Chronological History of Popes Intolerable Usurpations, History · Book 1 · Chapter 5 (15 of 15)

Chronological History of Popes Intolerable Usurpations · History · Book 1 · Chapter 5 (15 of 15)

p. 381The Letter of St Bernard to the Church of Rome in the behalf of this young King, is very remarkable; wherin he excuſeth the raſhneſſe and temerity of his forecited Oath, by the cuſtom, generoſity of the French Nation, the youth and courage of the King; Epiſt. Bernardi 219. fol. 220. Num. 16.Num 16thereby in a manner betraying the rights of the Crown of France, to the uſurpations of this tyrannizing Pope. Quantum malum ſchiſma in Eccleſia, & quam ſit deteſtandum, & omnimodis devitandum, evidenter quondam oſtendit fam…ſae & horrenda mors virorum illorum quos ob iſtiuſmodi peſtem terra deglutiens, vivos tranſmiſit ad inferos; oſtendit & illa perſecutio Guibertina, ſive Burdini temeritas quae noſtrae jam tempora experta ſunt, inter Regnum & Sacerdotium dividentes, plaga penè incurabili, & caſtigatione crudeli. Ostendit & illa quae nuper adhuc poſt multam & multifariam Eccleſiae vexationem,Mat. 18. 7.Matt 18:7 & vaſtationem, tandem Deo miſerante …nem accepit, rabies Leonina. Merito proinde Salvater in Evangelio, Vae (inquit) homi… illi, per quem ſcandalum venit; Vae vobis qui vivimus plangere quae pertulimus, dolcre quae ſentimus, timere quae expectamus. Et quod pejus eſt, ad tam malum habitum humanae res devenerunt, ut nec rei humiliari velint, nec Judices miſereri. Dicimus, iniquis, nolite iniquè agere,Pſal. 74.Ps 74 & delinquintibus, Nolite exaltare cornu, & non audiunt nos quia domus exaſperans eſt. Luke 17.Luke 17Supplicamus his quorum eſt peccata arguere, peccantes ſervare, Ne calamum quaſſatum conterant, & linum fumigans non extinguant, & magis in Spiritu vehementi conterunt Naves Tharſis. Iſay 42.Isa 42Si denunciamus filiis cum Apoſtolo, ut obediant patribus per omnia, quaſi acrem verberamus;Epheſ. 6.Eph 6 Si Patribus loquimur, ne ad indignationem provocent filios, in nos potius eorum indignationem provocamus. Nec delinquentes ſatisfacere, nec Rectores ſeu correctores condeſcendere ullatenus acquieſcunt. Omnes ſuum stomachum ſequuntur & totis viribus funem in diverſa trahentes, rumpunt. Heu nec dum recenti Eccleſiae plagae cicatrix occalluit, & rurſum ſcindere parant, rurſus Corpus Chriſti aſſigere cruci, rurſus fodere latus innoxium, rurſus veſtimenta dividere atque ipſam quod in ipſis eſt tunicam inconſutilem (quamvis fruſtra) dirumpere ſatagunt. Si qua in vobis ſunt viſcerae pietatis, tantis vos opponite malis, ne in illa praecipuè terra ſciſſura fiat in qua ſolent ſicut optime nostis ſciſſurae aliae reſarciri. Nam ſi author ſcandali, ore ſingulariter judicis tremendo addicitur maledicto, quibus putamus benedictionibus dignos hujus nequitiae fugatores & propugnatores? De duobus non excuſamus Regem, nam et juravit illicite, et perſeverat injuſte. Verum id non voluntate, ſed vere cundia. Nam probro ducitur, ſicut optime noſtis, apud Francigenas juramentum ſolvere quamlibet male publice juratum ſit, quamvis nemo ſapiens dubitet illicita juramenta non eſſe tenenda. Veruntamen ne in hoc quidem excuſari poſſe fatemur, neque enim excuſare nos, ſed veniam poſtulare ſuſcepimus. Vos videte an excuſare aliquatinus eum poſſit ita, aetas, et Majeſtas. Poterit ſine dubio, ſi miſericordiam judicio ſuperexaltandam decernatis, quatinus videlicet, talis aliqua conſideratio in Rege et puero habeatur, ut hac ei vice tali quidem tenore parcatur, quo tale aliquid de caetero non praeſumat. Parcatur ſanè dixerim, ſi fieri poſſit (ſalva in omnibus Eccleſiae libertate) ſimul & Archiepiſcopo debita veneratione ſervata, quae manus Apoſtolica conſecravit. Hoc ipſe Rex humiliter petit, hoc noſtra univerſa citramontana nimium jam afflicta Eccleſia ſuppliciter deprecatur. Alioquin damus manus morti, tabeſcentes & areſcentes prae timore & expectatione quae ſupervenerunt univerſo Orbi. Siquidem deprecatio mea ſuper hoc ab anno priore, & peccatis meis exigentibus deprecationem meam non exauditio, ſed indignatio, indignationem autem deſolatio pene univerſae terrae ſecuta eſt. Siquid Zelo urgente erupit, quod non fuit, aut ſecus quam fuit dicendum, ſit quaeſo apud vos quaſi non dictum. Ʋbi vero dixi, quod oportuit, & ubi oportuit dici, ſit non fruſtra dictum.

As for Kings Supremacy over Archbiſhops, Biſhops, Clergy-men, their due Subjection, and paying Tribute to them, as well as Abbots Subjection to their Diocaeſan Biſhop in that age, St. Bernard thus notably proves it from Chriſts own Precept, Preſident, and the Centurions in the Goſpel; **Bernardi Ep. 42. ad Henric… Senonenſem Archiepiſcopū.Nolite illorum acquieſcere conſiliis, qui cum ſint Chriſtiani, Chriſti tamen vel ſequi facta vel obſequi dictis opprobrio ducunt. Ipſi ſunt qui vobis dicere ſolent, Servate veſtrae ſedis honorem. Decebat quidem ex vobis, p. 382vobis commiſſam Eccleſiam creſcere, nunc vero ſaltem in illa quam ſuſcepiſtis maneat dignitate. Si non creſcit per vos, non decreſcat per vos. Chriſtus aliter juſsit, et geſsit; Reddite, ait, quae ſunt Caeſaris Caeſari, & quae ſunt Dei Deo. Marc. 22.Quod ore locutus eſt, mox opere implere uravit: Conditor Caeſaris, Mat. 17. 25, 28.Matt 17:25Matt 17:28Caeſari non cunctatus eſt reddere cenſum, ex…mplum enim dedit vobis, ut et vos ita faciatis. Quomodo verò Di Sacerdotibus debitum negaret reverentiam, qui hanc ſecularibus quoque poteſtatibus exhibere curavit? Porro vos ſi Caeſaris ſucceſſori, i.e. Regi, ſedulò in ſuis Curiis, conſiliis, negotiis, exercitibuſque adeſtis, indignum erit vobis cuicunque Chriſti Vicario taliter exhibere, qualiter ab antiquo inter Eccleſias ordinatum est? Sed quae ſunt (inquit Apoſtolus) poteſtates, Rom. 13.Rom 13à Deo ordinatae ſunt. Viderint ergo hujus ignominiae diſſuaſores, quale ſit Dei ordinationi reſiſtere. Valdè ignominioſum ſervo ſi ſit ſicut Dominus ejus. aut diſcipulo ſi ſit ſicut magiſter ejus. Plurimum ſe vobis deferre putant, cum vos Chriſto praeferre conantur, ipſo reclamante ac dicente,…ohn 13. Non eſt ſervus major Domino ſuo, neque Apoſtolus eo qui miſit cum. Quod non dedignatus eſt Magiſter et Dominus, taliſque et Magiſter et Dominus, indignum ſibi judicabit ſervus bonus devotuſque diſcipulus? Quàm pulchrè locutus eſt beatus ille Centurio, cujus fidei nulla par inventa eſt in Iſrael; Et ego (inquit) homo ſum ſub poteſtate, habens ſub me Milites. …. 7. 8.Non jactabat poteſtatem quam nec ſolam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, habens ſub me Milites, praemiſit, homo ſum, & homo ſub poteſtate. Praemiſſa ſiquidem eſt humilitas, ne altitudo praecipitet. Dedit prius honorem prae poſitis, ut jam a ſubjectis juſte reciperet, ſciers ſe à ſupertoribus accipere quod impenderet inferioribus, & quia melius propriae ſubjectionis diſceret experimento ſua ipſe moderari imperia, &c. Miror quoſdam in noſtro ordine Monaſteriorum Abbates hanc humilitatis regulam odioſa contentione infringere, & ſub humili (quod pejus eſt) habitu & tonſura, tàm ſuperbè ſapere, ut cum ne unum quidem verbulum de ſuis imperiis ſubditos praetergredi patiantur, ipſi propriis obedire contemnant Epiſcopis: (yea Regibus & Principibus ſuis, of which he formerly diſcourſed;) spoliant Eccleſias …t emancipentur; redimunt ſe ne obediant. Non ita Chriſtus: Ille ſiquidem dedit vitam ne perderet obedientiam, quam illi, ut careant, totum ferè ſuum, ſuorumque victum expendunt. And did not Popes, Popiſh Prelates, Abbots then do ſo likewiſe, ſpending their own, and others revenues to exempt themſelves from due obedience, taxes to their own Emperors and Chriſtian Kings?

Pope Innocent Anno 1143. having by the forces and valour of the Romans reduced the Rebellious Tiburtes, Anno 1143.puniſhed them farre leſſe then they demerited, Carolus Sigonius de Regno Italiae, l. 11. p. 275.and the Romans expected; whereupon, Romani, qui a parta victoria ferociores evaſerant, & irati, ac…rbiore poena Tiburtes afficiendos putabant, à Pontifice flagitarunt, ne tantam defectionem tàm molli vindicaſſe conditione vellet; Tiburtes merniſſe, ut muris disjectis è Latii finibus truderentur, ne que ipſum à defectionibus eſſe tutum futurum, niſi in auctores eorum atrocius eſſe foret animadverſum. Contra verò innocentius, poſtulationem eorum iniquam eſſe contendit, neque in dedititios, ac veniam pacemque petentes, tam acerbè conſulere convenire, ab Eccleſia certè, quae communis omnium mater eſſet, tam acre vindicandae contumaciae studium abhorrere. Quod ubi Romani audiverunt, ira vehementius exarsêrunt, quod neque hoſtes à quibus laeſi eſſent, puniri pro libidine poſſent, neque aequi aliquid à Papa impetrarent, cui operam magno ſuo detrimento navaſſent. Itaque tumultu in urbe concitato, ac Civitate antiquo ſeditionis morbo furente, Concionem extemplo in Capitolio convocarunt. Ibi pro ſe quiſque ferociſſimè ac ſuperbiſſimè eſt loquntus, atque antiquam Romanorum animorum opemque magnitudinem ipſa verborum magnificentia, atque orationis granditate eſt facile conſecutus. Ad extremum multis dictis ſententiis, omnes in eam quae maxime popularis, & splendida viſa eſt, deſcenderunt. Veterem Romanae libertatis ſtatum reſtituendum; (being all weary of the Popes Tyranny, Vaſſallage, and reſolving to ſhake off his uſurped power over them) priſtinos ordines, magiſtratuſque Reipublicae reponendos, Pontifici unam ſacrorum curationem relinquendam in urbe eſſe. Hoc decus, hanc ſpeciem dignitatis majores ſaepe, ſed irrito incaepto tentaſſe; id eo ſibi apud poſteros ſplendidius ac magnificentius for…e, ſi ipſi tantam urbi laudem, majeſtatemque pepererint; pro certo autem parituros, ſi viribus ſuis agnitis parem ad cauſſam p. 383animum, conſtantiamque attulerint. Ad hanc itaque opinionem veniſſe **See p. 35….Arnoldi haeretici potiſsimum auctoritate videntur, cujus ejuſmodi tum adverſus Pontificem decreta vulgari hominum ſermone celebrabantur. Itaque inita defectione, ordinem Senatorium jampridem extinctum popularibus ſuffragiis revocarunt, ac bellum cum Tiburtibus renovarunt. Innocentius his rebus cognitis, primum per amicos ſumma auctoritate praeditos Romanos redigere ad ſanitatem contendit; dein…e ubi ſe incaſſum labornare animadverterit, ad infeſta edicta confugit, ac populum Romanum a ſacris amovet, eum que Pontificiorum jure Comitiorum, cujus a primis temporibus ad eum uſque diem particeps fuerat, ſpoliavit. Verum nè ita quidem furorem ſanare eorum potuit. Itaque in timorem Romani amittendi Dominatus adductus, tantum ex ea re ſollicitudinis hauſit, ut langore confectus 8. Ralendas Octobris pericrit. Haec cum Innocentio inſtituta contentio tanti momenti fuit (as Sigonius obſerves) ut omnes deinde Pontifices uſque ad Clementem tertium exercuerit.

