Works, Exposition 5 – Exposition 6

Works · Exposition 5 – Exposition 6

p. 458MENS SIGILLI SEPTIMI, Id est, SEPTEM TUBARUM.

FUerunt SEX PRIMA SIGILLA, quibus stantis adhuc & vigentis Imperii status, usque dum potestas Idolorum rueret, casibus intestinis describebatur: Succedit Septimum, cujus foreign, SEPTEM TUBAE, quo Imperii labantis & cadentis fata, septuplici plagarum ordine, bellicum canentibus Tubis, ruituri, consuetis ad eam rem imaginibus panduntur; Deo nempe sanguinis tot Martyrum, Romanis auspiciis effusi, isthâc Ruinâ poenas exigente.

Qui enim nè brutis quidem animantibus, si quando hominem imaginem suam occiderint, parci velit, annon ille sanguinem servorum suorum ab Imperio tot annis Martyricidâ reposceret? Neque sera Christianorum Imperatorum ibi rerum potiuntium pietas justitiae Dei intercedere debuit, non magìs quàm pietas Iosiae ut regnum Iudae, sanguinis à Manasse effusi rerum, excidium à Deo decretum effugeret. Hanc ultionem animae Martyrum, sub immani illa Sigilli quinti laniena gementes, precibus efflagitârunt: hanc Deus promisit, quamprimùm Tyrannus Romanus, eorum accessione qui tum adhuc jugulandi restabant, mensuram suam implêsset, cap. 6. 11. Hoc tempus jam advenerat. Quapropter preces istas Angelus coeli Sacerdos ad Altare thymiamatis (ut moris erat precibus populi in Templo factis) suffitu ad Thronum Dei transmittit, eíque in memoriam revocat. Interea silentium in coelo factum est ad semihoram; pro Templi nempe ritu in istiusmodi sacro obeundo. Constat enim, in sacris ubivis ferè Gentium Silentium de Religione fuisse. Favere linguis, dicebant. Id à populo Dei observatum, tum cùm Incensum fieret. Dum enim Sacrificia offerebantur, (quaeaaRefert Philo … de Sacrificii… foreign … prima pars foreign fuit, Templum canticis, tubis, aliisque instrumentis musicis personabat, 2 Chron. 29. 25. usque ad 28. At tempore incensi omniabb…orte huc alluditur Psal. 62 2. Ad Deum foreign silet omnis anima; & Psal. 65. 2.Ps 62:2Ps 65:2 silebant, & populus tacitè secum precabatur, Luc. 1. 10. Huc igitur allusum est, dum Angelo ad Altare aureum sacra futuro, factum esse dicitur in Coelo Silentium ad semihoram, id est, toto tempore Incensi.

Quo demum peracto,ccVers. 5. Implevit Angelus thuribulum ex igne Altaris, abjecitq… in terram. Nempe, ut hoc ritu indicaret quorsum spectarent preces istae, quas ad Deum commeantes grato odore perfuderat; scilicet ad vindictam in Terricolas impetrandam, qui Sanctos laeserant, imò sanguinem eorum effuderant.

Preces autem continuò responsum ferunt. Nam facta sunt, inquit, (scilicet ex Throno seu adyto Templi, ut cap. 4. 5.) Voces & tonitrua & fulgura &ddIt… quoque Act. 4. 31. D… Apo…olorum precious terr… motu a… …bat. Vid Psal. 18. prout habetur 2 Sam. 22. … vers. 7. ad …. ubi foreign pro eo quod in Psal. foreignActs 4:31Ps 182 Sam 22:7 terrae motus. Quibus verbis describitur oraculum foreign BATH KOL, id est, Filia vocis seu tonitrui, quo Deus olim in veteri populo responsa dabat, eodémque hîc precibus Sanctorum annuit. Hebraeo autem sermone sciendum foreign idem sonare; Tonitrua enim foreign appellari, id est, Voces. Aut igitur foreign sumendum foreign p. 459pro hoc est; aut, quod malim, per-figuram foreign, Voces & tonitrua sunt Voces tonitrui aut cum tonitru.

Scilicet Deus ut plurimùm cum tonitru placita sua edebat, quemadmodum & Legem tulit, Exod. 19. 16. imò unicum id oraculum Iudaeis reliquum post captivitatem Baby lonicam mansit. Cujus exemplum est apud Evangelistam nostrum, cap. 12. 28. cùm dixisset Dominus, foreign, Pater glorifica Nomen tuum; venit, inquit, foreign, foreign, foreign. Sequitur ibi, Et turba quae astabat & audierat, dicebat, Tonitru esse factum. Alii dicebant, Angelus ei locutus est. Id est, alii foreign, tonitru Divinum, seu conjunctum cum voce Divina, Filiam nempe tonitr…i, dicebant; alii verò, Angelum loqui. Atque hinc est quòd in Apocalypsi, non hoc tantùm loco, sed alibi passim, cum oraculis vocibúsque Divinis tonitru conjungitur; ut cap. 4. 5. cap. 6. 1. cap. 10. 3. Videsis Clarissimi Danielis Heinsii Aristarchum sacrum, pag. 277, & 455.

