Reader
The Latin Grammar · Richard Lloyd

The Latin Grammar, Part 1 · Subpart 167 – Subpart 171

Annotations.

As Sum hath been declined, ſo may be formed Poſſum, compounded of potis and ſum, and poteram, of potis eram, potui of potis fui, potueram of potis fueram, potero of potis ero, poſſim of potis ſim, poſſem, of potis eſſem, potuerim of potis fuerim, potuiſſem of potis fuiſſem, potuero of potis fuero, poſſe of potis eſſe, potuiſſe of potis fuiſse. So Proſum proderam profui profueram prodero, with the reſt compounded thence.

Examples whereby may be declined Verbes active and paſſive.

Am-oasavi.atumaturusans
orarisatusandus
Mon-eoesui.itumiturusens
eorerisitusendus
Leg-oisitumturusens
oreristusendus
Aud-ioisiviitumiturusiens
ioririsitusiendus

Examples of Verbes Neuter and Deponent.

Pugn—oasaviatumatutusansandus
Rix—orarisatumatusaturusansandus

Examples of Verbs both in o. and or. declined throughout all Moods and Tenſes.

The Indicative Mood and Preſent Tenſe.

Singulariter.Pluraliter
Laud—oasatamusatisan…
oraris vel areaturamuraminiantur
Cenſ-eoesetemusetisent
eoreris vel ereeturemureminientur
Fig-oisitimusitisunt
oreris vel ereiturimuriminiuntur
Pol—ioisitimusitisiunt
ioriris vel ireiturimuriminiiuntur

The Preterimperfect Tenſe ſingular.

Laud-abamabasabat
abarabaris vel abareabatur
Plur.abamusabatisabant
abamurabaminiabantur
Cenſ—ebamebasebat
ebarebaris vel ebareebatur
Plur.ebamusebatisebant
ebamurebaminiebantur
Fig—ebamebasebar
ebarebaris vel ebareebatur
Plur.ebamusebatisebant
ebamurebaminiebantur
Pol-iebamiebasiebat
iebariebaris vel iebareiebatur
Plur-iebamusiebatisiebant.
iebamuriebaminiiebantur.

The Preterperfect tenſe ſingular.

Laud-aviaviſtiavit
atus ſum vel fuiatus ea v. fuiſtiatus eſt v. fuit.
Plur-avimusaviſtisaverunt vel avere
ati ſumus v. fuimus,ati eſtis v. fuiſtisati ſunt fuerunt vel fuere.
Cenſ-uiuiſtiuit
us ſum v. fuius es v. fuiſtius eſt v. fuit.
Plur-uimusuiſtisuerunt vel uere
i. ſumus v. fuimus,i. eſtis v. fuiſtisi. ſunt fuerunt vel fuere.
Fi-xixiſtixit
xus ſum v. fui.xus es v. fuiſti.xus eſt v. fuit.
Plur-ximusxiſtisxerunt vel xere
xi ſumus vel fuimus.xi. eſtis v. fuiſtisxi ſunt fuerunt vel fuere.
Pol-iviiviſtiivit
itus ſum v. fuiitus es v. fuiſtiitus eſt v. fuit.
Plur-ivimusiviſtisiverunt vel ivere
iti ſumus v. fuimusiti eſtis v. fuiſtisiti ſunt fuerunt vel fuere.

The Preterpluperfect tenſe ſingular.

Laud-averamaverasaverat
atus eram v. fueram,atus eras v. fuerasatus erat vel fuerat.
Plur-averamusaveratisaverant
ati eramus v. fueramusati eratis v. fueratisati erant vel fuerant.
Cenſ-ueramuerasuerat
us eram v. fueramus eras v. fuerasus erat vel fuerat.
Plur-ueramusueratisuerant
i. eramus v. fueramus.i. eratis v. fueratisi. erant vel fuerant.
Fi-xeramxerasxerat
xus eram v. fueram,xus eras vel fuerasxus erat vel fuerat.
Plur-xeramusxeratisxerant
xi eramus v. fueramus.xi eratis v. fueratisxi erant v. fuerant.
Pol-iveramiverasiverat
itus eram v. fueram,itus eras v. fueras,itus erat vel fuerat.
Plur-iveramusiveratisiverant
iti eramus v. fueramus,iti eratis v. fueratisiti erant vel fuerant.

The Future Tenſe ſingular.

