The Sovereign Power of Parliaments Part 4, Appendix · Part 4
Denmarke.
For the Kings of Denmarke, I havetPart 4. p. 1, 2 Henricus Ranzovius, Comment. Bellicus. l. 1. c. 3. formerly proved, That they can make no War, Peace, Lawes, nor lay any impoſitions on their ſubjects, but by common conſent of the Eſtates in Parliament; their Kings being elective by the people, and crowned Kings upon ſuch conditions, Oaths, Articles, as their States, (in whom the Soveraign power reſides,) ſhall preſcribe unto them; who asvCommonweal. l. 1. 4. 10. l. 2. c. 5. Bodin clearly determines, have a lawfull power to queſtion, cenſure, and depoſe them for their Tyrannie and miſgovernment, they having no greater Authority then the Kings of Bohemia or Poland. To run over the Hiſtories of all their ill Kings would be overtedious, for which you may peruſexDanicae. Hiſt. Chytr: Chron: Saxoniae, Munſteri Coſmogr. l. 4. c. 8, 9, 10, to 19. Iohannis Magnus, Hermoldi Chron. Slavorum, Io, Iſac. Pontanus Rerum Danicorum, Hiſt. Saxogrammaticus & others; I ſhall give you in brief how ſome of their later kings have been handled by their ſubjects for their Tyranny and miſgovernment. Not to mention the murthers of Canutus in Iutland in the very Church, or of Magnus or Nicholas, ſlain by their ſubjects; King Humblus was deprived of his Crown: and king Harold depoſed by his ſubjects for his inſolency. Suano waxing proud, Tyrannous and oppreſſive to his people, became ſo odious to them, that his Nobles adjoyned Canutus and Waldemar to him in the royall government, and divided the kingdom between them; who thereupon being much diſpleaſed, ſlew Canutus and wounded Waldemar, being impatient of any Peers in government; for which being ſoon after vaquiſhed by Waldemar, hee was beheaded by the people. Able ſlaying and beheading his brother king Ericus, and uſurping his Crown, the people roſe up in arms againſt him, took him priſoner, and the Peaſants in Friſia ſlew him. King Chriſtopher ſpoyling Waldemar of his Dukedom of Schleſwick, thereupon the Earles of Holſatia roſe up in armes againſt him, took him priſoner, and detained him ſo at Hamburgh, till he paid a great ranſome for his libertie. King Ericus was ſlain by his own ſervants, Anno 1286. king Waldemar was expelled the Realme by his Subjects, and afterwards reſtored upon his friends mediation; who not long after denying Merchants their ancient liberties in the Realme, the maritine Cities conſpiring againſt him, entred Denmark with a great Army, expelled him the Realme, tooke his Caſtell of Coppenhagen, and had the land of Scania aſſigned to them for 16. years, by the Nobles, in recompence of their damages ſuſtained. Ericus ſeeing his ſubjects every where riſe up in Arms againſt him, ſayled into Poland, An. 1438. and deſerted his Kingdom and Soveraignty, the people denying him libertie to name a Succeſſor, and electing Chriſtopher Duke of Bavaria for their king. After whom they elected Chriſtierne the firſt king, againſt whom the Sweeds rebelling for want of adminiſtration of juſtice, and the oppreſſion of his Officers, vanquiſhed Chriſtiern in battell, and ſet up a new king of their own, named Charles, who An. 1455. abandoned the Royalty; the Swedes after that would neither create any new king, nor obey Chriſtierne, nor yet King Iohn who ſucceeded him, whoſe Queen they took and detained priſoner two years, and maintained warre againſt him.yChytr. Chr. Sax. l. 10. 13. p. 301. to 312, 387 388, 389. Olaus Magnus, lib. 7. c. 8 p. 229. De Iure Magiſt in Sub p. 2…5. Bucanon de Iure Regni apud Scotos. Or Beards Theatre of Gods Iudgements. l. 2. c. 10. p 4 4, 4…5. Chriſtierne the ſecond, King of Denmarke, was thruſt out of his kingdome for his Tyrannie, and breach of his ſubjects Priviledges; which he endeavouring to regain, was taken priſoner by his Vncle Frederick Duke of Scleſwick and Holſtein, and committed priſoner to Sunderburge in Holſatia, where hee dyed in chains: Frederick was elected king in his place, (upon certain Articles and conditions which he was ſworn unto before his Coronation) in a generall aſſembly of the States held at Hafnia, An. 1524. in and by which aſſembly Chriſtierne was ſolemnly depoſed, and a Declaration made, printed and publiſhed in the name of all the States of Denmark, wherein they expreſſe the cauſe why they renounced their faith and obedience to Chriſtierne, ſworn unto him upon certain conditions which he had broken, and elected Frederick: Which Declaration becauſe it is not common perchance to every ordinary Shollar, and contains many things touching the frame and liberty of the kingdome of Denmarke, the Articles to which the kings do uſuall ſwear at their Coronations, and the Tyrannnies of Chriſtierne, for which he was deprived. I ſhall here inſert, as I finde it recorded inzChron, Sax. l, 10, …, 303, to 312, David Chytraeus.
