autoritate nostra ceremonijs in similibus seruari solitis plenè obseruatis actualem ipsius Thomae degradationem faciatis, eum que postea curiae seculari modo vt praefertur tradatis contradictores per censuram ecclesiasticam appellatione postposita compescendo non obstantibus constitutionibus & ordinationibus Apostolicis contrarijs quibuscunque, aut si aliquibus communiter vel diuisim ab eadem sit sede indultum quod interdici, suspendi vel excommunicari non possint per literàs Apostolicas non facientes plenam & expressam ac de verbo ad verbum de indulta huiusmodi mentionem. Datum Romae apud Sanctum Petrum. Anno incarnationis domini, Millesimo, Quingintesimo, Quinquagesimo, Quinto. Decimo nono Calendas Ianuarij Pontificatus Nostri, anno primo.
I. Bareng.