**Sigonius l. 11. p. 276. Robertus de Monte, Volatteranus, Platina Faſciculus Temporum, Cent. Magd. 12 c. 10. Balaeus, Onuphrius, Stella, Vicelius, in Caeleſtino 2. Mat. Paris, Mat. Weſtm. Johannis Prio… Haguſt…ldenſis Continuatio. Simeon Dunelmenſis Hiſt. col. 273. Chronicon Johannis Biomton, col. 1032. Polychronicon, l. 7. c. 19. Henry de Knyghton, de Eventibus Angliae, l. 2. c. 5.Sepulto Innocentio, Anno 1143.Cardinales excluſo populo ad Comitia convenerunt, ac poſtridie ejus diei (imperante Conrado) Vidonem Civem, Caſtellanum, ex Cardinaliiū collegio, Pontificem ſublegerunt, ac mox conſecratum Caeleſtinum ſecundum vocarunt, Vir grandaevus, ſupervires quaedam animo concipiens adverſus Rogerium Regem Siciliae, propter eandem Siciliam quae juri Apoſtolico competebat. Fuerat autem alumpnus Andegavenſium, eorumque manus corroborare in depreſsionem Regis St…phani Angliae propoſuerat, (ſuch was his treachery) had he not ſuddenly been cut off by the Plague (then raging in Italy) 5 moneths and 13. dayes after he was elected Pope; his ſhort life hindering him from doing ſo much miſchief as his predeceſſors to the Crowns of Emperors, Kings and the Church of Chriſt. I ſhall only tranſcribe 2. Epiſtles of St. Bernard, the one to this Pope Caeleſtine himſelf, the other to the whole Court of Rome, in behalf of Henry Murdas the intruded Archbiſhop of Yorke, ſetting forth their groſſe corruption, Injuſtice, and Pope Innocents too, with the miſchief, and vexation of Appeals from forreign parts. **Bernardi Epiſt. 234. See Godwins Catalogue of Biſhops, p. 456. Henry Murdac:Ad Dominum Papam Caeleſtinum, pro intruſo Eboranſi, Epiſt. 234. Oportet vos ſecundum juſtitiam quae ex lege eſt ſuſcitare ſemen fratris veſtri defuncti, quod dignè implebitur, ſi Papae Innocentio cui in haereditate Domini ſucceſſiſtis, & defenditis benè geſta & minus adimpleta perficitis. Prae manibus eſt, in quo id liceat experiri. Cauſam Eboracenſis Eccleſiae per eum fuiſſe deciſam quis neſciat? At quomodo executioni mandatum ſit quod egreſſum eſt de labitis tanti viri? utinam neſciretur. Quis det ut non annuncietur in Geth, neque in compitis Aſcalonis! Sed ut verbum abbrevia…um faciam auribus occupatis, audiat paucis Dominus meus quid dictum fuerit, & quid factum tu neamus. Cum in multis accuſaretur is qui ſili vendicare electionem in praefata Eccleſia impiè cupiebat, tandem omnis controverſia ad teſtimonium viri illuſtris Willielmi ipſius Eccleſiae tunc Decani conquieſcere juſſa eſt, ut niſi capitulum intruſionis quod huic inter caetera impingebatur ille propriae manus juramento amoveret, ſuis omnino cona…ibus tanta fruſtraretur ambitio. Hoc autem non ex ju licio, ſed ex miſericordia. Sic enim rogaverat ipſe. Mitiſſima plane ſententia, quippe cum de plurimis & peſſimis pulſaretur qua nullatenus propulſare valebat, ſed utinam vel ipſa ſtet. Quid enim ſi non ſufficit Iuri, dummodo ſufficiat Eccleſiae liberationi? Non cauſamur ſententiae remiſsionem quae nil nocuit.††2 Reg. 1.2 Kgs 1 Neque enm proficit adverſario etſi largior indulgentia, qui ne ipſum quod ultro spoponderat implere praevaluit. Nam de quo praeſumere viſus eſt defecit ei ne ſibi ipſi deſiceret, …ejerans. Quando enim vir bonus atteſtaretur homini, quem rumor publicae opinionis & operis veritas detestatur? Quid ergo? Ille non juravit, & iſte Epiſcopus eſt? O rem ignorantia omnium dignam, et perpetuo ſi fieri poſet ſilentio comprimendam: Verum id ſero, Heu notus eſt orbi triumphus Diaboli, ubique perſonat plauſus incircumciſorum et planctus bonorum, pro eo quod videatur ſapientiam viciſſe malicia. Monſtratur digito matris Eccleſiae turpitudo, Patris Innocentii verenda irridentur denudata a ſervo nequam, quoniam mortuum putat, ſed vivit in vobis. Si is exitus imminebat p. 384cur e longinquo Romam eſt pertractata cauſa ſpurciſsima, umbra magis ex angulo digna? Cur tanta mari terraque a multis aſſumpta fatigatio? Cur a finibus terrae evocati viri religioſi qui eum accuſarent, et pauperum Chriſti marſupia longi itineris expenſis exhauſta ſunt? Non poterat Epiſcopari turpis infamiſque perſona (quod invitus dolenſque loquor) niſi quam in illo horrebat Anglia, Francia abominabatur, etiam Roma cognoſceret? Quanto melius in Romana Curia cauſa ejus minime ventilata fuiſſet: et non tangeret vel ſacra limina generalis atque horribilis faetor? Quanto tolerabilius ignoraſſet Apoſtolica ſedes tam intolerabile malum, quam tolerat manifeſtum? Quid iſtud temeritatis fuit? publice infamatus, ante indicem accuſatus, nec purgatus, imo et convictus, et ſic conſecratus eſt? Viderit qui huic manum poſt iſta impoſuit, an magis execratus dicere debuerim. Non enim negabit ſic ſe ista habere, non negabit ſi ſe er literis Apoſtolicis ad ſe pro hoc ipſo directis eadem comperiſſe. Dicat fortè aliquis quod non est datum judicium, non fuiſſe convictum. Ego dico & confeſſum. Nam qui ut judicium evaderet, ultrò elegit ad teſtimonium Wilhelmi Decani confugere, illo ſibi deficiente, quid riſi ſuo judicio à cauſa decidit ore proprio condemnatus? Quae cum ità ſint, Vide Domine Pater ne declinet cor veſtrum in opus malitiae,Pſal. 124.Ps 124 quoniam ſecundum Prophetam, declinantes in obligatione adducet Dominus cum operantibus iniquitatem. Alioquin quod conſilium datis miſſis Abbatibus illis quos ad accuſandum eum vocatio Apoſtolica Romana traxit, ſed & aliis quampluribus ex illo Epiſcopatu viris religioſis, ſint ne obedituri huic, & Sacramenta accepturi ab homine bis intruſo? primo quidem per Regem, deinde per Legatum. Quippe qui illum in Sanctuarium Dei contra jus et fas, contra mandatum Summi Pontificis in injuriam ſummae Sedis, et totius Romanae Curiae, cum non potuit per oſtium, fodit argenteo (ut aiunt) ſarculo, unde impudenter intruſit. Ante (niſi fallor) ſuis ſedibus exulabunt, quam dare acquieſcant manus Idolo huic, niſi veſtra violenta authoritas obviarit. Caeterum quam Sanctiori veſtroque Apoſtolatu digniori zelo gladium Phinees in confuſione duorum tam turpiter fornicantium ſtringeretis, quam tot ſanctos aut de ſuis fugere locis permittitis, aut contra conſcientias ſuas cogit remanere.

His other Epiſtle Ad totam Curiam Romanam, Bernardi Epiſt. 235. fol. 222.runs thus; Dominis & Patribus reverendis, Epiſcopis & Cardinalibus Curiae Romanae, frater B. Claravallis vocatus Abbas ſalutem, & noſtras qualeſcunque orationes. Omnibus ſcribendum fuit de eo quod spectat ad omnes. Nec vereor ne fortè praeſumptionis arguar, quippe qui licet omnium minimus, tamen Romanae Curiae injuriam, a me non judico alienam. Vrimur aſsidue dico vobis, urimur graviter nimis, ita ut nos taedeat etiam vivere. In domo Dei videmus horrenda, et quod corrigere nos non poſſumus, ſaltem ſuggerimus his ad quos ſpectat. Siquidem emendaverint benè; ſin autem, nos animas nostras liberavimus, vos excuſationem non habetis de peccato; Non ignoratis, prolatam eſſe ſententiam à Domiao Papa bonae memoriae Innocentio, cum veſtro & Romanae Curiae generali aſſenſu, irritam eſſe Wilhelmi Eboracenſis electionem, immo intruſionem, niſi Wilhelmus alter, tunc Decanus, quod objectum ei fuerat, propriae manus juramento repelleret. Nec vos latuit quàm plena eſſet ſententia, non judicii ſed miſericordiae, nimirum cum hoc Wilhelmus ipſe quaeſiſſet. Sed utinam vel ipſa stet, & quod adverſus eam factum eſt ſtare non poſſit. Quid enim, Non juravit ille, et iſte in Cathedra peſtilentiae ſedit? Quis tribuat ut adverſus fornicationem hanc, Phinees cum pugione procedat, aut vivat in ſede ſua Petrus, qui Spiritu labiorum ſuorum interficiat impios? Multi clamant ad nos in toto corde ſuo: ut ſacrilegium hoc digna animadverſione vindicare ſtudeatis. Alioquin p. 385dico vobis ſcandalum magnum nimis erit in Eccleſia De…, et timen ne Romanae ſedis authoritas gravem admodum jacturam et detrimentum grande ſuſcipiat, niſi in eum qui pervertit generalem ejus ſententiam vindicta proceſſerit, et taliter ut caeteri metum habeant. Quid enim de eo dicam, quam occultas, et vere tenebroſas literas habuiſſe ſe gloriatur Wilbelmus ille; utinam a Principibus terrarum, non a Principibus Apoſtolorum. Et ecce audierunt filii incircumciſorum, ſubſannant Romanam Curiam, a qua poſt datam tam manifeſtam ſententiam furtim datas eſſe aiunt contrarias literas. Quid dicam vobis? Si non vos urit ſcandalum grave quo ſcandalizantur, non puſilli, ſed magni et perfecti viri, ſi non compatimini pauperibus Abbatibus quos a finibus terrae vocatio Apoſtolica Romam traxit: ſi non miſeremini magnis et religioſis Monaſteriis quibus omnino ſub incubatore illo deſtructio imminet, ſi (quod primum dicere debui) Zelus domus Dei non comedit vos. Nunquid uſque adeo inimici hominis verſutia praevalebi…, ut proprium quoque contemptum, et infamiam hanc peſsiman Eccleſiae Principes aequanimiter ferant? Quid enim ſi ſacrile gam homo ille conſecrationem recepit? Profectò longè glorioſius, erit jam elevatum d…jicere Simonem, quam prohibere conantem. Alioquin, quid facietis religioſis viris, qui omnino non inveniunt ſalva Conſcientia; vel ipſa communia Sacramenta de leproſa manu ſuſcipere? Ante (niſi fallor) eligent fug…re, quàm dare manus morti, & exulare priuſquam veſci idoloticis. Quod ſi contra conſcientias ſuas coegerit eos Romana Curia curvare genua ante Baal, videat Deus et Iudicet, videat Curia illa caeleſtis, in qua nulla poterit ambitione ſubverti judicium. In fine omnium obſecrat vos puer veſter, per viſcera miſericordiae Dei noſtri, ſi quis in vobis eſt Zelus Dei, miſeremini Eccleſiae Sanctae ſaltem vos amici ejus, & quantum poteſtis date operam, ne tam detestabili facto detur aſſenſus. But this Pope and the whole Court of Rome turning the deaf ear to theſe his Epiſtles; he thereupon (ſome years after) backed them with two other Epiſtles to Pope Eugenius, his Scholar, and familiar friend, which I ſhall here inſert.

Ad Dominum Papam Eugenium, Bernardi Epiſt, 238.de Ebor…cenſi intruſo, Epiſtola 238. Importunut ſum, & habeo excuſationem Eugenii Apostolatus excuſat me. Aiunt non vos eſſe Papam, ſed me, & undique ad me confluunt qui habent negotia. Nec deſunt in tanta multitudine amicorum, quibus officium negare non poſſum, non ſolum abſque ſcandalo, ſed etiam aebſque peccato; Et nunc est etiam alia excuſatio non minus idonea, quia cauſa honestiſſima eſt, contra Idolum illud Eboracenſi iterato ſtylus dirigitur, ea ſcilicet neceſſitate, quod ſaepenumero hoc telo impetitum à nobis necdum confoſſum eſt. Cur hoc? Quia nil fortè à nobis tale directum est, qualis fuit Gladius Jonathae qui nunquam rediit retrorſum; Nec ſanè fuit culpa jaculi, ſed dirigentis jaculum, Patet enim quod non in ea qua oportuit fortitudine miſſum eſt; Nec mirum, Quis enim in manu forti ſagittas mittere poteſt; niſi filius excuſſorum? Qui locum Petri tenet, poteſt uno ictu extinguere Ananiam, uno Simonem Magum, & ut planius quod loquimur fiat, peremptoriam dare ſententiam ad depoſitionem Epiſcoporum ſolius Romani Pontificis non ſcitur eſſe, pro eo nimirum quod & ſi alii multi vocati ſunt in partem ſollicitudinis, ſolus ipſe plenitudinem habeat poteſtatis. Solus perinde ſi dicere audeam in culpa eſt, ſi culpa non feritur, qua ferienda eſt, et eo impetu quo fuerit ferienda. Quo autem impetu non dico ferienda ſed fulminanda fuerit, praedicti Eboracenſis culpa, vestrae conſcientiae derelinquo. Caeterum quod factum non est vobis credimus reſervatum, ut in eo experiatur Eccleſia Dei, cui ipſo auctore praeſtis, fervorem Zeli veſtri, potentiam brachii veſtri, & animi ſapientiam, & timeat omnis populus Sacerdotem Domini, audiens ſapientiam Dei eſſe in illo ad faciendum judicium.