Sacro sic peracto, & Deo voce tonitrui Sanctorum precibus annuente, Septem Angeli qui habebant septem Tubas, praeparaverunt se ut clangerent.Verse 6:

Opera Divinae providentiae & gubernationis Angelis administris geri, apud omnes Theologos in confesso est. Angeli igitur in Visionibus istis eorum locum tenent, quibus ad res gerendas à Deo praeponuntur; quódque communibus operis tam Angelorum quàm hominum geritur, id Angelis authoribus, tanquam auspicibus & ducibus, geri dicitur. Ut omnino à scopo aberrare mihi videantur qui sub istis Angelorum nominibus aliud aliquod mysterium latere putent. Angeli igitur Tubicines, de quibus hîc sermo, sunt qui ad gubernandas Tubarum plagas, adhibitis ad gerendum, per quos Deo decreta sua exsequi visum, hominibus, constituti sunt.

Harum verò Tubarum quatuor primae angustiorum & minorum plagarum sunt; utpote quibus, Orbi Occidentali seu Latino maximam partem incumbentibus, sanandis suit Episcopus Romanus, dehinc Orbi saltem isti in caput futurus. Quarum imaginibus ritè accommodandis, hîc quoque Lector observet, Universitatem Romanam cum reliquis Orbis Imperiis à Spiritu S. tacitè assimi…ari Systemati Mundano, cujus partes sunt Terra, Mare, Flumina, Coelum, Stellae; eâ ratione, ut Imperii cujusque Systema suam quoque Terram habeat, quae sit instar illius Telluris, nempe imum quoddam & Basin cui totius politiae moles incumbat: Mare item, quod, Terram suam circumfundendo, Maris similitudinem (haec Ditionis amplitudo sen extensio est) omnimodò gerat: …lumina quoque politica, quae aliorum fluminum ritu ex Mari suo originem ducat eodemque revertantur; cujusmodi sunt Magistratus provinciales caeteríque ditionis administri, un… cum illorum Fluminum alveis provinciis ipsis: Solem denique alíásque Stellas in Supremae potestatis coelo, Solem, Lunam, Stellásque in coelo mundano referentes. Hâc analogiâ observatâ, Interpretatio, ut similibus veterum Prophetarum siguris omnimodò munita, ità proclivis erit & reigestae omnino appositissima.

Quod autem passim de Tertia parte, ut de tertia parte Arborum terrae, tertia parte Maris, Fluminum, Coeli, inculcatur, id de finibus Imperii Romani accipio, tertiam Orbis terrarum Ioannis aevo cogniti partem abitu suo complectentis. Id quod ex eo probari posse videtur, quòd postea cap. 12. DRACO ille Septiceps decacornis (id est, Imperium Romanum Ethnicum) tertiam partem Stellarum Coeli caudâ suâ traxisse & in terram abjecisse dicitur; id est, tertiam partem Principum & Dynastarum Orbis Imperio suo subjecisse. His ità positis, ad singularum interpretationem veniamus.

7. Et primus Angelus clanxit, & facta est GRANDO & IGNIS mista sanguine, & missa sunt in TERRAM: & tertia pars terrae combusta est, & tertia pars arborum concremata est, omnisque**foreign He… lenistus significare herban… adeò ex tribu… prin…is Geneseos capitibus manifestum est, … nega… nequeat. herba viridis exusta est.

8. Et secundus Angelus clanxit, & tanquam MONS MAGNVS igne ardens missus est in MARE; & facta est tertia pars maris sanguis: 9. Et mortua est tertia pars creaturarum in mari animas habentium, & tertia pars navium periit.

10. Et tertius Angelus clanxit, & cecidit de coelo STELLA MAGNA, ardens tanquam lampas, c…ciditque in tertiam partem FLUMINVM, & in FONTES aquarum.

11. Et nomen STELLAE dicitur ABSINTHIVM: & facta est tertia pars aquarum in absinthium; & multi homines mortui sunt ex aquis, quòd amarae factae essent.

12. Et quartus Angelus clanxit, & percussa est tertia pars SOLIS & tertia pars LVNAE & tertiapars STELLARVM; ità ut obscuraretur tertiapars eorum, & diei non … ceret pars tertia, & noctis similiter.

p. 460TUBA I.

PRima septimi Sigilli Tuba ab Idolarchia Romana sexti Sigilli exitu jam prorsus disturbatâ atque excussâ init; primámque Imperio jam ruituro plagam datura, TERRAE trientem horrifico GRANDINIS cum Igne Sanguinéque nimbo pessundat: id est, Territorium populúmve Orbis Romani (universi scilicet illius politici basin & Tellurem) terribili & cruentâ Gentium Septentrionalium irruptione depopulatur, magnates plebeiósque prosternit absumitque.