Laud-aboabisabit
aboraberis vel abereabitur
Plur.abimusabitisabunt
abimurabiminiabuntur
Cenſ-eboebisebit
eboreberis vel ebereebitur
Plur.ebimusebitisebunt
ebimurebiminiebuntur
Fig-ameset
areris vel ereetur
Plur.emusetisent
emureminientur
Pol.iamiesiet
iarieris vel iereietur
Plur-iemusietisient
iemurieminiientur.

The Imperative Mood and Future Tenſe.

Sing:Plur.
Laud-a vel atoatoate vel atote.anto
are v. atoratoramini v. aminor,antor.
Cenſ-e vel eto.etoete vel etote.ento
ere v. etor.etoremini v. eminor.entor
Fig-e vel ito.itoite vel itote.unto
ere v.itor.itorimini v. iminoruntor.
Sep-i. vel itoitoite vel itoteiunto
ire vel itor.itorimini v. iminoriuntor

The Subjunctive Mood and preſent Tenſe.

Sing.Plur.
Laud-emesetemusetisent.
ereris v. ereetoremureminientur.
Cenſ-eameaseateamuseatiseant
earearis v. eareeatureamureaminieantur.
Fig-amasatamusatisant
araris v. areaturamuraminiantur.
Pol.iamiasiatiamusiatisiant
iariaris v. iareiaturiamuriaminiiantur.

The Preterimperfect Tenſe.

Sing.Plur.
Laud-aremaresaretaremusaretisarent
arerareris v. arereareturaremurareminiarentur.
Cenſ—eremeresereteremuseretiserent
erereretis v. erereeretureremurereminierentur.
Fig-eremeresereteremuseretiserent
erereretis v. erereeretureremurereminierentur.
Pol.iremiresiretiremusiretisirent
irerireris v. irereireturiremurireminiirentur.

The Preterperfect tenſe ſingular.

Laud-averimaverisaverit
atus ſim v. fuerimatus ſis v. fuerisatus ſit v. fuerit.
Plur-averimusaveritisaverint
ati ſimus v. fuerimus,ati ſitis v. fueritisati ſint vel fuerint.
Cenſ-uerimuerisuerit
us ſim v. fuerimus ſis v. fuerisus ſit v. fuerit.
Plur-uerimusueritisuerint
i ſimus v. fuerimusi ſitis v. fueritisi ſint vel fuerint.
Fig-xerimxerisxerit
xus ſim v. fuerimxus ſis v. fuerisxus ſit v. fueritxerimusxeritisxerint
xi ſimus v. fuerimusxi ſitis v. fueritisxi ſint v. fuerint.
Pol.iverimiverisiverit
itus ſim v. fuerimitus ſis v. fuerisitus ſit v. fuerit.
Plur.iverimusiveritisiverint
iti ſimus v. fuerimusiti ſiitis v. fueritisiti ſint v. fuerint.

The Preterpluperfect Tenſe Singular.

Laud-aviſſemaviſſesaviſſet
atus eſſem v. fuiſſematus eſſes v. fuisatus eſſet v. fuiſſet.
Plur.aviſſemusaviſſetisaviſſent
ati eſſemus v. fuiſſemusati eſſetis v. fuiſſetisati eſſent v. fuiſſent.
Cenſ-uiſſemuiſſesuiſſet
us eſſem v. fuiſſemus eſſes v. fuiſſesus eſſet vel fuiſſet.
Plur.uiſſemusuiſſetisuiſſent
i eſſemus v. fuiſſemusi eſſetis v fuiſſetisi eſſent vel fuiſſent.
Fi-xiſſemxiſſesxiſſet
xus eſſem v. fuiſſemxus eſſes v. fuiſſesxus eſſet v. fuiſſet.
Plur-xiſſemusxiſſetisxiſſent
xi eſſemus v. fuiſſemus.xi eſſetis v. fuiſſetisxi eſſent v. fuiſſent.
Pol.iviſſemiviſſesiviſſet
itus eſſem v. fuiſſemitus eſſes v. fuiſſesitus eſſet vel fuiſſet.
Plur-iviſſemusiviſſetisiviſſent
iti eſſemus v. fuiſſemusiti eſſetis v. fuiſſetisiti eſſent v. fuiſſent.

The Future Tenſe Singular.