Ad eundem pro eodem. Epiſtola 239. Quam cupio ſemper illa de vobis audire, in quibus glorificetur Deus, honoretur Ministerium (veſtrum, & anima mea letificetur. Inde eſt quod audita reſponſione veſtra, de quibuſdam qui ad officium p. 386legationis nimium videbantur, & ambitio…è …spirare, & impudenter sperare, ſupra quam dicere poſſumus facti … laetantes, Non autem nos tantum, ſed & omnes qui diligunt nomen veſtrum, gaviſi ſunt gaudio magno. Porro viſis literis vestris quas pro cauſa Rutinenſis Eccleſiae de…nastis; tunc prorſus, tunc repletum eſt gaudio os noſtrum, & lingua noſtra exultatione, &c. Age ergo tranſeat …am Sanctus hic pietatis zelus, & ad miſeram illam Eccleſiam tranſmarinam quia tempus mi…erendi ejus Vin…a Domin: Sabbaoth eſt, vinea electa, vinea ſpecioſiſsime, ſed heu in deſertum pene redacta, quod ſingularis ferus depaſcitur eam; Cur dicunt inter gentes, Vbi eſt Deus ejus? Vbi quem poſuerunt cuſtodem in vineis? Vbi manus putans? Vbi ſarculus excolentis? Quouſque ſarmento inutili occupatur tellus, ſuffocatur fructus? Et certe tempus putationis advenit. Siquidem homo pacis ejus in quo speravit, quod ſe purgare deberet, non purgatione …ed amputatione opus eſſe teſtatur. Extant denique literae ipſius de eo ad Apostolicae ſedis legatum, in quibus manifeſtè manifeſtam aſſerit intruſiorem, electionem negat. Ita ergo quem ſibi paraverat defenſorem, accuſatorem ſuſtinet. Ad haec quae ubique de co publica fama concelebrat, etiam virum militarem poſſent omni jure ſpoliare Cingulo Militar…. Quamodo …am poterit ſtare ubi multiplex vobis ſub eſt ratio de…ciendi, & voluntas non deeſt? Legi ſiquidem Zelum veſtrum pro Eccleſia illa in Literis veſtris & jam exigo de manibus veſtris. Quanam via procedendum ſit ad ejus dejectionem (neque enim una … eſſe videtur) non eſt meum dictare ſapienti. Nec multum noſtra intereſt in qua parte arbor i… fructuoſa cadat, dummodo cadat. Dico tamen, qui ſibi poſſeſſionem vendicat furtivarum commertio literarum, Nonne fur eſt & latro? Denique ubi aſſerit habuiſſe ſe clandeſtinas literas execrationis ſuae, aut verum eſt aut falſum quod loquitur; Si verum, reus eſt furti, et Summi Pontificis criminator. Si falſum, debet audire, occidiſti et poſſediſti. Sap. 1.Os enim quod mentitur occidit animom. Sed abſit ut tanta de tali viro credatur duplicitas, quanta ab ipſo ei imponitur. Nempe Innocentius hic erat, cui ſi pro ſe respondere liceret, proculdubio diceret huic, quia ego palam in te dedi ſententiam, & in occulto locutus ſum nihil. At laſt, to ſatisfie St. Bernards importunity, **Thom…s Stubbs, Acta Pontificum …horacenſium, col. 1721, 1722 Godwins Catalogue of BiſhopsEugenius removed William by his Papal power, and preſently conſecrated Henry Murdac Archbiſhop, ſending him into England with his Pall, to the great offence of our King Stephen, who was much grieved with the diſgrace of William (being his Coſen) which all men judged undeſerved. The King thereupon denyed to admit him, unleſſe he would ſwear fealty to him in an extraordinary manner; which he refuſing, the King detained his Temporalities, and the Citizens of Yorke ſhut their gates againſt him, for which reſiſtance he interdicted the City; whereupon divers ſeditions and tumults were raiſed for the ſpace of 3. years, till his ſubmiſſion and reconciliation to the King. Upon the death of Pope Eugenius and St. Bernard, (Williams heavy adverſaries) he repairing to Rome complained to Pope Anaſtatius his ſucceſſor, of his unjuſt deprivation by Eugenius; upon tyding of the death of Murdac, the Pope ſenſible of his former Injuries ſuſtained, without any great ſuit, reſtored him unto all his honours of which he was unjuſtly deprived; ſoon after he returned with his Pall to his Archbiſhoprick, notwithſtanding a new Appeal of the Dean and Archdeacon of Yorke to hinder his inſtallment. Of which more in its due place; being here inſerted only to evidence the groſſe Injuſtice, Corruption, Bribery of Pope Innocent, Caeleſtine, Eugenius, and the Court of Rome in caſes of Appeals, by St. Bernards teſtimony, and Pope Anaſtatius his reſolution, particularly in this caſe of William Archbiſhop of York, relating to England; I now return to my Chronological method.**Otto Friſingenſis l. 7. c. 3… Nauc…erus, Martinus Polonus, Platina, Onuphrius, … Vol…tetanus, Faſciculus Temporu…e Barnes, Balaeus, Crantzius Sabellicus, Opmerus, Cent. Magd. 12. in Lucio 2. Sigonius de Regno Italiae, l. 11. p. 176. Johannes Marius, Robertus de Monte, Anno 1145. Mat. Paris, Anno 1142. Chronicon Johannis Bromton, col. 1142. Henry de Knyghton, de Eventibus Angliae, l. 2. col. 2387. Ciceſt: enſis l. 7. cap. 19.

After the death of Pope Caeleſtine the 2d. Anno 1144. poſt triduum Cardinales convocati, Gerardum Caccianimicum, Civem Bononenſem, quem Honorius ex canonico regulari Cardinalem Sancti Crucis in Hieruſalem coaptaverat, ſublegêre, eoque conſ…crato, Lucium ſecundum edidere nomen: in omnia ſuperbi Pontifex creabatur (writes Balaeus) Interim novum Romani tumultum excitaverunt, in oppoſition to the Popes Supremacy; etenim Senatoribus quos inſtituerant, non contenti, Patricium Celſioris p. 387magiſtratum fastigii adjecerunt, ac vectigalia omnia tam urbana, quam peregrina Pontifici erepta ei attribuerunt. Pontificemque ſacris decimis et largitionibus dignitatem tueri ſuam juſſerunt, Ea dignitas delata trimum eſt ad Jordanem Petri Leonis filium, hominem in urbe vetere nobilitate ac populari gratia potentiſſimum. Quas actiones Lucius primum blanditiis impedire contendit, deinde inanes eas expertus vim adhibendam putavit. Itaque postero ineunte Anno (1145.) Lucius à Romanis propter hoc vehementer exagitatus, ſupplex per Legatos Conradum Imperatorem in Italiam vocabat, ſed Conradus aliunde impeditus, illuc venire non poterat, nec ejus tunc inſervire tyrannidi. Lucius ergo ex alia via rem comparandam ratus, exp…ctabat donec ſemel eſſent Senatores omnes cum Patricio in Capitolio congregati ut de rebus ſuis conſultarent, tunc exercitu co… parato Senatores in Capitolio obſedit (Papaliter factum) ordinem illum, qui libertatis Romanae erat fundamentum cupiens vel omnino… per…ere, vel ſaltem expellere. Quo apparatu cognito Jordanes Patricius cum majori manu occurrit, populuſque ad arma cucurrit, commiſſoque praelio ipſum Pontificem cum ſuis à Capitolio repulit. Lucius militio i…mixtus lapidibus & …axis ità est quaſſatus (ſo little did the people eſteem his Papacy or Sanctity) ut neque amplius uſque ad diem obitus ſui, qui proximè conſecutus est, in …olio Pontificio conſediſſet, primo nondum ſinito ſui Pontiſicatus anno.**Ann. 1142 p, 180. Mat. Weſt p. 38. Simeon Dunelmenſis Hiſt. col. 273. Radulfus de Diceto, Abbreviationes Chronicorum, col. 508. Chronic… Willielmi Thorne, col. 1804, to 1806. 2117, 2257. Mat. Paris, Mat. Weſtminſter and others write, that this Pope Lucius, ſent a Pall to Henry Biſhop of Wincheſter, volens apud Wintoniam novum con…ituere Archiepiſcop…tum, et ſeptem ei Epiſcopos aſſigna…e, Henry going to Rome to obtain the name and office of a Legate, which ſome write he miſſed, but William Thorne aſſures us he obtained from Pope Lacius, who by his ſpecial Bull confirmed the agreement made between H…gh Abbot of St. Auguſtin and his brethren, and Theobald Archbiſhop of Canterbury, concerning an annual rent due to the Archbiſhop from the Monaſtery, which was compoſed at Rome, by this Pope, who ratified the Liberties of the Monaſtery and Church of Canterbury.

Pope Lucius dying of his bruiſes, Anno 1144.**Sigonius de Regno Italiae, l. 11, p. 276, 277. Faſciculus Temporum, Criſpinus, Platina, Stella, Onuphrius, Barns, Balaeus, Cent. Magd. 12 c. 10. Opmerus in Eugenio 3. Robertus de Monte, Mat. Weſtm. Mat. Paris, Simeon Dunelmenſis, Otto F…iſingenſis, l. 7. c. 31, 34. & De Geſtis Fre…erici, l. 1. & 2. Sancti Bernardi Vita l. 2.Eugenius the 3. Patria Piſanus, Ciſtercienſis olim ſectae, ſub divo Bernardo Monachus, ejuſque diſcipulus, & Romae Sancti Anaſtatii Abbas, conſenſu Cardinalium, qui in aede Sancti Caeſarii convenerunt, Lucio in Papatu hac ratione ſucceſſit; cogitaverant Cardinals, in praeſenti tunc rerum ſtatu non exp…dire, ut ex ſuo coll…gio quiſquam in Pontificem eligeretur, cum ita jus Libertatis a Romanis civibus quaeratur. Bernardi quoque cr…breſcentem famam, multum … ſuam facere putabant; atque ſi ejus di…cipulum elig…rint, praeceptoris authoritatem, auxilium & conſil…um nunquam defuturum ſuis deſideriis ſperabant. Nec eos feſeliit ſpes ſubdola; auxit enim Bernardus quantum potuit Romani Pontifics authoritatem. As ſoon as St. Bernard heard of this elect on, being a plain-hearted man, he writ this chiding Epiſtle to the Cardinals and Biſhops for making ſuch an unfitting choyce. Epiſt. 236. ad Omnem Curiam Romanam quando eligerunt Abbatem Sancti Anaſtaſii in Papam Eugenium. Dominis & Patribus venerandis, Cardinalibus & Epiſcopis omnibus qui ſunt de Curia, puer Sanctit itis eorum. Parcat vobis Deus; quid feciſtis? Sepultum hominem revocaſtis ad homines; fugitantem curas et turbas, cur denuo implicuiſtis, et immiſcuiſtis turbis? feciſtis noviſſimum primum, et ecce noviſsima illius periculoſiora prioribus: Crucifixus mundo, per vos revirit mundo; & qui elegerat abjectus eſſe in domo Dei ſui, ipſum vos in Dominum omnium elegiſtis. Cur conſilium inopis corfudiſtis? Cur pauperis hominis & mendici & compuncti corde judicium perturbaſtis? Currebat bene: Quid vobis viſum eſt ſepire vias ejus, avertere ſemitas, greſſus involvere? Quaſi deſcenderet de Hieruſalem, et non magis aſcenderet de Hiericho, ſic incidit in latrones: et qui ſe (tanquam violentis quibuſdam) Diaboli manibus, carnis illecebris, et gloriae ſeculi potenter excuſſerat, non tamen valuit effugere manus veſtras. Num idcirco Piſam deſeruit ut reciperet Romam? Num qui in una Eccleſia non ſuſtinuit Vicedominatum, dominatum in omni Eccleſia requirebat? Quid igitur rationis vel conſilii habuit defuncto ſummo Pontifice, repente irruere in hominem ruſticanum, latenti injicere manus, et excuſſa e manibus ſecuri et aſcia, vel ligone, in Palatium trabere, levare in Cathedram, induere purpura p. 388et byſſo; accingere gladio ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis; Pſal. 149Ps 149ad alligandos Reges eorum in compedibus, & Nobiles eorum in manicis ferreis? Sic non erat inter vos ſapiens et exercitatus cui potius iſta convenirent? Ridiculum profecto videtur, pannoſum homuncionem, aſsumi ad praeſidendum Principibus, ad imperandum Epiſcopis, ad regna et imperia diſponenda. Ridiculum an miraculum? Planè unum horum. Non nego, non diffido poſſe fuiſſe hoc etiam opus Dei,Pſal. 118Ps 118 qui facit ni…abilia magna ſolus; praeſertim cum audiam uſquequaque ex ore multorum, quoniam à Domino factum eſt iſtud. Sed nec ego oblitus ſum judiciorum Dei antiquorum, & Scripturae plurimos recenſentis, ex privata ſeu etiam ruſticana vita olim aſſumptos in voluntatem Domini ad regendum populum ejus. Denique, nonne (ut unum è pluribus memorem) taliquodammodo elegit David ſervum ſuum, & ſuſcepit eum de gregibus ovium, de poſt fetantes accepit eum? Ita inquam, ita & de noſtro Eugemo in beneplacito Domini potuit contigiſſe: Non ſum ſecurus tamen, quoniam filius delicatus eſt, & tenera verecundia ejus aſſueta potius ocio & quieti, quàm tractandis quae foris ſunt; tremendumque ne non ea auctoritate qua oportuerit, ſui Apoſtolatus officia exequatur. Quid putatis gerere animi nunc hominem illum, qui de ſecreto internae contemplationis, & amica ſollicitudine cordis, tanquam infans è gremio & ſinu matris ſubitò perturbatus, tractum ſe ad medium videt, & quaſi ovem ad victimam ductum ad tam inſueta et inſuavia? Niſi Dominus ſupponat manum ſuam, heu neceſſe eſt obruatur, et opprimatur onere inſueto et nimio; quod et gygantinis (ut aiunt) vel ipſis quoque angelicis humeris formidabile videatur. Veruntamen quia ſic factum eſt, & ſicut multi dicunt, à Domino ſactum eſt; veſtra intereſt cariſſimi vestris ferventibus ſtudiis fidelibuſque obſequiis ſolicitè confoveri, quod vestris manibus constat elaboratum. Si qua ergò conſolatio in vobis, ſi qua virtus charitatis in Domino, ſi qua miſeratio pietatis, ſi qua compaſſionis viſcera, aſſiſtite & collaborate illi in opere in quo aſſumptus est per vos à Domino. Quaecunque ſunt vera, quaecunque pudica, Phil. 4. 8.Phil 4:8quaecunque juſta, quaecunque ſancta, quaecunque amabilia, quaecunque bonae famae, haec ei ſuggerite, haec ſuadete, haec agite; & Deus pacis erit vobiſcum.