Videsis eódem spectantem Grandinis imaginem, ad impressionem, inquam, hostilem, Isai. cap. 28. v. 2. Ecce validus & fortis Domino, (Salmanassarem indigitat) sicut tempestas GRANDINIS & turbo excisionis, sicut tempestas aquarum multarum inundantium dejiciet in terram fortiter. Pedibus calcabuntur Corona superbiae, temulenti Ephrai…. Item Isaiae 30. 30. de clade Assyriis ventura, Et audiri faciet Dominus majestatem vocis suae, & descensionem brachii sui ostendet in ira furoris & flamma ignis consumentis, dispersione & turbine & lapide GRANDINIS; quia à voce Domini conteretur Assur, &c. Hìc observandum, quia Grando cum fulmine, in calidioribus praesertim regionibus, esse soleat; ideo cum Grandinis mentione ignem conjungi, cùm hîc apud Ioannem & Isaiam, tum Psal. 18. 13, 14. imò in historia Exod. 9. 23. Sed Ioannes sanguinem quoque praeter naturam commiscuit, ut Imaginem totam hoc indicio ad caedem spectare innueret. D… Grandinis imagine videat quoque Lector Isai. 32. 19. ibíque Chaldaeum Paraphrastem.

Adhaec, Arbores in parabolis propheticis significare Magnates & divites, docet idem Paraphrastes; qui pro quercubus Basan, Isai. 2. 13. substituit principes provinciarum; pro cedris, Isai. 14. 8. divites; pro abietibus, modò principes. Isai. 37. 24. modò reges, Isai. 14. 8. Qui quoque illud Zach. 11. 2. Vlula abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt: Vlulate quercus Basan, quia cecidit sylva munita, sic foreign Vlulate Reges, quia contriti sunt principes; qui opibus erant divites, vastati sunt: Vlulate Satrapae provinciarum, quia vastata est regio fortitudinis vestrae. Unde ex analogia facilè colligitur, HERBAS de Plebeiis capiendas, quando, ut hîc, cum Arboribus componuntur.

Iam, ut de eventu aliquid ex historia delibemus, initium hujus Tubae, donec certius quid constiterit, ducam à morte Theodosii primi, id est, ab anno Christi CCC XC V; quòd tunc Religio Christiana de Diis Gentilium pla…è triumphâsse videtur; & simul, tanquam in superioris Sigilli desinentis & hujus incipientis communi quodam termino, Barbarorum irruptiones nonnihil antehac tentatae, sed proximis annis, pacato iterum Imperio, compressae, horribiliter denuo cieri, & universo fere Orbi Romano ferro & igne continuè & immaniter vastando populandóque incumbere coeperunt.

Hoc ipso enim anno ALARICUS primùm, cum ingenti Gothorum aliorúmque Barbarorum exercitu, ex Thracia in Macedoniam irrumpit, nullis neque oppidis neque hominibus parcens. Indè per Thessaliam progressus, Thermopylarúmque angustiis occupatis, in Graeciam, id est Achaiam, descendit, quasvis urbes praeter Thebas & Athenas exseindit. In Peloponnesum irruit, Corinthum, Argos, Spartam vastat. Indè in Epirum sese intulit, ubi easdem populationes & vastitates edere pergit.

Anno sequenti Epiro egressus Achaiam incursavit, eámque cum Epiro finitimísque provinciis quadriennio toto incendiis & populationibus foedè vastare contendit.

Cùm sic per quinquennium immanibus Orientem direptionibus vexâsset, animum ad invadendum Occidentem adjicit, in Dalmatiam & Pannoniam transit, eásque regiones latè populatur. Tristissimum hujus temporis statum, hucusque grassante tempestate, audi deplorantem, qui tum vixit, Hieronymum, Epist. 3. Inter Constantinopolin & Alpes Iulias quotidie Romanus sanguis effunditur; Scythiam, Thraciam, Macedoniam, Dardaniam, Daciam, Thessaliam, Achaiam, Epiros, Dalmatiam, cunct ásque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Hunni, Vandali, Marcomanni instant, rapiunt. Quot matronae, quot virgines Dei, & ingenua nobiliáque corpora his belluis fuere ludibrio? capti Episcopi, interfecti Presbyteri, & diversorum officia Clericorum: subversae Ecclesiae, ad altaria Christi stabulati equi, martyrum effossae reliquiae. ROMANVS ORBIS RVIT. Quid pu…as nunc habere animi Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas, cunct ámque Graeciam, quibus imperant Barbari?

p. 461Anno verò sequenti, Christi 401, idem Alaricus, Gothis, Alanis, Hunnisque subsequentibus, in Italia quoque bellum gesturus, Noricum perrumpit, & per Tridentinum saltum in Venetiam venit, eas urbes brevi tempore in potestatem redigit, Honorium Imperatorem Hastae obsidet; adeò ut omnes ferè in Italia jam de relinquendis sedibus cogitarent. Sed hîc tandem Stilico Honorii Dux, magno comparato exercitu, furorem ejus sufflaminavit, & semel iterúmque victum atque adversis praeliis fatigatum in Pannoniam, unde venerat, pedem referre coegit. Ex qua paulò post, foedere percusso, atque militari praesecturâ ab Honorio honoratus, in Illyricum Orientis provinciam secessit.

Quiescente aliquantisper Alarico, nè tamen ullo deinceps tempore Occidens feriaretur, statim anno 404. memorabilis altera Barbarorum irruptio in Italiam est instructa, Radagaiso homine Scythâ duce; qui cum Gothorum, Sarmatarum & Germanorum exercitu ad ducenta millia, praesidiis in Alpibus dejectis, in Venetiam regionem, AEmiliam & Hetruriam transit, Florentiam obsidet; ubi à Stilicone ingenti strage devictus capitur atque obtruncatur.