Laud-averoaverisaverit
atus ero v. fueroatus eris v. fuerisatus erit vel fuerit.
Plur-averimusaveritisaverint
ati erimus v. fuerimusati eritis v. fueritisati erunt v. fuerint.
Cenſ-uerouerisuerit
us ero v. fuerous eris v. fuerisus erit vel fuerit.
Plur-uerimusueritisuerint
i erimus v. fuerimusi eritis v. fueritisi erunt v. fuerint
Fig-xeroxerisxerit
xus ero v. fueroxus eris v. fuerisxus erit v. fuerit.
Plur-xerimusxeritisxerint
xi erimus v. fuerimusxi eritis v. fueritisxi erunt v. fuerint.
Pol.iveroiverisiverit
itus ero v. fueroitus eris v. fuerisitus erit v. fuerit
Plur-iverimusiveritisiverint
iti erimus v. fuerimusiti eritis v. fueritisiti erunt v. fuerint.

The Participle Mood.

The Preſent TenſeLaud-ans,Cenſ-ens,Fig-ensPol. iens.
The firſt FutureLaud-aturus,Cenſ-urus,Fi-xurus.Pol. iturus.
The Preter TenſeLaud-atus,Cenſ-us,Fi-xus▪Pol. itus.
The ſecond FutureLaud-andus,Cenſ-endusFig-endus,ſep-iendus.

The Infinitive Mood.

The Preſent TenſeLaud-areCenſ-ereFig-erePol.ire
arieriiiri.
The Preter TenſeLaud-aviſſeCenſ-uiſſeFi-xiſſePol.iviſſe
atum eſſe vel fuiſſe.um eſſe v. fuiſſexum eſſe v. fuiſſe.itum eſſe v. fuiſſe.
The Future TenſeLaud-atum ire v. aturum eſſe:Cenſ-um ire v. urum eſſeFi-xum ire v. xurum eſſe.Pol.itum ire v. iturum eſſe
atum iri v. andum eſſe.um iri v. endum eſſexum iri v. endum eſſe.itum iri v. iendum eſſe▪

The Gerundivall Mood.

Laud-andum.Cenſ-endum.Fig-endum.Pol. iendum.

The Supine Mood.

Laud-atam.Cenſ-um.Fi. xum.Pol. itum

ANNOTATIONS.

Students ſhould be made exact in all the proper affections of Verbs, as before hath been required in the like affections of Nounes, for as more variable, ſo they are more difficult, and call for greater diligence, but Verbs chiefly, which will more exerciſe Learners to finde out the Theme then Nounes, becauſe the Characteriſticall is oftner changed therein; beſides that many inſtances thereof muſt have recourſe to ſundry diſtinct heads before they are reſolved to their Themes, as for example, from Juncturus, caſt away the Termination proper to the firſt future, and inſtead thereof, put to m, and it will be iunctum, the Supine whence it is formed: Then it may be remembred that ctum in the Supine cometh from xi in the Preter Tenſe, as iunctum from iunxi, againe xi will come from gis in the preſent, ſo iungis maketh iunxi, that iunctum this iuncturus; from hauſerimus cut of erimus and put i in place thereof it will be hauſi whence it is derived, as this from hauris. In cenſeremini▪ change the ſecond Perſon Plurall to the firſt ſingular cenſerer, this to cenſeris, and by a graduall regreſſe it leadeth unto c…ſeor, according to the precedent Rules of forming Tenſes in the ſeverall Moods. So Legitote cometh from lege, this from legis, audietis cometh from audiam, this from audis, ſo docendus from docens, this from doces, and ſo in the reſt.

Exceptions to the Generall Rules for the forming of Preter Tenſes and Supines.

Verbs of the firſt Coniugation ending in bas, cas, mas, nas, pas tas, change as to ui, das maketh dedi, ſtas ſteti, juvas iuvi, And all in the Supine end in tum.

Verbs of the ſecond Coniugation making bes, pſi, ges, xi, ies ievi, les levi, ves vi. In the Supine end all in tum. But making des, di, or ſi, lces▪ and lges, lſi, and rges rſi, nes nſi, res ſi. And the Depouent teris making ſſi in the Supine end all in ſum.

Verbs of the third Coniugation making bis, bi bui, or pſi, cis ci, cui, or xi ſcis, vi, or ſcui: few Verbs making dis, di. Likewiſe other Verbs making gis, gi, or xi, his, xi, lis lui, mis mui, or pſi, nis, ni, vi, or ui, pis, pſi, pi, pui, or pivi, quis, qui, or xi. ris, rui, vi and ſſi ſis, ui, ivi, or ſſi, apoopated. And ſome making tis, ti, vis, vi, or xi, ui, xis xui, in the Supine end in tum.