He likewiſe writ another elegant Epiſtle to Pope Eugenius himſelf; Epiſtola 237.Amantiſſimo Patri & Domino Dei gratiâ Summo Pontifici Eugenio, &c. Quia tamen ſemel coepi lequor ad Dominum meum: jàm enim filium dicere non audeo, quia filius in patrem, pater mutatus eſt in filium: Qui poſt me venit, ante me factus eſt; ſed non invidio, quia quod mihi deerat in eo me habere confido, qui non ſolum poſt me, ſed etiam per me venit. Nam ſi dignaris quodammodo per Evangelium ego te genui. 1 Cor. 4. 14.1 Cor 4:14Quae eſt ergo ſpes noſtra, Pſal. 76.Ps 76& gaudium noſtrum, & corona gloriae? Nonne vos ante Deum? Denique, filius ſapiens gloria eſt patris. Gen. 17.Gen 17Amodo tamen non vocaberis filius,Mar. 3.Mark 3 ſed vocabitur tibi nomen novum,Acts 13.Acts 13 quod os Domini nominavit. Haec eſt mutatio dexterae excelſi, & multi in mutatione iſta gaudebunt. Nam quemadmodum olim Abram in Abraham, Jacob in Iſrael, & ut de tuis magis praedeceſſoribus tibi proponam: ſicut Simon in Caepham, Saulus in Paulum: ſic filius meus Bernardus in patrem meum Eugenium, laeta prorſus, & utili,1 Reg. 2.1 Kgs 2 ut speramus, tranſlatione promotus eſt. Digitus Dei eſt iſte, ſuſcitans de pulvere Egenum, Pſal. 110.Ps 110& de ſtercore erigens pauperem, ut ſedeat cum Principibus, & ſolium gloriae teneat. 2 Cor. 2.2 Cor 2Supereſt ut facta hac mutatione tui, ipſa quoque quae tibi commiſſa eſt Domini tui sponſa mutetur in melius, & jam nequaquam Sarai ſed Sara de caeterò nominetur. Intellige quae dico. Dabit enim tibi Dominus intellectum. Si amicus Sponſies, ne dixeris, dilectam ejus Principem meam, ſed Principem, nil tuum in ea vendicans, Mat. 20.Matt 20niſi quod pro ea ſi oportuerit etiam animam dare debes. Joan. 10.John 10Si Chriſtus te miſit, aeſtimabis te non miniſtrari, ſed miniſtrare veniſſe, & miniſtrare non ſolum ſubſtantiam, ſed ipſam quoque animam,2 Cor. 1. 24.2 Cor 1:24 ſicut praefatus ſum. Verus Succeſſor Pauli dicet cum Paulo; Non quia dominamur fidei veſtrae, ſed adjutores ſumus gaudii veſtri; Petri haeres, audiet Petrum dicentem, 1 Pet. 5. 3.1 Pet 5:3Neque ut dominantes in Clerum, ſed forma facti gregis; ſic enim jam non ancilla, ſed libera etiam & formoſa specioſiſsimi sponſi per te in deſideratos aſciſcetur amplexus. Alioquin per quem alium haec tam debita libertas ſperabitur, p. 389ſi & tu (quod abſit) in Chriſti haereditate quaeras quae tua ſunt, qui jam & ante ediceras non dico tua non retinere, ſed nec tuus eſſe? Ergo fiduciam talem habens in te, qualem in nullo praedeceſſorum tuorum, a multis retro temporibus viſa eſt habuiſſe, exultat merito ubique & gloriatur in Domino Omnis Eccleſia Sanctorum, & ſpecialiter illa cujus uternus te portavit, & cujus ubera tu ſuxiſti. Quid ergo, Nonne & mihi licet gaudere cum gaudentibus? Nunquid non ero unus de numero laetantium?Pſal. 2.Ps 2 Exaltavi fateor, ſed cum tremore. Exultavi, ſed in ipſa exultationis meae articulo, tunor et tremor venerunt ſuper me. Ego enim et ſi nomen patris depoſui, ſed non timorem, ſed non axietatem, poſtremò nec affeclum, nec viſcera patris. Conſidero gradum, et caſum vereor: Conſidero faſtigium dignitatis, et intueor faciem abyſsi jacentis deorſum. Attendo celſitudinem honoris, et e vicino periculum reformido, pro eo quod ſcriptum eſt;Pſal. 48.Ps 48 Homo cum in honore eſſet non intellexit. Quod quidem ad cauſam magis quàm ad tempus arbitror eſſe referendum, ut ſic intelligatur dictum, Cum in honore eſſet non intellexit; ac ſi diceretur, honor aborbuit intellectum: Et quidem elegeras abjectus eſſe in domo Dei tui, & recumbere in noviſſimo loco in convivio ejus; ſed placuit dicere ei qui te invitavit,Lu. 14. Amice aſcende ſuperius. Itaque aſcendiſti in altum, Noli altum ſapere, ſed time, ne fortè contingat ſerò miſerabilem illam emittere vocem,Rom. 11.Rom 11 A facie irae & indignationis tuae, elevans alliſi…ii me. Altiorem quippe locum ſortitus es, ſed non tutiorem; ſublimiorem, non ſecuriorem; Pſal. 101.Ps 101Teribilis prorſus, Exod. 3.Exod 3terribilis eſt locus iſtae. Locus, inquam, in quo ſtas, terra ſancta eſt; locus Petri eſt, locus Principis Apoſtolorum, ubi ſteterunt pedes ejus. Locus illius eſt quem conſtituit Dominu Dominum domus ſuae, & principem omnis poſſeſſionis ſuae. Si forte declinaveris a via Domini, ſepultus eſt in eodem loco, ut ſit ibi contra te in teſtimonium. Meritò tali Paſtori, tali nutritio commiſſa eſt Eccleſia cum adhuc tenera, adhuc in cunabilis eſſet, cujus docta magiſterio, & exemplo educata omnia terrena calcaret, utpote qui excuſſerat manus ſuas ob omni munere, qui dicebat de corde puro et conſcientia bona, Acts 3. 6.Acts 3:6Argentum & autum non eſt mihi. Haec hactenus. Caeterum cauſa quare ante tempus ſcripſerim vobis, haec eſt. Wintonineſis Epiſcopus, & Eboracenſis Archiepiſcopus non gradiuntur uno Spiritu cum Cantuarienſi Archiepiſcopo, ſed incedunt ſibi ex adverſo, & haec vetus est de legatione quarela. Veruntamen quis eſt ille, & qui ſunt illi? Nonne Eboracenſis ipſe eſt cui te praeſente cum adhuc eſſes quaſi unus ex nobis fratres tui reſtiterunt in faciem, eo quod reprehenſibilis erat? Gal. 2.Gal 2Sed speravit in multitudine divitiarum ſuarum, & praevaluit in vanitate ſua. Certum eſt tamen, quod non intravit per oſtium in ovile ovium, ſed aſcendit aliunde: Joan. 10.John 10ſi Paſtor fuiſſet, diligendus erat; ſi mercenarius, tolerandus; Nunc autem cavendus & repellendus utpote fur & latro. Quid dicam de Domino Wintonienſi? Opera quae ipſe facit teſtimonium perhibent de eo. Porrò Archiepiſcopus Cantuarienſis cui adverſantur vir religioſus eſt, & ſuaveoentis opinionis. Pro ipſo petimus ut reſpondeat ei Justitia ſua.Ezech. 18.Ezek 18 Verum illorum iniquitas ſuper eos, ut ſit ſicut ſcriptum eſt, Juſtitia juſti ſuper eum erit, & impietas impii erit ſuper eum. Cum acceperis tempus ſecundum opera manuum illorum retribues illis, ut ſciant Prophetam eſſe in Iſrael. Quis mihi det antequàm moriar videre Eccleſiam Dei ſicut in diebus antiquis, quando Apoſtoli laxabant retia in capturam; non in capturam argenti vel auri, ſed in capturam animarum? Quam cupio illius te haereditare vocem, Acts 8.Acts 8cujus adeptus es ſedem, Pecunia, inquit, tua, tecum ſit in perditionem. O vox tonitrui! O vox magnificentiae et virtutis! ad cujus terrorem confundantur et convertantur retrorſum omnes qui oderunt Syon. Hoc vehementer expectat, et omnino expetit a te mater tua; hoc filii matris tuae puſilli cum majoribus deſiderant, hoc ſuſpirant, ut omnis plantatio quam non plantavit Pater coeleſtius tuis manibus eradicetur. Ad hoc enim conſtitutus es ſuper gentes & regna,Jer. 1. 10.Jer 1:10 ut evellas, & deſtruas, & aedifices, & plantas. Multi audito hoc verbo, dixerunt apud ſe, Jam ſecuris ad radicem arborum poſita eſt; Multi dicunt in corde ſuo,Mat. 3. 10.Matt 3:10 Flores apparuerunt in terra noſtra, tempus amputationis advenit, in quo ſarmenta ſterilia recidentur, ut ea quae praevalent uberius fructum p. 390afferant. Confortare igitur & eſto robuſtus, manus tuae in cervicilus inimicorum tuo…um. Vindica tibi a…mi conſtantia, & vigore spiritus partem quam dedit extra fratres tuos tibi omni… eus Pater, quam & tulit de manu Amorei in gladio & arcu ſuo. In omnibus tamen operibus tuis memento te eſſe hominem, et timor ejus qui aufert Spiritum principum ſemper ſit ante oculos tuos, **Three of them dying within the ſpace of one year.Quantorum in brevi Romanorum Pontificum mortes tuis oculis aſperiſti? Ipſi te praedeceſſores tui, tuae certiſsimae et citiſsimae deceſsionis admoncant, et modicum tempus dominationis …rum paucitatem dierum tuorum nunciet tibi. Iugi proinde medi…tione inter tranſcuntis gloriae blandimenta, memorare novil…ma tua, quia quibus ſucceſsiſti in ſedem ipſos ſine dubio ſequeris ad mortem.

This Epiſtle of St. Bernard was ſeconded with ſundry others, but eſpecially with 5. ſever… elegant Bookes De Conſideratione, dedicated to Pope Eugenius, wherein he earneſtly preſſed him to the ſerious conſideration and diſcharge of his Paſtoral duty, which was not a Domination or Dignity, but a worke and Miniſtry, wherein he ſhould …udy to profit, not to preſide over others; diſcovering unto him the manifold abuſes, corruptions of the Popes, Court of Rome, their Officers and proceedings under former Popes, which he exhorted him diligently to reform.

