Vindication of Ecclesiastical Volume 3, Appendix

Vindication of Ecclesiastical Volume 3 · Appendix

p. 1AN Additional Appendix.

SOme Paſſages pertinent to my Chronologicall Hiſtory, being caſually omitted in their due ſeries of time, I thought meeter to ſupply by this Appendix, then to inſert them out of their proper places.

Book 2. Chap. 7. p. 248. l. 5. This ſhould hauehave been inſerted;Anno 908. Monaſticon Anglicanum vol. 1. p. 36. 37. King Edward the elder Anno 908. After this diviſion of the Biſhoprick of Wincheſter into two Biſhopricks and Dioceſſe, ratified all Lands and liberties granted them by his progenitors, and limited the bounds of the Biſhops Lands, by his Charter wherein he recites. Ego Eaduveardus, divina largiente clementia Angul-Saxonum Rex, tempore quo Diocaeſim Wentanae Eccleſiae in duas diviſi Parochias, obnixe rogatus fui à Hithelſtano Epiſcopo, quem tunc Eccleſiae praedictae Epiſcopum ſtatuorum, ut novarum aſtipulatione literarum, S. Eccleſiae testamenta, uti olim ab anteceſſoribus meis Cynegiſto & Ernerewalho, multiſque eorum ſucceſſoribus devotè tradita, atque reſtaurata fuerant confirmans, renovarem. Which he did by a Charter, (printed at large in Monaſticon Anglicanum, to which I referre you) ſubſcribed by himſelf, Archbiſhop Plegimud, ſundry Biſhops, Dukes, Preſbiters, & Officers. By this recital, the truth wherof they all atteſt, it clearly appears, that this King by his Regal authority (not the Pope or any other) did originally, authoritatively divide, conſtitute this Biſhoprick, new Dioceſſe, Biſhop, as King **Monaſticon Angl. vol. 1. p. 137.Ethelred divided his Kingdom into ſeverall Biſhopricks and Dioceſſes before him, and placed Biſhops in them, endowing them both with Lands and goods

Book 3. Chap. 1. p. 254. l. 9. Theſe memorable Legal proceedings in the third year of King Johns Reign, ſhould have been inſerted, vindicating his Eccleſiaſtical Soveraignty, and ſtrenuous oppoſition againſt the Popes Bulls and Delegates, which William Thorne in his Chronicle hath thus recorded to poſterity.

Anno Domini 1201. Rex Johannes quorundam aemulorum iſtius Monaſterii conſiliisAnno 1201 Chronicon. W. Thorn. c. 17. col. 1844. 1845 ſtimulatus, caepit gravitèr iſtud monaſterium perſequi, ratione Eccleſiae Parochialis de Feverſham, cujus patronatum ſimul & donationem ſibi vendicabat, licet minus juſtè: ſicut enim Rogerus iſte Abbas tempore quo Electus fuerat, ob ejus benedictionem promerendam multas anguſtias ſuſtinuit, ab Archiepiſcopo Richardo, & Capitulo Chriſti Cant. ejus benedictionem impedientibus, ut igitur ſibi amicos, & precipuae in Curia Regis perquireret, ad preces Regis Henrici, Patris Regis Johannis, praedictus Rogerus tunc Electus, ſuo Conventu inconſulto ac reclamante, dedit Eccleſiam de Feverſham, cuidem Clerico de Camera Regis privato, nomine Osberno de Camera, ſub penſione ſex Marcarum annuatim reddendarum Monachis Sancti Auguſtini tanquam rectoribus Eccleſiae antedictae. Hac igitur cauſa & ratione Rex Johannes jus ſibi praeſentandi in eadem Eccleſia vendicabat. Mortuo igitur Oſberno qui ſe pro rectore Eccleſiae parochialis de Feverſham gerebat, ſub die Aſcenſionis Dominicae anno ſupradicto, miſſus eſt Brandanus Monachus & quidam Magiſter Stephanus ex parte Abbatis & Conventus Sancti Auguſtini, ut corporalem p. 2acciperent de Eccleſia praedicta de Fever ſham poſſeſſionem. Qui venientes apud Fever ſham die ſabbati proximo ſequente poſt mortem Oſberni praedicti, invenerunt Magiſtrum Everardum tunc Officialem Archdiaconi Cantuarienſis in proticu ipſius Eccleſiae. Proteſtati igitur praedictus Brandanus Monachus & Magiſter Stephanus coram Officiali antedicto, jus Abbatis & Monachorum Sancti Auguſtini Cant. quod ſe in Eccleſia de Faverſham habere dicebant, exhibuerunt inſtrumenta autentica tàm Regum Willielmi, Herrici ſecundi, & Richardi, confirmationem quo que Caeleſtini Papae inhibentem expreſſè Abba… & Conventui S.Auguſtini Cantuariae, ne Eccleſias de Faverſham, & de Middleton alienent ab uſu proprio, aut aliquo alienationis titulo praedictas Eccleſias perſonae conferant ſeculari. Quorum authoritate inſtrumentorum praedicti Brandanus & Stephanus ſtatim ingreſſi ſunt poſſeſſionem ipſius Eccleſiae de Faver ſham nomine Abbatis & Conventus, & coram Parochianis pro ſe & pro ſuo Monaſterio & Eccleſiis ſuis, & maximè pro Eccleſia de Faverſham, ad dominum Papam ſolemniter appellaverunt. In eodem etiam porticu praedictus Brandanus Monachus preſentavit Officiali antedicto quendam Capellanum Herebertam nomine, ex parte Abbatis & Conventus miniſtraturum in ipſa Eccleſia, quia Archiepiſcopus tun… agebat in remotis. Quem Capellanum cum Officialis non admiſiſſet, iterum eodem die in Capitulo Hoſprenges praeſente eodem Officiali ipſum Capellanum praeſentavit, & praedicta inſtrumenta in audientia totius Capituli fecit recitari, & appellationes, ut ſupra, ſolempniter innovavit. Abbas vero ex quibuſdam veriſimilibus & probabilibus conjecturis, quantum ad jus & proprietatem Eccleſiae ſuae antedictae de Feverſham periculum ſibi & Monaſterio ſuo imminere perpendens, die Jovis proximo ante feſtum Pentecoſtes ad Ecclefiam ſuam praedictam cum majoribus de ſuo conſilio perſonaliter acceſſit, et primo in domibus perſonatus Eccleſiae ſupradictae, pro ſe et ſuo Monaſterio ad Dominum Papam ſolempniter appellavit, ac etiam pro ſtatu Clericorum Eccleſiarum et Parochianorum omnium ad Monaſterium Sancti Augustini pertinentium, et maxime pro Eccleſia ſua de Faverſham, et pro Monachis ſuis in ipſa Eccleſia nomine ipſius et Monaſterii Sancti Auguſtini tunc exiſtentibus. Indeque profectus ad ipſam Eccleſiam, convocatis parochianis in praeſentia Decani loci & aliorum quamplurimorum, eandem appellationem innovavit: Duplex enim imminebat conflictus, et duplex periculum, Rex advocationem Eccleſiae praedictae vendicabat, Archidiaconus cuſtodiam ipſius Eccleſiae praedictae, tanquam vacantis, et fructus medii temporis, ac etiam caeterarum Eccleſiarum noſtri patronatus quaeſivit.

Set de altercatione cum Domino Rege me expediam, ad Archdiaconum poſtea rediturus. Defuncto igitur Oſberno de Camera qui Eccleſiam de Faverſham ut ſupradictum eſt tenuerat, Rex Johannes ipſam Eccleſiam contulit cuidam Simoni Archdiacono Wellenſi & Archiepiſcopi Vicecancellario, & ipſum Simonem ad eandem Eccleſiam Archiepiſcopo praeſentavit; ſed Monachis noſtris per appellationes & alia juris remedia ſe opponentibus, & tàm in Eccleſia quàm in domibus perſonatus praedicto Simoni & ejus inſtitutioni viriliter reſiſtentibus, inſtitui nullatenus potuit. Quibus auditis, Rex ſcripſit Abbati & Conventui Sancti Auguſtini in haec verba.

Johannes Dei gratia Rex Anglia, &c. Dilectis Abbati & Conventui Sancti Auguſtini Cant. ſalutem. Conceſſimus ut noſtis, dilecto & fideli noſtro Simoni Archidiacono Wellenſi Eccleſiam de Faverſham, quae eſt de donatione noſtra, & eum Domino Cantuarienſi Archiepiſcopo ad eam praeſentavimus. Verum quiâ ſicut accepimus, vos jus vobis in ea vendicantes, jus noſtrum & praeſentationem noſtram & ipſius Clerici noſtri inſtitutionem hactenus impediſtis, unde miramur non modicum & movemur, mandamus vobis rogantes quatenus occaſione & dilatione remotis, ipſum in hac parte de caetero non inpediatis, ſed permittatis quod ipſe in ea inſtituatur, ſive ad nos pertineant donatio, ſive non, ſicut vultis ad nos in negotiis veſtris recurſum habere & a nobis exaudiri. Teſte meipſo, &c.

Hiis itaque geſtis, habita deliberatione quid conſultius foret, miſſi duo Monachi noſtri ex parte Abbatis & Conventus ad Regem, tunc in partibus Normanniae agentem, qui ingreſſi ad Regem, exhibuerunt ei Cartam Williemi Conqueſtoris ſuper donatione Eccleſiarum de Middleton & Faverſham, ac etiam Cartas Henrici primi, Stephani, p. 3Henrici ſecundi, & Richardi Regum Angliae, ſuper confirmatione praedictarum Eccleſiarum; confirmationem quoque Theobaldi & Huberti Archiepiſcoporum, ac etiam confirmationem Caeleſtini Papae ſimul & inhibitionem, ne Abbas vel Conventus praedictas Eccleſias de Middleton & de Faverſham alienent ab uſu proprio, aut aliquo alienationis titulo perſonae conferant ſeculari; Petierunt inſuper Monachi noſtri & obnixius precabantur, ut praedictas Eccleſias Eccleſias Dominus Rex ſicut & proge …o…s ſui fecerant, ipſe etiam confirmaret. Et ut petita facilius impetrarent, magnam pecunlae ſummam pro hu jus confirmatione ſe daturos Regi ſpondebant. Sed Rex nec prece nec pretio inclinatus, petitis nullatenus adquievit; unde & ſub hac forma non multum poſt reſcripſit.

Johannes Dei gratia Rex Angliae, &c. Abbati & Monachis Sancti Auguſtini Cant. ſalutem. Volumus vos ſcire, quod nos jam dedimus dilecto & …deli noſtro Simoni Archidiacono Wellenſi Eccleſiam de Faverſham, quae vacat & eſt de donatione noſtra, & ipſum Domino Cantuarienſi praeſentavimus, & quoniam, ſicut nobis & Conſillo noſtro videtur, ratione Cartarum quas nobis oſtendiſtis nullum jus vobis competit, eam conferendi vel in proprios uſus retinendi; Prohibemus vobis, ne vos aliquatenus apponatis quo minus donatio noſtra rata conſiſtat, moleſte enim feremus ſiquid feceritis in hac parte contra jus noſtrum et libertatem, nec illud fieri ſuſtinebimus. Undè vobis conſulimus, quod ità vos contra nos & eundem Simonem in hoc negotio habeatis, ſicut vultis quod nos habeamus nos erga vos in negotiis veſtris & domus veſtrae. Teſte meipſo, &c. Sed & ipſe Archiepiſcopus pro eodem Simone, ſcripſit ſub hac forma.

Hubertus Dei gratia Cantuarienſis Archiepiſcopus, totius Augliae primas, dilectis in Chriſto Abbati & Conventui Sancti Auguſtini Cant. ſalutem, gratiam & benedictionem. Audivimus Dominum Regem vobis ſcripſiſſe pro dilecto filio noſtro Simone Archdiaco Wellenſi, ſuper Eccleſiam de Feverſham, & quoniam ſcimus certiſſimè Dominum Regem ipſius Simonis in hac parte velle promotionem, quem & nos ſimiliter multum deſideramus, dilectioni veſtrae diligenter duximus ſcribendum, moventes, conſulentes & affectuoſè ſupplicantes, quatenus intuitu Dei & petitioni, Domini Regis, & noſtri, ſalvo jure veſtro memoratum Simonem in Eccleſia illa promovere velitis, ipſam ei quantum in vobis eſt benignè, ſi placet, concedentes; ſi verò per vos in hac promotus fuerit, credimus & certi ſumus, quod per eum poterunt facilius Cartae veſtrae tàm de Eccleſia illa quèm de aliis à Domino Rege vobis confirmari, & alia negotia domus veſtrae promoveri, ad quae nos curam & ſollicitudinem diligenter apponemus: ſcire autem volumus, quod non habemus aliquem tàm carum vel tàm ſpecialem cujus promotionem magis deſideramus qu…m ipſius Simonis in hac parte, Valete.

Set Monachi Auguſtinenſes nec Archiepiſcopi addulationibus flexi, nec Regiis minis à propoſito moti, licet multum conſternati, ſe viriliter in ipſa Eccleſia de Feverſham & in ipſis domibus perſonatus tenuerunt; & tàm Regiis miniſtris quàm Archiepiſcopi officialibus ingreſſum undique conſtanter prohibuerunt. Quibus audtis, Rex quaſi in furiam verſus, juſſit tam ipſi Eccleſiae de Feverſham quam domibus perſonatus ejuſdem ignem apponi, et tam Monachos quam ſeculares qui in ipſis inventi eſſent, ſimul cu… ipſis Domibus et Eccleſia conflagrari: ſet nemine tam ſaevam juſſionem adimplere volente, ſed cunctis diſſuadentibus Regi ne tam horridum facinus perpetraret; Rex tandem animi furorem temperans, licet non de ponens, ſcripſit Vicecomiti Kanciae in haec verba.

Johannes Dei gratia Rex Angliae &c. Vicecomiti Kanciae ſalutem; ſcias, quod dedimus dilecto noſtro Simoni Archidiacono Wellenſi Eccleſiam de Faverſham, quae vacat & eſt de noſtra donatione: & quoniam ſicut audivimus, Abbas & Monachi Sancti Auguſtini jus ſibi in Eccleſia illa vendicantes, donationem noſtram nituntur impedire, tibi mandamus & firmiter praecipimus, quod ſi fortè praedicti Monachi ſe in Eccleſiam illam intruſerint, & ſe in eadem Eccleſia tenuerint, ipſos Monachos et fortiam eorum inde ſine dilatione facias amoveri, et curam diligentem p. 4apponas ad jus noſtrum in Eccieſia illa conſervandum, et ad hoc ut praedictus Archidiaconus illam habeat. Teſte, &c.

Vicecomes igitur hoc accepto Regis mandato, impiger ad explendum Regis juſſionem, utpotè qui adverſariorum noſtrorum in hoc ſtimulabatur pecunià, ad EccleſiamChronicon …ill. Tho…n. Col. 1847. 1848, 1849. Ejectio Monachorum de perſonatu. de Faverſham acceſſic; & primò quendam noſtrum Monachum Oſb…rtum nomine qui ad cuſtodiam domorum perſonatus per Abbatem deputabatur, complices ipſius v…cecomitis, Hemicus videlicet cognomine Doget, Radulphus Blundus, Oſbertus filius Reimberti & Galfrid…s de Middl…tone juſſu ipſius V…cecomitis & authoritate, tàm ipſum Oſb…rtum, quam alios ſeculares qui cum eo erant, manu violenta extrarerunt a domibus praedictis, et tam ipſum Monachum quam ejus ſocios male tractaverunt, plagis impoſitis ſemivivos relinquentes. Inicia dolorum haec, ſet nondum ſtatim finis. Nam ipſe Vicecomes manum habens ad malum extentam, ad Eccleſiam de Feverſham perſonaliter acceſſit, & inveniens ipſam intrinſecus munitam, non tam Monachis quam etiam ſecularibus validis, ab ingreſſu ipſius Eccleſiae non minus ſapienter quàm reverenter ſe temperavit, quomam fores erant clauſae, & intus **Such was the inſolen…y o… pretended mortified Monks as to keep poſſeſſion of… Churches againſt the King and his Officers with armed Soldiers.milites cuſtodientes Templum. Videns itaque Vicecomes quod ei liber non pateret introitus in Eccleſiam, ipſam ex omni parte artiſſima obſidione vallavit, ponens cuſtodes in ipſis hoſtiis Eccleſiae per diem & noctem, ut ſic Monachi fame & Auguſtia afflicti compellerentur Eccleſiam gratis deſerere. Duravitque haec obſidio continuè a pridie Kal. Auguſti, **The people had no Maſle nor divine ſervice d…ring this ſpace.uſque in craſtinam aſſumptionis Sanctae Mariae; quae qualiter tunc ſolveabatur poſtea dicemus cum de perſecutione Archidiaconi Cantuarienſis, Magiſtri Henrici de Sanford, parumper pertractaver mus.