OMnibus Chriſtianis Regnis, principatibus, regionibus & populis, notum eſt, in orbe Chriſtiano, celebre regnum DANIAE ſuum eſſe, quod non ſecus ac caeterae regna, plurimis jam ſeculis, Regia ſua praeeminentia, dignitate, or namentis & libertate praeditum fuerit, & adhuc ſit; ita quidem ut Regnum Daniae, ejuſ que legitimè electi Reges nullum unquam ſuperiorem magiſtratum aut Dominum agnoverint. Omnibus quo que temporibus, Archiepiſcopis, Epiſcopis, Dynaſtis, praelatis & nobilitati liberrimum fuit, regem, & Dominum aliquem ſuo judicio & arbitrio deſignare, & in communem regni & Patriae conſolationem & ſalutem eligere, cujus gubernatione, exemplo, & ductu regnum ſupradictum, Chriſtianis ſtatutis & ordinationibus, ſecundum leges ſuas ſcriptas, & antiquas conſuetudines vigere, miſeri & oppreſſi ſubditiſublevari, viduae & pupilli defendi poſſent. Qui quidem rex ſemper hactenus a prima electione convenienti juramento & obligatione ſe huic regno devincire coactus eſt. Etiamſi igitur nobis omnibus regni hujus ordinibus & conſiliariis licuiſſet poſt obitumpotentiſſimi Regis quondam Daniae Iohannis laudatae memoriae, pro jure noſtro, ſecundum antiquam, & multis ſeculis continuatam regni Danici libertatem, regem aliquempro arbitrio noſtro deſignare & eligere: tamen virtute, juſticia, magnanimitate, bonitate & beneficientia, eorum Daniae regum, qui ex Holſatorum proſapia originem duxerant, moti; & bona spe freti, fore utrex Chriſtiernus è veſtigiis regiis aviſ…i Regis Chriſtierni, & R. Iohannis patris ſui non excederet: ſed potius ad eorum ſimilitu… … & exemplum, gubernationem ſuam inſtitueret: ſupra-dictum R. Chriſtiernum, …. vivo adhuc patre Iohanne in Regem & Dominum totius Daniae deſignavimu… & elegimus.
Quo quidem ipſo tempore celfitudo ipſius ſolemni IURAMENTO, verbis concepti…, & Deo ſanctiſque teſtibus citatis, praeſtito, Archiepiſ. Epiſcopis, Dynaſtis, praelatis, equitibus, civitatibus & populo regni Danici ſe devinxit & obligavit, cujus juramenti inter alia haec quoque capita expreſſa fuerunt: Debemus ante omnia Deum diligere & colere, & ſanctam eccleſiam defendere & amplificare. Omnia Epiſcoporum, Praelatorum & miniſtrorum status eccleſiaſtici privilegia, à S. Eccleſia & regibus Chriſtianis ipſis conceſſa, inviolata conſervare. Archiepiſcop…s quoque, Londenſem et Nidroſienſem, et praterea Epiſcopos, praelatos, Equites auratos, & alios ordinis Equestris, Regni Proceres & Conſiliarios, convenienti obſervantia & honore, pro cujuſ que conditione & ſtatu proſequi: Si qua nobis controverſia ſit cum Archiepiſcopis, Epiſcopis, aut praelatis S. Eccleſiae, eorumque miniſtris, in locis convenientibus, nimirum coram ſenatu regni, cognoſci & tranſigi oportebit. Si qua nobis ipſis, aut praefectis noſtris, controverſia, cùm aliquo ex nobilitate, ſive is ſenator regni ſit, ſive non, incidet; eum coram univerſo regni ſenatu, hoc nomine compellare debemus, ſive ea controverſia ſit de fundis, ſive de aliis quibuſcunque bonis aut negotiis.
Et ſicuti tenemur unumquem que juvare, ut jus ſuum conſequatur; Ita nos ipſi quo que obnox…i eſſe debemus, unicuique coram ſenatu Regni nos accuſanti comparere, & ad ipſius poſtulata uſitato Iudiciorum more reſpondere, & quicquid a ſenatu regni ſuper ea re decre…um & pronunciatum fuerit, idipſum exequi, neque hujuſmodi legitimas accuſationes aut poſtulationes iuclementi animo ferre. Debemus etiam ſine ullo praejudicio, gratia, aut muneribus ex aequo, tam pauperi quàm diviti, tam hoſpiti quàm indigenae, jus dicere & adminiſtrare. Nullum etiam bellum incipere, aut externum militem in regnum introducere debemus, comm…ni ſenatu Regni non praeſciente & conſentiente. Literis quo que & Diplomatis vel noſtro, vel etiam patris noſtri Regis Iohannis ſigno confirmatis, plenam & inviolatam fidem & authoritatem relinquere, ejuſ que aes alienum, quod liquidum eſt, diſſolvere debemus. Moneta quoque, quam cuſuriſumus, proba & ſufficiens eſſe debet, ita, ut duae marcae aequivalentes ſint uni aureo Rhenano. Item, Nos Chriſtiernus & obligamus nos, quod omnes & ſingulos articulos, in quos jurandum nobis eſt, incolis regnorum Daniae & Norwegiae, conſtanter reipſa praeſtare velimus. Sicuti etiam ex adverſo ſubditi obligati eſſe debent ad ſuum homagium, & auxilia militaria inviolata ſervanda & praeſtanda.