Other both Deponents making beris, pſi, and Verbs in o making rcis rſi dis di, or ſi rgis rſi, llis, llui, li or ſi, mis, ſſi, rris rri, tis ſſui, rtis, rſi. in the Supine end in ſum.

Other Verbs making gis, his, ctis, or uis, xi, and xis, xi, or xui end in xum.

Verbs of the fourth Coniugation making cis cui, or xi, lis lui, nis ni, pis pſi, tis rui or ri: in the Supine end in tum.

Other both Deponents making diri… di, or Verbs in o making bis, pſi, cis, ſi, ris, ſi, tis, ſi end in ſum.

Examples of the former Exceptions, in Verbs of the firſt Conjugation.

Cubas doth make cubui cubitum, but thence come cubatio and cubatorium, all Compounds thence with interpoſing m. will be of the third Coniugation, as, decumbis decubui decubitum, and accubo, incub…, occubo, recubo, may take m or leave it.

Necas necavi or necui necatum, or nectum, but the laſt is ſcarce uſed, ſaving in Compoſition, ſecas ſecui ſectum, hath ſecaturus, applicas, explicas, implicas make ui or avi, itum or atum, but plicas maketh only avi & atum, micas micui doth want the Supine, but emicas emicui hath emicaturus, and dimicas hath dimicui, or dimicavi dimicatum, fricas fricui frictum, but defricas defricui, or defricavi defrictum, or defricatum, Das dedi datum, ſo circundas, peſſundas, ſatiſdas, venundas: but all other Compounds thence are of the third Conjugation, as, condo condis condidi conditum, and abſcondis abſcondidi, or abſcondi, abſconditum, or abſconſum, domas domui domitum, but from edomas cometh edomatio.

Sonas ſonui ſonitum, whence cometh ſonabilis, and ſonaturus.

Crepas crepui crepitum, & increpas increpui increpitum, whence cometh increpatio, diſcrepas diſcrepui; and diſcrepavi diſcrepitum, and diſcrepatum.

Vetas vetui vetitum, whence cometh vetaturus, ſtas ſteti ſtatum, but aſtas aſtiti aſtitum, and ſo all Compounds thence, ſaving that Supinall Derivatives love beſt the regular way, as, praeſtaturus praeſtatio praeſtabilis, Juvas Juvi, whence doth come iuvamen; ſo adiuvas adiuvi adiutum; Liguas, nexas, wih many more want the Preter Tenſe, and therewith the Supine derived thence.

Examples of exceptions in the ſecond Conjugation.

Sorbes ſorbui ſorbitum, and thence ſorbitio, but abſorbes abſorbui and abſorpſi abſorptum.

Miſces miſcui miſtum, ſyncopated▪ and by Antitheſis, mixtum, mulces, mulſi mulſum, luces luxi without Supine.

Suades ſuaſi ſuaſum, but ſedes ſedi ſeſſum, ſpondes ſpoſpondi ſponſum, ſtrides ſtridi without Supine, audes auſi, obſolet auſum, gaudes gaviſum, by Epentheſis, whence gaviſus ſum, The Preterperfect Tenſe ſupplyed by circumlocution, and auſus ſum, with audeo.

Indulges indulſi indulſum, & indultum, from obſolet indulxi, fulges fulſi, turges turſi, both want Supines, terges terſi terſum, mulges mulſi mulctum, from obſolet mulxi, ſo auges auxi auctum.

Fles ſtevi fletum, nes nevi netum, cies cievi citum, vies vievi vietum, oles olui olitum, but exoles, and ſome other make olevi oletum, reris ratum, tueris tuitum, ſoles ſolitum, from ſolui, obſolet for which ſolitus ſum is in uſe.

Manes manſi manſium, but emines eminui, and the reſt ſo formed want Supines.

Torques torſi torſum, and tortum from torquitum, obſolet ſyncopated, from both, torſio and tortilis, Haeres haeſi haeſum and heſitum, by Epentheſis, torres torrui toſtum for torritum, by Syncope and Antitheſis, ſo miſereris miſertum, Syncopated, and cenſes cenſui cenſum, for cenſitum, fateris hath faſſum, as if it were from fates faſſi.

Moves movi motum, but cave… cavi cautum, and faves favi fautum, by Epentheſis.

Cales, cares, coales, doles, lates, lices, noces, pares, places, taces, vales, with their Compounds change es to ui and that to itum, but all other Neuters makeing ui in the Preter Tenſe want the Supine.

Aves mederis maeres vides nives want the Preter Tenſe and Supine, but the Compounds of nives have nixi and nictum.