De…uncto O. de Camera perſonam quondam de Faverſham ut ſupradictum eſt, Monachiſque Sancti Auguſtini ipſius Eccleſiae de Feverſham poſſeſſionem pacificè ingreſſis, Capellano per eoſdem Monachos Officiali Archidiaconi praeſentato, ſet non admiſſo, …icet nulla cauſa recu…ationis tunc objecta, evolutis aliquantis diebus poſt praeſentationem & recuſationem praedictas, Magiſter Everardus Officialis Domim Archidiaconi ad Eccleſiam de Faverſham accedens, Eccleſiam ipſam ſuſpendit, Monachos in ea reſidentes, et omnes eis communicantes de facto excommunicavit, cum de jure non poſſet, tam propter privilegia eorum, tam propter appellationes ab eiſdem ad ſedem Apoſtolicam interpoſitas, ſepulturam etiam mortuorum interdixit; unde multa defunctorum corpora extra Cimiterium ipſius Eccleſiae tradita fuerunt ſepulturae, & purificationes etiam quarundam mulierum extra Parochiam fuerunt celebratae, nam Parochianis de Fav…rſham mandavit Archiepiſcopus per Officialem ſuum, ut alias Eccleſias licenter & liberè frequentarent, & in ipſis Eccleſiaſtica ſacramenta perciperent, defunctorumque ſuorum corpora ad alia loca humanda prolibito deferrent: ſet ipſi Parochia…i, nec per tribulationem, nec per anguſtiam à devotione quam erga matricem ſuam habebant Eccleſiam, velut fidiliſſimi filii, nullatenus potuerunt amoveri, ſet ſuper hiis omnibus ad Papam unanimiter appellaverunt. Unde efluxo aliquantuli temporis curriculo quoſdam majores de Faverſham qui Monachis Sancti Auguſtini communicaverant, fecit Archiepiſcopus nominatim excommunicatos denunciari, et Iuſticiario Domini Regis Literis ſuis mandavit, ut caperentur et in carcerem Regis puniendi detruderentur; ſet et ipſi timentes Archiepiſcopi tyrannidem qui tunc cuſtos erat Angliae, ipſo Rege in partibus Normanniae agente, Miniſtrorum Regis manus qui ad eos capiendos mittebantur fugae praeſidio evaſerunt. Ipſe etiam Archiepiſcopus cum per Uillam de Faverſham tranſtitum faceret, occurrenti ei populo Uillae et benedictionem ejus petenti, dixit, .ſe eos nec velle, nec debere benedicere eo quod habebat eos omnes excommunicatos. Super …bus et ſingulis injuriis multis appellationibus interpoſitis univerſi tas Burgenſium de Faverſham Domino Papae ſatis lachrymo…s Epiſtolis conquerebatur, in ſine ejuſdem Epiſtolae ſic concludendo. Quod niſi divina miſeratio et Romana pietas illis velit celerius p. 5ſubvenire, et tam circa ipſos quam circa Monachos Anguſtinenſes errata ultrice manu efficaciter ſtuduerit corrigere, omnes populi quocunque f…nus rerum geſtarum ſe diffuderit, in errorem corruent irremedialem, ut qu… hucuſque legem et prophetas ac Evangelium fuerint ſecuti, de caetero pro Poetarum figmentis omnia reputabunt: vileſcetque Eccleſiaſtica Doctrina, et a reverentia Romanae Eccleſiae quae apud Cantuarie…ſes Archiepiſcopum et Archidiaconum nulla eſt, (Note it) populus totaliter, nec immerito recedet. Set nunc ad Monachos obſeſſos in ipſa ſaepedicta Eccleſia revertamur.

Inſtante feſto aſſumptionis bea…ae Virginis Mariae, Rogerus Abbas ut erat vir magnanimus, condolens Monachorum ſuorum & ſervorum afflictioni & anguſtiae, eo quod acceperat per internuncios, quod niſi quantocius obſeſſis ſubveniret, ipſam Eccleſiam gratis deſererent, ut qui jam quatuor diebus tranſactis nichil c…bi aut potus habuiſſent, omnibus victualibus eorum conſumptis, praeter alia incommoda quae ſuſtinebant. Unde deliberato cum fratribus & aliis amicis conſilio, in Craſtino Aſſumptionis ad Eccleſiam de Faverſham Abbas iter ſuum direxit, magna **A Military … ▪ Abbat.ſtipatus familia & manu valida; Cujus adventum praeſentientes Miniſtri Regis, immò Sathanae ſatellites, (O the modeſty of theſe Monks thus to stile the Kings Officers!) qui ipſam Eccleſiam obſederant, fuga dilapſi ſunt. Abbas vero ipſam Eccleſiam intrans, eam ferè per menſem pacificè tenuit, donec Vicomes Kanciae per miniſtros ſuos & complices ipſum Abbatem de praefatae Eccleſiae poſſeſſione violenter ejecit; nam octavo Kal. Octobris, Miniſtri Vicecomitis Kanciae cum quibuſdam militibus, ac etiam populi multitudine non modica acceſſerunt in manu armata, quorum adventum Abbas Rogerus praeſentiens, ſeipſum cum quinque Monachis & paucis quibuſdam familiaribus in ipſa Eccleſia obſeratis, ut qualitercunque januis intercluſis ad cautelam continuit, malens injuriam ſuſtinere, quàm aliis inferre: sed Sathanae ſatellites nec honori Dei aut Eccleſiae differentes, in ipſam Eccleſiam ſicut Leones in praedam irruerunt, hoſtia cum Machinis oppoſitis effregerunt, Abbatem violenter ejecerunt, Monachos vero alios per brachia, alios per pedes colliſis in terra capitibus extraxerunt, pavimento Eccleſiae ſanguine Monachorum undique rubricato. Abbas vero ejectus incontinenti ad audientiam ſummi Pontificis appellavit, ne Eccleſia illa reconciliaretur, nec **Such was his piety, God muſt not be there ſerved till he was righted.divina in illa celebrarentur donec ſuper hoc Dominus Papa conſuleretur. Nihilominus tamen G. Decanus per laicam manum introductus eſt in ipſam Eccleſiam, quaſi loco Archiepiſcopi, & cuſtodiam ipſius Eccleſiae per aliquantum temporis habuit. Dum haec itaque gererentur miſſi ſunt ad Archiepiſcopum ex parte Abbatis, Brandanus Monachus & Magiſter Stephanus Clericus. Qui invenientes eum apud Uffington juxta Stanford, expoſuerunt ei qualiter Officialis Archdiaconi poſt appellationes Abbatis, tot & tociens interpoſitas non ſolum Monachos in Eccleſia de Faverſham conſiſtentes, ſet etiam omnes Rectores Eccleſiarum de Patronatu Sancti Augustini eorumque familiares & Parochianos omnes qui terras aliquas de Abbate tenuerunt, generaliter excommunicaverit, et per totam Dioceſim excommunicatos denunciari mandavit; Eccleſias etiam ipſorum omnes ſuſpendit, Sacramentalia in eis interdixit, praeter baptiſmum parvulorum et penitentias morientium. Praedicti ſiquidem nuncii Abbatis rogaverunt Archiepiſcopum, ut praedictas ſententias tam erroneas per Officialem Archdiaconi latas, ipſe revocaret. Quibus reſpondit Archiepiſcopus, ſe ratum et gratum habere quicquid Officialis Archdiaconi fecerit, et ſe manum aggravare, niſi citius cuſtodiam Eccleſiae de Faverſham gratis traderent, ignorans penitus adhuc de ejectione Abbaris. Et ecce ipſis adhuc loquentibus acceſſerunt duo Monachi Sancti Auguſtini eidem Archiepiſcopo graviter conquerentes, quod Abbas Sancti Auguſtini & Monachi ſui de Eccleſia de Faverſham violenter per manum laicam fuiſſent ejecti, factum & injuriam ex ordine ſibi exponentes. Quo audito, Archiepiſcopus ultra quam credi poteſt animo conſternatus, timens p. 6quod factum ejus nomine fuiſſet, licet ipſo ignorante, nec ratum habente, quoquomodo per lapſum temporis in caput ſuum redundaret, ſtatim tulit ſententiam excommunicationis in genere, in omnes illos qui dictam violentiam Abbati & Monachis intulerant, dicens quod tam horribile factum, aut tàm enorme non fuit perpetratum in Anglia poſt interfectionem Sancti Thomae, Martyris. Quam ſententiam excommunicationis tàm in generali Synodo, quàm alibi Archiepiſcopus multotiens innovavit, & per totam ſuam Provinciam literis ſuis demandari praecepit. Sententiam etiam ſuſpenſionis & interdicti quam Officialis Archdiaconi in Eccleſias & Parochianos de Patronatu Sancti Auguſtini tulerat, ipſe revocavit; quae ſententia per ſeptem Ebdomodas duraverat. Acta fuerunt haec die Veneris proximo poſt feſtum Sancti Michaelis anno ſupradicto.

Eodem anno in Craſtino Apoſtolorum Simonis & Judae H. Archidiaconus E. Officialis ejuſdem, & G. Decanus, cum aliis quibuſdam Capellanis vicinarum Eccleſiarum venerunt ad Eccleſiam de Faverſham, ut altaria in ipſa diruerent in deteſtationem & opprobrium Monachorum Sancti Auguſtini. Quod praeſentiens Prior S. Auguſtini e…s occurit, & innovans appellationem ab initio factam, requiſivit qua authoritate & qua de cauſa haec attemptarent? Cui E. Officialis pro Archidiacono reſpondit; quod perpraeceptum Archiepiſcopi, eo quod Monachi excommunicati in ipſis celebraverant ſuper quo praedictus Prior ſpecialiter appellavit coram multitudine Parochianorum qui condolentes confluxerant; Archidiaconus tamen ſpreta appellatione altaria diruit, Eccleſiam reconciliavit, ipſas etiam pallas altarium & corporalia fecit comburi, & calices conflagrari. Abbas igitur Rogerus & Conventus Sancti Auguſtini talibus & tantisNota. undique impetiti injuriis, & vexati opprobriis▪ in ſola Dei miſericordia et Curiae Romanae ſubſidio ſpem ponentes, mittunt Priorem ſuum Romae ad Papam Innocentium 3. qui ei injurias & gravamina monaſterio Sancti Auguſtini illata deberet exponere, & ſuper tantis exceſſibus remedium in forma juris expetere. Quibus tàm in privato quàm in publico Conſiſtorio expoſitis, Papa ſic fertur reſpondiſſe. Nos qui providente Dei miſericordia ad Univerſalis Eccleſiae regimen ſumus vocati Eccleſiae beati Augaſtini, Romanae Eccleſiae propriae et ſpecialis prae caeteris filiae, in juribus ſuis et privilegiis nulla ratione poterimus, nec volumus deeſſe, ſed eam, Domino juvante, contra potentes potenter defendemus quatenus ordo juris expoſcit, et ſuadet ratio aequitatis. Unde ſcripſit quibuſdam conjudicibus delegatoriis, in haec verba.

Innocentius Epiſcopus ſervus ſervorum Dei, venerabili fratri Elienſi Epiſcopo, & dilectis filiis Abbati & Priori Sancti Edmundi, Norwycenſis Dioceſis ſalutem, & Apoſtolicam benedictionem. Significarunt nobis dilecti filii Abbas & Conventus Sancti Auguſtini Cant. quod cum Eccleſia de Faverſham cujus fuerant poſſeſſionem adepti, ad ſe pertinere contenderent pleno jure, licet & Chariſſimus in Chriſto filius noſter Johannes Rex Angliae illuſtris & venerabilis frater noſter Cant. Archiepiſcopus, jus ſibi in ea vellent vendicare, laici quidam propriis nominibus nobis deſignandi Cant. Dioceſis, in Abbatem & Monachos infra ipſam Eccleſiam uſ que ad effuſionem ſanguinis manibus violentis injectis, ipſos de eadem Eccleſia per violentiam temerè ejecerunt. Volentes igitur eiſdem Abbati & Monachis paterna ſollicitudine providere, diſcretioni veſtrae per Apoſtolica ſcripta mandamus atque praecipimus, quatenus ſi res ita ſe habet, laicos ipſos & eorum complices tamdiu appellatione remota excommunicatos publicè nuncietis, & mandetis ab omnibus acrius evitari, donec paſſis injuriam ſatisfaciant competenter, & cum veſtrarum teſtimonio literarum noſtro ſe conſpectui repraeſentent. Authoritate quoque noſtra ſub interminatione anathematis diſtrictè prohibemus ne quis in Civitatibus, oppidis, villis aut aliis locis ad quae ipſos contigerit devenire, ipſis praeſentibus praeter baptiſma parvulorum & paenitentias morientium **All divine ſervice muſt be publikly prohibited, peoples ſouls ſtarved, and Trading obſtructed to ſatisfy the malice, pride, humors of Popes and Monks.divina celebrare praeſumat, aut cum eis ſub ſpecie cujuſcunque contractus aliquid permutare. Volumus etiam & mandamus, ut a moto quolibet illicito detentore, non obſtante cujuſcunque praecepto, ſublato appellationis obſtaculo, in eum ſtatum reducatis & conſervetis Abbatem & Monachos antedictos, in quo fuerant ante violentiam attemptatam. Teſtes autem qui nominati fuerint, &c. quod ſi non omnes, &c. tu frater Epiſcope, &c.

p. 7Commiſit etiam Dominus Papa eiſdem judicibus cauſam ſpoliationis domorum perſonatus, et violentiae factae Oſbèrto Monacha in ipſa ſpoliatione. Et quia iſtius Commiſſionis licet verba diſcrepent, vis tamen & effectus eſt idem cum priore, niſi quod in iſta commiſſione nominantur Henricus Doget, & complices ſui qui ſuperius nominantur in ipſa ejectione ipſius Oſberti, ideo cauſa brevitatis formam iſtius ſecundae commiſſionis non ſcribo. Set iſtae literae Domini Papae quae ſperabantur eſſe conſolationis et auxilii, niſi Deus proſpexiſſet, fuiſſent cauſa majoris afflictionis et periculi. Nam cum iſtae literae fuiſſent Iudicibus oblatae, et ipſi in cauſa Monachorum ſecundum formam eis a Domino Papa traditam judicialiter incepiſſent procedere, milites et alii majores qui Abbatem de poſſesſione ejecerant, ad Galfridum filium Petri Com. Eſſex. et tunc Capitalem Iuſticiarium Angliae confluxerunt, conſilium et auxilium ejus contra Abbatem Sancti Auguſtini poſtulantes. Qui Comes aſsumptis ſecum eorum majoribus, ad Regem tunc in Normannia exiſtentem transfretavit, exponens Regi, quomodo Abbas Sancti Auguſtini literas Apoſtolicas impetraſset, ad Dominum Elyenſem et ſocios ſuper ſpoliatione ipſius Eccleſiae de Faverſham, et quomodo judices in cauſa ipſa proceſserunt; Adjecit etiam praedictus Comes, quod niſi proceſsus iſte per judicium citius revocetur, erit in confuſionem omnium, qui in ejectione ipſius Abbatis fuerant, et etiam in * opprobrium Regiae Dignitatis, Nota.cum haec de mandato ejus procesſisſent. Quo audito, Rer iracundia fremens, literas comminatorias ſimul et prohibitorias Abbati et Conventui direxit, in haec verba.

Johannes Dei Gratia, &c. Abbati & Conventui Sancti Auguſtini Cant. ſalutem, quam meruerunt. Scimus vos non ignorare, qualiter decedente Rectore alicujus Eccleſiae, ſi de ea inter aliquos de praeſentado oriatur contentio, ea ſecundum Regni noſtri conſuetudinem in manu Dioceſani loci ſalvo debet conſiſtere, quouſque in Curia noſtra diſcuſſum fuerit, ad quem ejuſdem praeſentatio debeat pertinere, & ſi qua partium in eam ſeſe interim duxerit intrudere, ea manu Regia ſi opus fuerit amovere debebit. Cum itaque decedente Rectore Eccleſiae de Faverſham innotuiſſet nobis, eam ratione ultimae praeſentationis, ad nos tanquam ad patronum pertinere, & nos ad eandem cuidam Clericorum noſtrorum duximus conferre, vos authoritate propria, in noſtri et juris noſtri contemptum …eam occupare, et contra nos et Regni noſtri conſuetudinem violenter detinere praeſumpſiſtis, qua de cauſa vos ab ea de conſilio magnatum et fidelium noſtrorum ſecundum regni noſtri conſuitudinem fecimus amoveri. Nolentes in perſona noſtra praetermittere quod univerſis de jure et Regni noſtri conſuetudine tenemur inpendere. Veniente verò nuper in Normanniim dilecto & fideli noſtro G. filio P. Com. Eſſexiae, & Juſtic. noſtro, tam per fidelem ejuſdē quam aliorū qui cum eo venerant… inſinuationē accepimus, quod vos qui fideles noſtri eſſe deberetis, literas Apoſtolicas, quod ſine admiratione, et mentis turbatione non dicimus, contra nos et coronae regiae dignitatem, quam in diebus noſtris pro poſſe deprimere contenditis, ad dilectos dominum ſcilicet Elyenſ. et conjudices ſuos impetrare curaſtis, in quibus inter caetera continetur, quod laicos quoſdam qui ex praecepto noſtro vos dictam Eccleſiam contra nos et dignitatem noſtram violenter detinentes, ab ea ſecundum Regni noſtri conſuetudinem amoverunt, et eorum complices, (quod nos tangere liquido perpendiſtis) excommunicatos ubique denunciarunt, reducentes vos ad ſtatum et in eo conſervant quam antequam amoti eſſetis habuiſtis. Et quia in hujus impetratione contra nos et Coronam noſtram (quod per Dei gratiam cum ſe locus optulerit nullatenus p. 8relinquemus inultum) manifeſte venire praeſumpſiſtis, nec credimus Dominum Papam ſi ſibi de jure et inveterata Regni noſtri conſuetudine plenius innotuiſſet pro vobis ſcripſiſſe ſub hac forma. Unde in fide quam nobis et Coronae noſtrae ſervare tenemini, mandamus atque praecipimus, quatinus ab hujuſmodi proſecutione mandati Apoſtolici quod contra nos et Regni noſtri conſuetudinem fraudulenter et infideliter elicere procuraſtis, ſicuti ea quae de nobis tenetis diligitis. Ita vos in hoc et in aliis exhibentes, ne indevotionis veſtrae exceſsus majoris quam deceret ſit occaſio tumultus, et Regiae indignationis ſeveritatem ultra quam expediret in ſe mereatur provocare. Teſte meipſo apud Rothomagum 30. die Martii.