Anno 1145, 1146, and 1147. upon ſad tydings from the Holy I and, that the Saracens on the night of Chriſts Nativity,… by the treachery of ſome Chriſtians, had entred the Temple of Hieruſalem, ſla…n the Archbiſhop and Clergy miniſtring in the Temple, ſubdued all Meſopotamia, and endangered the loſſe of all the Holy …and and Kingdome of Jeruſalem; Pope Eugenius by his Bulls, and Saint Bernard by his Epiſtles and Sermons, excited the Emperor and moſt Chriſtian Kings and Kingdoms to take up the Croſſe and arms againſt them, granting him the ſame large indulgences for this ſervice, as Pope Ʋrban had done before them; Omnibus inde rebus, quae a… cauſam orientalem pertinebant, ſatis, ut tum potuit, conſtitutis; the Romans mutining againſt the Pope to recover their antient Liberties, he thereupon being greatly incenſed, reſolved to be avenged of them; atque armis (a Popelike argument) ad priſtinum Eccleſiae ſtudium… obſequiumque reducere ſtatuit. Itaque Lucii exemplo, hand molli rem agendem brachioratus, Tiburtes, caeteroſque Latii populus, quorum cauſſa adeum furorem Romani venerant, ad arma ſollicitavit, at que ipſo; corum ope Romanos invaſit. Romani cum per aliquot dies acerrimè reſtitiſſent, tandem tectorum everſionem, patriae fortunarumque amiſſionem extimeſcentes, pacem petierunt, ea…que demum his conditionibus impetrarunt, ut Patricium abrogarent, Praefectum reſtituerent, Senatores ex Pontificia authoritate tencrent, et Arnoldum turbarum concitatorem urbe ejicerent. Hisrebus tranſactis Eugenius in Ʋrbem revertit, populo, Cleroque faullis vocibus, Benedictum eſſe, qui veniret in nomine Domini, Sigonius l. 11. See Abbas Uſpergenſis, & Cent. Magd. 12 c. 9. col. 1174, 1175.concinente. After which, Anno 1246. Romani ſeditionem redintegrantes, rurſus ab Engenio ut Tibur everteret, poſtularunt. Quare diſertè negata, uſque adeo exasperati animis ſunt, ut ſe ni quod peterent i… petrarent, vim adhibituros o…tenderent. Itaque Eugenius conſilio cum Cardinalibus habito rurſus Urbe cum eis cedere ſtatuit, ac pedum pulvere ad terrorem injiciendum in eos excuſſo trans Tyberim, una cum Cardinalibus, populo ipſo telis miſſilibuſque eos hoſtiliter inceſſente, atque inde Tybur contendit. Hac re audita Bernardus ad populum Romae literas ob…urgationis plenas has ſcripſit.

Nobilibus & Optimatibus,**Bernardi Epiſt. 242 f. 224 Ad Romanos quande diſceſſe…unt à Domino Papa Eugenio. atque Ʋniverſo populo Romano frater B. Clarevallis vocatus Abbas, Declinare à malo, & facere quod bonum eſt. Sermo mihi eſt ad te popule ſublimis & illuſtris cum ſim vilis exiguaque perſona, ac nullius pene momenti homuntio. Id quidem verecundum atque oneroſum mihi conſideranti, quis quibus ſcribam, ſimulqu… quam aliter hoc alius indicare poſſit, ſed levius reor verecundia apud homines periclitari, quàm condemnari apud Deum ſilentio, veri taciturnitate & abſconſione juſtitiae, &c. Communis eſt cauſa, & non eſt diſtinctio puſilli & magni. Dolor nempe in capite eſt, ac per hoc minime alienus, ne à minimis quidem vel extremis quibuſque corporis partibus, nec a me. Pervenit profecto uſque ad me, quamvis omnium minimum dolor maximus isteſqui maximus eſt) & quod cum ſit capitis non poteſt non eſſe & corporis, cujus membrum ſum ego: Nunquid non dolente capite clamat lingua pro omnibus corporis p. 391membris, in capite ſe dolere; omnia per ipſam ſuum caput ſuumque capitis fatetur incommodum. Dimittite proinde, quaeſo dimittite, ut plangam paululum apud vos dolorem meum, nec meum tantum, ſed & totius Eccleſiae. Nonne ipſius vox est hodie per univerſum mundum, Caput meum doleo, caput meum doleo? Quis namque vel noviſſimus Chriſtianorum in toto ſit orbe qui non glorietur hoc capite, quod ambo illi glorioſi principes terrae alter amiſſo, alter ſubmiſſo in cruce capite, ſuo t…iumpho extulerunt, ſuo ſanguine ornaverunt? Ad omnem itaque ſpectat Chriſtianum injuria Apoſtolorum, & ſicut in omnem terram exivit ſonus eorum, ſic laeſio eorundem ab omnibus uſquequaque ſentitur, uſquequaque plangitur, & doletur. Quid vobis viſum eſt, O Romani, offendere Principes Mundi:Pſal. 1….Ps 1 veſtros autem ſpeciales patronos? Cur Regem terrae, cur Dominum coeli, furor tam intollerabili, quam irrationabili in vos pariter provocatis, dum Sacram & Apoſtolicam ſedem divinis regalibuſque privilegis ſingulariter ſublimatum, au…u ſacrilego inceſſere, ſuoque minuere honore contenditis, quam vel ſoli contra omnes ſi oportuiſſet defendere debuiſtis? Sic fatui Romani non judicantes, neque quod honeſtum est di cernentes, caput veſtrum atque omnium, quod in vobis est, detur…atis, pro quo magis nec veſiris ipſis cervicibus parcendum a vobis foret, ſi neceſſitao exegiſſet. Patres veſtri urbi orbem ſubjugaverunt, vos urbem properatis orbi facere fabulam. En Petri haeres, Petri ſede, et urbe a vobis expulſus eſt: en rebus et domibus ſuis veſtris manibus ſpoliati ſunt Cardinales atque Epiſcopi Miniſtri Domini. O popule ſtulte et inſipiens! O Columba ſeducta non habens cor! Nonne ille Caput, Oſee 7.Hos 7et illi oculi tui erant? Quid ergo nunc Roma niſi ſine Capite truncum corpus, ſine oculis frons effoſſa, facies tenebroſa? Aperi Gens miſera, aperi oculos tuos, & vide deſolationem tuam iam…amque imminentem. Quomodo in brevi mutatus eſt color optimus, facta eſt quaſi vidua domina Gentium, Princeps Provinciarum: Verum initia malorum ſunt haec graviora timemus. Nunquid non propè interritum es ſi perſiſtis; Revertere, Revertere Sunamitis, revertere ad cor tuum; agnoſce jam vel ſerò quae quanta, à quibus patiaris vel paſſa ſis. Recordare qua cauſa, quo fine, per quos & in quos uſus, non longe ante hos dies cunct…rum quae in te ſunt Eccleſiarum, omnis ornatus et cenſus profligatus eſt, quicquid in Altaribus et in Altarium vaſis, quicquid in ipſis ſacris imaginibus Auri et Argenti reperiri nunc potuit, manibus impiorum direprum et aſportatum eſt. Quid ex his omnibus tu in tuis nunc marſupiis invenis? Porro decor domus Domini irr…cuperabiliter periit, & nunc quid tibi viſum est iterare malitiam, innovare denuo ſuper te dies malos? Quid modo vel lucri amplioris vel certioris ſpei arridet tibi? niſi quod in eo noviſſima tua cernuntur incautiora prioribus, quod tunc quidem non ſolum multi de pl…be, ſed etiam de Clero & Principibus nonulli per orbem in Schiſmate illo faverunt tibi. Nunc vero ſicut manus tuae contra omnis, ſic manus omnium contra te. Mundus eſt à ſanguine tue mundus omnis praeter te ſol…m, & filios tuot qui in te ſunt. Vae ergo nunc tibi popule miſerandè, & vae duplo quam ante, non ab exteris nationibus, non feritate Barbarorum, non a millibus armatorum. Vae tantum à facie tuorum, tibi vae à domeſticis & amicis, à clade inteſtina, à cruciatu praecordiorum, à tortionibus viſcerum. Agnoſcis ne jam, quod … omnes pacifici qui domeſtici, nec omnes amici qui videntur? Et ſi alias noveramus, ſed nunc parte manifestius edocemur omnem veritatem illius ſermonis Domini quam dixit, quoniam inimici hominis domeſtici ejus. Mich. 7.Mic 7Vae fratri à fratre in medio tui, & filiis à parentibus. Vae non à gladiis ſed à labiis iniquis,Mat. 10. 36, 37.Matt 10:36Matt 10:37 & à lingua doloſa. Uſquequo male in malo vos alterutrum confortatis, & Gladiis labiorum invicem ſternitis, invicem perditis, ut ab invice conſumamini. Congregamini oves diſperſae, redite ad paſcua, redite ad Paſtorem et Epiſcopum animarum veſtrarum. Redite pravaricatores ad cor; quod loquor non quaſi hoſtis convicians, ſed quaſi amicut objurgans. Habet vera amicitia nor nunquam objurgationem, adulationem nunquam, ſed iungimus & obſecrationem. Obſecramus pro Chriſto reconciliamini Deo, 2 Cor. 5. 1….2 Cor 5:1reconciliamini Principibus veſtris (Petrum loquor & Paulum) quos utique in Vicario et Succeſſore ſuo Eugenio ſuis ſedibus et aedibus effugaſtis; Reconciliamini inquam orbis Principibus, ne forte incipiat pro eis pugnare orbis terrae contra inſenſatos. An neſcitis quia his offenſis nihil omnino valetis; his propitiis, nihil omnino timetis. Non, inquam, non p. 392timebis ſub horum tutela millia populi circumdantis te, Urbs inclyta, Civitas fortium. Reconciliare proinde illis ſimul & millibus martyrum, qui quidem apud te, ſed contra te ſunt propter grande peccatum quod peccaſti, inquo & perſistis. Reconciliare etiam omni Eccleſiae Sancterum qui ubique terrarum aeudito hoc verbo ſcandalizati ſunt. Alioquin pagina iſta contra te, in teſtimonium erit, ſed & ipſi Apoſtoli & Martyres tui stabunt in magna conſtantia adverſus eos qui ſe anguſti verunt,Sap. 1. & qui abſtulerunt labores eorum, Sed jam finem loquendi omnes pariter audiamus. Annunciavi juſtitiam praenunciavi periculum, veritatem non tacui, hortatus ſum ad meliora; ſuperest ut aut de veſtra citius correctione laetemur, aut de juſta imminenti damnatione certi inconſolabiliter lugeamus areſcentes & tabeſcentes prae timore & expectatione quae ſupervenient univerſae Ʋrbi.

The Romans notwithſtanding this Letter perſiſting obſtinately in their Oppoſitiſition againſt Eugenius,**Sigonius, l. 11 p. 279. to caſt off his Papal Uſurpation over them; this Pope thereupon, veterum Pontificum exemplo, in Franciam ire conſtitutit, ut abſentia deſiderium ſui Romanis efficeret; accordingly he retired into France to avoid the fury and treachery of the Romans, and that principally by St. Bernards perſwaſion, who gave him this black Character of them. **Bernardus de Conſideratione lib. 4. f. 242, 243.Quid de populo loquar? Populus Romanus eſt. Nec brevius potui, nec expreſſius tamen aperire de tuis Parochianis quod ſentio. Quid tam notum ſeculis, quam protervia et faſtus Romanorum? Gens inſueta paci, tumultui aſſueta; Gens incivilis et intractabilis uſque, adhuc ſubdi neſcia, niſi cum non valet reſiſtere. En plaga; tibi incumbit cura haec; diſsimulare non licet; Rides me, forſitan fore incurabilem perſuaſus; Noli diffidere, curam exegeris, non curationem. Denique audiſti, curam illius hab; & non cura vel ſana illum. Verum dixit quidam, Non eſt in medico ſemper relevetur ut aeger, &c. Quem dabis mihi de tota maxima urbe, qui te in Papam receperit precio, ſeu ſpe precii non interveniente? Et tunc potiſsimum volunt dominari, cum profeſsi fuerint ſervitutem. Fideles ſe ſpondent, ut oportunius fidentibus noceant. Ex hoc non erit conſilium tibi, à quo ſe arcendos putent, non ſecretum, quo ſe non ingerant, Si stante prae foribus, quoquam illorum moram vel modicam fecerit oſtiarius; ego tunc pro illo eſſe nolo. Et nunc experire paeuci…; noverim ne & ego vel aliquatenus mores gentis. Ante omnia ſapientes ſunt ut faciant mala, bonum ante facere neſciunt. Hi inviſi terra & coelo, utrique iniec…ere manus, impii in Deum, temerarii in Sancta, ſeditioſi in invicem, aemuli in vicinos, inhumani in extraneos, quos neminem amantes amat nemo; & cum timeri affectant ab omnibus, omnes timeant neceſſe eſt; Hi ſunt qui ſubeſſe non ſuſtinent, praeſſe non norunt, ſuperioribus infideles, inferioribus importabiles. Hi inverecundi ad petendum, ad negandum frontoſi. Hi importuni ut accipiant, inquieti donec accipiant, ingrati ubi acceperint. Docuerunt linguam ſuam grandia loqui cum operentur exigua. Largiſſimi promiſſores, & parciſſimi exhibitores. Blandiſſimi adulatores, & mordaciſſimi detractores, ſimpliciſſimi diſſimulatores, & maligniſſimi proditores, Excurrimus uſque huc, plenius te atque expreſſius ad monendum putantes horum quae circa te ſunt in hac parte; jam ad ordinem recurramus.

St. Bernard perceiving the Romans to perſiſt obſtinately in their Rebellion againſt Eugenius, whom they forcibly expelled, without hopes of any amicable reception of him by Letters or mediation, endeavoured to ſtirr up the French King and other Princes to reſtore him, and reduce the Romans by force of arms to obedience both to the Pope and Emperor; to which end he writ this memorable Epiſtle to Conrade King of the Romans, evidencing the Emperors and Kings Supremacy in cauſes Eccleſiaſtical, that the defence, care of the Church and Religion, belongs primarily to them, not the Pope, and that Rome was the head, Inheritance of the Empire, though the See of the Papacy.