Si vero (quod Deus avertat) contra iſtos articulos agendo delinqueremus, & ſenatorum regni admonitionibus nullo modo locum dare inſtitueremus: tum omnes regni incolae,Note. ratione honoris & juramenti ſui, conjuctis viribus, fideliter in hoc incumbere debent, ut hoc avertant. To faciendo, contra ſua juramenta, obligationes, homagia, quo abſtricti nobis ſunt, nequaquam feciſſe cenſeri debebunt. Hujus generis plures alii articuli juramento inſerti fuerant, qui hoc loco brevitatis gratia praetermittuntur.
Ʋt etiam regia ipſius dignitas, post juratos hoſce articulos vehementius & ardentius ad virtutes regias, & Chriſtianarum ſanctionum hujus regni conſervationem incitaretur & inflammaretur, eommodas rationes & vias inivimus, tandem que perfecimus, ut illuſtriſſima princeps D. Elizabetha, ex Hiſpaniarum regum & Archiducum Auſtriae illuſtriſſima proſapia oriunda, matrimonio ipſi conju…geretur. Sperabamus enim dignitatem ipſius regiam, admonitionibus nobiliſſimae & excellentis virtute, & ſumma orbis Chriſtiani regum familia ortae reginae, & praeterea conſideratis tantis & tam eximijs ac ſublimibus tot Regum ac Imperatorum affinitatibus, motum iri, ut omnibus Chriſtianis & regijs virtutibus, eum clementia & bonitate conjunctis, in tota gubernatione ſuaeo diligentius incumberet.
Verùm, ſtatim poſt coronam acceptam, Regia illius Majeſtas animi acerbitatem, tyrannidem, rapinas, immanitatem crudelem & ſangninariam, declaravit (quod tamen non injuria ipſum afficiendi animo, ſed extrema neceſſitate, ad defenſionem honoris noſtri compulſi, ſcribere & divulgare volumus, de quo ipſo palàm proteſtamur) imprimis autem amoris & fidei conjugalis nobilſſimae & omni virtute praeſtanti Reginae praeſtitae, oblitus est. Quaedam enim turpis, infamis & peregrina vetula, Syburgis, omni pudore & virtute deſtituta, & ad omnem impurit atemprojecta, propriam ſuam filiam, Regi proſtituit. Quam reginae conjugi ſuaenobiliſſimae, ſtatus conditione, dignitate & gubernatione Rex praetulit, ei que prae omnibus regni conſiliariis ſummam Imperii in Dania commiſit, ex cujus perverſa adminiſtratione & mandatis, multae caedes, homicidia & injuſtae in cauſis tam capitalibus quam civilibus condemnationes extiterunt: Et quamvis Regina (quam ſemper pro Regina & dominatrice noſtra deinceps quo que agnoſcere & habere cupimus) ab honeſtiſſ. matrona, Anna Holgeria, Gynecei ſui praefecta, moneretur, ut Dominum & maritum ſuum amicè hortaretur, ut à vita illa flagitioſa, quae Chriſtianum conjugem, & imprimis regiam dignitatem, nequaquam deceret, deſiſteret: tamen, quam primùm hoc rex & anusilla reſciverunt ſtatim illa, propter Chriſtianam admonitionem innocens ab officio, ſuo remota, & miſerabiliter regno expulſae, et omnibus fortunis ſuis ſpoliata eſt.
Eodem modo Tobernum Ochſitum, de veneno, filiae Syburgis propinando, falsò à ſo inſimulatum innocentem que deprehenſum, et à ſenatu quoque regni eo nomine abſolutum, in ignominiam et contumeliam Germanicae nobilitatis, tantùm mendacibus turpiſſimae illius mulieris ſermonibus fidem habens, capite truncari juſſit.
Quamvis etiam R…ipſius Majestas ingens et publicum Bellum, contra datam fidem, …obis, nobis inconſultis et inſcijs, contra Sueco excitavit: tamen ut animum noſtrum fidelem, et regiam ipſius perſonam et nomen extollendi, imperium amplificandi, et extera nationes et regna ſubjugandi cupidum, poſſet deprehendere: nos omnes noſtra corpora, fortunas, regiones et ſubditos, in magna pericula conjecimus: quod bellum ſeptennale, contra potentiſſimum regnum Sueciae geſſimus: et tandem cum effuſione ſanguinis noſtri, et extrema ſerè cum pernicie ſloris nobilitatis Danicae, auxilio Dei omnipotentis, contra regnum jam dictum, victoriam obtinuimus, et Regiae ipſius Majeſtati Regnum ſubjicimus.The Oath of the King of Sueden: Et autem regnum Sueviae in perpetua fide et obedientia Regiae ipſius Majeſtatis maneret in ipſa corononatione SUECUS verbis conceptis, Deo que et ſanctis teſtibus citatis, juravit, ſe ipſis antiqua ſua jura, immunitates, et privilegia incolumia relicturum, et omnium quae in bello exorta ſint offenſionum, et inimicitiarum memoriam, ſempterna oblivione aboliturum eſſe. Cum que netum quidem ſatis Regiae ipſius … fiderent Sueci, neceſſe fuit nonullis ex Epiſcopis, Praelatis, et Nobilibus Danicis, pro rege fidem ſuam interponere, eam que diplomatibus eo nomine confertis et obſignatis, confirmare. Qua quidem ipſa in re deeſſe illi noluimus.