The King likewiſe iſſued this Writ of Inhibition to the Popes Judges Delegats. Scripſit eteiam Rex Domino Elienſi & conjudicibus ſuis ſub hac forma.

IOhannes Dei gratiâ, Rex Angliae, &c. Venerabili in Chriſto Patri, E. eademInhibitio facta Judicibus per Regem. Gratia Elyenſi Epiſcopo, & dilectis ſibi Abbati & Priori de Sancto Edmundo ſalutem. Inter caeteras Regni noſtri conſuetudines (as before) & infra, ubi ennarrat de conſuetudine quando eſt lis inter aliquos de advocatione alicujus Eccleſiae, ut in Priori reſcripto. Narrat etiam qualiter Monachos per manum Laicam fecerat amoveri, & poſt veniente nuper ad nos in Normanniam dilecto & fideli noſtro G. filio Petri Com. Eſsexiae, & Juſticiario noſtro, tam per ejuſdem quam aliorum qui cum eo venerant fidelium noſtrorum inſinuationem accepimus, Monachos Sancti Auguſtini, quod ſine admiratione non dicimus, literas Apoſtolicas vobis porrexiſse, in quibus inter caetera continetur, quod laicos quosdam qui ex praecepto noſtro ſub forma praetaxata Abbatem et Monachos, ſuos, qui Eccleſiam de Faverſham contra nos et Regni conſuetudinem violenter detinentes authoritate noſtra amoverant et eorum complices excommunicatos ubique denunciaretis, dictos Abbatem et Monachos ad eum ſtatum reducentes et in eo conſervantes, quo fuerunt antequam ab ipſa Eccleſia fuerant amoti. Et quia eos in hujuſmodi impetratione contra nos et Coronae noſtra dignitatem, (quod ſub disſimulatione nullatenus poterimus praeterire) maniſeſtius conſtat veniſse, nec credimus Dominum Papam ſi ſibi de jure et veterata Regni noſtri conſuetudine plenius innoteſceret diſcretioni veſtrae ſcripſiſse ſub hac forma, vobis qui Regni et Coronae noſtrae jura et dignitates nobiſcum manu tenere debetis et tueri, in fide qua nobis tenemini mandamus, quatenus in hujus mandati cognitione, ſicuti ea quae de nobis tenetis diligitis, deſiſtatis omnino. Dat. Ro…homagi 30. die Maii.

Taliter igitur inhibitionibus Regiis Monachi Sancti Augustini terrebantur, nec mirum, ſet à propoſito minime flectebantur. Confidentes enim de cauſae juſticia, apud Iudices ſuos acrius inſtabant, ut ipſi in mandato Apoſtolico ſecundum formam eis traditam abſque perſonarum acceptione procederent. Iudices igitur non volentes nec valentes Monachis in ſua deeſse juſtitia, ne forte inobedientes Apoſtolicis arguerentur mandatis, literas excuſatorias Domino Regi ſcripſerunt ſub hac forma.

Domino ſuo dilectiſſimo Johanni Dei gratia illuſtri Regi Angliae, &c. E. divinaExcuſationes judicium ad Regem. permiſſione Elyenſis Eccleſiae Miniſter humilis, & S. eadem gratia Abbas, & H. Prior Sancti Edmundi ſalutem, & debitum ac fidele obſequium. Literas Serenitatis veſtrae nuper recepimus, quarum ſerie inter caetera continebatur, à temporibus a nte ceſſorum veſtrorum hanc invaluiſſe conſuetudinem in Regno veſtro, ut ſi pendente p. 9lite de praeſentando ad Eccleſiam vacantem aliqui in eam ſeſe intrudere praeſumpſerint, ipſi authoritate Regia debeant amoveri: ſuper quo ſatis admirantes, cum hoc nec conſuetudinis eſſe nec aliquando factum fuiſſe audierimus, haec Regiae manſuetudinis auribus ſuggeſta ſicut deberemus non poſſumus non dolere. Eſt autem moris in Regno veſtro ut intruſi in Eccleſiis poſtquam ſolempniter ab Epiſcopo loci fuerint excommunicati & publice denunciati, ſi obſtinati in contumacia exire noluerint, ad poſtulationem Epiſcopi loci, poteſtas ſecularis authoritate Eccleſiae debeat excludere taliter reſiſtentes. Ad jectum eſt etiam in eiſdem literis veſtris, quod Abbatem & Monachos Sancti Auguſtini juxta praefatam conſuetudinem de Eccleſia de Faverſham, per Ballivos veſtros feceritis amoveri. Quae confeſſio ſicut nobis viſum eſt circumſpectius et Regiae honeſtati congruentius tacita fuiſſet, quam ſcripto vel verbo publicata, quia ſicut dicitur non ſine violenta manuum injectione et enormi factum illud perpetratum fuit. In fine vero literarum, in fide qua vobis tenemur diſtrictius nobis inhibere curaſtis, ne eos qui praenominatos Abbatem et Monachos de Eccleſia praedicta de Faverſham per violentiam ejicere praeſumpſerant, juxta tenorem mandati Apoſtolici (quod ſuper hoc valide diſtrictum accepimus) excommunicatos denunciaremus. Sane certiſſimum teneat dominatio veſtra, nos prompta voluntate et firmo propoſito jura et dignitates Regias paratos eſſe in omnibus conſervare, et mandatis veſtris tanquam Carisſimi Domini obtemperare, * quatenus ordo noſter et obedientia qua in omni Nota.plenitudine tenemur Domino Papae permiſerit; ſcitum eſt autem et veſtra diſcretio non ignorat, * quod nulli quicquam debere poſſumus Nota. The Pope muſt be obeyed before the King.niſi ſalva obedientia qua Eccleſiae Romanae tenemur aſtricti. Et ideo non indignanter ferat Regia celſitudo, ſi in tam diſtricto mandato ejus cui nullo jure reſiſtere poſſumus, procedamus; praeſertim cum illud ſicut nobis viſum eſt Regiae dignitati non obviet, ſed congruat honeſtati. Valete.

Rex autem ut vidit, quod propter Inhibitiones ſuas nec Monachi a proſecutione ſuae cauſae, nec Iudices praedicti delegati ab Apoſtolici mandati executione ceſſarent, aemulorum beati Auguſtini inſtigatione totus in furiam verſus, manum ſuam extendens ad malum, juſſitut, omnes poſſeſſiones ipſius Abbathiae quae de ipſo Rege tenentur in capite, confiſcarentur. Miniſtri autem Regis quibus hoc opus demandatum fuerat, ſicut Leones rugientes ut raperent, non ſolum poſſesſiones temporales in manus Regis ſeiſierunt, verum etiam omnia bona mobilia et immobilia tam in Eccleſiis quam extra, ubicunque eſſent inventa occuparunt, aſportarunt et diſtraxerunt, et quod inauditum eſt, bona quorundam hominum confiſcarunt, eo quod ipſi amici Sancti Auguſtini bona ipſius rapere noluerunt. Verè dolor iſte Monachorum Sancti Auguſtini & anguſtia ſuper omnem dolorem, & omne cor eorum maerens. Contigit autem ut in hac tempeſtate Dominus Johannes Legatus Scotiae Preſbyter Cardinalis tituli Sancti Stephani in monte Caelio, cum à legatione ſua rediret per Cantuariam tranſitum faciens, ad Eccleſiam beati Auguſtini orandi gratia divertit, & inveniens totam Curiam Sancti Auguſtini Miniſtris Regis occupatam, ſuper afflictione Monachorum condoluit. Convocanſque Conventum conſolabatur eos, exhortans et conteſtans, ne in tanta tribulatione deficerent, ſed de Dei adjuratorio propter ſuae cauſae juſtitiam firmiter ſperarent. Cui Conventus reſpondit, ſe poſt Dei miſericordiam, de ſola Domini Papae paternitate, et Romanae Cutiae protectione conſolationem et remedium expectare.

p. 10Iſtis ſic actis, praedictus Legatus ad tumbam Sancti Auguſtini, in honore ipſius Sancti Miſſam ſolempniter celebravit, tota Civitate in ipſa Miſſa turmatim concurrente. In qua Miſſa idem Legatus Miniſtros Regios qui ipſam Abbatiam ſic occupaverant, **A bold act having no Legatine power in Enlgand.omni timore poſtpoſito, ſolempniter excommunicavit, et excommunicatos denunciavit. Interim ſcripſit idem Legatus pro Monachis S. Auguſtini Domino Papae, exponens ei per ordinem anguſtiam, et Archiepiſc. Cant. et Achid. ſui caeterorum que aemulorum callidam machinationem. Vnde in fine Literarum ſuarum ſic ſcriptum eſt, attendat itaque ſancta paternitas veſtra, quod niſi maturius, et plenius eidem Eccleſiae provideritis, et tantae inpugnantium malignitati in manu potenti occurrere velitis, funditus evertetur, et jam ruit irrecuperabiliter ſi igitur hoc per manifeſtum …efectum Romanae Eccleſiae in fundamento fidei et Religionis in Anglicana Eccleſia invaluerit, adnichilabitur authoritas Apoſtolica, non ſolum in Anglicano Regno ſet quocumque hujuſmodi peſtifer fumus ſe diffuderit. Abbas igitur et Conventus tam de Conſilio ipſius Legati quam aliorum amicorum, iterato mittunt Priorem ſuum ad Curiam Romanam cum literis praedicti Legati, ſatis queruloſis gemitibus Domini Papae implorantes auxilium, ut ipſe ſuae Capellae et ſpeciali filiae in tantis tribulationibus celerius ſuccurrat, et ne irremediabiliter ruat, jamque ruenti manum ſuam extendat. Dominus verò Papa tam ex literis Legati quam ex relatione ipſius Prioris negotio plenius intellecto, Regis ſaevitiam cupiens delinire, literas deprecatorias pro domo Sancti Augustini ſcripſit Regiin haec verba.

Innocentius Epiſcopus, &c. Non decet Regiae ſerenitatis benignitatem ad ſuggeſtionem cujuſquam in laeſionem alterius declinare, nec ob gratiam alicujus aliorum laedere rationem. Sane ſignificarunt nobis dilecti filii Abbas & Conventus Sancti Augustini Ca…t. quod cum poſſeſſionem Eccleſiarum de Faverſham, & de Middleton, quae ipſis ſuerant in uſus proprios per ſedem Apoſtolicam conſirmatae, fuiſſent ingreſſi, quidam qui eos indebita inſequuntur, uſque adeo benevolentiam Regiam commoverunt contra eos, ut bona eorum mandaret, et facerer confiſcari. Cum igitur Regiam ſerenitatem non deceat non ſolum in Monachos et Clericos etiam ſeu quoſlibet regulares jurisdictionem indebitam exercere, cum ſervus Domino ſuo ſtet aut cadat, rogamus munificentiam tuam et exhortamur in Domino; quatenus ob reverentiam beati Auguſtini qui Monaſterium ſuum ſepulturae Regum Angliae dicitur deputaſſe, ablata eis reſtitui facias univerſa, nec impedias nec impediri permittas quo minus ſuam juſtitiam proſequantur, Laicis etiam ſi quibus bona ſua forſan ablata ſunt & confiſcata fuerint quia in Abbatem & Monachos manus noluerunt mittere violentas, reſtitui faciat Regia celſitudo.

Et ut praedictum mandatum Apoſtolicum melior…m ſortiretur effectum, Dominus Papa ſcripſit, E. Elyenſi & M. Wygornienſi Epiſcopis & Abbati Sancti Edwardi, ut ipſi Regem adirent et efficaciter inducerent ad omnia et ſingula prout dominus Papa ei ſcripſerat exſequenda. Quod & ipſi tàm literis ſuis quam vivae vocis oraculo ſatis efficaciter expleverunt. Et quia ſuggeſtum fuerat Domino Papae per Abbatem & Conventum, quod Dominus Rex ad inſtigationem, et per procurationem Domini Cantuarienſis Archiepiſcopi et Simonis Wellenſis Archidiaconi, et praedicti Domini Cantuarienſis Vicecancellarii praecipue haec mala ſupradicta eis intulerat, Dominus Papa ſcripſit Dominis Elyenſi et Wygornienſi Epiſcopis ſupradictis, ut ipſi ſuper hoc tam per teſtes idoneos quam per famam viciniae diligentius inquirerent, ſublato quolibet appellationis obſtaculo, et quicquid invenirent Domino Papae ſub ſigillis ſuis referrent. Quod Mandatum tam Archiepiſcopum quam praedictum S. Vicecancellarium p. 11valde terruit, unde ab illo die a perſecutione Monaſterii Sancti Augustini maturius ſe temperaverunt, et pacem inter Regem et Monaſterium praedictum prout poterant reformari procurarunt, ſicque Regis furore aliquantulum delinito, Regii miniſtri qui ipſam Abbatiam Sancti Auguſtini occupaverunt per ipſum Regem amoventur; ſet poſſeſſiones minime reſtituuntur; l…nde de conſilio amicorum mittuntur duo Nuncii, ſcilicet Brandanus Monachus et Magiſter Gervaſius Clericus ex parte Abbatis et Conventus ad Dominum Regem, ut ſi forte prece vel praecio poſſeſſiones Monaſterii de manu Regis velut clavam de manu Herculis extorqueant. Accedunt igitur humiles ad indignantem, ſupplices ad furentem, et ſermonibus Rethoricis, prout ambo erant eloquentiſſimi, Regiam depraecantur Majeſtatem, ſuppliciter expoſcunt miſericordiam, ut ablata reſtituat, et more anteceſsorum ſuorum libertates et jura Eccleſiaſtica, et maxime Eccleſias de Faverſham de ſua gratia eis confirmare dignaretur. Et ut facilius petita inpetrarent, Domino Regi ducentas marcas et unum palefridum Regiae ſellae ſatis elegantem ex parte Abbatis et Conventus offerunt. Rex tamen licet more principum pecuniae ſatis avidus, neque pecuniam, neque palefridum pro tunc acceptare velle reſpondit, qu…uſque ſuper hiis Dominum Cantuarienſem conſuluerit, eo quod ad ejus inſtantiam bona Monaſterii Sancti Auguſtini confiſcari mandaverit. Dim…ſſi igitur Nuncii noſtri ſub ſpe bona ad propria redeunt, tempore opportuno ad ipſum Regem reverſuri; igitur ſuper hiis Dominus Rex conſuluit Archiepiſcopum per literas ſuas, quarum tenoriſte eſt.

Johannes Dei gratia, &c. H. Archiepiſcopo ſalutem. Acceſſerunt ad nos Nuncii Abbatis & Conventus S. Auguſtini inſtanter petentes & humiliter poſtulantes, quod Chartas anteceſſorum noſtrorum confirmaremus. Et quia in multis nos offenderunt, propter gratiam noſtram et poſsesſionum ſuarum quae in manu noſtra ſunt reſtitutionem obtinendam, nobis ducentas marcas et unum palefridum obtulerunt. Nos vero licet ſuper eorum petitionem & oblationem plurimum movebamur, noluimus tamen in hiis eos plenè exaudire quouſque ſuper hiis veſtrum haberemus conſilium, unde vobis mandamus quod ſuper hiis nobis conſilium veſtrum ſignificetis. Reſponſio Archiepiſcopi in haec verba.