Hoc hoste, utcunque terribili, brevi temporis spatio & minori cum damno sublato, statim anno 406. tertia, eáque gravissima maximéque exitiosa, in Occidentem irruptio Vandalorum & Alanorum, assumptis secum Marcomannis, Herulis, Suevis, Alemannis, Burgundionibus, aliorúmque Barbarorum colluvie, facta est; quâ Gallia primùm, indè Hispania, & postremò Africa sunt occupatae, & omnis generis calamitatibus afflictae. Quas clades ità Hieronymus Epistolâ 11. partim expressit, partim significavit: Innumerabiles, inquit, & ferocissimae nationes universas Gallias occupârunt: quicquid inter Alpes & Pyrenaeum est, quod Oceano & Rhodano includitur, Quadus, Vandalus, Sarmata, Alani, Gipedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alemanni, & hostes Pannonii vastârunt. Magunciacum capta atque subversa est, & in ecclesia multa hominum millia trucidata. Vangiones longâ obsidione deleti; Rhemorum urbs praepoteus, Ambiani, Atrebates, Morini, Tornacus, Nemetae, Argentoratus translati in Germaniam. Aquitania, Novémque populorum, Lugdunensis & Narbonensis provinciae, praeter paucas urbes, populata sunt cuncta. Non possum absque lacrymis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non ruerit, sancti Episcopi Exuperii merita praestiterunt. Ipsae Hispaniae jam jámque periturae contremiscunt. Roma vitam auro redimit.

Atque hic fuit terribilis iste Grandinis cum ignc & sanguine Nimbus; Imago quidem applicationis adeò obviae, ut Nicephoro Gregorae lib. 2. c. 7. de Apocalypsi nè cogitanti unquam, sed de Scythis tamen agenti, adeò concinnum quid exciderit, ut non possim non ascribere: Vt, inquit, terrores de coelo saepe hominibus à Deo incutiuntur, ut fulmina, incendia, & crebri imbres, &c. ità hi à Deo asservantur Septentrionales & Hyperborei terrores, ut pro poena, quando & quibus Providentiae visum fuerit, immittantur. Sed corollarium quoque ex Achmete adjiciam, adhuc magìs confirmando Lectori.

Corollarium ex Achmete de significatis GRANDINIS, IGNIS & ARBORUM in interpetatione Somniorum.

Capite C XC I. ex Indorum, Persarum & AEgyptiorum rationibus, Nix, grando, gelu aerumnas, solicitudines & tormenta portendunt.

Si quis videre visus fuerit grandinem alicubi delapsam, hostilem impressionem subitam exspectet.

Si videre visus fuerit grandinem, quae frumenti hordeíque culmos laeserit; in eo loco, prout culmi fracti fuerint, bellicae caedes evenient.

Eidem cap. C L IX. ex Indorum, Apotelesm. C LX. ex Persarum & AEgyptiorum explicatione, Ignis interitum, bellum, pugnas, punitionem & afflictionem significat, si quid aut quem urere visus fuerit.

Item cap. C L I. Persae, Indi, AEgyptii Arbores de hominibus, praecipuè Magistratibus, proceribus, & viris amplissimis interpretantur: ut,

Si quis visus sibi fuerit irrigare arbores & excolere, vir amplissimus & populi nutritius erit.

Si Rex visus sibi fuerit arbores plantâsse, novos magistratus instituet. Item,

Si arbores diuturnitate temporis vitiatae ac putrefactae corruerint, naturali morte proceres Regis morientur.

Si videre visus fuerit virgulta quae in arbores excreverint, hoc ad successionem magnatum ipsius pertinet.

Si plebeius arborum folia visus sibi fuerit in domum collegisse, opes à magnatibus pro foliorum modo consequetur, &c.

p. 462TUBA II.

SEcunda Tuba Mundum Romanum, terrâ suâ jam satìs vastatum, graviore adhuc plagâ labefactatura, MARE impetit; cujus qui eò pertinebat trientem, MONTIS magni ei antiquitus imminentis, jam verò conflagrantis casu, totum cruentum reddit; magnâ cùm ibi degentium animantium seu piscium, tum navigiorum, strage. Hoc est, ROMAE urbis magnae, semel iterúmque captae, spoliatae, atque hostilibus flammis ardentis, clades in amplitudinis ditionis jurisdictioní sve Romanae interitum erupit; provincias ejus, prae capitis sic afflicti debilitate, jam pro libitu rapientibus, atque in nova Regna discerpentibus Barbaris; irreparabili cum legionum inibi ad tutelam degentium strage, omniúmque potestatis retinendae & sustentandae (quasi negotiandi) adminiculorum jacturâ.

