The Perpetuity of a Regenerate Mans Estate, Part · Section 22 – Section 23
Bernard.
Bernard, who flourished from the yeare of our Lord, 1140. to Antwerpiae. 1616.1170. is very copious and large in our behalfe. For in his 79. sermon vponupon the Canticles: vponupon the words of the spouse. Cant. 3. 4. I held him and would not let him goe, vntill I had brought him into my mothers house. He descants thus. Ita est ex tunc, et deinceps, non deficir genus Christianū, nec fides de terra, nec charitas de Ecclesia: venerunt flumina, flauerunt venti, et impigerunt Math. 7.in eam et non c…ciait, eo quod fundata esset supra Petram: Petra autē est Christus. Itaque, non verbositate Philosophorū, nec cauillationibus Haereticorum, nec gladijs persecutorū Rom 8.potuit ista a…t poterit aliquandò separari à charitate Psal. 72.Dei quae est in Iesu Christo: ad…ò fortitèr tenet quem diligit anima sua, adeo ille adhaerere bonum est. Glutino bonū est, ait …. Quid hoc tenacius glutino, quod nec aquis eluitur, nec ventis dissoluitur, nec gladijs scinditur? Deni que aquae multae non poterunt extinguere charitatem: Tenui Gen. 32.eum, ne… dimittam. Et sanctus Patriarcha, non te, inquit, dimittam, nisi benedixeris mihi. Ista non vult eum dimittere, et fortè magis quā Patriarcha id not vult, quia nec pro benedictione quidē. Siquidem ille benedictione accepta demisit eū, haec autem non sic. Nolo, inquit, benedictinemPsal. 72. tuam, sed te. Quid enim mihi est in coelo, et à te quid volui super terram? Non dimittam te, nec si benedixeris mihi. Tenui, nec dimittam. Nec minus forsitan ille teneri vult, cum perhibeat dicens, deliciae meae esse cum filijs hominum. Prou. 8.Quo que pollicens, ait, Ego vobiscum sum vsque ad consummationem Math. 28. 20.seculi. Q…id hac copula fortius quae vna duorum tam vehementi voluntate firmata est? Tenui eum, inquit. Sed nihilominus ipsa vicissim tenetur ab eo quem tenet, cum alibi dicit, Tenuisti manum dexteram meam. Quae tenetur etPsal. 27. tenet quomodo iam cadere potest? Tenet fidei firmitate, tenet deuotionis affectu. At nequaquam diu teneret, si non teneretur? Tenetur autem potentia, et misericordia Domini. So in his first sermon on septuag…ssima: Inuenies ab eodem Ioanne scriptum, Omnis qui natus est ex Deo non peccat, sed generatio coelestis conseruat illum. Non peccat, inquit, idest non permanet in peccato; quia conseruat illum vtique vt perire nō possit, ea quae falli non potest generatio coelestis. Siue non peccat, id est, tantundē est vt si non peccat, pro eo scilicet quod non imputatur ei peccatum, generatio coelestis etiam in hac parte conseruat illum. Data sunt signa quaedā et indicia manifesta salutis, vt indubitabile sit eum esse de numero electorū in quo ea signa permanserint. Propter hoc (inquam) quos praesciuit Deus, …t praedestinauit conformes fieri imagini filij sui, vt quibus certitudinem negat causa sollicidinis, vel fiduciam praestat causa consolationis. So in his tracte de gratia et liberio arbitrio. Neque enim hic possumus pen…tus esse sine peccato et miseria, possumus tamen gratia iuuante nec peccato superari nec miseria. Qaunquā tamen scriptura loquatur. Omne quod natūest ex Deo non peccat. Sed hoc dictū est de praedestinatis ad vitā nō quod omninò nō peccant, sed quod peccatū ipsis nō imputetur, quod vel punitur condigna paenitentia, vel incharitate absconditur. So in his booke de Natura et dignitate amoris diuini. c. 6. Ita que quisquis ille est, sicut dicit beatus Iohannes, secundū hoc quod natus est ex Deo, id est, secundū interitoris hominis rationem in tantum non peccat, in quantū peccatū quod corpus mortis foris operatur, odit potius quam approbat, semine spiritualis natiuit at is quod ex Deo natus est, eum interius conseruante. Quod etsi interim aliquandò incursu peccati laeditur, et attenditur, radice tamen charitatis in altum defixa non perit. Imò statim saecundius et viuacius conualescit1 Iohn 3. in spem boni fructus