**Bernardi Epiſtola, 243. f. 225.Ad Conradum Regem Romanorum. Nec dulcius, nec amicabilius, ſed nec artius omnino Regnum Sacerdotium que conjungi, ſeu complantari in invicem poterunt, quam ut in perſona Domini ambo haec pariter convenirent, utpote qui factus eſt nobis ex utraque tribu ſecundum carnem, Summus & Sacerdos & Rex; non ſolum autem, ſed et commiſcuit ea nihilominus, ac confederavit in ſue corpore, quod eſt populus Chriſtianus, ipſe caput illius, ita ut hoc genus p. 393hominum Apoſtolica voce,1 Pet. 2.1 Pet 2 genus electum, regale Sacerdotium appelletur. In alia quoque ſcriptura,Apoc. 1.Rev 1 quotquot ſunt praedeſtinati ad vitam, No…ne omnes Reges & Sacerdotes nominantur? Ergo,Matth. 1…Matt 1 quae Deus conjunxit, Homo non ſeparet: Magis autem quod divina ſanxit authoritas, humana ſtudeat adimplere voluntas, & jungant ſe animis, qui juncti ſunt inſtitutis. Invicem ſe foveant, invicem ſe defendant, invicem onera ſua portent. Ait Sapiens,Eccleſ. 4. 9. 11Eccl 4:9Eccl 4:11 Frater ad…uvans fratrem, ambo conſolabuntur. Gal. …. 25.Quod ſi alterutrum ſe (quod abſit) corroſerint & momorderint, nonne ambo deſolabuntur? Non veniat anima mea in conſilia eorum qui dicunt, vel Imperio pacem et libertatem Eccleſiarum, vel Eccleſiis proſperitatem et exaltationem Imperii nocituram; Non enim utriuſque inſtitutor Deus in deſtructionem ea connexuit, ſed in aedificationem. Si hoc ſ…is, quouſque vos communem contumeliam, communem diſſimulatis injuriam? Nonne ut Apoſtolica ſedes, ita et caput Imperii Roma eſt? Ut ergo de Eccleſia taceam, num honor Regi eſt truncum in manibus tenere Imperium? Et quidem ignoro quid vobis ſuper hoc conſulent Sapientes veſtri & Principes Regni; ſed ego in inſipientia mea loquens quod ſentio, non tacebo. Eccleſia Dei ab exortu ſu…, uſque ad haec tempora pluri…s tribulata eſt, & pluries liberata eſt,Pſal. 128.Ps 128 (to wit, by Chriſtian Kings an… Emperors) Denique, audite quid ipſa de ſe loquatur in Pſalmo; Ipſius enim vox eſt; Saepe expugnaverunt me à juventu…e mea, etenim non potuerunt mihi: ſupra dorſum meum fabricaverunt peccatores, prolo… gaverunt iniquitatem ſuam. Pſal. 124.Ps 124Certus eſto, O Rex, quod nec nunc qu…que relinquet Dominus Virgam peccatorum ſuper ſortem juſtorum. Eſa. 59.Isa 59Non eſt abbreviata manus Domini, nec facta impotens ad ſalvandum.Acts 20.Acts 20 Liberabit & hoc tempore abſque dublo ſponſam ſuam qui ſuo ſanguine redemit eam, ſuo ſpiritu dotavit, donis caeleſtibus exornavit, ditavit nichilominus & terrenis. Liberabit inquam, Liberabit; ſed ſi in manus alterius, viderint Regni Principes, id ne honor Regis, regnive utilitas ſit; non eſt utique. Quamobrem accingere gladio tuo ſuper femur tuum potentiſsime, et reſtituat ſibi Caeſar quae Caeſaris ſunt, Nota.et quae ſunt Dei Deo, Vtrumque intereſſe Caeſaris conſtat, et propriam tueri Coronam, et Eccleſiam defenſare; Alterum Regi, alterum convenit Eccleſiae advocato. Victoria ſicut in Domino con…idimus prae manibus eſt; Superbia & arrogantia Romanorum plus quam fortitudo eorum. Quid enim? Nunquid quiſpiam magnus vel potens verbi gratia, Imperator aut Rex, faedam Rem iſtam in Imperium pariter Sacerdotiumque praeſumit? Sed Populus hic maledictus, & tumultuoſus; qui ſuas neſcit metiri vires, cogitare ſinem, conſiderare proventum, inſipientia ſua, furore ſuo auſus eſt hoc grande ſacrilegium attentare. Abſit ut vel ad momentum ſtare poſsit ante faciem Regis popularis manus, vulgi temeritas. Factus ſum inſipiens, qui cum ſim vilis ignobiliſque perſona, tanquam aliquis magnus conſiliis tantae magnitudinis, tantaeque Sapientiae me ingeſſi, & de re magna. At quo ignobilior, atque objectior, tanto liberior ſum ad loquendum quod Charitas ſuggerit: Unde & adhuc, addo in eadem inſ…pientia mea; Si quis aliud quam locutus ſum vobis, quod non credimus, ſuadere conabitur is profecto, aut non diligit Regem, aut parum intelligit quid Regiam deceat Majeſtatem, aut certe quae ſua ſunt quaerit, et non valde quae vel Dei vei Regis ſunt curare convincitur. This Pope at laſt by St. Bernards ſolicitation and the aſſiſtance of Conrade, and Ludovicus King of France, was reſtored to the poſſeſſion of his See at Rome.

In the mean time whiles Engenius remained in France, the Emperor Conrade apprehended that St. Bernard had done ſomething in derogation of the Empire and his Prerogative; whereupon he writ this ſhort Epiſtle to him, to acquit himſelfe from this accuſation.

Querimoniae Regis noſtrae ſunt,Ad Con…adum Regem Romanorum, Epiſt. 183. & maximè illa quàm dignanter exprimitis de invaſione Imperii; Regis dedecus, Regni diminutionem nunquam volui; Volentes odit anima mea: Legi quippe, Omnis anima poteſtatibus ſublimioribus ſubdita ſit, Rom. 13.Rom 13Et qui poteſtati reſiſtit, Dei ordinationi reſiſtit. Quam tamen p. 394ſententiam, cupio vos & omnimodis moneo cuſtodire, in exhibenda reverentia Summae & Apoſtolicae Sedi, & beati Petri Vicario, ſicut ipſam vobis vultis ab univerſo ſervari Imperio.

Pope Eugenius intending to hold a General Council at Rhemes in France, the French King conceiving it might derogate ſomething from his Prerogative and right of his Crown, intended to prohibit it: hereupon St. Bernard writ this Epiſtle to perſwade him to permit this Council to ſit; promiſing that the Pope ſhould correct and reform any thing wherein he had exceeded his Juriſdiction, to his prejudice, wherein he would aſſiſt him.

Ludovico Dei Gratiâ Excellentiſſimo Regi Francorum, B. Clarevallis vocatus Abbas,Bernardi Epiſt. 255. f. 225. Ad Ludovicum Regem Francorum. fidelis ſuus ſalutem, à Rege Regum & Domino Dominantium, ipſi & dilectae ejus, & filiis ejus. Regna terrae, et jura Regnorum tunc ſatè ſana ſuis Dominis atque illaeſa perſiſtunt, ſi divinis ordinationibus ac dispoſitionibus non reſiſtunt. Cur Domine traſcitur furor t…us contra Dei electum, quem tua quoque ſublimitas ſuſcepit et praeelegit tibi quidem in Patrem, filio autem tuo in Samuelem? Armatur Regia indignatio non plane in extraneos, ſed in ſemetipſam et ſuos. Non mirum ſi juxta Scripturam, Ira viri juſtitiam Dei non …;Jacob. 1. quae propriae quoque utilitatis, ſed indignitatis, ſed ſalutis facit ſapè ut nec … omnibus advertas periculum, ſentias damnum. Colligitur Conſilium: Quid in hoc detrahitur Regiae Gloriae, Regni utilitatibus? Ibi Vniverſae Eccleſiae commendabitur, ac rememorabitur Excellentiae veſtrae prompta et ſpecialis devotio, quod Regum primus, aut certe inter primos rabie perſequentium eandem matrem veſtram ſtrenuiſsime et Chriſtianiſsime defendendo obviaſtis. Ibi glorioſè ab ingenti illa multitudine debitae gratiae referentur vobis; ibi a Milibus Sanctorum orabitur pro vobis et veſtris. Alias autem quàm ſit hoc eempore neceſſarius Conventus Epiſcoporum nullus ignorat, niſi qui durus corde, matris Eccleſiae anguſtias non attendit. At calor inquiunt nimius eſt; quaſi nos glacilia corpora habeamus; An corda nobis magis congelata ſunt, & nemo eſt qui juxta Prophetam, Compatiatur ſuper contritione Joſeph. Amos 6.Amos 6Sed haec alias. Nunc autem ego minimus in regno vestro ſed dignitate, non fidelitate, dico vobis, non expe…it velle impedire tantum & tam neceſſarium bonum. Nec deſunt evidentes cauſae quibus id manifeſtum facere poſſem, quas & nunc proferre in medium ad manum mihi eſt; niſi quod ſat arbitror dictum Sapienti. Tamen ſi quid ex Apoſtolicae auctoritatis rigore proceſsit, unde ſe merito eſſe turbatam Celſitudinis veſtrae Serenitas arbitratur; qualiter hoc ipſum revocetur, aut temperetur, prout oportet ad honorem veſtrum, fideles veſtri qui adherent totis viribus enitentur. Inter nos quoque, ſi quid poſſumus, non diſsimulabimus. The deſign of this whole Epiſtle imports; 1. That the Pope himſelf could not then ſummon any Council in France, without the Kings ſpecial royal licenſe, authority, and conviction of the grounds and neceſſity thereof. 2ly. That he had power to prohibit any Council to aſſemble in his Realm, if held by the Pope himſelf without his licenſe and approbation. 3ly. That if the Pope did or had done any thing by his Decrees, or Papal authority, to the Kings offence, or prejudice of his honor, all his loyal Subjects and Clergy were obliged to endeavour to revoke and moderate it.

Eugenius by S. Bernards inſtructions and aſſiſtance,Carolus Sigonius Hiſt. de Regno Italiae, lib. 11. p. 277. beyond expectation of all men, became more couragious, Papal, & apt to govern the See of Rome then was imagined, whence Sigonius obſerves; Eugenius ubi primum eſt deſignatus, contra opinionem omnium ingentem animi indolem prae ſe tulit. Nam cum à Romanis ad remittenda urbis vectigalia urgeretur, eos ita aſpernatus eſt, ut ne dignos quidem, queis cum habitaret, putarit. Itaque urbe ſtatim egreſſus ad Monaſterium Farfenſe ſe contulit, eoque Cardinalibus evocatis novo inſtituto, ibi conſecrationem accepit, atque inde aſpectum pervicacis populi devitans, arce S. Angeli Petri Leonibus tradita, Viterbium ſe recepit. Sub eoſdem dies Arnoldus Haereticus ex Germania in Italiam reverſus, captato Romanae ſeditionis & Pontificiae abſentiae tempore, in Urbem ſe conjecit, ac ſeditioni per ſe ſatis ardenti majores quoque faces admovit, populum ad vetera majorum inſtituta, factaque imitanda gravi inprimis, ac praeſentibus temporibus p. 395oportuna oratione adhor…ans, qui ſenum conſilio, et juvenum manu totum ſibi terrarum orbem ſubjeciſſent, reaedificandum Capitolium ac Senatores, Equiteſque Romanos renovandos, inclamans adminiſtrationem urbis ad Pontificem non pertinere, ipſum Eccleſiaſtico jure contentum eſſe oportere. Quibus vocibus … Romani, praeſectura urbis omnino ſublata, caeteros Magiſtratus Patricio … ac populari … multu concito turres aliquot La…orum, Clericorum, Nobilium deturbarunt, … Vaticanam c…perunt, ac peregrinos religionis cauſa … ex ſpoliarunt, quique multam petitam per dere re…ſarunt, eos in … trucidarunt. Neque his contenti, liter…s … Legatos ad Conr…dum Regem in Germaniam miſere, eumque ad de…endum dominatum in Vrbe Pontificium vocavere, regemque Catholicum novo diſsidio alienare ab Eccleſia contend…re. Earum literarum hoc ſuit exemplum. … Regi, Senatus populuſque Romanus ſalutem. Multis literis cer…iores vos … quemadmodum in authoritate, fideque veſtra maneamus; ac pro veſtra in … Co…ona augenda quotid…è decretemus, ad quas quod nihil reſponder…s, ſatis mirari non poſſumus. Nos enim Regnum et Imperium Romanum redigere, cupientes in cum ſtatum, qui fuit tempore Conſtantini et Justiniani, qui univerſum Orbem terrarum Senatus et populi Romani viribus pepererunt, Senatoribus reſtitutis, quique tantum honorem Imperio eripuecant, conculcatis, id agamus, ut vos quae Imperio debentur, obtineatis, nam Pacem & Juſtit…um petentibus cunctis …, & turres ac domos potentium qui veſtro imperio una cum Siculo, & Pontifice adverſari moliebantur, occupavimus, & alias in ve…tra poteſtate tenemus, alias ſolo …cquavimus. Verum hoc nomine Pontifex, Fragitanes, & ſilii Petri Leonis, homines & amici Siculi, excepto Jordano noſtro veſtri ſtudioſiſſimo, Ptolemaeus quoque & alii plures nos oppugnant, ne vobis Imperialem Coronam, ut convenit imponainus. Quare oramus ne iniquis de Senatoribus, nobiſque ſermonibus credatis, veſtrumque nobis auxilium denegetis, ſed primo quoque tempore in Italiam veniatis, quia quicquid optabitis, nullo negotio aſſequemini, atque in Urbe terrarum Principi toti Italiae dominantes, commodius, quam majores veſtri fecerunt, ut nos quidem cupimus, habitabitis, Pontem Milvium, qui ad inter ſep…endos Imperatorum ad urbem aditus erat everſus, ne Petri Leones vobis ex arce Sancti Angeli obeſſe venientibus poſſent ut ſtatuerunt cum Pontifice & Siculo, …, & brevi muro firmiſſimo ac Sicilibus munitum habebimus. Notum etiam vobis eſſe optamus Pontificem, ut audivimus, Siculo conceſſiſſe virgam & …, & Mitram & Sandalia, et ne quem in terram ſuam mittat Legatum niſi quem ipſe popoſcerit, et Siculum grandem adverſus vos pecuniam tribuiſſe. Petimus à vobis ut in poſterum Legatos noſtros … accipiatis, & eis nomine noſtro agentibus fidem habeatis, ſunt enim magnie Authoritatis viri, Guido Senator, Jacobus filius Sixti Procuratoris, & Nicholaus eorum Soc…us. Haec Romani. Conradus autem indignitate & vanitate literarum co…otus, ut Legatos Romanorum palam reſpuit, ſic contra Guid…em Pi…num Cardinalem, alioſque qui a Pontifice miſſi fuerunt, comitèr accepit, ac liberaliter eis omnia (quod petierunt) privilegia confirmavit. By which paſſages … obſervable, that both the Pope and Romans then appealed to the Emperor Conrade, as their ſuperiour Lord.