MARE mundi politici, ut dixi, est Ditionis illa amplitudo incolas universos ejusdem juris politici communione amplectens. Hâc imagine Babylonis Ditio exprimitur Ier. 51. 36. ubi minatur Dominus se exsiccaturum MARE ejus, & arefacturum venam ejus: quod v. 44. exponitur eâdem retentâ metaphorâ, non confluxuras ad eam ampliùs Gentes. Amplitudo quoque Regni Assyriaci sic describitur Ezech. 31. 4. Aquae crescere fecerunt eam, (scil. cedrum Assyriacam) Abyssus seu Mare exaltavit eam. Fortè etiam Pharaonis Ditio Mare est, Isai. 19. 5. ubi de Regni ejus interitu dicitur, defecturas aquas de Mari ejus, id est, ablatum iri ditionem ejus. Indè Imperia illa magna apud Danielem conspiciuntur ex MARI ascendere, id est, ex Ditionis amplitudine oriri.

Quòd autem tertia Maris pars, id est, MARE Romanum, sanguineum factum dicitur; sciendum, Sanguinem primò pro caede usurpari, deinde pro morte etiam sine sanguine: Mortem autem in genere pro interitu sumi, etiam rei vitâ carentis. Vide Ezech. 14. 19. & 3. 18, 20. & 18. 13. Amos. 2. 2. Rom. 7. 9. Unde sanguinem vel sanguineum fieri imago est rei interitum passae, quasi nempe cruore manantis instar animalis occisi aut laniati. Quòd igitur hîc Mare montis magni casu cruentum factum dicitur, nihil aliud denotat quàm mortem quandam seu interitum violentum illo casu passum esse. Id quod in Phialis, ubi eadem est imago, aliquantò apertiùs dicitur, factum esse quasi sanguis mortui, i. occisi. Mens est, Ditionem seu Amplitudinem Romanam cladem passam esse, truncatam, dilaniatam, perditam esse.

Simile etiam Montis symbolum urbi significandae, de veteri Babylone reperire est Ierem. 51. 25. Ecce ego ad te, MONS pestifer (seu corruptor) qui corrumpis universam terram, & extendam manum meam, &c. & dabo te in MONTEM COMBVSTIONIS: ubi Septuag. habent foreign, eodem sensu quo hîc Ioannes foreign. De eadem Isai. 13. 2. Super MONTEM eminentem levate vexillum. Targum, Super civitatem habitantem confidenter. Item c. 37. 24. ad Sennacheribum regem Assyriae, Exprobrâsti, inquit, Domino, & dixisti, In multitudine quadrigarum mearum ascendi altitudinem Montium: Targum, Ascendi in munitionem Civitatum eorum. Sed an rectè dubito.

Porrò, quod Mons hîc in Mare mitti seu projici dicatur, foreign est figurae, cùm non aliâ ratione Mons Mari nocere posset quàm si in ipsam projiceretur. Atque hoc in sequenti quoque Tuba, de Stella cadente, locum habere memineris.

Historiam quod attinet, Roma primùm capta est Anno 410. ídque ab eodem Alarico Gothorum rege, qui in priore Tuba fati quasi praeludium exhibuerat: jam verò postmortem Stiliconis novos motus ciente, novámque & fatalem in Italiam expeditionem adornante; quâ quidem Honorium in tantas angustias redegit, ut ipse Barbarus novum Imperatorem, Attalum nomine, Romae daret, quocum Honorium Augustum Ravennae obsideret, jam, prae rerum suarum desperatione, in Orientem, Occidente relicto, sugere cogitantem. Sed hostis poenitentiâ ductus, Attalo Imperio abrogato, Honorium in integrum restituit.

Hanc urbis Romae cladem Ditionis Romanae dilaceratio continuò sequuta est. Testem advoco Sigonium: Romanam cladem, inquit ille, miserabilis Italiae vastitas, continua Galliae at que Hispaniae bella, ac nova demum Barbarorum in utraque provincia regum imperia exceperunt.

Primùm enim Honorius, ut Romam cum Imperio recuperaret, foedere cum Alarico icto, Gothis sedes & regnum in Galliis permittere coactus est.

Biennio post, Anno 412, Hun…is quoque sese in Panuonia, quam Gothi reliquerant, p. 463effundentibus, idem, viribus ad resistendum in tantis difficultatibus destitutus, foedus cum iis, datis acceptisque obsidibus, secit.

Deinde Anno 413, Constantius, ejusdem Honorii Dux, Burgundiones, qui, sic turbatis prioribus hisce annis rebus, unà cum Vandalis in Galliam sese contulerant, nè in aliquam fortèbelli difficultatem incideret, libenter in amicitiam recepit, atque sedes ad Rhodanum assignavit.

Anno denique 415, idem Honorius, (ut tradit Procopius) cùm Gothi paulò post in vicinam Hispaniam transiissent, Vandalis quoque cum Rege suo Gunderico ex Gallia à Francis nuperrimè expulsis, sedes quas occupârunt concessit habitandas, pacto Gothis bellum inferendi. Qui plura scire cupit, consulat paulò antè nominatum Sigonium de Occidentali Imperio, lib. 10, & 11. unde nos haec desumpsimus.