Reverendo Domino ſuo I. Dei gratia, Illuſtri Regi Angliae, Hubertus eadem gratia Cantuarienſis Archepiſcopus ſalutem, & debitam in Domino Reverentiam. Placuit Excellentiae veſtrae à nobis conſilium petere ſuper confirmandis Cartis anteceſſorum veſtrorum quas Monachi Sancti Auguſtini Ca…t. habent ſuper Eccleſia de Faverſham, & ſuper reſtituendis eis poſſeſſionibus ſuis quae ſunt in manu veſtra. Licet autem ipſi Monachi & vos & nos Domine multum offenderint, & ita tàm à vobis quàm à nobis magis promeruerint malum quam bonum, nolumus tamen eis malum pro malo reddere, nec fidem, quàm vobis debemus malè vobis conſulendo pro eis laedere. Immo ita vobis volumus conſulere ſicut fidem noſtram erga vos & conſcientiam erga Deum cupimus ſalvare. De Car…is igitur anteceſſorum veſtrorum confirmandis vobis reſpondemus; quod cum conſtet quod idem Monachi habeant cartam bonae memoriae Regis Willielmi, qui praedictam Eccleſiam de Faverſham eis concedit quantum ad Patronum pertinet, nec non confirmationem Regis Henrici filii ſui, & confirmationem Regis Henrici Patris veſtri, confirmationem quoque Richardi Regis fratris veſtri ſuper eadem Eccleſia, videtur nobis, quod vos quoque juſtè poſſitis & debeatis hoc ipſum quod praedeceſſores veſtri memoratis Monachis de eadem Eccleſia conceſſerunt & confirmaverunt, quantum ad Patronum pertinet eis confirmare. De reſtituendis vero eorum Maneriis quae ſunt in manu veſtra, vobis dicimus, quod cum nullo modo fuerit laudabilis vel laudanda talis eorum maneriorum deſtitutio, bona & laudabilis erit celeris eorum reſtitutio; Set de recipienda oblata vobis pro eorundem reſtitutione, et pro gratia veſtra pecunia, nil vobis conſulere, volumus cum p. 12potius abſque pecunia ſit facienda reſtitutio ut nobis videtur quam pro illa, quia taliter ablata potius cum ſatisfactione, quam pro precio reſtituenda. Vos autem inde faciatis quod vobis bonum videbitur; ſcimus quidem quod vos ex deſtitutione illa parum commodi habueritis tum praedicti Monachi habuerunt plurimum dampni, et aliqui fortaſſe Miniſtri veſtri non modicnm lucri, de vobis enim in hac parte dici poteſt, quod vos dumos excuſſeritis, et alii aves collegerunt. Valete.

Rexigitur hoc Archiepiſcopi accepto conſilio, nuncios Sancti Auguſtini praedictos revocat, pecuniam per eos ſibi prius oblatam reſpuit, ſet palefridum victus nunciorum precibus acceptat, omnibus poſſeſſionibus ſuis Monaſterio reſtitutis, & in recompenſationem dampnorum qualemcumque quae huic Monaſterio intnlerat, Cartas praedeceſſorum ſuorum ſuper Eccleſiis de Faverſham, & de Middleton, & ſuper juribus & libertatibus Monaſterii, ut pauliſper poterit elucere, gratanter confirmat, ſicque factus eſt iſtius Monaſterii patronus & protector, qui prius fuerat immaniſſimus perſecutōr, by the Archbiſhops perſwaſion and Treachery, to gain the preſentation thereunto. For,

Anno Domini 1022. conflictu cum Johanne Rege ſuper Eccleſia de Faverſham ▪Chronicon. W. Thorn. c 18 confflictus p…o Eccleſia de Faverſham cum Archiepiſcopo & Archidiacono.ſic expedito, ad conflictum qui cum Archiepiſcopo Cantuarienſi & Archdiacono ejuſdem habebatur ſuper eadem Eccleſia revertamur. Igitur Monachis Sancti Auguſtini ut ſuperius dictum eſt, à domibus perſonatus praedictae Eccleſiae poſt interpoſitam appellationem ejectis violenter, & à poſſeſſione ſua pacifica ſpoliatis, Archidiaconus Cantuarienſis ad cujus inſtantiam ejecti fuerant, poſſeſſionem praedictarum domorum ingreſſus violenter tenuit, unde Monachi Sancti Auguſtini appellationes ſuas coram Domino Papa Innocentio cum effectu ſunt proſecuti. Partibus itaque Monachorum et Archidiaconi coram Domino Papa conſtitutis; Monachi propoſuerunt ſe a poſſeſſione ſua pacifica in Eccleſiae domibus de Faverſham poſt appellationem legitime interpoſitam violenter et contra juris ordinem per Archidiaconum ſpoliatos, quare petebant ſe reſtitui. Procurator Archidiaconi ex adverſo reſpondit, cuſtodias Eccleſiarum vacantium in Archidiaconatu Cantuarienſi tam de Conſuetudine quàm de jure Communi ad ipſum Archidiaconum pertinere. Hiis & multis aliis in praeſentia Domini Papae judicialiter propoſitis, ſicut ex illa decretali apparet, extra de appellationibus bonae memoriae O. de Camera quae ſuper iſtum caſum eſt fundata, Papa mandavit Londinenſi & Roffenſi Epiſcopis, & Priori Sancti Albani, ut ipſi Abbatem Sancti Auguſtixi Cant. & Monachos in eundem ſtatum reſtituerent, in quo fuerunt tempore appellationis emiſſae. Cujus mandati authoritate, praedicti Executores vocatis ad praeſentiam partibus; poſſeſſionem praedictae Eccleſiae de Faverſham, Abbati Sancti Auguſtini adjudicaverunt cum omnibus fructibus medio tempore perceptis. Unde Archidiaconus Cantuarienſis, Henricus nomine de Stanford coram praedictis executoribus ceſſit a poſſeſſione Eccleſiae antedictae, ratione ſententiae contra ipſum prolatae. Remiſit etiam Abbati Sancti Auguſtini omnes actiones quas habebat erga ipſum ratione cuſtodiae Eccleſiae de Middleton, & reſignavit, literis ſuper hiis impetratis in manus executorum praedictorum. Et Abbas Sancti Auguſtini remiſit praedicto Archidiacono Cantuarienſi omnes fructus & obventiones quos medio tempore perceperat de Eccleſia de Faverſham, exceptis fructibus tunc in grangiis exiſtentibus, ſicut quaedam litera tam executorum praedictorum quam Archidiaconi ſigillis munita plenius teſtatur.

Cauſam iſtam Eccleſiae de Faverſham quantum ad violentiam per Archiepiſcopum & Laicos Abbati & Monachis Sancti Auguſtini illatatam ab initio commiſerat Londinenſi & Elrenſi Epiſcopis & Abbati & Priori Sancti Edmundi, ſet ipſis mandatum Apoſtolicum minus frigide exequentibus propter partis adverſae frivolas exceptiones et dilationes fruſtrarias, unde Dominus Papa iterato mandat eiſdem Iudicibus ſub hiis verbis.

Innocentiu▪ Epiſcopus, &c. Venerabilibus fratribus, &c. Grave gerimus & moleſtum, & de diſcretione veſtra compellimur non mirari ſolummodo ſet moveri, quod cum jam ſit annus elapſus ex quo ſuper negotio Eccleſiae de Faverſham mandatum p. 13recepiſtis Apoſtolicum exequendum, in tantum appellationibus fruſtrariis & frivolis exceptionibus detuliſtis, ut nondum ſub examine veſtro potuerit habere proceſſum. Unde dilecti filii Abbas & fratres Sancti Auguſtini Cant. praeter grandes injurias & jacturas, graves nihilominus labores & ſumptus ſunt ſubire coacti. Volentes igitur eisdem fratribus, qui poſt Deum alium praeter nos defenſorem non habent, in tantae neceſſitatis Articulo ſubvenire, devotioni veſtrae per Apoſtolica ſcripta mandamus et diſtricte praecipimus, quatinus omni gratia & timore poſtpoſitis, ſublato cujuſlibet contradictionis & appellationis obſtaculo, cogatis partem adverſam per diſtrictionem Eccleſiaſticam, litem protinus conteſtari, & teſtes quos utral…bet pars tam ſuper principali quam quohbet incidenti duxerit producendos, infra duos menſes poſt litis conteſtationem recipere ac examinare curetis, ita quod ſi nequiveritis perſonaliter intereſſe, per viros diſcretos id nihilominus exequamini, à quibus non liceat aliquatenus appellare, cum hoc mandatum celerem velimus ſortiri effectum, ne praefatum Monaſterium cogatur diutius laborare. Atteſtationibus vero receptis, praefigatis partibus terminum competentem, quo cum ipſis, recepturi ſententiam noſtro ſe conſpectui repraeſentent. Ad quem ſi qua partium venire noluerit, nos nihcilominus procedemus; ſi vero pars adverſa litem noluerit infra triduum conteſtari, vos procuratorem Monaſterii omni appellatione et contrarierate remota, in poſſeſſionem rei de qua agitur inducatis, et defendatis inductum. Inſuper ſi voluerit infra annum non vobis ſet nobis legitimam offerat cautionem. Teſtes vero qui nominati fuerint, &c.

Hujus igitur mandati novitate excitati ſupraſcripti Iudices delegati, vocatis ad ſuam praeſentiam partibus, in ipſa cauſa proceſſerunt in forma qua ſequitur. Quem quidem proceſſum quia ipſum inter quaedam acta & atteſtationes praedictam cauſam contingentia ſcriptum reperi, annotare dignum duxi, nihil augendo, vel diminuendo in haec verba.

Cum coram Dominis Londinenſi & Elienſi, & Abbati Sancti Edmundi, judicibus à ſede Apoſtolica delegatis, lis inter Archiepiſcopum & Abbatem Sancti Augustini & Monachos initium capere debuiſſet, contigit Archiepiſcopum & Dominos Elyenſem & Londinenſem ex cauſis neceſſariis tranſfretare, ſicque propter eorum abſentiam cauſa uſque ad eorum reditum caepit dilationem. Quibus reverſis, Archiepiſcopus citatus edicto peremptorio ſtatim ſe per procuratorem defendit, nec ſubter-fugium aliquod quaerens, nec etiam exceptionem aliquam proponens, dicebat ſe paratum litem conteſtari, & intentionibus Abbatis & Conventus reſpondere, ſi viciſiſim Abbas & Conventus Archiepiſcopo eos reconvenire volenti reſponderent. Cumque & Judicibus & partibus placeret reconventionem eſſe admittendam, procurator Abbatiae & Monachorum Sancti Augustini, intentionem ſuam propoſuit in hunc modum.

Archiepiſcopus poſt appellationem Abbatis Sancti Auguſtini pro ſe & pro Monachis ſuis, pro Eccleſiis etiam Abbatiae ſuae cum Parochianis earum, & precipuè pro Eccleſia de Faverſham cum Parochianis ſuis ad Dominum Papam legitimè interpoſitam, poſt eandem etiam appellationem ſollempniter innovatam, & contra libertatem Monaſterii Sancti Augustini, per Magiſtrum Everardum quondam Officialem Archidiaconi & per Decanos quoſdam & Capellanos, quoſdam Monachos Sancti Auguſtini excommunicavit.

Item, Eccleſias quae pertinent ad donationem Abbatis Sancti Auguſtini, poſt eandem appellationem, et poſt appellationem Rectorum earum, et contra tenorem libertatis Monaſterii Sancti Auguſtini, generali ſuppoſuit interdicto. Parochianos etiam earum a divini Officii et Sacramentorum perceptione ſuſpendit, mortuorum etiam ſepulturam interdixit. Item cum Archiepiſcopus tranſitum faceret per Faverſham Parochianis ſibi occurrentibus, benedictionem ſuam denegavit, denuncians eos excommunicatos, eo quod Monachis Sancti Auguſtini communicaverant, hoc etiam poſt dictam appellationem Abbatis factum eſt.

p. 14Item, quod Archiepiſcopus impedit jus Abbatis & Conventus in Eccleſiis ſuiis vacantibus, differendo inſtitutiones Clericorum, utpote Magiſtri I. qui praeſentatus eſt ad Eccleſiam de Stone, & R. Clerici praeſentati ad Eccleſiam de Langedon.

Propoſitum eſt etiam à procuratoribus ſupradictis, quod cum ipſe Archiepiſcopus poſt appellationem ad Dominum Papam pro eis interpoſitam coram eodem ſuper Eccleſia de Stone vacante, ne quid in praejudicium eorum fieret & I. Clerici quem ad eandem Eccleſiam praeſentaverunt, poſt appellationem etiam procuratoris ipſius Clerici pro eo ſic interpoſitam, eandem Eccleſiam ſuppoſuit interdicto, quod interdictum fere per annum duravit et dimidium.

Procurator vero Archiepiſcopi reconveniendo Abbatem & Conventum ſuper pluribus Articulis & approbata reconventione, reſpondit hoc modo.

Archiepiſcopus neſcit an Abbas appellaverit, ſi tamen appellaverit, ejus appellationi in eo caſu non fuit differendum, quia manifeſta fuit ejus intruſio in Eccleſiam de Faverſham. Probet igitur Abbas ſe appellaſſe, et ſi forte hoc probaverit, nos probabimus illi appellationi non fuiſſe differendum.

Item Procurator Archiepiſcopi confeſſus eſt excommunicaſſe in genere omnes illos qui ſe intruſerant in Eccleſiam de Faverſham, et eum Eccleſiam de Faverſham et Stone ſuſpendiſſe, et quaſdam alias Eccleſias Monaſterii Sancti Augustini, ſet neſcit quas, vel quot: et dixit has ſententias excommunicationis et interdicti juſte tuliſſe ob delictum manifeſtum, Monachorum ſcilicet intruſionem. Cum enim monuiſſet eos, ut aſſeruit, ut ab intruſione ſua deſiſterent, et illi ſemper pertinaciter in ea perſeverarent, credebat eos ſic ſaltem a ſua intruſione revocare.

Adjecit etiam idem procurator, ſententis illas latas fuiſſe non in praejudicium alicujus appellationis legitimè factae, nec contra libertatem aliquam Monaſterii Sancti Auguſtini competentem.

Adjecit etiam, quod Archiepiſcopus ingrediens Faverſham, una benedictione benedixit omnibus habitantibus in ea, ſet poſtea cum villa ſit magna & populus multus, non potuit ſingulis ſibi occurrentibus ſingillatim benedicere, nulli tamen benedictionem denegavit qui prius univerſitati benedixerat, nullum etiam ſibi occurentium nominatim denunciavit excommunicatum. Adjecit etiam, Archiepiſcopum juſtè differe inſtitutiones duorum Clericorum ſibi praeſentatorum, jure enim ſuo utitur, & juris executio non habet injuriam; Monachi enim in illas duas Eccleſias ſe intruſerunt, de Langdon ſcilicet & Stone, & adhuc eas detinent; undè ad praeſentationem intruſorum nullum debuit Archiepiſcopus admittere in illis, ipſis in intruſione perſeverantibus. Recedant ergo Monachi ab intruſione, & Archiepiſcopus libenter admitter Clericos ab eis praeſentatos.

Idem reconvenit Abbatem & Monachos Sancti Auguſtini dicens, quod ipſi mortuoConſlictus pro Eccleſia de Middleton per Archiepiſcopum. Francone perſona Eccleſiae de Middleton, in Eccleſiam de Middleton vacantem quadriennio tranſacto ſe intruſerunt, & fructus & obventiones ejus ad valentiam 80. marcarum, minus rationabiliter in uſus proprios converterunt, & quod ſaepius per Archiepiſcopum moniti, tamen nequè ei Clericum idoneum ad ipſius regimen praeſentarunt, neque ipſum vel ejus Officialem cuſtodiam ipſius tanquam vacantis habere permiſerunt. Petit ergo Archiepiſcopus, ut authoritate Dominorum Judicum Monachis ab eadem Eccleſia amotis, ei Cuſtodia dictae Eccleſiae tanquam vacantis tradatur. Secundo, ut Monachi ſolvant ei & Officialibus ſuis omnes fructus & obventiones quas perceperunt à tempore quo ſe intruſerunt. Tertio, ut ſatisfaciant ſibi ſuper injuria ab eis ſibi illata ſuper dicta Eccleſia dicto modo. Quarto, ut ipſe ſinatur Clerico cui voluerit, dummodo idoneo, Eccleſiam illam authoritate Lateranenſis Concilii dare, irrequiſito Monachorum conſenſu, ſalvo eis poſtmodum jure patronatus ſi ſalvum eſſe debeat.

Item mortuo O. de Camera perſona Eccleſiae de Faverſham, dicti Monachi ſe in illam Eccleſiam intruſerunt▪ ſpreta authoritate Archdiaconi, omnes obventiones illius ſibi indebitè appropriantes. Et licet ſaepius moniti, nondum tamen quenquam ad illius p. 15regimen Archiepiſcopo praeſentaverunt, & ibidem miſſas celebrare indebitè, & alia ſacerdotalia miniſtrare praeſumpſerunt. Petit igitur Archiepiſcopus ſibi ſuper hiis injuriis ſatisfieri, obventiones a tempore intruſionis praedictae perceptas ſibi vel Officiali ſuo reſtitui, et ut liceat ei Eccleſiam illam Clerico idoneo authoritate Lateranenſis Concilii dare.