How much the Popes, **Bernardus de Conſideratione ad Eugeninium, l. 4. f. f. 242.Cardinals, and Court of Rome were degenerated from their priſtine Uſage of preaching and ſeeking the ſalvation of the peoples ſouls, through worldly Pomp, Pride, Ambition, St. Bernard thus complained to Eugenius himſelf, without hopes of reformation, Quia non placebit Satrapis, plus Majeſtati, quàm veritati faventibus.2 …. 12. Fuerunt ante te qui ſe totos ovibus paſcendis exponerent, pastoris opere & nomine gloriantes,Mat. 20.Matt 20 nil ſibi reputantes indignum, niſi quod ſaluti ovium obviare putarent, 1 Cor. 9.1 Cor 9Non quaerentes quae ſua ſunt, ſed impendentes; impendere curam, impendere ſubstantiam,Luke 1.Luke 1 impendere & ſeipſos. Unde unus illorum, Et ego (ait) ſuperimpendar pro animabus veſtris; 2 Cor. 11.2 Cor 11Et tanquam dicerent, non venimus miniſtrari ſed miniſtrare, ponebant quotiens opportuiſſet ſine ſumptu evangelium. Ʋnus erat de Subditis quaeſtus, una pompa, unaque voluptas, ſi quomodo eos poſſent parare Domino plebem perfectam. In omnimodis ſatagebant, etiam in multa contritione cordis & corporis, in labore & aerumna, p. 396in fame & ſiti, in frigore & nuditate. Vbi nunc quaeſo conſuetudo haec? ſubiit diſsimilis valde, longe in aliud mutata ſunt ſtudia, et utinam non in pejus. Cura tamen & anxietas, & aemulatio & ſollicitudo fateor perſeverant. Tranſlata haec, non imminuta. Teſtimonium vobis perhibeo, quod nec ſubſtantiae parcitis, non magis quàm antè. Diverſa autem locatio diſſimilitudinem facit. Magna abuſio, pauci ad os Legiſlatoris, ad manus omnes resſiciunt, &c. Quale eſt quod de ſpoliis Eccleſiarum emuntur, qui dicunt tibi Euge, euge? Pauperum vita in plateis divitum ſeminatur, Argentum micat in luto, accurritur undique, tollit illud non pauperior ſed ſortior, aut qui forte citius pr…currit. Ate tamen …os iſte, vel potius mors iſta non cepit, in te utinam deſinat.

In his 3d. Booke, he hath this memorable diſcourſe concerning the great abuſe, grievance, vexation of Appeals to the Court of Rome, which he preſſed Eugenius ſeriouſly to conſider and redreſſe.

**Bernardus de Conſideratione l. 3. f. 240, 241.Annon limina Apoſtolorum plus jam ambitio, quam devotio terit? An non vocibus ejus veſtrum toto die reſultat Palatium? Annon quaeſtibus ejus tota legum Canonumque diſciplina inſudat? Annon ſpoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita tua ipſius ſpiritualia ſtudia non ſaltem intercidit, ſed abſcidit, quotiens ſancta & faecunda tua abortiri otia fecit inquietum, & inquietans malum? Aliud eſt quod ab oppreſsis appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Eccleſia per te regnare molitur. Nec de eſſe illis, nec huic aliquatenus aſſentire opus. Quàm vero iniquè fovetur illa, spernuntur illi, utriſque tamen debitor es; illis ut erigas, iſtis ut reprimas. Et quoniam incidit de Appellationibus, proſequi aliquatenus non erit ab re. Magno in his & pio opus intuitu eſt, ne quod magna fuit neceſsitate proviſum, male utendo reddatur inutile. Michi videtur & in multam poſſe eas devenire perniciem, ſi non ſummo moderamine actitentur. Appellatur de toto mundo, ad te quidem in teſtimonium ſingularis primatus tui. At ſi tu ſapis, non primatu gaudebis,Luc. 4.Luke 4 ſed fructu. Apoſtolis dictum eſt, In hoc nolite gaudere quod Spiritus ſubjiciuntur vobis. Appellatur ad te, ut dixi, et utinam tam f…uctuoſe, quam neceſſarie. Vtinam cum oppreſs us clamat, ſentiat oppreſſor, et non ſuperbiat impius unde incenditur pauper. Quia e regione tàm perverſum, tam recti alienum, ut laetatur qui malum fecit, et qui tulit inaniter fatigetur? Inhumaniſſimè non moveris erga hominem cui illatae injuriae cumulavêre dolorem, & labor itineris, & damna expenſarum. Sed nichilomunus ignaviſsime in illum non moveris, qui huic tot calamitatum partim author, partim extitit cauſa. Evigilia homo Dei, cum haec contingunt, moveatur miſeratio, moveatur & indignatio tua; Alteram laeſo, alteram laedenti debes. Conſoletur ille damnorum reſarcitu ſuorum, ſatisfactione injuriarum, fine calumniarum. Cum isto ita agatur ut poeniteat feciſſe, quod non timuit facere, & non de poenis innocentis rideat. Arbitror idem debere p…ti illum qui ſine cauſa fortè appellavit. Formulam hanc juſtitia praefigit tibi, & divinae incommutabilis ratio aequitatis, & ni fallor ipſa Appellationum lex, ut illicite uſurpata appellatio, nec proſit appellanti, nec appellato obſit: ut quid enim fruſtra fatigatus ſit homo? Quam plenum juſtitiae, ut ſeſe potius …aeſerit qui voluit proximum? Appellaſſe inique iniquum eſt, inique et impune iniquarum Appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam Iuſtitiae inopia non coegit. Appellare non ut graves, ſed ſi graveris licet. Appellandum a ſententia: ante ſententiam improve omnino, niſi ob manifeſtum gravamen praeſumitur appellatio. Qui igitur non gravatus, appellat, liquet, quod aut gravare intendit, aut tempus redimere. Non eſt autem ſuffragium appellatio, ſed refugiō. Quantos novimus appellaſſe pulſatos, quo interim liceret quod nunquā licet? Nonnullis etiam quod vixerunt licuiſſe appellationis ſuffragio nefaria ſcimus; Verbi gratia, inceſtum, adulterium. Quale eſt hoc p. 397turpitudini patrocinari, quod vel maxime formidari a turpibus oportebat? Quouſque murmur univerſae terrae aut diſsimulas,Nota. aut non advertis? Quouſque dormitas? quouſque non evigilat conſideratio tua ad tantam appellationum confuſionem, atque abuſionem? Praeter jus et fas, propter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non cauſa diſcernitur, aut perſona. Praeſumuntur leviter paſsim, plerunque et nequiter. Vole…tes malignari nonne his potiſſimum terreri ſolebant? Nunc terrori ipſi er his magis fiunt atque id bonis. Antidotum verſum in venenum: non mutatio dexterae excelſi haec. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona; et ſuperſedent a voce tonitrui tui formidantes. Denique, appellantur Epiſcopi, ne illicita audeant Matrimonia ſolvere, vel prohibere. Appellantur, ne rapinas, ne furta, ne ſacrilegia et quae ejuſmodi ſunt punire ullatenus, vel cohibere praeſumant. Appellantur, ne indignas et infames perſonas a ſacris officiis beneficiiſve repellere, ſeu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? zelatus eſt Dominus domum orationis factam ſpeluncam latronum; Tu ejus Miniſter diſsimulas miſerorum refugium; datum arma iniquitati. Videas praeripi paſsim partes oppreſſorum, et prorumpere ad appellandum, non tam gravatos, quam gravare volentes: Quid hoc myſterii? Tuum eſt conſiderare, non meum commentari iſtud. Et eur, inquis, male appellati non veniunt oſtenſuri ſuam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad hoc ſolent. Nolumus vexari fruſtra; In curia eſſe qui proclivius faveant appellantibus, fovean… appellationes. Ceſſuris Romae domi cedere ſatius. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expenſis itineris, vel nummum reſtituerit illi quem forte appellarit? Mirum vero ſi ita omnes et appellantes juſti, et appellati rei veſtro examine inventi ſunt.Sap. 1. Diligite, inquit, juſtitiam qui judicatis terram. Parum eſt juſtitiam tenere, niſi et diligas. Qui tenent, tenent, qui diligunt zelantur, Mich. 6. 8.Mic 6:8Amator Juſtitiae inquirit …, & proſiquitur eam. Porro omnem juſtitiam proſequitur. Nihil tibi et illis, qui appellationes venationes putant. Pudet Elogii, quod apud Ethnicos jam vertitur in Parabolam, duos movimus **cervo….ſervos pingues, ut mitius loquar, plus facetiae quam juſtitiae hic; Tu ſi amas juſtitiam, appellationes non affectas, ſed ſuſtines. Veruntamen quid emolumenti affert Eccleſiis Dei tua unius hominis juſtitia, ubi ſententia praevalet aliter affectorum? At istud loci illius erit cum coeperint verſari qui circa te ſunt. Nunc verò non te exiſtimes ocioſè vacare conſiderationi huic, qua appellationes ad legitimum ſi fieri poteſt revoces uſum. Et ſi hinc mea quaeratur vel potius curetur ſententia, dico Appellationes ut non contemnendas, ſic nec uſurpandas omnino. Porrò horum quid inſolentius cenſeam haud facile dixerim, niſi quod uſurpatio quandam videtur inducere contemptus neceſſitatem, ac per hoc fortè acrius inſectanda quia amplius noceat: Aut non verè nocentior eſt mala in ſe, in partu pejor? Nonne ipſa eſt quae ipſum jus quoque naturae, aut extenuat at exterminat? Nam ſaepe rebus etiam preciociſſimis, precii gratiam non modo demit, ſed adimit. Quid Sacramentis acceptius? uſurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minimè acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor, grande et generale mundo bonum eſſe appellationes; idque tam neceſſarium, quam ſolem ipſum mortalibus. Revera quidam ſol Juſtitiae eſt, procedens ac redarguens opera tenebrarum; prorſus, fovendae & manutenendae ſunt; ſed quas extorſit neceſsitas, non calliditas adinvenit: Vſurpatoriae ſunt hujuſmodi omnes, non ſubvenientes in neceſsitate, ſed opitulantes iniquitati. Quid ni veniant in contemptum? p. 398Quanti ut talibus quoque deferrent etiam de proprio ceſſere jure ne longo et caſſo itinere fatigarentur? Plures tamen ſua amittere, non ferentes Appellationes minus oportunas, et celſa nomina importunius contemſerunt. Dico aliquid quod ad rem pertinet, exempli cauſa▪ Quidam ſibi publice deſponſaverat uxorem, adeſt dies celebris nuptiarum, … omnia, invitati multi, & … concupiſcens uxorem proximi ſui … appellationis inopinatae prorumpit affirmans, ſibi traditam prius, ſuam … eſſe debere. Stupet Sponſus, … omnes, ſacerdos non audet progredi: … omnes apparatus ille, deſcendit quiſque in donum ſuam coenam manducaturus; Sponſa a menſa et thalamo ſponſi ſuſpenditur, quouſque Roma reditum eſt; Pariſiis contigit hoc nobili Galliarum Civitate ſede Regia. Rurſum in Civitate eadem, quidam ſibi deſponſata Uxore diem, …: Interim emergit calumnia, dicentibus quibuſdam, non de bere conjungi. Ad judicium Eccleſiae cauſa delata eſt; ſed non eſt expecta…a ſentence, appellatum eſt ſine cauſa, ſine gravamine, ſolo fruſtratoriae diſationis … perdere quae pararat, ſive dilectae camdiu fruſtrari conſortio … quod propoſuerat, contempta ſive diſsimulata Appellatione peregit. Quid illud quod in Antiſiodorenſi Eccleſia nuper a quodam adoleſcentulo praeſumptuim eſt? Nempe defuncto Sancto Epiſcopo volentibus Clericis alium, ut … eſt eligere ſibi, intervenit ille appellens, et vetans ne ſieret quouſ que iſſet et rediſſet ab urbe: Cui tamen Appellationi nec ipſe detulit. Num cum videret ſe contemni tanquam qui irrationabiliter appellaſſet, accitis qu…s … die poſt factam ab aliis electionem, fecit ſuam. Cum itaque ex his & innumeris talibus liqueat, Nota.non ex contemptu gigni uſurpationem, ſed ex uſurpatione contemptum, videris tu quid ſibi velit quod Zelus veſter aſſid…è perè vindicat illum, iſtam diſſimulat. Vis perfeciicus co…rcere contemptum? Cura in ipſo utero peſsimae matris praefocari Germen nequam, quod ita ſiet ſi uſurpatio digna animadverſione mulctetur. Tolle uſurpationem et contemptus excuſationem non habet. Porrò inexcuſabilitas auſunm explodet. Non ſit proinde Vſurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato ſuffragio, imo ſuffugio, multa remittis negotia ad cognoſcentes, vel qui noſcere citius poſſunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi deciſio tutior expeditiorque eſſe poteſt. Quam plenum Gratiae, quam multorum quoque per hoc & laboribus parcis & ſumptibus? At quibus ſic credas id tibi omnimodis attendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his, ſed memor praepoſiti mei contentus interim occaſionem dediſſe.