Atque ità deinceps Amplitudo Ditionis Romanae quotidie magìs magísque laniata atque distruncata est, donec, iterum Româ Anno 455. à Genserico Vandalo captâ atque direptâ, sequenti statim anno, aut non ità multò pòst, totum Imperii corpus in decem omnino regna divisum apparuit: quae, unà cum populorum regúmque nominibus, & provinciis quibus regnatum est, adhaec quibusdam ex historia annotatis ad majorem lucem faciendam, sequens Tabella exhibebit.

¶Typus dilacerationis Imperii seu Ditionis Romanae ad annum CHRISTI 456. & deinceps.

p. 464Atque hoc demum modo Decem illa regna, in quae Romanum Imperium novissimè divisum iri, tum apud Danielem tum Ioannem Spiritus S. praenunciaverat, supputanda videntur; neque ex tot Regionum aut terrae tractuum nudis, ut vulgò fit, nominibus, quinimo Regnis, in quae Ditio & Dominium Imperii dilacerandum foret, omnino aestimanda. Interim tamen non tam rigidè Denarii istius circumscriptionem interpretandam putamus, ut plura quovis tempore regna, aut cui cui modi Dynastias, excludat: sed quòd in decem ad minimum, vel in decem praecipua Regna, Imperium scindendum esset. Id quod jam indè à primordiali isthac quam repraesentavimus dilaceratione, usque ad nostrum seculum, sub tot variantium Rerumpublicarum & Regnorum fatis & conversionibus, semper verum fuisse opinor; licèt oraculi fidei astruendae sufficeret, si vel initio solùm in tot Regna divisum fuisset, ut ut postmodum fortasse imminuto numero. Ità autem ut dixi, nec aliter, intelligendam esse circumscriptionem istam Decadis regnorum, simile de Monarchiae Alexandraeae dilaceratione Vaticinium nos edocere potest: in qua, licèt ultra**Dan. …. 6. & cap. 8. 8. quatuor illa praecipua, Macedoniae, Asiae, Syriae & AEgypti Regna, etiam quintum Thraciae, conditore Lysimacho, accesserit; Spiritus S. tamen multiplicitatem istam quaternario definierit: tot putà ad minimum futura essent, aut tot praecipua regna. Regno enim Thracico, licèt simul cum reliquis coeperit, & ad 40. annos duraverit, successum non suit, sed cum primo rege Lysimacho exspiravit; ideóque in numerum non referendum. Similiter huic de decuplici divisione Romana judicandum. Propterea neminem moveat, si praeter enume…a…a modò in Galliis regna, etiam Alanorum Aurelianensium regnum, item Armoricarum Civitatum Dynastiam, ibidem fortè invenerit, usque ab Honorii Imperio ad haec tempora permanentia. Hanc siquidem modicae admodum ditionis suisse; illud modico deinceps tempore, nempe decem plurimùm annos, durâsse comperiet. Neutrum igitur cum reliquis pari loco & ordine habendum est, nec si cujusdammodi quid alibi inveniri possit.

TUBA III.

TUBA tertia fulgidam Stellam, HESPERUM scilicet Romanum seu OCCIDENTIS Caesarem, jam indè ex quo Gensericus Vandalorum Rex Romam captam spoliaverat praecipitem, & morti aliquantisper sub istis nihili Caesarum, Aviti, Majorani, Severi, Anthemii, Olybrii, Glycerii, Nepotis, mutuis insidiis & lanienis intereuntium, nominibus quasi obluctatum, tandem anno 476. sub fatali Augustuli nomine extremum spiritum ducentem, Odoacre Herulorum Rege immisso, de Coelo potestatis suae revulsum penitus deturbavit atque extinxit; amarissimo Fontium & Fluminum, id est, Urbium & Magistratuum provincialium, fato.

Caesarem Hesperium hîc eum intelligo qui, à firmata, jam indè à morte Theodosii primi, Imperii in Orientis & Occidentis divisione, Romae antiquae & Occidenti adhuc Imperator mansit, sed brevis admodum aevi; utpote post annum 91 de coelo suo ad hujus Tubae clangorem penitus lapsurus.

Quòd enim Episcopus Romanus annis plusquam trecentis & viginti, postquam Caesar iste Hesperius in Augustulo occiderat, Reges Francorum (qui postea Gemanorum) in id nominis & titulum de novo subrogavit; nihil aliud effecit quàm ut hoc quasi Caesaris redivivi, ceu sexti capitis Bestiae adhuc regnantis, oppanso velo, nèipse pro capite novissimo, id est, Antichristo, tandem à minùs perspicacibus tam liquidò haberetur.

Atqui Caesar iste Papanus ad capita Bestiae Romanae non pertinet; verùm ad cornua seu regna in quae sexti capitis Imperium, jam capiti novissimo vices cessurum, dilacerandum fuerat. Neque enim post tantum temporis intervallum quantum est annorum 325 (tot autem sunt ab Augustulo ad Carolum Magnum) Hesperiorum Caesarum quasi seriei continuandae succedi potuit.