Etiamſi autem Regna et populi armis ſubjugati, tatummodo jure et juſticia in officio cotineantur: tamen Rex hoc ipſo non ſatis benè conſiderato, et maximis graviſſimiſ que juramentis poſthabitis, triduo poſt coronatinem Suecicam, Epiſcopos, Praelatos, Nobilitatem, una cum conſulibus et aliis praefectis (tanquam ad convivium regium & ſolennem de impetrata à Deo victoria gratulationem) invitavit, qui etiam fide & invitatione regia illecti, unà cum amicis, uxoribus & liberis ſuis, reverenter comparuerunt. Sed tam amicè invitati, admodum hoſtiliter excepti ſunt, ipſorum que plauſus in moeſticiam commutatus eſt. Ex livore enim tyrannico ipſis imputatum eſt, quod pulvere tormentario arcem ipſius regiam paſſim conſperſiſſent, ut ita incendio eum è medio tollerent. Cum tamen certiſſimis inaiciis compertum ſit, illud à Rege ipſo, eum in finem factum eſſe, ut ſpeciociore aliquo praetextu, cauſam mortis in eos confingeret, quos aliâs nullo …ure quaeſtionibus ſubjicere potuiſſet. At que ita reverendiſſimi, ſtrenui, & honeſtiſſimi virs, D. Matthias Zu Strengeniſſe, & D. Vincealius Scharenſis Epiſcopi, & praeterea ſexaginta Equites aurati & viri Nobiles, aliqui etiam Conſules, Senatores, & cives uno die, ſine ullo judicio, ex mera tyrannide, contra datam fidem, decollati ſunt. Quorum etiam cadavera, veſtibus nudata, cum in tertium uſ que diem in foro Stokholmenſi, miſerabili alijs ſpestaculo fuiſſent, tandem igne comburi juſſit; ac etiamſi illi adhuc vivi more Christiano Confeſſiones ſuas edendi cupidi eſſent, tamen hoc îpſis animo prorſus malevolo denegatum eſt.
Eodem modo Reverendum & religioſum D. Abbatem Nyddalenſem & quin que fratres, qui tum in honorem Dei Miſſas celebrarant, die purificationis Mariae, ſine ullo judicio, aquis ſuffocari curavit, nullam aliam ob cauſam, quam quod durante adhuc bello, una cum aliis ſe Regi oppoſuiſſent.
Sex praeterea ex nobilitate Suecica qui communis inter Daniam & Sueciam pacificationis nomine, fide publica & regia, & quidem vocati antea venerant, ſibi-ipſi obſides conſtituit, eos que in duriſſima vincula conjectos, tamdiu apud ſe detinuit, donec regnum Su…ciae ſibi ſubjeciſſet.
Multos quo que nobiles, inter quos nonnulli ex familia Ribbingia fuere, una cum duobus pueris adhuc teneris, qui fide & clementia ipſius freti, iſtuc venerant, capite plesti: ſicuti etiam Tonnum Ericiſilium, & Henrichum Stichum, unà cum multis alijs nobilibus in Finlandia, ſine ullo judicio decollari juſſit.
Epiſcepo Finlandiae domum & poſſeſſiones ſuas per violentiam ademit, ita quidem, ut ille ſibi conſulens, paulò poſt tempestate in mari exorta naufragio Miſerabiliter perierit. Brevitatis cauſa multa alia prava & tyrannica facinora, in Regno Sueciae contra Deum & omnem aequitatem ab ipſo perpetrata, hic praetermittimus.
Quocirca Epiſcopi, Dynaſtae, Praelati, Nobilitas, Civitates & reliqui regni Suecici incolae, qui crudeles, impuras & ſanguinolentas ipſius manus, vita ſua incolumi effugerant, contra eum inſurrexerunt, ſatius et honeſtius eſſe rati, potius in acie pro ſalute patriae, quam domi ſordis & turpiſſimis ſuppliciis innocentes excarnificatum, mori. Atque ita (noſtro quidem judicio non immeritò) ſumptis armis & palàm Bello contra Regem ſuſcepto Tyrannicum illius jugum excutere inſtituerunt.