Adjecit etiam, quod Monachi Sancti Auguſtini in Eccleſiam de Stone elapſo anno ſe intruſerunt, & obventiones ad valentiam 20 marcarum indebitè uſurparunt, jus Arciepiſcop▪ & Archidiaconi ſui in ea enervantes. Petit igitur, ut Monachis ab ea amotis ſibi ſuper hac injuria ſatisfiat, et obventiones a tempore vacationis perceptae ei etiam de hac Eccleſia authoritate Lateranenſis Concilii diſponere cum praeſcriptio ſex menſium authoritate Lateranenſis Concilii currens contra patronum omnino non praeſentantem aeque curratur ſicut contra patronum vicioſum praeſentantem. Adjecit etiam ſimilem querimoniam ſuper Eccleſia de Langedon, in qua Monachi ſimiliter ſe nuper intruſerunt, petens ſimiliter illius cuſtodiam ſili cedi, & ſuper injuria fibi ſatiſfieri.

Adjecit etiam Procurator Archiepiſcopi, Archiepiſcopum & Archidiaconum ſuum debere habere cuſtodiam omnium Eccleſiarum vacantium, in quibus Monachi Sancti Augustini habet jus Pratronatus.

Adjecit quoque Archiepiſcopum & Archidiaconum ſuum eſſe in poſſeſſione hujus juris; unde petit ut hoc jure liberè & ſine impedimento uti poſſit.

Procurator Abbatis & Monachorum Sancti Auguſtini reſpondit, quod cum Archiepiſcopus proponeret Abbatem & Monachos intruſos in Eccleſiam de Middleton, eo quod u… aſſerebat Eccleſia illa vacans erat & cuſtodia ejusdum vacaret ad ipſum, vel Archid aconum ſuum pertineret, certificari voluerint Abbas & Monachi utrum Archiepiſcopus contenderet ſe an Archidiaconum jus cuſtodiae habere in Eccleſia praedicta. Et incontinenti reſponſum eſt â procuratore Archiepiſcopi, Cuſtodiam illius Eccleſiae principaliter ad Archiepiſcopum; ſecundari… & authoritate Archiepiſcopi ad Archidiaconum ſuum pertinere. Conſequenter reſpondit procurator Abbatis. Quod etſi vacaret Eccleſia de Middleton, nihilominus Cuſtodia illius & Claves & proventus non ad Archiepiſcopum, immo ad Abbatem & Monachos tempore vacationis pertineret. Adiecit quoque, illam non eſſe vacantem, immo Abbatem & Monachos Sancti Auguſtini ejuſdem perſonatum habere, ſeu Canonicum titulum percipiendi omnes proventus illius, & ſic eos jure ſine conſilio fraudis ſeu intruſionis Eccleſiam ſibi retinere. Et ideo Archiepiſcopus fruſtra ad vacantem ſuper proventibus & ipſius quaſi vacantis fruſtra eos moleſtabat, fruſtra quaſi injuria ei illata fuiſſet ſibi petebat ſatisfieri, cum Abbas & Monachi jure ſuo uſi fuerint, & juris executio non habet injuriam. Super Eccleſia de Faverſham omnino idem, eam totam in uſus ſuos ſibi retinuerint, quandoque etiam Clericis ſecularibus nunc ſub majori, nunc ſub minori penſione, nunquam tamen ad firmam conceſſerunt. Tandem defuncto Oſberno de Camera cui Eccleſiam illam ad inſtantiam Henrici Regis ſub penſione ſex marcarum conceſſerant jure ſuo & licitè & citra injuriam Archiepiſcopi, & ſic citra vitium intruſionis ingreſſi ſunt poſſeſſionem illius Eccleſiae. Requiſitus procurator Abbatis à procuratore Archiepiſcopi, Qui inſtituente habuerunt Monachi jus patronatus in Eccleſiis de Faverſham & de Middleton? habita deliberatione reſpondit in hunc modum.

Abbas & Conventus credunt quod tempore conceſſionis & confirmationis Regis W. primi ſuper Eccleſiis de Faverſham & de Middleton eis factae Archiepiſcopus Cantuaerienſis qui tunc fuit inſtituit Abbatem & Conventum & in eaſdem Eccleſias, ſet ad idem probandum nec teſtes habent nec inſtrumenta ſuper hoc ſpecialiter confecta. Verum pro certo ſciunt quod Archiepiſcopus Theobaldus conceſſit eis Eccleſias illas, & bonae memoriae Celeſtinus eaſdem eis confirmavit. Praeterea adjecit procurator Abbatis quod Archiepiſcopus falſo ſuggeſſit Domino Papae, Monachos manu armata detinuiſſe Eccleſiam de Faverſham. Ad jecit etiam quod Nuncii Abbatis & Monachorum cum literis eorum acceſſerunt ad Archiepiſcopum ad Slyndon, conquerentes, quod poſt eorum appellationem factam & ſolempniter innovatam Magiſter Everardus p. 16tunc Officialis Archidiaconi Cantuarienſis in prae judicium & contra libertatem Monaſterii Sancti Auguſtini Monachos, in Eccleſia de Faverſham tunc exiſtentes, authoritate Archiepiſcopi Excommunicavit, & Eccleſias Abbatiae generali ſuppoſuit interdicto. Cumque inſtantius peterent, ut Archiepiſcopus illas ſententias irritaret, Archiepiſcopus Warrantizare eas voluit, nec eas irritare, dicens dictis appellationibus non fuiſſe deferendum. Cum igitur appellatio Abbatis ad notitiam Archiepiſcopi pervenit, & ipſe nihilominus illas ſententias poſt appellationem factas ratas habuit cum ratihabitio retro trahatur, excuſationem ignorantiae ſi quam ab initio, ex poſt facto amiſit, adjiciens haec omnia à Magiſtro Everardo & per eum & Authoritate ejus facta fuiſſe.

Super Eccleſiis de Stone & Langedon reſpondit procurator Abbatis & Conventus; Quod cum cuſtodia earum & aliarum ſui patronatus ad Abbatem & Monachos pertinet, et cum & ipſi ad illarum Eccleſiarum regimen perſonas idoneos Archiepiſcopo praeſentaſſent, Archiepiſcopus eos ſuper cuſtodia earum ſeu proventibus injuſtè moleſtabat. Item procurator Abbatis & Conventus confeſſus eſt in jure Monachos Sancti Auguſtini detinuiſſe Eccleſias de Stone & Langedon, ex quo vacaverunt, & adhuc detinere & nolle cuſtodiam earum Archiepiſcopo vel Archidiacono dimittere, nec debere cum ad eos ſpectaret cuſtodia omnium Eccleſiarum vacantium ſui patronatus, & non ad Archiepiſcopum vel Archidiaconum, & eos in poſſeſſione hujus cuſtodiae eſſe, & non Archiepiſcopum vel Archidiaconum.

Hiis itaque hinc inde propoſitis utriuſque partis teſtes ſunt admiſſi, multi quidem. Quorum multitudo à judicibus ad minorem numerum redacta fuiſſet niſi quia partes inſtabant, ut omnes admitterentur propter Articulorum probandorum multitudinem.

Publicatis demum atteſtationibus, paratus fuit Archidiaconus a judicibus ſententiam accipere, & hoc inſtanter petiit, ut ſcilicet ipſi inſpectis atteſtationibus ſententiarent. Sed pars adverſa ſententiam Domino Papae maluit reſervare. Deinde cum renunciatum eſſet productioni ſuper Teſtibus repellendis, die ad idem praefixo facta eſt inſtrumentorum Sancti Auguſtini exhibitio. Poſtmodum vero die ſcilicet Martis proxima poſt Caput jejunii, dicti Iudices partibus peremptorium praefixerunt diem ſcilicet diem Natalis beatae Mariae, quo coram Domino Papa compareant ſententiam recepturi. Set amicis mediantibus, et de pace tractantibus, Rex ipſe ſcripſit Archiepiſcopo ſupplicando, ne ipſe Abbatem ſuper Eccleſiis de Faverſham et de Middleton moleſtaret ſeu impeditet quo minus de praedictis Eccleſiis poſſit diſponere et in uſus proprios convertere. Igitur Archiepiſcopus H. tandem volens ea quae pacis ſunt et non belli, ob Regis reverentiam, praedictas Eccleſias praedeceſsoris ſui Theobaldi veſtigiis inhaerendo ratificavit, perpetuo poſsidendas.

I pretermit many hot conteſts ſoon after Annis 1214. 1215. &c. between the Archbiſhop of Canterbury, Monks and Abbots of Saint Auguſtines; about the Abbots making his profeſſion of ſubjection to the Archbiſhop upon his Conſecration, for refuſal whereof the Archbiſhop excommunicated the Abbot, and Monks, and interdicted all Churches belonging to the Monaſtery, ſo that neither God nor the people during their conteſts muſt have any divine ſervice in them, ſuch was their preſumption and impiety. Whereupon the Abbot appealing to the Pope, pleaded exemptions from any ſuch profeſſion or ſubjection by ſeveral Popes Bulls and Reſolutions, In which Suites, the Archbiſhop alleadging the ſentence of Pope Alexander the third to the contrary; What great delayes, bribes, and indirect practiſes were uſed in the Court of Rome in theſe Suites, you may read at large in the Chronicle of William Thorn, Cap. 14. 19, 20, 21, 23. I ſhall only obſerve, that in the conteſt it clearly appeared upon full examination, that both the Monks and ArchBiſhops of Canterbury, forged Popes Bulls & Charters, to maintain their Juriſdictions; The Archbiſhop Anno. 1215. produced before Pope Innocent the third, the Copies of two Decretal Epiſtles or Bulls of Pope Alexander the third, in a full Council, which were both proved to be forged; I ſhall only recite the latter of them, and detection, relation of their forgery.

p. 17Alexander Epiſcopus ſervus ſervorum Dei, venerabili fratri Archiepiſcopo Cantuarienſi Chronicon Will. Thorn. Col. 1866. 1867.Apoſtolicae ſedis Legato, &c. Ideo ſumus in eminentia ſedis Apoſtolicae conſtituti, ut aequa lance Juſtitiae ſingulis ſua jura reddamus, & ſi quid minus aequaliter factum eſt, illud ad rectitudinis tramitem rovocemus. Licet itaque Monaſterium Sancti Augustini Cant. tanquam ſpecialiter noſtrum paterno diligamus & foveamus affectu, ipſi tamen eam libertatem indulgere nolumus, per quam tuis & Eccleſiae tuae dignitatibus derogetur. Quoniam igitur quorundam ſuggeſtionibus, et quibusdam privilegiis falſis, ſicut poſtea manifeſte comperimus, ab Abbatis Sancti Augustini tibi debitam, tuis anteceſſoribus diu exhibitam, tibi abſtulimus profesſionem, Nos intuitu aequitatis, et ob reverentiam beati Thomae Martyris tibi et ſucceſſoribus tuis in perpetuum confirmamus. Dat. Laterani, &c. Sed quoniam Archiepiſcopus non oſtendebat originalia iſtarum Literarum, neque earum Copiam ſub manu publica, cum hoc fuiſſet ſibi tunc maximè neceſſarium, ipſae literae habitae ſunt ſuſpectae, unde quaeſito Regiſtro ipſius Alexandri Papae 3. et diligenter exquiſito, nulla omnino mentio de ipſis literis eſt reperta; quare duo ipſa paria literarum ſunt condemnata falſi et cancellata ab ipſo Papa Innocentio 3 in ipſo Concilio generali, non ſine magna Archiepiſcopi confuſione et erubeſcentia. Ipſa vero ſententia quam idem Papa Alexander tulerat pro Monaſterio S. Auguſtini ſuper profeſſione non exhibenda Archiepiſcopo, de verbo ad verbum inventa eſt regiſtrata. Quibus ita ge…s turbatus Archiepiſcopus & animo conſternatus, ne nihil videatur egiſſe, propoſuit in ipſo Concilio, quod Abbas tenetur ſibi de jure communi facere profeſſionum, igitur ſibi humiliter petebat exhiberi. Upon conſideration of which Forgeries, we may justly ſuſpect ſundry Bulls, and ſome Charters advancing the Popes ſupremacy and juriſdiction here in England, to be Forged as Sir. **Council. Tom. 1. p. 124, 145, 126.Henry Spelman obſerves. The rather becauſe Gervaſius Dorobernenſis writing under King Iohn, in his Chronicle, **Col. 1451.Anno 1081. renders us this account of theſe Monks two raſed, forged Charters, Bulls then produced. Sexto Kal. Julii, convenerunt apud Londoniam, Richardus Cantuarienſis Archiepiſcopus, Epiſcopus Dunelmenſis, Rogerius Abbas Sancti Auguſtini, a…ſque non modicae auctoritatis viri. Dederat enim in mandatis Romanus Pontifex Alexander praefato Epiſcopo Dunelmenſi & Abbati Sancti Albani, ut Abbatem Sancti Augustini cogerent Archiepiſcopo Cantuarienſi ſua privilegia oſtendere, daretque Copiam Legendi. Continebant enim quaedam capitula in contumeliam Cantuarienſis Eccleſiae, quae magis falſa quam vera videbantur: hoc jam tertio a ſede Apoſtolica emanaverat mandatum. (So little did they then regard the Popes mandates who were moſt devoted to him) Sed invincibili tergiverſatione Monachorum uſ que in praeſens dilatum eſt. Lege Lector & intellige, quod veritas non quaere tangulos; & qui veritatem dicit non laborar. Protulerunt tandem aliquando Monachi Abbatis Schedulas duas, quas ſua originalia conſtanter eſſe dicebant. Quarum prima vetuſtiſſima erat raſa, et ſubſcripta acſi eſſet emendata, et abſque ſigillo. Hanc dicebant Regis Ethelberti eſſe privilegium. Alia vero ſcedula multo erat recentior, de qua Bulla plumbea, cum iconia Epiſcopi nova valde dependebat. Hanc Cartulam Sancti **See Spel…in Council p. 121. 122.Auguſtini dicebant eſſe privilegium. In his autem privilegiis intuentium judicio haec maximè notanda fuerunt. In prima, laudabilis quidem fuit vetuſtas, ſed raſa fuit, et inſcripta, nec ullius ſigilli munimine celebrata. In alia vero, reprehenſione dignum fuit, quod nova extitit ejus Litera & Bulla, cum vetuſtatis eſſe deberet annorum quingentorum octoginta, id eſt, à tempore beati Augustini cujus eſſe dicebatur. Fuit etiam notatum▪ immo notorium et notabile, quod Bulla, ipſius plumbea fuit, cum non ſoleant ciſalpini praeſules vel primates, ſcriptis ſuis autenticis Bullas plumbeas apponere. Modus etiam Latini et forma loquendi, a Romano ſtilo diſſona videbantur. Haec duo ſolummodo privilegia in medio prolata ſunt, cum alia nonnulla ſe habuiſſe Monachi jactitarent. Beſides **Chronicon▪ cap. 14. Col. 1831, 1833.Will. Thorn a Monk thereof confeſſeth, Archiepiſcopus aggreſſus eſt ejuſdē Monaſterii privilegia arguere falſitatis, and that after much wrangling the Abbot & Monks, reverenter & devote judicibus obtemperantes, de privilegiis quae nominatim fuerunt exhibenda, & quae ipſi judices exhiberi praeceperant, duo privilegia judicibus exhibebant; p. 18videlicet privilegium beati Auguſtini ejuſdem Eccleſiae patroni, & privilegium Ethelberti Regis ejuſdem Monaſterii fundatoris, whereon they made the premiſed obſervations of raſure interlining and forgerie upon view. Whence Sir **Concil. Tom▪ 1 p. 126.Henry Spelman gives us this good caution; Cautius igitur intuendae ſunt veterrimae Monaſteriorum Chartae, fraudem enim ſaepè olent, & ab antiquis ipſis eo perſtringuntur ſtigmate. Bonum eſt in eorum datis accuratè obſervare annorum concordantiam, ſcilicet Chriſti, Papae, indictionis atque Regis, in his enim ſaepius contigit hallucinatum iri.

Book. 3. Chap. 1. p. 257. l. 37. After to him, inſert Robertus dei Redings Abbot▪ Regiſter of Rameſey Abbey & Monst con. Ang…. Vol. 1. p. 241.of Rameſey Anno. 1207. Reſignavit baculum ſuum paſtoralem in manus Willielmi Lincolnienſis Epiſcopi, & mortuus eſt apud Redinges, & Rex Johannes tenuit Abbathiam in manu ſua per ſeptem annos, pro eo quod Monachi Rameſiae ad praeceptum ſuum noluerunt eligere in Abbatem Priorem de Frontona.

Book 3. Chap. 1. p. 287. l. 38. After depraedavit, adde. The Regiſter of the Abbey of Rameſey Records. **Monaſticon. Angl. Vol. 1. p. 241.Item eodem Anno 1214, idem Nicholaus Legatus depoſuit Abbates Weſtmonaſterii, Eveſhamiae, & Barden…ae, et ſubſtituti ſunt per eundem Prior Fronton apud Weſtm. Prior Wygorn. apud Eveſham, Prior de Leuton, apud Bardeney; & anno ſequenti fuit Eccleſia Ramenſis ſpoliata multis divitiis, by this Roman Harpy and Plunderer.

This ſhould have been inſerted Book. 3. Chap. 2. p. 363. before l. 45. In the mean time.