Sed age, textui Ioannis porrò faciamus lucem, ut interpretationis ratio constet. Et cecidit, inquit, è coelo Stella magna ardens ut lampas. Verse 10.Stellam crinitam seu Comitam describere videtur, cujus inter species à Plinio recensitas est Lampadias speciatim sic dicta. Et profectò non incommodè Caesar Occidentis hujusmodi stellâ figuretur, ob brevem durationem. De quo idcirco cap. 17. dicetur, Oportere eum cùm venerit ad exiguum tempus manere. Stella autem magna fuit; utpote summae Majestati aptiùs figurandae, cujus splendorem aliàs Sol in parabolis propheticis repraesentet. Et sanè notum est, Cometas fuisse qui vel Solem magnitudine aequâsse visi sint; cujusmodi & hanc Stellam fuisse, sortè non aberrabit qui diceret.

p. 465Similem autem Stellae cadentis parabolam, nè de applicatione dubites, adhibet Isaias, cap. 14. 12. de casu Regis Babylonis: Quomodo, inquit, cecidisti de coelo, Lucifer fili aurorae? resectus es in tertam qui debilitâsti gentes? Alibi quoque, ut loco Isaiae cap. 34. 4. jam antè laudato, Stellae coelo cadentes de Principum & Summatum ruina intelliguntur. Stella igitur singularis & inusitatae magnitudinis, supra communem sortem Principum Principem designat, hoc est, magnum & eximium. Sequitur

Et nomen STELLAE dicitur ABSINTHIVM. Vers. 11.Schema est propheticum, quo, nominis quasi proprii impositione, reiaut personae de qua agitur qualitas aut fatum indicetur; cùm aliàs etiam in Hebraismo foreign sit foreign, ut Luc. 1. 37. Non est impossibile Deo foreign & Vocari idem valeat quod Esse vel Existere, ut Isa. 56. 7. Domus mea Domus orationis vocabitur; pro quo Luc. 19. 46. Domus orationis foreign, est, erit, habebitur; & Gen. 21. 12. In Isaac vocabitur tibi semen, id est, erit. Videsis quoque Septuag. Isai. 14. 20. Ruth. 4. 11. Schematis autem quod dixi exempla passim obvia sunt. Sic enim Isai. 7. 14. de Christo, Vocabitur nomen ejus Emmanuel; i. foreign. erit. Et cap. 9. 6. Vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Pater futuri seculi, Princeps pacis; id est, erit haec omnia. Item Ierem. 23. 6. Et hoc est nomen quo vocabunt eum, DOMINVS IUSTITIA NOSTRA. Et Zachariae 6. 12. Ecce vir GERMEN nomen ejus: sequitur, quia ex loco suo germinabit, &c. Adde Apocalyps. 19. 13. Vocatur nomen ejus VERBVM DEI; id est, ipse, est Verbum illud Dei. Istis gemina sunt quae habentur Ier. 20. 3, 4. Non Pashurem vocat Dominus nomen tuum, sed Magor-missabib, [id est, formidinem circumquaque] Nam sic ait Dominus, Ecce ego inditurus sum tibi formidinem, tibi & omnibus amicis tuis. Et Ezech. 23. 4. Nomina earum (id est, Mulierum Samariae & Ierusalem) Aholah & Aholibah. Adde Isai. 8. 3. Hos. 1. 6, 7.

Simili omnino figurâ Stella haec lapsabunda ABSINTHIVM dicitur, id est, (notione Hebraeorum, quibus abstracta pro concretis adhibeantur) ABSINTHITES, Princeps nempe amaritudinum & aerumnarum. Cujusmodi reverâ fuit, si quis unquam, Caesar iste Hesperius, perpetuis aerumnis à primo exortu suo ad finem usque exercitus. Quo nimirum rerum potiunte, Imperium Romanum ruiturum esset: cujus imò constitutione occasio ruinae data, eò quòd, invectâ istiusmodi Imperii divisione, via Barbaris patefacta, résque Romana in atrocissimas calamitates conjecta fuerit. Anno… hic propter amaram sibi & aliis sortem Absinthium meritò diceretur? juxta illud Naomi, Nè vocate me Naomin, vocate me Maran; eò quòd amaritudine affecit me Omnipotens, Ruth 1. 20.

Sed priusquam hinc abeam, de Civitatis reique Romanae, post istum Caesaris sui casum, statu aliquid dicendum est, ut via sequentis Tubae interpretationi muniatur. Caesare igitur Occidentis sic deturbato atque extincto, interea Odoacer Herulus Italiam annis 16 Regio nomine obtinuit; qui Romae & Occidenti Consulatum, quem tamen initio iratus ademerat, post biennium restituit, adhúcque conservavit. Hunc excepit Ostrogothorum Rex Theodoricus; ídque, ut refert Paulus Diaconus, Imperatore Orientis Zenone Italiam ei per pragmaticam tradente, ac sacro velamine capiti imposito confirmante. Qui, Odoacre devicto ac trucidato, praeter Dalmatiam & Rhaetiam, quae Odoacris provinciae erant, Siciliam quoque regno adjecit, Urbis Romae moenia nonnulláque aedificia, ingenti ad eam rem pecuniae summâ collatâ, refecit; adeò ut ad praeteritae fortunae fastigium nihil desiderari posse, exemptâ Urbis direptae atque incensae infamiâ, videretur: regnum sapientissimè ordinavit, nullum Romanum institutum mutavit, sed Senatum & Consules, Patricios, Praefectos praetorio, Praefectum urbis, Quaestorem, Comitem sacrarum largitionum, Comitem privatarum, & militiae, Comitem domesticorum, Magistros peditum & equitum, caeterósque qui fuerant in Imperio magistratus retinuit, eósque Romanis hominibus tantùm mandavit. Id quod à successoribus quoque, Athalarico, Theodohato, Vitige, regibus Italiae Ostrogothicis, aliquandiu servatum est. Vide Sigonium de Imperio Occidentali lib. 15. anno 479. lib. 16. annis 493, 494, 500.