Etiamſi igitur nos periculo corporum & fortunarum noſtrarum, ipſi, poſt auxilium Divinum in regno Sueciae ſubjugando adjumento fuerimus: tamen non noſtra ſed ſua ipſius culpa iterum eodem regno excidit. Quocirca denuo ab eo interpellati, ut Sueci noſtro auxilio ad priorem obedientiam adigerentur; ne id quidem (quamvis nullo jure aut lege teneremur) facere recuſavimus, ut vel hoc modo fidelis animus & voluntas noſtra, à Rege perſpiceretur, quando quidem ferè ſupra quam vires noſtrae ferrent (cùm jam entea nostros equos, arma, naves, aurum, argentum, Clinodia & inſuper nostros amicos, affines & propinquos in Suecia reliquiſſemus,) denuo terra mari que magnis impenſis militem & naves armare & inſtruere: propria corpora noſtra, poſſeſſiones, pecuniam & facultates omnes impendere: & una cum ipſo totam belli molem, in tertium uſque annum ſuſtinere non detrectaremus. Id que optima ſpe freti, futurum ut fidelia haec noſtra ſervitia, tandem aliquando à regia ipſius dignitate cum clementia agnoſcerentur.
Ʋerum his omnibus non conſideratis, ille intera Epiſcopos, Praelatos, Eccleſias, Coenobia, Hoſpitalia, Sacerdotes, Matronas, virgines, Nobilitatem, cives, viatores, neg…ciatores, & miſeros denique Ruſticos, immoderatis & inauditis exactionibus, veſtigalibus & expilationibus oneravit.
Praeterea maximam bonorum noſtrorum partem, unà cum auro & argento, exactionibus extorſit, ad ſe tranſlatam adhuc retinet. Monetam verò nullius momenti cupream, ex ahenis cereviſiaris uſu det…itis cuſaem in regnum intruſit, quam aequo cum argenteis & aureis monetis precio, à milite ipſius acceptare, & ut in toto regno uſurparetur & valeret, coacti ſumus tolerare. Cum tamen illa in finitimis regnis, nationibus & civitatibus nullius valoris eſſet, res noſtra familiaris, cum omnibus commerciis jacerent: regnum hoc noſtrum antiquum cum ſuis incolis omnibus ſuis nervis & viribus plane exhau-iretur, & ad extremam egeſtatem & inopiam conniiceretur. Et quamvis haec quo que omnia, ut bello ſuſcepto optatus tandem finis imponi poſſet, ſubmiſſe toleraverimus: tamen ne hac quidem ratione quidquam apud Regem proficere potuimus, cùm ille palàm hominibus fide dignis audientibus diceret, ſe & corporibus & fortunis imminutos ita nos debilitaturum, ut paſſim omnibus contumeliae & ludibrio eſſemus. Cujus ſui propoſiti ſtatim etiam exemplum reipſa nobis exhibuit.
Archiepiſcopum enim Lundenſem D. Georgium Schotburgum quem ſecretarium quondam ſuum hac ſpead dignitatis illius faſtigium rex evexerat, ut quaedam Archiepiſcopatus illius praedia ad ſe transferre poſſet; cùm regis cupiditati poſtea non gratificaretur, quod diceret, juramento ſe illi eccleſiae praeſtito, quod violari à ſe minimè deceret, prohiberi: ſeque potius turpiſſimam mortem obire, aut vitae monaſticae etiam duriſſimae in reliquum vitae tempus mancipare ſe velle, quàm in perjurii ſuspicionem vel minimam ſe conjicere. Cùm igitur aliquot poenarum, quae innocenti irrogabantur, optio illi concederetur; ad vitam tandem monaſticam à rege compulſus eſt. Quo facto, ſtatim Praelatos & Canonicos eccleſiae Lundenſis per literas ad ſe accerſivit, cumque illi praeſtita obedientia comparuiſſent: juſſit eos contra fidem regiam, in infamem & foetentem carcerem compingi, iiſdemque paulò post inſulam Borneholman, Eccleſiae illi Lundenſi ſubjectam & propriam, cum omnibus arcibus, oppidis & vicis, nullius excuſationis ratione habita, vi metuque coactis, ademit.
Reverendiſſimus quoque Iohannes Epiſcopus Fyoniae, cùm literis regiis ad juridicam vocatus comparuiſſet; eodem modo miſerabiliter, & praeter omnem culpam captus, & in carcerem conjectus eſt, & omns collegii illius eccleſiae bona petulanter ad ſe tranſtulit.
Nemo etiam velex Senatoribus regni, vel aliis Daniae incolis ſine corporis & vitae ſuae periculo ipſum convenire: aut ſi quis omnino fortunam ſuam hac in parte perislitari inſtitueret; nequaquam id, niſi p…ius peccata ſua ſacerdoti confeſſus eſſet, & ad mortem ſe praeparaſſet, tentare auſus eſt, cùm ſaepenumero in eas anguſtias coactos nonnullos conſtaret, ut ne confitendi quidem ſpacium illis concederetur. Ex quo ipſo hoc quoque conſecutum eſt, ut regno huic, & communi patriae noſtrae, conſilio & conſolatione noſtrae auxilio eſſe non poſſemus. Eodem Praepoſitum Rotſchildenſem, & D. Nicolaum Erici, multoſque alios praelatos & viros eccleſiaſticos, qui patri & matri ipſius laudatae memoriae fideliter inſervierant, abſ que ulla miſericordia, bonis ſuis ſpoliavit.