William Thorne renders us this account of King Lewes his landing in England, andChronicon. Will. Thorne Col. 1869. 1869, 1870. of his Letter written to Alexander then Abbot of Saint Auguſtines Canterbury, diſproving King Johns, and juſtifying his own Title to the Crown of England, as well by hereditary diſcent, as Election of the Barons, and diſſwading him, to denounce any excommunication againſt him by the Popes command by promiſes and menaces, both which the Abbot heroically contemned, proceeding in his excommunication.

Anno Domini 1216. Lodowicus Philippi Regis Francorum primogenitus, veniens in Angliam cum magno exercitu ut eam ſuae ſubderet ditioni, applicuit apud Stonoram 12. Kal. Junii, animad vertens quod Alexander Abbas hujus loci haberet poteſtatem ſententialiter contra eum procedendi, elegantem eidem Abbati & Conventui miſit Epiſtolam, jus quod ſibi in Anglicano Regno competere contendebat, declarando in haec verba.

Lodowicus Domini Regis Francorum primogenitus Abbati & Conventui Sancti Auguſtini Cant. ſalutem, & ſyncerae dilectionis affectum. Ne quis in facto noſtro de Regno noſtro Angliae ſimplicitatem veſtram per falſas circummveniat ſuggeſtiones, vel Conſcientias veſtras contra nos reddat ſcrupuloſas, nudam & meram ipſius rei veritatem, ad univerſitatis veſtrae notitiam volumus pervenire. Noſtis itaque, quod propter proditionem notoriam quam Johannes quondam Rex Angliae commiſit contra fratrem ſuum Regem Richardum, dum eſſet in partibus Jeroſolimitanis, in reditu ejuſdem fratris ſui, legitimè fuit citatus, accuſatus, & in judicio coram paribus ſuis, & per eos legitimè tanquàm proditor condempnatus, quae ſententia condemnationis per os Hugonis de Pinſac. tunc Epiſcopi Dunelmenſis fuit ſolempniter promulgata; undè mortuo Rege Richardo, devolutum eſt jus Regni Angliae ad Reginam Castellae, & haeredes ſuos, quae ſola tunc de omnibus fratribus & ſororibus ſuis ſuperſtes fuit praeter dictum Johannem. Ipſa autem Regina & haeredes ſui jus quod habuerunt in Regno nobis & filiae ſuae quam habemus uxorem, liberaliter conceſſerunt: propter quod Hubertus quondam Cantuarienſis Archiepiſcopus in Coronatione ipſius Johannis publicè dixit, quod non ratione ſucceſſionis, ſet per Electionem ipſum in Regem coronabat. Illa autem Electio vel Coronatio qualiſcunque nobis non praejudicavit, tàm quià per violentiam facta fuit, tum quia jus quod habuimus nobis ſine culpa aut conſenſu noſtro auferre non potuit: praetereà ſatis notum eſt, quomodo de murdro Arthuri nepotis ſui in Curia Chariſſimi Domini & genitoris noſtri Regis Francorum, Cujus ambo erant homines legei, per pares ſuos citatus, & per eoſdem pares tandem fuit legitimè condempnatus. Quod quidem murdrum eiſdem partibus pluribus in Anglia & pluries praedictus Johannes eſt confeſſus: per quam condempnationem bona ſua ubicunque erant aut undecumque ea haberet, per uſitatas conſuetudines forisfecit, & tunc iterato nobis tanquàm vero haeredi ceſſit jus Regni Angliae, maximè cum adhuc de carne ſua haeredem non haberet. Nos vero pro p. 19jure noſtro extunc eidem Johanni guerram movimus, quam contra ipſum continuavimus abſque omni interruptione pacis vel treugae uſque ad dies iſtos. De guerra enim quae poſtmodum inter Chariſtimum Dominum & genitorem noſtrum & ipſum facta fuit, nec fuimus requiſiti, nec alium requiſivimus licet praeſentes eſſemus, undè nec Crucis aſſumptio, nec aliqua Conditio poſtmodum lite pendente ſuſcepta, poteſt ipſum tueri, quin contra ipſum jus noſtrum proſequamur. Ad haec, cum praefatus Johannes in Coronatione ſua ſollempniter prout moris eſt juraſſet, ſe jura et conſuetudines Eccleſiae, et Regni Angliae conſervaturum; contra juramentum ſuum, abſque Conſilio vel conſenſu Baronum ſuorum idem Regnum, quod ſemper fuit Nota.liberum, quantum in ipſo fuit, Domino Papae ſubjecit, et fecit tributarium; bonas conſuetudines ſubvertens, malas inducens tam Eccleſiam quam Regnum multis oppreſſionibus, multiſque modis ſtudens ancillare; quas oppresſiones vos melius noſti quam nos, ut qui eas familiari ſenſiſtis experimento. Pro quibus cum poſt multas requiſitiones guerra mota eſſet contra ipſum, à Baronibus ſuis, tandem, inter caetera de ejus expreſſo conſenſu ità convenit, ut ſi idem Johannes ad flagitia prima redierit, ipſi Baronesab ejus fidelitate recederent nunquam ad eam poſtmodum reverſuri. Uerum ipſe nichilominus paucis diebus evolutis, fecit noviſſima ſua pejora prioribus, ſtudens Barones ſuos non tantum opprimere, ſet potius penitus exterminare. Qui de communi Regni conſilio et approbatione, ipſum Regno judicantes indignum, nos in Regem et Dominum elegerunt. Unde apparet; quod ſive ad ſucceſſionem, ſive ad electionem habeatur reſpectus, nos potisſime jus in Regno Angliae habemus. Nos autem cum iſtis et aliis rationibus ad Dominum Papam ſollempnes nuncios noſtros dudum deſtinavimus, et audientes interim, quod Cardinalis quidam Gualo nomine, veniret in Franciam, miſimus ad eum rogantes, ne contra nos aliquid ſtatueret, donec nuncii noſtri a Curia Romana redirent, aut a Domino Papa novum reciperet mandatum poſtquam nuncios noſtros audiviſset. Et cum jam idem Cardinalis ad Dominum noſtrum et genitorem Regem Franciae accesſiſset, idem in praeſentia Praelatorum et Magnatum Franciae fecimus dici coram nobis expreſse, jus et propoſitum noſtrum poteſtantes. Ipſe autem Cardinalis tunc contra nos in nullo procesſit, nec viſus eſt velle procedere. At nunc in Angliam ingreſsus, ſuggeſtionibus et muneribus inimicorum noſtrorum immutatus, nos et noſtros, ut audivimus, per Praelatos et Officiales Eccleſiarum intendit gravare. Quapropter veſtram attente rogamus diſcretionem, quatinus ſicut ad libertatem Eccleſiae et Regni Angliae venimus, ut videlicet tam Regnum quam Eccleſiam antiquae et debitae per Dei gratiam reſtituamus libertati, propter nullius falſam ſuggeſtionem vel iniquam juſsionem nos velitis turbare, vel noſtrum bonum et pium propoſitum et commune bonum Angliae impedire, nec aliquid contra nos vel noſtros nobis irrequiſitis promulgare. Scituri quod qui bona fide in hac parte nobis aſſiſterint, perpetuum nos amicum contra quemlibet habebunt & defenſorem, nec pro lucro vel damno ei aliquo unquam tempore deerimus▪ illi vero qui ſecus egerint, nos perpetuum ſententient inimicum. Valete.

Set Abbas Alexander, ut alter Alexander Macedo magnanimus, nec Lodowici praecibus & blanditiis emollitus, nec comminatoriis perterritus, a favore Regis I. et auxilio nullatenus ſe elongavit, ſed in ipſum Lodowicum et ejus Complices et eis adhaerentes, conſilium, auxilium, vel favorem eis praebentes, ſententias excommunicationis et interdicti inceſsanter p. 20promulgavit, et executioni demandavit ſecundum quod a Papa hoc negotium et fuerat delegatum, nam et ipſa Papa in Concilio Lateranenſi eundem L. vivae vocis oraculo excommunicaverat. Complices vero et fautores ejus hac ſententia irritati, primo in inſula Thaneto, poſtea in ſingulis maneriis noſtris blada, animalia, victualia, &c. quaecunque invenire potuerunt depraedaverunt, vix a Sanctuario noſtri Monaſterii manus ſuas continentes.

Book 4. Chap. 1. p. 377. after l. 9. and before King Henry, this paſſage and Writ ſhould have been placed: By ſeverall antient **Chron. Joannis Bromton, col. 830, 844, 878, 890, 894, 942, 982. Spelmannni & …o. Somneri Gloſſarium, Tit▪ Judicium Dei. Ordalium, Codex Legum Antiqu. p. 1302. Antiqu. Eccleſ. Brit. p. 77, to 86. Eadmerus An. 1076. p. Hiſt. l. 2. p. 28. Glanvil l. 14. c. 3. Bracton l. 3. De Corona, c. 16. ſect. 3. Hoveden Annal. pars. 1. 547. 5…6. † See Joannis Seldeni ad Eadmerum & Notae & Spicilegium, p. 203.Saxon Lawes, perſons accuſed of Robbery, Murder and other Felonyes, were to purge themſelves and vindicate their innocency by fire, cold or ſcalding water, which tryall was ſtyled Judicium Dei, Ignis & Aquae, & Ordalium: Which being written againſt and condemned by many Divines, and at laſt prohibited by ſome Popes Decrees, as a tempting of God, a tryall full of ſuperſtition, incertainty, ſubject to many frauds and abuſes, in a manner aboliſhed by King William Rufus, as † Eadmerus relates, yet uſed now and then, as not totally aboliſhed, King Henry the 3. by advice of his Counſel and Chief Juſtice, (at the Popes Legats inſtigation) prohibited this kind of Tryall by this memorable Writ to the Juſtices itinerant, becauſe inhibited by the Church of Rome.

REX Dilectis & fidelibus ſuis Philippo de Ʋletot, & ſociis ſuis itinerantibus inPat. 3 H. 3. m. 5. Comitatibus Cumberland, Weſtmerland, & Lancaſter, ſalutem. Quia dubitatum fuit, & non determinatum ante inceptionem itineris veſtri, quo judicio deducendi ſint illi qui rectati ſu… de Latrocinio, murdro, incendio, & hiis ſimilibus, cum prohibitum ſit per **Prohibited long before by Pope Stephea, Gratian cauſa 2. qu. 5. ſect. 7. Ivo Decretal. pars 10. c. 15. Extrav. Tit. de Purgatione Vulgari c. 3. & newly by Honor. the 4th then Pope, Antiqu. Eccleſ. Brit. p. 84.Eccleſiam Romanam Iudicium Ignis et Aquae. Proviſum eſt à Conſilio noſtro, ad praeſens, ut in hoc itinere veſtro ſic fiat de Rectatis de hujuſmodi exiſtentibus, videlicet, quod illi qui rectati ſunt de Criminibus praedictis majoribus, & de his habeatur ſuſpicio, quod culpabiles ſint de eo undè rectati ſunt (de quibus & licet Regnum noſtrum abjurarent adhuc ſuſpicio eſſet, quod poſteà male facerent) teneantur in priſona noſtra, & ſalvo cuſtodiantur, ita quod non incurrant periculum vitae vel membrorum occaſione priſonae noſtrae. Illi vero qui mediis criminibus rectati fuerunt, et quibus competeret Iudicium Ignis vel Aquae ſi non eſſet prohibitum, et de quibus ſi Regnum noſtrum abjurarent nulla fuerit poſtea malificiendi ſuſpicio, Regnum noſtrum abjurent. Illi vero qui minoribus rectati ſunt criminibus nec de eis fuerit mali ſuſpicio, ſalvos & ſecuros plegios inveniant de fidelitate & pace noſtra conſervanda, & ſic dimittentur in terra noſtra. Cum igitur nihil certius in hac parte providerit Conſilium noſtrum ad praeſens, relinquimas diſcretioni veſtrae, ut qui perſonas hominum, formam delicti, & ipſarum rerum veritatem melius cognoſcere poteritis, hoc ordine ſecundum diſcretiones & Conſcientias veſtras in hujuſmodi procedatis. Et in hujus rei teſtimonium, &c.

Teſte Domino P. Wintonienſis Epiſcopo apud Westm. 26. die Januarii. Anno Regni noſtri tertio. Per eundem & H. de Burgo Juſticiarum.

This (in my obſervation) is the firſt preſident, that Tryals ratified by our Civill Laws, and antient uſage in the Realm, were altered and ſet a ſide upon conſideration of the Decrees of Popes and the Church of Rome, by the King and his Counſils advice and Writ, without an Act of Parliament, but the Juſtice of the Decrees, the ſuperſtition, incertainty, and injuſtice of the former kinds of Tryals, might be a ſuffient warrant for ſuch an alteration as this for the better.

p. 21Book 4. Chap. 3 p. 373. between l. 4 and 5. this ſhould have been inſerted, In the ſecond year of King Henry the third, Pope Honorius the third, upon the earneſt Petition of the Abbot and Monks of Saint Albans granted them this Bull, and confirmed all former Bulls of his predeceſſors and Charters of our Kings whereby any Priviledges, Lands, Cells, Churches, or ought elſe were formerly granted, or which hereafter ſhould be granted to them with exemptions from all Regal, Epiſcopal and other Taxes, ſervices, juriſdictions whatſoever, but only of the Pope himſelf or his Legate being a Cardinal, reſerving one ounce of Cold to be annually payd to him and his ſucceſſors for the Liberties and Priviledges ratified and granted in or by this Bull, to which his Cardinals ſubſcribed, and for which (no doubt) he received a conſiderable ſumme in hand from the Monaſtery.