et surgit. Sic enim dicit beatus Ioannes, Omnis qui natus est ex Deo peccatum non facit, quoniam semen ipsius in eo manet: et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Notanda vis verborum. Non (inquit) peccatum Rom. 7.facit, quod patitur potius quā facit qui natus est ex Deo et non potest peccare perseuerando scilicet in peccato, dū legi Dei cū mente seruit: etiam carnē festinat subigere, quae tentatione et peccato incurrente legi peccati videbatur seruire. Petrus cum peccauit, charitatem non amisit, quia peccauit potius in veritatem quam in charitatem, cum se nō esse mentitus esset in re cuius totus erat in corde. Ideoque negationem falsitatis continuò lachrymis lauit veritas charitatis. Sic et David cum peccauit, charitatem non perdidit, sed obstupuit quodammodo in eo charitas ad vehementem tentationis ictū, et charitatis in eo nequaquam facta est abolitio, sed quasi quaedam soporatio, quae mox ad vocem arguentis prophetae euigilauit, continuò in illam ardentissimae charitatis confessionem erupit, peccaui Domino, et continuò audire meruit, Dominus transtulit à te peccatum tuum, non morieris. And to conclude, in his booke de Tripl, coherent: vinculo: &c. his words are these. Nouit Dominus qui sunt eius, et propositum Dei manet immobile: etsi horrendorum criminū nota David inuritur, etsi Maria Magdalene septem daemonjjs cumulatur, etsi princeps Apostorum in profundum negationis barathrum submergitur; non est tamen, qui de manu Dei possit eruere. Thus is this Father fully for vsus, though some would wrest and scrue him to the contrary. See more of this. Sermo: 61: in Cantica. Sermo: de duplici baptsmate: &c. and Sermo: de fragmentis septem: Misericordiarum.
Bradwardyn.
Bradwardyn our owne Countriman, sometime Arch-bishop of Canterbury in the raigne of King Edward the third, who was stiled the profound Doctor of his time, and as Thomas of Walsingbam relates it, departed this life in the yeare of our Lord, 1350: concurreth in opinion and judgment with vsus. For in his first booke de Causa Dei: cap: 23. he proues. Quod tam sci…ntia Dei quam voluntas eius est omninò immutabilis; and from thence he infers this fifth Corolarie. Quod omne saluandum aut damnandum, praemiandum vel puniendum sub quocunque gradu voluit ab aeterno saluari vel damnari praemiari similiter vel puniri sub eodem gradu praecise: et hoc nedum voluntate conditionall aut indeterminata, sed it a absoluta et determinata sicut vult in praesenti vel finali iudicio, aut post valet: which is the very ground and basis of the constant and finall perseuerance of the Saints. So in his 2. booke de Causa Dei. cap. 5. 6. hee proues that no man can ouercome the least temptation, without the speciall ayde and assistance of God, and with all hee certifieth vsus. Quod auxilium Dei speciale posse tentationem aliquam superare, est voluntas eius inuicta. So cap. 8. hee declares what perseuerance is, and proues it to be the gift of God: et quod nullus viator quantacu… que gratia creata subnixus solius liberi arbitrij viribus, vel etiàm cum adiutorio gratiae possit perseuerare finaliter, vel per aliquod tempus omninò sine aliquo Dei auxilio speciali: cap: 11: hee proues. Quod perseuerantia non est aliquod donūm Dei creatum à charitate et gratia realitèr differens et distinctum, but that it is alwaies an adjunct and concomitant of true grace: cap. 13. he proues. Quod illud auxilium sine quo nullus perseuerat, et per quod quilibet perseuerat, est spiritus sancti diuina bonitas et voluntas, et quod Deus dat voluntatem et po…estatem perseuerandi sanctis suis: and cap. 14. he proues. Quod perseuerantia gratis detur à Deo, et non meritis comparetur. In all which chapters, if you will take the paines to reade them, you shall finde him fully for to act our parts, and to produce such Scriptures, and sentences from the Fathers (in which he was very well read) as make vndeniable for this our present assertion.