Politico quoque & equeſtri ordini, reliquiſque regin inquilinis nequaquam pepercit. Mandato enim ipſius, vir ſtrenuus & nobilis Magnus Tamaſſenus, qui toto vita ſuae tempore, ab omnibus habitus eſt homo integer & probus, & quem nemo unquam quidpiam, quod honeſtum & nobilem virum non deceret, gerere aut facere animadvertit; quique etiam in fide Christiana piè mortuus erat, hic inquam Tamaſſenus, ex terra iterum effoſſus est ipſiuſque cadaver, in foro Arhuſiano, in ſingulare Daniae nobilitatis Iudibrium & contumeliam, ſuspenſum est. & inſuper Rex omnia illius, viduaeque ipſius relictae, bona, cum omni auro, argento, & clinodiis, ſine ulla poſtulatione judiciali, ad ſe & in ſuam poteſtatem redegit.
Strenuo quoque D. Iuggoni Krabbio, equiti aurato & Mareſcalco, qui ipſi longo tempore in Dania, Norwegia, & Suecia honestè & fideliter, etiam eum effuſione ſanguinis, & bonorum ſuorum jactura inſervierat, unum ex pagis ſuis Viſchbe…um novum unà cum multis ad eum pertinentibus fundis & bonis, aperta vi, & contra religionem jurisjurandi, ademit, & ſibi vindicavit, cùm interea ille multis modis ad legitimani cauſae cognitionem, ſed tamen fruſtra, provocaverat.
Cùm ex miniſtris ipſius aulicis Nicolaus Daa, quodam veſperi in caupona & ſympoſio ſedens, hospiti ex fenestra rhombos aliquot vitreos fortuitò excuſſiſſet; & tamen eo nomine ſtatim ſequenti die hospiti pro tantillo damno abundè ſatisfeciſſet: nihilominus tamen, ob cauſam tam nihili, pater ipſius in arcem Hafnienſem violenter abductus, & tamdiu captivus eſt detentus, donec praefectus regius miſſis in domum ejus ſatellitibus, omnes ipſius ciſtas aperuiſſet, omne aurum & argentum inde exemiſſet, & ad quatuor Marcarum Danicarum millia vi metuque illi extorſiſſet.
Quinetiam contra juramentum & dotam fidem, Schloſ Gelauben Ius electionis, quod antea ſenatus regni propium erat, poſt mortem ad ſùos haeredes tranſtulit, quo ipſo antiquum noſtrum & liberum regnum, haereditariae oppreſſioni ſubjicitur, & nos libera noſtra electione ſpoliati ſumus.
Quid, quod à quolibet, etiam pauperrimo hujus regni incola, binos in ſingulos annos florenos, in perpetuum deinceps numerandos, auſus eſt exigere, cum tamen multi ex ijs, vix bines ſolidos ſnis dominis quotannis exſolvere poſſent.
Nec tantum Danicae nobilitatis excidio, animus ipſius ſangainarius ſatiari non potuit, ſed in Germanos etiam nobiles ingratitudinem effunderet. Honeſtum enim virum Stephanum Weberſtedium, in Turingia loco equeſtri natum, qui longo tempore, ſicuti Miniſtrum fidelem & nobilem decet, pro ſupremo Capitaneo peditum Danorum contra Suecos ipſi inſervierat, & qui praeclara fortitudinis ſuae ſpecimina, cum Hoſte uſ que ad ſanguinis effuſionem dimicans, ediderat, cui etiam hoc nomine praefecturam Olandenſem datis literis conceſſerat. Hunc inquam Stephanum, cum diutius praefectura illa carere nollet, ex aſylo Coenobij Sp. S. ab ipſius avo fundati abreptum, decollari juſſit, hoc pratextu, quod in domo publica militi euidam vulnus inflixiſſet, cum quo tamen ille, amica tranſactione interueniente, jampridem in gratiam redierat.
Eodem modo cum conjugis ſuae regia cubulario Maximiliano egit, qui reginam in regnum Daniae advenientem comitatus ſuerat: eum enim cum Regina ad C ſaream Majeſtatem, & Dominam Margaretam, ablegaſſet, Rex antequam Dania exceſſiſſet, exitinere retrahi, & capitali ſuppli…io affici juſſit.
Adhaec cum fortiſſimus ipſius capitaneus N. von Hederſtorff, nomine praeſidiarioruus Stokholmenſium, honeſtos aliquot milites, pro ſtipendio ſuo, & quibuſdam alijs conficiendis, Haffniam miſiſſet; praefectus Haffnienſis eo exceptos Abrumſtorpum deduxit, quaſi regem ibidem inventuri eſſent. Eò autem cum veniſſet, loci praefectus, eos carceri mancipatos, paulo poſt ſine ullo judicio, unà cùm puero quopiam trucidari juſſit.