HONORIUS Epiſcopus ſervus ſervorum Dei, Dilectis filiis Willielmo AbbatiMonaſticon Angl. Vol. …. p. 179. 180, 181. Monaſterii Sancti Albani ejuſque fratribus tàm praeſentibus quàm futuris, regularem vitam profeſſis in perpetuum. Religioſam vitam eligentibus Apoſtolicum convenit adeſſe praeſidium, ne fortè cujuſlibet temeritatis incurſus, aut eos à propoſito revocet, aut rob ir, quod abſit, ſacrae religionis infringatur. Ea propter dilecti in Domino filii, ob reverentiam beati Albani glorioſi **He was a Britain not Engliſhman, as this Pope miſtakes.Anglorum protho. Martyris, cujus ſacratiſſimum corpus in loco veſtro requieſcere dignoſcitur, praedeceſ…orum noſtrorum felicis memoriae, Calixti, Caeleſtini, Eug nii, Adriani, Alexandri, Lucii, Clementis, & Caeleſtini tertii Romanorum Pontificum veſtigiis inhaerentes, veſtris juſtis poſtulationibus clementer annuimus, & Monaſterium ipſum; in quo divino vacatis obſequio, quod ad jus beati Petri ſpecialiter ſpectare dignoſcitur, cum adjacentibus Cellis et Eccleſiis, et omnibus eidem Monaſterio pertinentibus, ſub beati Petri et noſtra protectione ſuſcipimus, et praeſentis ſcripti privilegio communimus, ſtatuentes ut univerſa quae illuſtris memoriae Offa videlicet et filius ejus, Egfridus, Eir…dus, Willielmus, & Henric…s, Richardus, Johannes, Anglorum Reges, aut alii fideles de ſuo jure veſtro Monaſterio contulerunt, quaecunque etiam ipſum Monaſterium in praeſentiarum juſtè ac Canonicè poſſidet, aut in futurum, conceſſione Pontificum, largitione Regum, vel principum oblatione fidelium, aliis juſtis modis praeſtante Domino **They were inſatiable and never had enoughpoterit adepiſci, firma vobis veſtriſque ſucceſſoribus & illibata permaneant, in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis; videlicet Monaſterium ipſum beati Albani cum villa tota, Eccleſiam beati Petri, Eccleſiam quoque beati Stephani, & Eccleſias de Kyngeſbyri, & de Wa…ford, &c. with ſundry other particulars▪ Cellam de Hethfield, cum omnibus omnium rerum pertinentiis dignitatibus, ac liberis conſuetudin bus, nec & non alias Eccleſias, decimas, Villas, terras, aquas, prata, paſcua, ſilvas, redditus etiam & omnia eidem Monaſterio vel Cellis ejus pertinentia, ſicut in privilegiis Pontificum, Regum vel aliorum ſcriptis fidelium continetur. Quicquid praeterea dignitatis, libertatis et competentis Eccleſiae ac Monaſterio conſu tudinis per Regum vel aliorum fidelium ſcripta loco eidem et Cellis ejus collatum eſt, Nos quoque hujus ſcripti noſtri robore confirmamus, ut videlicet Eccleſia Sancti Albani, et Cellae ejus et omnia ad eas pertinentia, libera ſint ab omni tributo ſive Regis, ſeu Epiſcopi, ſive Comitis, Vicecomitis, Ducis, Iudicis et eractoris, et omnibus operibus quae indici(ſolent)vel emendatione Pontium, Caſtellorum, Parcorum. Dmnia etiam Pontificalia jura cellarum Sancti Albani, et Eccleſiarum ejus ſub ejusdem Abbatis diſpoſitione atque arbitrio permaneant, Criſma vero, oleum ſanctum, conſecrationes alturium ſeu baſilicarum, benedictiones Abbatis, Monachorum ſeu Clericorum ordinationes, a quocunque malueritis Catholico ſuſcipiatis Antiſtite, nimirum veſtra fultus authoritate, quod poſtulatus fuerit indulgeat, nec quod petieritis audeat denegare. Obeun…e vero te nunc ejuſdem loci Abbate vel tuorum quolibet ſucceſſorum, nullus ibi qualibet ſubreptionis aſtutia, ſeu violentia praeponatur; ſed liceat vobis communi conſilio Conventus vel partis conſilii ſanioris, ſecundum Dei timorem & p. 24beati Benedicti regulam abſque ullius contradictione Abbatem eligere, qui in ſuſceptione benedictionis ſuae cunctis in poſterum diebus, **This was King O…fa his Original priviledge. See here book 2. c. 3. … 222.ſoli Romanae Eccleſiae profeſſionem obedientiae debet exhibere. Cui etiam Abbati licitum ſit, ſicut à praedeceſſoribus noſtris vobis conceſſum, perſonam de ſuis fratribus quam maluerit honeſtam, idoneam & maturam conſtituere, quae curam animarum ſub eo gerat, & Archidiaconi Officium in omnibus impleat. Verum ne per hujus dignitatis praerogativam Abbas praedicti Monaſterii aliquo tempore faciliorem fortaſſis ad Epiſcopatum habeat acceſſum, Apoſtolica authoritate interdicimus, ne unquam in Monaſterio beati Albani **As in Ely & other Monaſteries,ſedes Epiſcopalis conſtituatur, ne occaſione iſta quandoque Monachi diſpoſitioni ſubjaceant Clericorum et Clauſtralis quies turbetur, nec non et regularis obſervantiae diſciplina, ſimul cum ſubſtantia Monaſterii minuatur; ſed cunctis inpoſtetum diebus Eccleſiae Sancti Albani, non Epiſcopum ſed Abbatem a quo Pontificalis dignitatis, in quantum **See here Book 2. c. 7. p. 222. Spelmani Gloſſarium Abbates mitrati.Abbati concedifas eſt, debeat obtinere; videlicet, ut ſicut Pontificalia habet jura ita et Pontificalia habeat ornamenta, mitram ſcilicet, ciro…ecas et annulum, et ſandalia, tunica quoque et Dalmatica in celebrationibus miſſarum utatur, quae liceat ei non tantum in propria Eccleſia et in Cellis veſtris, ſed et in omnibus Eccleſiis ad quas rogatus acceſſerit in feſtis diebus geſtare, benedictionem dare, veſtimenta ſacerdotalia benedicere, Clericos ſuos tonſare, et in ſortem dominicam aſſumere, ſanctimoniales ſuas benedicere. Et ſicut beatus Albanus Anglorum protomartyr eſſe dignoſcitur, ita et **This contradicts Pope Agatho his Bull to the Abbot of Peterburg. here Book. 2. c. 7. p. 278.Abbas Monaſterii ipſius inter Abbates Angliae primus omni tempore dignitatis ordine habeatur. Ità tamen, quod nunquam hac occaſione infra Clauſtra Monaſterii Abbas ipſe praeſumat uti Cappa Clericali, vel ſeculari aliquo indumento, ſed Monaſtici habitus reverentiam in omnibus diligenter obſervet, & formam Religionis praetendere intuentium oculis comprobetur. In ponendis verò vel removendis Prioribus Cellarum vel Monachis, nullus omnino Clericus ſive Laicus ſe objiciat, ſed Abbas qui pro tempore fuerit abſque alicujus contradictione liberam habeat facultatem, quatinus tàm Priores quàm Monachi in Abbatum ſuorum ſemper poteſtate permaneant, & ita per omnia liberi ſint ubilibet habitantes ab Epiſcoporum ſubjectione ac ſi in corpore Monaſterii morarentur, in quos nulla omnino perſona praeter Roman…m Pontificem vel Legatum Cardinalem a noſtro latere deſtinatum, excommunicationis ſeu interdicti ſententiam audeat promulgare. Quod ſi quiſpiam alius aliquo tempore attemptare praeſumpſerit, ejus in hac parte factum omnino viribus careat, et penitus irritum habeatur. Prohibemus quo que ut nullus Epiſcopus five Archiepiſcopus in veſtro Caenobio, vel adjacentibus Eccleſiis in quibus ejusdem Monaſterii Abbas jus Pontificale habere dignoſcitur, miſſas publicas vel Conventum ſive Synodum celebrare, Cathedram collocare, procesſionem ſollempnem facere aut exigere, Regem Coronare, ſeu aliquod Epiſcopale Officium in aliqua Cellarum ſuarum exercere vel hoſpitium exigere praeſumat. Vniverſaliter ſtatuentes, ut quicunque Epiſcopi, Archiepiſcopi vel eorum Clerici aut miniſtri ſuper ipſum Monaſterium, vel ſuper Cellas et praedictas Parochiales Eccleſias nullam aliquatenus poteſtatem habeant, nec earum Praesbyteros, vel Clericos quoſcunque ſive Laicos, ſed nec Abbatem, Priores vel Monachos ad Synodum ſuam vel Capitulum convocare, vel ab officio divino ſuſpendere, ſeu aliquod in eos vel minimum jus exercere, aut Parochianos ſuos a communione illorum prohibere praeſumant, ſed omnia Pontificalia eorum jura et quaecunque p. 25Eccleſia Sancti Albani fuerint Abbatis, ſolummodo ejuſdem Monaſterii poteſtati licere tractanda ſubjaceant. Nolumus enim ut alicui niſi tantum Romano Pontifici debeant in aliquo reſpondere. Nec Monaſterii veſtri Abbas vel Monachi, ſeu Cellarum veſtrarum ubilibet poſitarum fratres, pro qualibet interdictione vel excommunicatione, etiamſi **Why muſt not othes do the like?commune interdictum terrae fuerit, divinorum Officiorum ſuſpenſionem patiantur; ſed tam Abbas et Monachi ipſi quam et famuli eorum, et qui ſe Monaſticae profeſſioni devoverunt, Clauſis Eccleſiarum januis, non admiſſis excommunicatis et interdictis, non pulſatis tintinabulis, humiliori voce divina celebrent, et ſepulturae eis debita peragant. Liceat quoque vobis quandocunque vos manifeſte gravari ſenſeritis, ad remedium appellationis confugere, etiamſi in cauſa quae contra vos agitur appellatio ſit remota: poſt factam vero appellationem nemini liceat in vos ſententiam dare vel aliquid innovare, ſeu vos aut poſſesſiones veſtras auſu temerario perturbare. Ad haec ſancimus, ne quis fratres veſtros poſt factam in Monaſterio veſtri profeſſionem abſque Abbatis licentia ſuſcipere audeat, vel retinere. Inhibemus inſuper, ut nulli omnino hominum liceat in Cellis veſtris abſque aſſenſu veſtro Abbatem aliquando conſtituere. Eccleſia autem in quibus jura Pontificialia non habetis ſive Capellae veſtrae et Cimiteria libera ſint, et ab omni exactione inmunia, praeter Epiſcopi conſuetam poteſtatem et juſtitiam in Praesbyteros ſi adverſus ſui ordinis offenderint dignitatem. In quibus etiam Eccleſiis vel Capellis liceat vobis ſeu fratribus veſtris Praesbyteros eligere, ita tamen quod ab Epiſcopis vel Epiſcoporum vicariis animarum curam abſque venalitate ſuſcipiant. Quibus nimirum Praesbyteris cum tantum asſignaveritis unde victus et veſtitus neceſſaria poſſint honeſte percipere, quicquid reſiduum fuerit liceat vobis in uſus proprios convertere. Si qui praeterea fidelium Monaſterio veſtro aut villis ad ipſum pertinentibus Eccleſiam aut poſſeſſionem aliquam ſeu beneficium pietatis intuitu conferre voluerit, nullus omnino audeat impedire. Adjicientes, etiam authoritate Apoſtolica prohibemus, ut nullus Miniſter decaetero, dapiter videlicet vel pincerna, Camerius, diſpenſator, ianitor, ſeu per manum Regis, vel alicujus Principis violentiam vobis invitis in veſtro Monaſterio vel in locis ad ipſum pertinentibus ordinetur; antiquas quoque conſuetudines & redditus Monaſterio veſtro debitos, ſcilicet in ſexta feria poſt aſcentionem Dominicam de unaquaque Caruca Haerefordenſis Comitatus obolum unum, & in eadem die ſive Hebdomoda Pentecoſtes, extoto Comitatu proceſſionem ſollempnem. In ſecunda vero ſolempnitate beati Albani, de unaquaque Caruca **Peter-pence, grantedto them by the King which the Pope could not impoſe.nummum unum, itemque eodem die …naquaque domo totius terrae Sancti Albani nummum unum vobis authoritate Apoſtolica confirmamus, et perpetuis temporibus inviolabiliter praecipimus obſervari. Decernimus ergo ut nulli hominum liceat ſupradictum Monaſterium temerè minuere, ſive quibuſlibet vexationibus fatigare, ſed illibata omnia & integra obſerventur eorum pro quorum gubernatione & ſuſtentatione conceſſa ſunt uſibus omnimodis profutura, ſalva in omnibus Apoſtolicae ſedis Authoritate. Ad indicium autem hujus a ſede Apoſtolica perceptae libertatis, **See Book 2. c. 7. p. 205, 206 Monasticon. Angl. Vol 1. p. 177. … A high uſurpation on the Crown, & Abbots Temporalties.unam unciim auri nobis noſtriſque ſucceſſoribus annis ſingulis perſolvetis. Si qua igitur in futurum Eccleſiaſtica ſeculariſve perſona hanc noſtrae conſtitutionis paginam ſciens contra eam temere venire temptaverit, ſecundo, tertiove commonita, niſi praeſumptionem ſuam congrua ſatisfactione correxerit, poteſtatis honoriſque ſui dignitate careat, reumque ſe divino judicio exiſtere de perpetrata iniquitate cognoſcat, et a p. 24ſacratiſſmo corpore ac **Therefore the Sacrament in that age was received by all perſons in both kindes.ſanguine Dei et Domini▪ Redemptoris noſtri Ieſu Chriſti aliena fiat, atque in extremo examine diſtrictae ſubjacent ultioni. Cunctis autem eidem loco ſua jura ſervantibus, fiat pax Domini noſtri Jeſu Chriſti, quatenus & hîc fructum bonae actionis percipiant, & apud diſtrictum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Ego Leo titulo Sanctae Crucisin Jeruſalem Presbyter Cardinalis.

Ego Stephanus Baſilicae Duodecim Apoſtolorum Presbyter Cardinalis.

Ego Gregorius tituli Anaſtaſiae Presbyter Cardinalis.

Ego Thomas tituli Sancti Sabinae Presbyter Cardinalis.

Ego Honorius Catholicae Eccleſiae Epiſcopus.

Ego Guido Preneſtinus Epiſcopus.

Ego Conradus Portuenſis & Sanctae Runffiae Epiſcopus.

Ego frater Nicholaus Tuſculanus Epiſcopus.

Ego Guido Sancti Nicholai in Carcere Tulliano Diaconus Cardinalis.

Ego Octo Sanctorum Sergii & Bachi Diaconus Cardinalis.

Ego Gregorius Sancti Theod. Diaconus Cardinalis.

Ego Stephanus Sancti Adriani Diaconus Cardinalis.

Data Laterani per manum Ranerii Sanctae Romanae Eccleſiae Vicecamerarii 10. Kal. Martii, indictione 6. incarnationis Dominicae Anno 1218. Pontificatus verò Domini Honorii tertii, Anno Tertio.

In this Bull it is obſervable. 1. That although moſt of the priviledges, exemptions from Archiepiſcopal and Epiſcopal Juriſdiction, and the Abbots Eccleſiaſtical Juriſdiction and Pontificial habit, as well as the Lands, Cells, Churches, Chappels, &c. there mentioned, were originally granted by **See Book 2. c. 7. p. 222. 223.King Offa, and confirmed by other Kings Charters mentioned in this Bull, and did not principally flow from Popes, who did but confirme the Kings Charters; yet this Pope (as ſome of his Predeceſſors) took upon him, to be as it were the originall granter of them; and of the Abbots Pontifical Robes & Precedency before all other Abbots. 2. That he reſerved an ounce of Gold to be paid annually to him and his ſucceſſors for this Bull of liberties granted them, as Pope **Mat. Paris Vitae 23 Abbatium. p. 80.Caeleſtine had formerly done, in high derogation of the Kings regall Perogative, as King Henry the 2d. declared to the Abbot upon ſight of Pope Caeleſtines Bull. 3. That Abbots out of their Pride or ambition, were the principal advancers of the Popes uſurpations, by petitioning for, and purchaſing ſuch Bulls as theſe from Popes, to exempt themſelves from all Secular, Archiepiſcopal and Epiſcopal Juriſdiction (which raiſed many conteſts between our Archbiſhops, Biſhops and Abbots) to be only under the Power of the Pope himſelfe and his Legates; who inſerted, à ſalvo in omnibus Apoſtolicae ſedis authoritate. 4. That the Pope in this Bull gives Precedency to Popes and their Bulls before our Kings and their Charters, which was not uſuall in moſt preceeding Bullsof confirmation.

Matthew Paris in the life of John the next Abbot and others ſucceeding him … See Book 4. c. 1. p. 462. to 467, 842. 843, 847, 848.complaines, that notwithſtanding all theſe priviledges and Popes Bulls very dearly purchaſed, they were preſently and frequently violated by Popes and their Agents, or evaded by Non obſtantes, as meer inſignificant Cyphers, and pious Cheats to pick their purſes.

Book 4. Chap. 1. p. 443. l. 13. before (this year) this paſſage and Writ ſhould have been placed.

The Biſhops in Ireland uſurping upon the Kings Crown and Courts, in preſuming to hold Pleas of Advouſons, of Churches, Chapples, Chattels, Layfee, and Goods which were not given in mariage or by will, againſt the Laws of England there eſtabliſhed by him and his Father King John, iſſued this general Writ or Proclamation to inhibitthem to hold Plea thereof.

REX Comitibus, Baronibus, Militibus, & liberis hominibus, & omnibus aliis de terraPat. 18 H. 3. …7. See …s. 4. … p. …49. Hiberniae ſalutem. Quia manifeſte eſſe dignoſcitur contra Coronam et dignitatem noſtram, et conſuetudines, et leges Regni noſtri p. 25Angliae quas bonae memoriae Dominus Johannes Rex, pater noſter, de communi omnium de Hibernia conſenſu teneri ſtatuit in terra illa, quod placita non teneantur in Curia Chriſtianitatis de advocationibus Eccleſiarum et Capellarum, vel de Laico feodo, vel de Catallis, quae non ſunt de teflamento vel matrimonio. Vobis mandamus prohibentes, quatinus hujuſmodi placita in Curia Chriſtianitatis nullatenus ſequi praeſumatis, in manifeſtum dignitatis et Coronae noſtrae praejudicium. Scituri pro certo, quod ſi feceritis, dedimus in mandato Iuſticiario noſtro Hyberniae, ut juxta ſtatuta Curiae noſtrae in Anglia contra tranſgresſiones hujus mandati noſtri cum juſtitia procedat, et quod noſtrum eſt exequatur. In cujus, &c. Teſte Rege apud Winchcomb. 28. die Octobris Anno Regni noſtri 18. Et mandatum eſt Juſticiario Hyberniae per literas Clauſas, quod praedictas literas patentes, publice legi, & teneri faciat.

Book 3. Chap. 1. p. 436. l. 1. This ſhould have been inſerted.

Matthew Paris in the life of William Abbot of Saint Albans relates this ſtory of an Italian who had been violently intruded by the Popes Proviſion againſt right into the Church of Herteburne for many years, being troubled in his conſcience for it, reſigned it up to the Abbot, the only preſident of this kind in our Hiſtories, whereupon the Abbot reconferred it on him, as right Patron thereof.

Ad titulos autem dignoſcitur ipſius Abbatis Willielmi pertinere, quod cum MagiſterMat. Paris Hiſt. vitae 23. Abbatum Sancti Albani p. 129. Hugo natione Italicus, Eccleſiam de Herteburna, per intruſionem Romanae Curiae violenter obtinuiſſet, cavens Conſcientiae ſuae quam graviter …aeſam ſenſerat, venit ad Abbatem Gulielmum, et dixit ei, cum lachrymis, Domine, illegitimum ingreſſum habui ad Eccleſiam veſtram quae ad donationem veſtram pertinet, unde fructus aegro animo plurimis annis (heu mihi) recepi temerarius. Ipſam igitur, Pater ſancte in manibus veſtris reſigno. Cui Abbas miſeratus et miſertus reſpondit, non inveni tantam fidem in aliquo Tranſalpino, et ego ipſam recipio; Et poſt dimidium minus horae intervallum cum ſilentio ipſe Abbas, (nullius praeterquam ſpiritus ſancti fretus conſilio) recolens, qualiter beatus Thomas Martyr Cantuarienſem Archiepiſcopatum in manus Papae (quia ingreſſum habuit imperioſis praecibus Regis Henrici) reſignavit, et iterum Canonice inſtitui promeruit, accito Hugone ait, et ego tibi eam Charitative confero, ut tua ſerenetur Conſcientia. Quam recipiens cum gratiarum actionibus, multis annis vixit idem Hugo ſanctiſſme. Ouod audiens Papa cum ſuis Cardinalibus, factum quamplurimum laud…vit, ſed ſimilia facere recuſavit.