TUBA IV.

QUARTA Tuba ulteriùs adhuc progressa, MAIESTATIS ROMANAE in Urbe Roma Lumen, quo sub Ostrogothis etiam regibus eousque splenduerat, penitus ademptum ivit; postquam nimirum, ab anno 542, in Bello isto Ostrogothico, Belisario primùm, deinde Narsete, Iustiniani ducibus, Italiae recuperandae gesto, Consulatus p. 466Romae desecerat; deinde ipsa à Totila semel iterúmque capta, incensa, tertiâque sui parte demolita, incolis insuper omnibus (memorandum fortunae ludibrium!) destituta, à Narsete tandem post tot funera & clades recepta, verùm turbine paulò post & fulguribus prostrata; Urbium quondam REGINA Consulari potestate, Senatûs authoritate, reliquísque, quibus tanquam Stellis Orbem hactenus irradiaverat, Magistratibus nunc demum orbata, in nescio quem ignobilem Ducatum ex tanto gloriae fulgore dilapsa est, Ravennae, cui olim imperaverat, deinceps sub Exarchatu servire coacta (heu tenebras!) & tributa pendere.Quomodo sedet solitaria civitas copiosa populo? facta est veluti vidua? copiosa in gentibus, Domina in Provinciis facta est tributaria? Thren. 1. 1.

Atque haec fuit quae**Vers. 12. hîc memoratur Solis, Lunae & Stellarum tertiâ parte percussio, quâ factum est ut tertia pars diei non luceret, & tertia pars noctis similiter. Ubi Diei nomine vocatur Lumen diurnum, quod Solis est; Noctis verò, Lumen nocturnum, quod Lunae & Stellarum; juxta illud Ierem. 31. 35. Qui dat Solem in lumen Diei, & statuta Lunae & Stellarum in lumen noctis. Sol Romae fulsit, quamdiu Consularis dignitas & Regnum super alias urbes & provincias penes ipsam fuit: Luna & Stellae ibidem luxerunt, quamdiu pristina Senatûs reliquorúmque Magistratuum authoritas adhuc mansit. At his omnibus sublatis, (quod hâc Tubâ factum est) quid nisi tenebrae & Luminis tam diurni quàm nocturni omnimodum deliquium fuit? nempe quod ipsam attinebat, cui tertia pars Luminis Coeli debebatur.

Frequentissima est hâc mente Solis, Lunae & Stellarum Imago apud Prophetas. Ut Isai. 13. 10. item 60. 20. ubi pro, Non occidet ultrà Sol tuus, & Luna tua non minuetur, &c. Targum habet, Non cessabit ampliùs Regnum tuum, (Ierusalem alloquitur) & gloria tua non auferetur. Etiam Ierem. 15. 9. ubi de Ierusalem, Occidit Sol ejus, cùm adhuc esset Dies: Targum vertit, Migravit gloria eorum in vita eorum. Et Ezech. 32, 7. idem Paraphrastes illud de Pharaone, Operiam, cùm extinxero te, coelos, & Stellas nigrescere faciam, vertit, Operiet te tribulatio, cùm extinxero splendorem gloriae regni tni, &c.

Transferat huc Lector etiam quae suprà ex Achmete notavi, ad lucem Sigillo sexto faciendam: quae mirum est quàm conveniant.

DE TRIBUS VAE-TUBIS.

REstant adhuc tres Tubae omnium maximae & gravissimae, ideóque trium VAE appellatione à prioribus discriminatae. Nam post quartae Tubae foreign, Vidi & audivi, inquit, Angelum quendam volantem per medium coeli, dicentem voce magnâ,Vers. 13. VAE, VAE, VAE habitantibus super terram, à reliquis vocibus Tubae trium Angelorum qui deinceps clancturi sunt. Item cap. 9. 12. & 11. 14. Nimirum, cùm Christiani Romani Orbis incolae, interim dum priores Tubae clangerent, novorum idolorum cultu sese contaminâssent, duplici jam peccato vindicando, quae supererant Tubae auctiores factae sunt. Nam istud quoque Romani Orbis peccatum, cum priori caedis Martyrum, deinde in criminis vindicandi censum venire, apparet ex eo quòd secundo VAE subnectitur elogium; nempe, Reliquos homines qui istis plagis (scilicet, ut ego quidem intelligo, VAE isto & priore) occisi non fuerint, non resipuisse ab operibus manuum suarum, ut nè adorarent daemonia, & simulacra aurea, & argentea, & aerea, & lapidea, & lignea, quae neque cernere possunt, neque, audire, neque ambulare. Cap. 9. 20.