Suum quo que Germanicum Secretarium Stephanum Hopſenſteinerum, cujus opera in graviſſimi… negociis apud … ſaream Maject. Electores & principes Imperij Romeni, uſus fuerat, ad impudentiſſimae mulieris Syburgis mendacem delationem, inclementer perſecutus, ipſius vitae & bonis inſidiatus eſt. Qui tamen evidentiſſimo Dei omnipotentis auxilio, manus ipſius cruent as ex Dania evaſi…, & in Caeſaream urbem Lubecam confugit, ubi nihi lominus à Miniſtro Regio, ejus veſtiga inſequente, accuſatus, & in cuſtodia aliquandiu detentus fuit, donec tandem cauſa probè cognita, ab injuſta ejus accuſatione & inſimulatione, per ſententiam abſolutus eſt.
Praetere à multas quoque exteras nationes, Hollandos, Brabantos, Flandros, Lubecenſes, cum omnibus civitatibus maritimis, contra data privilegia, & regia diplomata, pecuniis ſuis emunxit, & quotieſcunque illi negociorum ſuorum cauſa in hoc regnum appulerunt, ſtatim navibus & mercibus ſuis ſpoliati ſunt.
Et quamvis Norvvegiae quoque regnum ſemper, ipſi fideliter fuerit ſubjectum, & pro viribus omnia ſua officia & auxilia praeſtiterit, et ejuſque omnibus edictis & interdictis cum obſequio paruerit: tamen neq Deo conſecrati Epiſcopi, neque Nobilitas, neque populus illius inclementem & immiſericordem animum effugere potuit. Epiſcopus enim Camerenſis, licet innocens, in crudeli admodum carcere captivus eſt detentus, ita quidem, ut ex foetido & impuro aere, curis diuturnaque ſeſſione, omnibus ſuis viribus conſumptis, tandem carcere liberatus, mox diem ſuum obierit.
Reverendiſſimus quoque Epiſcopus Anſloinſis, Andreas eo compulſus eſt, ut alteri ſuum Epiſcopatum cederet: quod ſi facere recuſaret, ſubmer ſionem illi minabatur.
Reverendiſſimum quoque Archiepiſcopum Nidroſienſem ab Eccleſia ſua Archiepiſcapali in exilium expulit, qui poſtea Romam ad Papam conſugiens, ibidem in magna inopia & miſeria mortuus eſt.
Nobilitati quoque ejus regni nequaquam pepercit, ſtrenuum enim & praeſtantiſſimum equitem auratum, Canutum, Canuti ficto & mentito quodam praetextu, in carcerem redegit. Cumque ille in jus provocaretur, & cauſa in ſenatu regni cognita & diſceptata abſolutus eſſet: tamen jure ſuo, à Deo & aequitate ſibi conceſſo, uti non potuit, cum paulò post miſerimè decollaretur, & omnia ejus bona, contra omne jus a rege abriperentur.
Etiamſi verò multò plura ipſius impia & tyrannica facinora, & inprimis cum honeſtis matronis & virginibus, viduis & orphanis paſſim in Dania, Suecia, Nervvegia perpetrata, indicare poſſemus: tamen illa ipſa, respectu nominis & dignitatis regiae habito, hoc quidem tempore, in noſtra hac querela commomorare non volumus.
Semper equidem speraveramus futurum, ut crebris, fidelibus & ſubmiſſis admonitionibus adductus, ſeſe emendaret, & ab hujuſmodi minimè regiis aut Chriſtianis, ſed potius tyrannicis inceptis, facinoribus, expilationibus, vectigalibus, exactionibus, aliiſque crudelibus inſtitutis deſisteret: ſed tamen admonitiones hae noſtrae planè infructuoſae aures regias perſonuerunt: noſtrae ſententiae & conſilia planè ſunt repudiata, nulli ex ſenatu regni locus apud regemfuit relictus, imò homines planè contempti & ad nullamrem idonei habiti & reputati ſumus. At que ita ille in priori ſua tyrannide, ſeipſum induravit.
Et ut omnino crudeli ſuo erga nos animo & voluntati ſatisfieret, milites peregrinos magno numero, tam pedites quam aequites, contra praeſtitum juramentum, quod ex ſuperioribus articulis patet, in regnum induxit, & majoribus adhuc qu…am antehac factum eſt, oneribus & exactionibus nos gravare inſtituit. Cum autem id non injuria nobis grave eſſet, hoc tentatum eſt, ut nos una cum miſeris ruſticis, (qui tamen ipſi tempore belli ſeptennalis penè omnem ſubſtantiam noſtram impenderamus) vi ad illas praeſtandas adigeret. Quocirca miſſis literis tanquam ad juredicam Ahuſium nos evocavit, eo conſilio, ut nos vi militis externi (ſi modò is ad tam impium facinus à rege perduci potuiſſet) adoriretur, & pro lihitu ſuo imperata facere cogeret. Compertum etiam nobis eſt, Regem ad diem praeſtitutam duorum immanium carnificum, more ſuorum ſatelli…um (ne ſcilicet res innoteſceret) veſtitorum operam conduxiſſe, in eum finem, ſi intolerabilibus ipſius edictis & voluntati non aſſentiremus, ut tum in corpora & fortunas noſtras impetum faceret, & forte non aliud quàm in Suecia, Dynaſtis, Epiſcopis, praelatis, nobilitati & civitatibus factum eſt, covivium nobis adornaret.