Book 4. Chap. 2. p. 766. l. 1. This paſſage was omitted by the Printer; How numerous, rich, inſolent the Popes Italian uſurers were, who returned his extorted monies for him from England, and furniſhed the King, Prelates and others who wanted money, upon good ſecurity, at exceſſive rates both at Rome and in England, to pay what was extorted from, or given by them to purchaſe preferments, proviſions, or bribe the Pope, Cardinals, officers of the Court of Rome, what ſtately Houſes they purchaſed, and how they were queſtioned, impriſoned both as Hereticks, Traytors by the King, till they purchaſed their peace with money, is thus regiſtred by Matthew Paris.

Temporibus ſub eiſdem, Uſurarii Tranſa…pini, quos Caurſinos appellamus adeòMat. Paris Hiſt. p. 795. Caurſini in jus Vocantur. multiplicati ſunt, et ditati, quod nobilisſima Palatia Londini ſibi comparantes, ſtabilem ſibi, more Civium indigenarum manſionem ſtatuerunt. Nec ſunt auſi Praelati obmutire, quia ſe Mercatores Domini p. 26Papae extitiſſe affirmarunt, nec audebant Cives obloqui quia Magnatum quorundam, quorum, ut dicebatur, pecuniam ad multiplicandam ſeminabant, exemplo Romanae Curiae, favore defendebantur. Veruntamen tunc temporis graviter in civili foro,▪ Domino Rege ſic volente et caute procurante, ſunt accuſati, et in cauſam ante judicem tractati, et ſedente Londini pro Iudice ex parte Regis accuſantis, velut ſchiſmatici, vel haeretici, et Regiae laeſae rei Majeſtatis, vocati tenebantur tanquam incarcerandi, et gravius puniendi, pro eo nimirum quod ſe Chriſtianos profitentes totum Regnum Angliae turpisſimo quaeſtu faenoris macularunt. Vnde Dominus Rex Chriſtianisſimus, qui juravit Sancta inſtituta Eccleſiae conſervare illaeſa, ſe conqueritur in Conſcientia ſua graviter ſauciatum. Quod cum non poſſet inficiari, capti ſunt eorum aliqui carcerali cuſtodiae mancipandi, alii vero in locis abditis latuerunt. Quibus auditis, gaviſi ſunt Judaei, ſuae ſe habere jam participes ſervitutis. Tandem interveniente haud minimae pecuniae quantitate aemuli Judaeorum Caurſini in pace ad tempus ſunt demisſi. Dixeratque unus eorum mihi haec de ipſis ſcripturo, ſub atteſtatione magni ſacramenti, quod niſi ſibi manſiones ſumptuoſas comparaſſent Londini vix aliquis eorum in Anglia remanſiſſet.

Book 4. Chap. 2. p. 813. l. 30. Before, (what power) theſe paſſages ſhould have been printed.

In what vaſt Debts and ſummes of money the Pope involved the King to gain the Kiugdome of Sicily and Apulia for his Son; how unchriſtianly and violently he extorted monyes from time to time from the poor Jewes to ſatisfie the Pope; and how lamentably they complained of the Kings rapines, and the Popes uſurers undoing them by taking away their trade of Uſury; and how earneſtly they petitioned for licenſe to deſert the Kingdome; will appear by theſe two paſſages. Anno 1254. and 1255.

Diebus quoque ſub eiſdem, poſt Paſcha, citra dies tamen Rogantium, Rex ne quieſceret,Anno Dom. 1254. Mat. Paris. p. 859. adeo delaevit in Judaeorum popellum miſerimum ut vivere faſtidirent. Et cum convocarentur, exegit ab eis Comes Richardus ad opus Regis quamplurimum indigentis, pecuniam non minimam, ſub paena Carceris teterrimi, & mortis ignominioſae. Elyas igitur de Londino, Judaeorum Pontifex, habito …um ſociis ſuis▪ conſilio, reſpondit pro omnibus, qui maximam frequenter, nolens, volens ſolverat pecuniam. O Domini Proceres, videmus indubitanter, quod Dominus Rex nos delere proponit de ſub caelo. Det nobis, petimus pro Deo, licentiam & conductum recedendi a Regni ſuo, ut alibi quaeramus & inveniamus manſionem ſub aliquo principe, qui alicujus viſcera geſtat miſericordiae, & veritatis ac fidelitatis ſtabilitatem. Et recedemus irredituri, relictis hic ſuppelectili, & domiciliis. Quomodo diligeret nos miſellos Judaeos, vel nobis parceret, qui ſuos Anglicos deſtruit naturales? Habet Papales, imo ſuos Mercatores, non dico foeneratores, qui de praeſtationibus cumulos coacervant pecuniarum infinitos▪ Innitatur Rex eis, etſuis inhiet emolumentis. Nos profecto ſupplantarunt et depauperarunt. Quod utique ſcire Rex diſſimular, exigens a nobis quae non poſſumus exhibere, etſi oculos erueret, vel excoriatos jugularet. Et hoc ſingultibus & lachrymis ſermonem impedientibus dicens, ſiluit, ferè cadens in extaſim moriturus. Quod cum ad notitiam Magiſtratuum perveniſſet, non permiſerunt eos a Regno recedere, dicentes. Quo fugeritis miſeri? Ecce Rex Francorum vos odit, & proſequitur, & exilio perpetuo condemnavit, vitantes Charybdim in Scyllam mergi deſideratis. Et ſic parva ſubſtantiola quae eis ad eorum exilem ſuſtentationem relinquebatur ab eiſdem violenter eſt extorta.

Et cum carniſprivii tempus adveniſſent, Rex à Judaeis, licet multoties depauperatis,Mat. Paris Hiſt. p. 874. Judaei pecuniis ſpoliantur. exegit cum magna inſtantia octo millia marcarum, ſub poena ſuſpendii tempeſtivè ſibi perſolvenda. Ipſi vero videntes nil aliud ſibi imminere niſi exterminium p. 27cum confuſione, reſponderunt omnes unanimiter: Domine Rex videmus quod nec Chriſtianis parcis nec Judaeis, quin omnes argumentoſè ſtudeas depauperare, nulla nobis ſpes eſt reſpirandi, uſurarii Papae nos ſupplantaverunt; permitte nos exire de Regno tuo ſub ſalvo conductu. Et nos nobis qualem qualem quaeremus manſionem. Quod cum Rex audiſſet, exclamavit querula voce dicens: Non eſt mirandum ſi aveo pecuniam, horrendum eſt imaginari debita quibus teneor obligatus. Per caput Dei, aſcendit ad ſummam ducentorum millium marcarum, & ſi dicerem trium, metas non tranſgrederer veritatis. Seducor undique. Mutilatus Rex ſum & abbreviatus, imo jam dividuatus. Facta enim reddituum certa expenſionis aeſtimatione, aſcendit ſumma annui redditus Edwardi filii mei ad pluſquam 15. millia marcarum. Neceſſe igitur habeo vivere de pecunia undecunque, à quibuſcunque qualitercunque adquiſita. Factus igitur alter Titus vel Veſpatianus, vendidit Judaeos per aliquot annos Comiti Richardo fratri ſuo, ut quos Rex excoriaverat, Comes eviſceraret. Tamen Comes pepercit eis conſiderans eorum poteſtatem abbreviatam, & paupertatem ignominioſam,

Book 4. Chap. 2. p. 851. l. 15. This paſſage was omitted.

Eodem vero anno Abbas Abendoniae paralyticus, dum inutilis langueret morti ſubarratus,Mat. Paris Hiſt p. 899. Abbati Abendoniae languenti, Conventus alium… ▪ eligendi licentiam à Rege impetrat. venerant Monachi ejuſdem domus ad Regem, poſtulantes humiliter, ut cedente Abbate ſibi et aliis inutili liceret, eis domum ſuam pacifice posſidere, et eidem conſulere utiliter diſponendo. Propter quam gratiam, ex abundanti eidem Regi quingentas numerarunt marcas. Cum autem domum redirent, infra quindecim dies obiit Abbas paraliticus. Conventus autem ſibi illico eligendo providit ſalubriter: quod enim ſic eis liceret, inſertum fuit Chartae, quam de Rege obtinuerant, Credebat enim Rex, quod diutius vitam continuaret. Conſueverunt enim paralytici vitam protrahere diuturnam. Cum autem Rex de morte ejus certificaretur, obſtupuit vehementer. Et dolens exclamavit, dicens: O pro capite Dei (ut verbis ejus utar conſuetis) qualiter fallor, ſeductus et circumventus, qui non plus quam quingentas marcas ab illa opima domo recepi, tam cito in poſterum vacatura, qui de ſylvis ejusdem domus, ſi in manu mea paucis diebus teneretur, abſque aliis emolumentis, tantundem fueram recepturus, ut mille marcas vel plus, ad aerarium meum revocarem. Patuit ergo luce clarius ſingulis & univerſis, quod de die in diem magis ac magis, poſtquam Rex juraverat ſe pacem & libertatem Eccleſiae ſuſtinere & conſervare, ejus avaritiam ſitim & incrementum ſuſcepiſſe; onelyonly to furniſh the Pope with moneyes for to gain Apulia.

Book 4. Chap. 3. p. 913. l. 5. Before Pope Alexander; this ſhould have been inſerted.

This Archbiſhop of Colen with others, was ſent into England from the Princes ofMat. Paris Hiſt. p. 910, 911. Richardus Comes Electus in Regem Alemanniae. Germany, to Richard Earle of Cornwall to recertifie him, that they had unanimouſly elected him for their Emperor; which he was loath to accept of, quia duo paucis elapſis annis in Regem Almanniae electi & promoti, ſiniſtros & finales caſus, quaſi Deo irato, promeruerant. Whereupon fuerunt qui dicerent Comiti verba conſolatoria. O Comes ſapiens & circumſpecte, quid haeſitas, quaſi te perterreat caſus▪ Landegravii Henrici, & iterum caſus ſinister Comitis Williel. Hollandi? Non Papa te intrudit violenter (as he did them) qui de ſpoliis Eccleſiae et rapinis Cruceſignatorum tibi ſpondet neceſſaria, quae nunquam tibi forent profutura. Ipſa nempe Papa turpiter adquiſita, non ad miſericordiam, ſcil. potius ad iram provocarunt. Theſauro tibi reſervato, qui de Regno Alemanniae colligitur, et ad opus tuum fideliter reſervatur; abundas Theſauro tuo proprio, velut alter Octavianus: inſtauraris amicis tam Alemannis, quàm Anglis, &c. Whereupon he accepted it. Magnates Alemanniae, Nec Italicum vel Romanum, et praecipue Papalem aliquatenus eligere, p. 28propter inſatiabilem eorum avaritiam. Elegerunt igitur inito diligenti cum deliberatione conſilio, Comitem Richardum, tum propter linguam Anglicanam, &c. tum propter ejus fidelitatem, conſtantiam, & ſapientiam, tum propter ſui Theſauri abundantiam. Unde quidam, ſcilicet Satyricus, ſatis inquit Satyricè

Nummus, ait, pro me, nubit Cornubia Romae.

Book 4. Chap. 3. p. 930. l. 38. Before (Mat. Paris) this ſhould have been inſerted

**Mat. Paris Hiſt. p. 929. 930. Seditio Romae orta.Anno 1258. Gravis in urbe Romana ſacta eſt ſeditio & civium maxima cum ſchiſmate perturbatio, &c. Confaederatis igitur popularibus, De conſilio cujusdam Anglici, concivis eorum, magiſtri piſtorum in urbe Matthaei dicti de Bealuere, facto impetu vehementi, catervatim ruentes & glomeratim, carcerem in quo Brancaleo priſtinus Senator tenebatur in vinculis, confregerunt, & liberantes conſtituerunt eum Senatorem, facientes ei ſecundum priſtinam urbis conſuetudinem cum juramentis fidelitatem. Roboratus igitur Brancaleo, expulit ab urbe ſibi adverſantes, et Hannibalenſes duos, ſcilicet conſanguineos cujusdam Cardinalis, patibulis fecit praeſentari, ſpernens Papalem reverentiam, nec Papalibus pepercit amicis aut conſanguineis. Quos cum Papa excommunicaret, ſcilicet Brancaleonem Senatorem et ſuos fautores, ipſi cachinnantes omnes minas ſuas contempſerunt, et poteſtatem in eos exercendam non tantum parvipendebant, ſed etiam ſannis vilipendebant. Ipſi ſe aſſerebant habere privilegium, quod nequit aliquis Papa eos excommunicare, et ſubſannantes comminabantur ipſum Papam cum ſuis Cardinalibus, uſque ad internecionem perſequi et damnificare. Quo cognito, Papa ſibi timuit, et dixit fratribus.

Dum furor in curſu est, currenti cede furori.

Et ne malis pejora ſuccederent, ſe ſubito contulit Viterbium, proponens ſe remotius, ſcilicet Aſſiſium conferre. But at l…ſt he was forced to humble himſelf to Brancaleo, and implore his favor. Whereupon Manfridus, quia Papam odio habuit, & Senatorem Brancaleonem praecordialiter dilexerat, gaviſus vehementer eſt: quod qui paulo antè minas jaculabatur, et ſententiam excommunicationis comminabatur fulgurare, ſic humiliatus eſt, quod ea quae pacis ſunt cogebatur poſtulare. Spoſpondit igitur Princeps Manfredus, eidem Senatori Brancaleoni ſe ad omnia neceſſaria ſubventurum. Et ſic deſtitutus eſt undique amicus Regis Anglorum Henrici, cui conſuevit potenter ſuffragari, totaque inaeſtimabilis pecunia, quam pro Regno Apuliae adquirendo effuderat, et illuc tranſmiſerat, non ſufficiebat ad adquietandum uſuras, quae tacite ſubrepentes, ipſum Regem ignarum illaquearent, et incircumſpectum. Impoſuit inſuper ei Papa, quod deceperat Eccleſiam et circummvenerat: unde fama ejus, inter omnes nationes obſorduit vehementer. When as the Pope himſelf was the grand and moſt infamous Cheater▪

Diebus ſub eiſdem, excanduit Papa in Regem Anglorum, eo quod promiſſa Excanduit Papa in Regem Angliae.toties iterata non obſervans, ſeipſum ultro obligaverat ſub poena amisſionis Regni, exceſſus corrigere conſuetos. Inſtante igitur Epiſcopo Roffenſi Laurentio (ſuch was his Epiſcopal Loyalty) et aliis multis urgentiſſime, propoſuit Papa, poſt admonitiones infructuoſas in Regem fulgurare ſententiam e…communicationis, et Regnum interdicere, (ſuch was his Papal preſumption) et graviora gravibus ſucceſſive cumulare Rex igitur mente confuſus, (who wanted the courage of Brancaleo, and the Engliſh Bakers valor at Rome) quinque millia Marcarum Domino Papae numeravit, ut iram temperans cordis ſui hanc ſententiam p. 29ad tempus prorogaret atque differret. Dominus autem Papa precio et precibus poſtulantis ilico adquievit. (Whereas the King ſhould have derided, contemned it, as the Romans then did under his very Noſe in Rome it ſelf, and much more he a King, at a greater diſtance.) Et ſic depauperato Regno Angliae, & undique bonis ſuis ſpoliato, omnis ſpes de obtinendo Regno Apuliae penè evanuit exſufflata, niſi quod in ſinu novi Regis Alemanniae Richardi aliquantula, ſed nimis exilis, eſt repoſita, quia nondum culmen Imperii eſt adeptus. Such a groſſe holy cheat did thoſe unholy Popes put upon this our deluded King Henry, his ſonne Edmund, and our kingdomes.

This Record ſhould have been inſerted. Book 3. Chap. 1. p. 476. l. 9. What an Eccleſiaſtical Soveraignty King Henry the 3d. exerciſed in the appropriating of Churches, and endowing of Vicaridges, this memorable Writ for that purpoſe iſſued to the Biſhop of Worceſter Anno 20 H. 3. will clearly evidence.

Rex Domino Wigorn. Epiſcopo ſalutem. Ex quo minus honeſtum vobis videbatur * Clauſ. 20 H. 3. memb. 17. dorſo.appropriare Monachis nostris Wigorn. Eccleſiam de Bremgrave in forma quam intendebamus, videlicet, ut augeretur numerus eorum, diſcretioni veſtrae relinquerimus, ut ſecundum quod videritis honeſtius id fieri poſſe, & animae bonae memoriae Domini J. Regis Patris noſtri, cui ſuper hoc ſubveniri cupimus, magis expedire de appropriatione praedicta diſponatis, ſecundum tenorem Cartae noſtrae. Ita tamen, quod Vicaria mediocris ſit, & modum non e…cedat, & quod proviſionem veſtram in hac parte per literas veſtras Nobis plenius certificetis, antequam ipſam promulge…is vel ſtatuetis. Teſte Rege apud Wudſtock 24 die Februarii.

FINIS.