After this he thus cenſures the Avarice and Bribery of the Pope and Court of Rome, … Et primum quod occurrit minimè tranſeundum reor; Praees, et ſingulariter:De … l. 3. p. 241. Ad quid? Eget tibi dico conſideratione, Nunquid ut de Subditis creſcas? Nequaquam; ſed ut ipſi de te, Principem te conſtituerunt, ſed ſibi, non tibi; Alioquin quo pacto te reputas ſuperiorem his a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum; Qui poteſtatem habent ſuper eos, …. 22.benefici vocantur; At iſtud de his qui foris ſunt; Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, ſi non tam beneficus eſſe, quam beneficis praeeſſe intendas. Parvi dejectique animi eſt, de Subditis non profectum quaerere ſubditorum, ſed quaeſtum proprium; In ſummo praeſertim omnium nihil turpius. Quam pulchre magiſter gentium; 2 Cor. 12. 14 … 4.2 Cor 12:14Parentes filiis, non filios debere cenſuit, the ſaurizare parentibus. Non mediocris gloriae vexilla identidem ipſius, non requiro datum, ſed fructum. At jam tranſeamus & hinc, ne quis moram in his meam, avaritae in te notam interpretetur, &c. Hic locus avaritiam carpit, à quo vitio immunis ſatis tua opinio est, an et opus tu videris: Vidimus tamen, Germanicos detinuiſſe ſaccos, ſed precio, non maſſa. Argentum reputatum eſt fanum: ſummarii non levati ſarcinis, onuſti nihilominus repatriant vel inviti. Nova res: quando hactenus Roma aurum refudit? et nunc Romanorum conſilio id uſurpatum non credimus. (vi oblata à pauperibus.)

p. 399I ſhall adde his Notable paſſage of complaint againſt this and other Popes frequent exemptions of Abbots, Biſhops and others (for mony) from ſubjection and obedience to their Superiors; by ſubjecting them immediately to the Pope himſelf: becauſe his arguments againſt them hold as firmly in caſes of Popes exempting themſelves, and abſolving Biſhops, Clergymen, or Lay-ſubjects from allegiance and obedience to their Princes: and gives a notable check to the pretented plenitude and abſoluteneſſe of the Popes will and power to do what he pleaſeth.

Murmur loquor,De Conſid. l. 4. f. 241. A. et querimoniam Eccleſiarum; Truncari ſe clamitant, et demembrari vel nullae, vel paucae admodum ſunt quae plagam iſtam non doleant, aut non timeant. Quaeris quam? Subtrahuntur Abbates Epiſcopis, Epiſcopi Archiepiſcopis, Archiepiſcopi Patriarchis, ſive Primatibus. (He might have as truly added, Regibus & Imperatoribus ſuis:) Bona ne ſpecies haec? Mirum ſi excuſari queat vel opus. Sic factitando probatis, vos habere plenitudinem poteſtatis, ſed juſtitiae forte non ita. Facitis hoc quia poteſtis; ſed utrum et debeatis? quaeſtio eſt. Honoram ac dignitatum gradus & ordines quibuſque ſuos ſervare poſiti eſtis, non invidere, ut quidam veſtrorum ait; Rom. 13.Rom 13Cui honorem honorem: Spiritualis homo ille, qui omnia dijudicat, ut ipſe à nemine dijudicetur, 1 Cor. 3.1 Cor 3omne opus ſuum trina quadam conſideratione praeveni…t. Primum quidem, an liceat? deinde, an deceat? poſtremò, an expediat? Nam etſi conſtat in Chriſtiana utique Philoſophia, non decere niſi quod licet; non expedire, niſi quod decet, & licet; non tamen omne quod licet dicere aut expedire conſequens erit. Age, aptemus ſi poſſumus tria ipſa aperae huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non eſt ad quem appelleris, poteſtatem exercere, negligere rationem? Tunc major Domino tuo qui ait; Non veni facere voluntatem mea…. Joan. 6.John 6Quanquam non minus dejecti quam clati animi eſt veluti rationis expertem, non pro ratione, ſed pro libitu agere, nec judicio agi ſed appetitu. Quid tam beſtiale? et ſi indignum cuivis utenti ratione vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam naturae, honoris injuriam ferat? Sic degenerando, quod abſit, generale opprobrium feciſti proprium tibi: Homo cum in honore eſſet non intellexit, comparatus eſt jumentis inſipientibus, Pſalm 49. 20.Ps 49:20& ſimilis factus eſt illis. Quid enim tam in dignum tibi, quam ut totum tenens, non ſis contentus toto, niſi minutias quaſdam atque exiguas portiones ipſius tibi creditae univerſitatis, tanquam non ſint tuae, ſatagas neſcio quomodo facere tuas? Ʋbi etiam meminiſſe te volo parabolae Nathan, 2 Reg. 12.2 Kgs 12de homine qui multas oves habens, unam quae erat pauperis concupivit, Huc quoque veniat factum, 3 Reg. 21.1 Kgs 21imò facinus Regis Achab, qui rerum ſummam te…ebat, & unam vineam affectavit. Avertat Deus à te quod ille audivit; Occidiſti & poſſediſti. Nolo autem praetendas fructus emancipaturis ipſius, nullus eſt eni…, niſi quia inde Epiſcopi inſolentiores, Monachi etiam diſſolutiores fiunt: quid quod et pauperiores? Inſpice diligentius talium ubique libertorum & facultates & vitas, ſi non pudenda admodum ut tenuitas in his, & in illis ſecularitas invenitur: Matris noxiae libertatis gemina ſoboles haec. Quid ni peccet licentius vagum, & malum liberum vulgus, cum non ſit qui arguat? Quid ni licentius quoque ſpolietur ac depraedetur inermis religio, cum non ſit qui defendat? Quo enim refugium illis? Nunquid ad Epiſcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aſpiciunt oculis, ſive quae faciunt mala, ſive quae patiuntur. Quae demum utilitas inſanguine iſto? Vereor ne illa quam in Propheta comminatus est Deuus, Ezeck. 3.ille, inquiens, in iniquitate ſua morietur, ſanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si enim extollitur qui ſubtrahitur, & cui ſubtrahitur uritur, qui ſubtrahit quomodo Innocens? Parum eſt, involvimus ignemandi apertius, ſi is qui murmurat ſecundum animam mortuus est, qui inſtigat quomodo vivit? Quomodo non reus mortis amborum, et ſuae pariter, qui gladium dedit unde ambo morerentur? Hoc eſt quod dixeram, 3 Reg.Occidiſti & poſſediſti. Adde, quod qui audiunt ſcandaliſantur indignantur, detrahant & blasphemant, hoc eſt vulnerantur ad mortem. Non eſt bona arbor faciens fructus tales, inſolentias, diſſolutiones, dilapidationes, ſimultates, ſcandala, odia, quodque magis dolendum inter p. 400Eccleſias, immicitias graves perpeteſque diſcordias. Videt quam verus …it ſermo …,2 Cor. 10.2 Cor 10 … ſed non … expediunt. Qum ſi forte nec licet, Ignoſce mihi, non facile adducor licitum conſentire quod tot illicita parturit. Tune denique tibi licitum cenſeas ſuis Eccleſias mut…iare membris, confundere ordinem, pertubare terminos quos poſurrunt Patres tui? Si juſtitiae eſt jus cuique fervare, auferre euique ſua, juſto quomodo poterit convenire? Erras ſi ut ſummam, I…a et ſolam inſtitutam a Deo veſtram Apoſolicam poteſtatem exiſtimas.Rom. 13.Rom 13 Si hoc ſentis, diſſentis ab eo qui ait, Non eſt poteſtas… a Deo. … quo, ſiquitur, qui poteſtati reſiſti… Dei ordinatiom reſiſtit…, et ſi principaliter pro te facit, non tamen ſingulariter; Denique idem ait.Matth. …9.Matt 9 O … poteſtatibus ſu… …oribus ſubdita …it. Non ait ſublimiori tanquam in uno, ſed ſublimioribus tanquam in multis. Non ergo tua ſola poteſtas a Domino, ſunt et mediocres, et ſunt inferiores. Et quomodo quos Deus conjunrit non ſunt ſeparandi, ſic nec quos ſubjunrit comparandi. Monſtrum facis, ſi manu ſubmovens digitum facis pendere de capite ſuperiorem manui,1 Cor. 1….1 Cor 1 brachio collateralem. … in Chriſti corpore membra … locas quam diſpo… ipſe. Niſi tu putas alium eſſe qui poſuit in Eccleſia quoſdam quidem Apoſtolos, quoſdam autem Prophe…s, alios vero Evangeliſtas, alios Doctores & Patrores, ad conſummationem Sanctorum in opus Miniſterii, in aedificationem corporis Chriſti. Atque hoc corpus quod tibi ip…e Paulus ſuo ver… Apoſtolico figurans eloq…, & capiti convenientiſſime … totum ex eo compactum perhibet & connex…m, …. 4.per omnem juncturam ſubminiſter … ſecundum operationem in menſuram un…ſeujuſque membri, augmentum corporis … in a…d…icationem ſui in Charitate; John 5.John 5Nec vilem reputas formam hanc quia in terra eſt, exemplar habete coelo. Neque enim filius poteſt facere qui…quam … viderit patrem facientem; prae…ertim cum ei ſub Moyſi nomine dictum ſit. Vide omnia qua facias ſecundum exemplar quod tibi in monte monſtratum eſt. Apoc. 21.Rev 21Viderat hic qui …, Vidi Civitatem Sanctam Hieruſalem novam deſcendentem de coelo a … parat…m. Ego enim propter ſimilitudinem dictum reor; quod ſicut illic Seraphin & Cherubin, ac caeteriqu que uſque ad Angelos & A…changelos ordinantur ſub uno capite Deo, ita … & ſub … Summo Pontifice, Primates vel Patriarchae, Archi…piſcopi, … vel Abbates, & reliqui in hunc modum. Non eſt parvipendendum quod et Deum habet Authorem, et de coelo ducit originem. Quod ſi … Epiſcopas; Nolo eſſe ſub Archi…piſcopo; aut Abbas, Nolo obedire Epiſcopo: hoc d… coelo … est, niſi tu forte Angelorum quempiam dicentem audivisti, Nolo ſub Archang…lis eſſe, aut exalio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem ſubeſſe … Deo. Quid inquis, Prohib…s dispenſare non, ſed diſsipare. Non ſum tam …,1 Cor. 4. 2.1 Cor 4:2 ut ignorem poſitos vos diſpenſatores, ſed in ae…firationem non in deſtructionem. Deind… quaeritur inter diſpenſatores ut fidelis quis inventatur. Ubi neceſſitas urget, excuſabilis disp…nſatio eſt; Ubi … tas provocat, diſpenſatio laudabilis eſt: Vtilitas dico communis▪ non propria. Nam cum nihil horum eſt, non plane fidelis diſpenſatio, ſed crudelis diſsipatio eſt.

Beſides St. Bernard complains much of Popes Biſhops, **De Conſid. ad Engenium, …. 4.Clergymens at Rome and elſwhere great care of their …emporal eſtates, and careleſneſs of the people and their own ſouls. Mira re…, ſatis ſuperque Epiſcopi aed manum hab…nt quibus animas credant, & quibus ſuas committa…t facultatulas non inveniunt. Optimi videlicet aeſtimatores rerum, qui magnam de minimis, parum aut nullam de maximis curam gerunt, undè datur intelligi, patientius ſerimus Chriſti jactura… quam noſtram. …uotidianas expenſas quo…idi no reciproca…us ſcrutinio, et continua Dominici gregis detriments neſcimus. De precio eſcarum, & numero panum cum ministris quotidiana di cuſſio e…; raro admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. Cadit aſina, et eſt qui ſublevet eam; perit anima, et nemo qui reputet; …. l. 3Nec mirum, cum nec noſtros quidem aſſiduos ſenti…mus defectus, &c.

He further complains of the pompous,**Bernardus de … effeminate, diſguiſed apparel of Prelates, Clergymen, and their attendants, after this Popes Canons made in the Council of Rhemes againſt this abuſe; which he thus recites; Diſcant à te Coepiſcopi tui &

End of the text · William Prynne, Chronological History of Popes Intolerable Usurpations (1666)