Quapropter juſtiſſimo (qui etiam in fortiſſimos viros cadere poteſt) metu compulſi ſumus, ut de tantis malis à nobis avertendis cogitationem aliquam ſuſciperemus, atque ita noſtra corpora, vitam & poſſeſſion…s (quod jure naturae facere tenemur) defendeve…us. Compulſi igitur ſumus, ut noſtra juramenta, homagia & auxilia militaria per literas illi renunciaremus, id quod, etiam reipſa à nobis jam factam eſt, cum plane confideremus, neminem fore, qui impiis tyrannicis ipſius delictis conſideratis, vitio hoc vertere nobis poſſet.Nota. Nos enime ſtatus & conſiliarios regni Dauici, coram Deo & hominibus obligatos agnoſcimus, ut communi patriae, in extremis hiſce periculis & anguſtiis, conſolationem aliquam offeramus. Siquidem miſerorum ejus regni inquilinorum aeterna, ratione corporum & bonorum, pernicies, matronarumque & virginum dedecus & contumelia potiſsimum ab eo quaeritur, à quo illa omnia meritò averti à nobis debebant. Neque ignotum eſt, propter ſimilia, aut ſaepè etiam leviora quàm nos (proh dolor) perpeſſi ſumus facinora tyrannica, ſaepenumero Caeſares Romanos, Reges Ʋngariae, Bohemiae, Angliae, & Scotiae, ex ſuis imperiis & regnis dejectos, nonuullos principes ex ditionibus ſuis haereditariis expulſos eſſe, ſicuti id tam ex veteribus hiſtoriis, quàm ex noſtrae aetatis exemplis ſatis certo nobis innotuit. Et niſi graviſſimus hiſce, quae hactenus commemoravimus, oneribus impelleremur, pigeret & taederet nos, talem aliquam cogitationem in noſtrum animum inducere, multo minus reipſa eam exequi, ſed potius ſicuti patri & avo ipſius, ita ipſi quoque libenter addicti fuiſſemus.
Etiamſi verò ab electione externi alicuius & Chriſtiani Regis aut Domini cujus potentia & defenſione regnum noſtrum gubernaretur non plane fuimus alieni: tamen conſiderato diuturno & Chriſtiano regimine, regiis virtutibus, clementia, bonitate & juſtitia, quibus & illuſtriſs. princeps & Dominus. D. Fridericus, verus haeres Nor…egiae, Dux Sleſwici, Holſatiae, Stormariae & Dietmarſiae, Comes Oldenburgi & Delemenhorsti, erga Subditos ſuos ſtatim à guber nationis ſuis exordio pie & landabiliter uſut eſt: eum potiſſimum unanimi conſenſu regene & Dominum noſtrum ſupra totam Daniam elegimus, cum nimirum cogitaremus, eum ex inclyta regum Daniae proſapia originem ducere, & praeterea regis filium natum eſſe, aetque ita jure prae omnibus alis principibus hunc honorem ipſi, praeſertim cum patrimonium quoque ex regno paterro ſuae Colſitudine debitum ne nunc quidem accepiſſet, deberi.
Regomus igitur unumquemque, cujuſcunque conditionis aut ordinis ſit, ſi fortè ſuprà dictu… Rex Chriſtiernus, aut alius quiſpiam nomine ipſius, vel Scriptis vel alio modo, nos inſimulet, quod contra datam fid…m & juramenta hac in partè egerimus, ut illi, antequam vlteriorem noſtram defenſionem audiat, fidem non habeat, ſed potius noſtras haſce difficultates, corporis & vitae pericula, impias viduarum & pupillarum oppreſsiones, matronarum & virginum violationes, cum clementi, chriſtiana, benevola & humana commiſeratione cognoſcat. & nos (qui honorem & exiſtimationem noſtram, ut pios nobiles decet, erga regem illaeſam ad huc conſervavimus) excuſatos habeat. Simulque aliis queque omnibus & ſingulis, ob cauſas jam ſuprà dictas, & alias complures (quas adhuc in bonorem nominis regii uſque ad ulteriores noſtras apologias reticemus) benignè nos excuſet. Si etiam rex coram logitimo aliquo judice nos accuſandos eſſe cenſuerit. hoc ipſo ſcripto nos ad legitimam & juſtam cauſae hujus cognitionem & deciſionem offerimus; pollicemur etiam nos iis, quae hoc modo jure decernentur & ſancientur, prompto animo p…rituros eſſe. Neque dubitamus, ſi vel ſanctitas Pontificia, vel Rom. Caeſarea Majeſtas, & ludicium Camerae, vel alii quoque Chriſtiani Reges, Electores, Principes, Comites, Barones & Nobiles, vel inclytae & liberae Imperii civitates petitionis hujus noſtris aequitatem, & ipſius impiam & Tyrannicam noſtri oppreſſionem cognoverint, quin factum hoc noſtrum, ad quod extrema neceſſitas nos compulit, nequaquam ſint improbaturi. Pro quo ipſo ſingulis, pro ratione ordinis & conditionis ſuae, noſtra ſtudia, officia, & gratitudlnem, omni tempore praeſtandam, deferimus & pollicemur.