Acts and Monuments Volume 2 Part 2, Book 12 · Account 3
The sentence of condemnation against M. Bucer, and Paulus Phagius.
NOs Cutbertus Dei & Apostolicae sedis gratia Episcopus Cestrensis, Nicolaus Ormanetus, Archiepiscop. plebis Bodoloni Veronen. diocesis infra scripti,The Sentence of condemnation agaynst Martin Bucer, and Paulus Phagius. Reuerendi Domini Cardinalis & Legati auditor, Thomas Watson Decanus Dunelmens. & Henricus Cole, Praepositus Collegij Etonens. ad Vniuersitatem studij generalis oppidi Cantabrigien. Elien. dioces. visitand. Necnon ad in quibuscunque causis in eodem oppido Cantabrigiae, & locis ei adiacen. commorantes personas, motis, & mouendis, inquirendum & quomodolibet procedendum, & expresse ad eorum, qui in haeresi decesserint, memoriam damnandum, per literas illustris. ac Reuerendis. in Christo patris, D. Reginaldi Mariae in Cosmedin, S. Romanae Ecclesiae Presbyteri Cardinalis Poli nuncupati, sanctis. Domini nostri Papae & sedis Apostolicae ad Serenis. Philippum ac Serenis. Mariam Angliae Regem & regi nā & vniuersū Angliae regnū de latere Legati, Commissarij, siue delegati specialiter deputati, & ad huiusmodi peragendum sufficienti facultate muniti, saluatoris & Domini nostri Iesu Christi nomine inuocato, pro tribunali seden. & solum Deum qui iustus est Dominus prae oculis habentes, per hanc nostram diffinitiuam sententiam, quam de sacrae Theologiae, & Iurisperitorum consilio erimus, in his scriptis, in causa & causis, quae coram nobis inter Vicecancellarium & Vniuersitatem Cantabrigien. denunciatores ex vna, & iniquitatis filios q…ondam Martinum Bucerum & Paulum Phagium, natione Germanos, & in hoc oppido olim commorantes & decedentes, reos denunciatos de & super crimine haeresis notorie per eos, dum vixerint, incurso, rebusque alijs in actis causae & causarum huiusmodi latius deductis, ex altera, partibus, in prima versae fuerunt & vertuntur instantia, pronunciamus, sententiamus, decernimus, & declaramus praedictos.
Martinum quidem Bucerum contra regulas & dogmata sanctorum patrum, necnon Apostolicas Romanae Ecclesiae,Agaynst Martyn Bucer. & sacrorum conciliorum traditiones, Christianaeque religionis, hactenus in Ecclesia consuetos ritus ac processus (qui singulis annis die coenae domini per Romanos Pontifices celebrari & legi consueuerunt, in quibus, inter alia, Wickleffistae, & Lutherani, & omnes alij haeretici damnati, & an athematizati fuerunt) de Sacramentis Ecclesiae, praesertim circa illorum numerum, aliter quam sancta mater Ecclesia praedicat & obseruat, sentiendo, & docendo, ac sanctae sedis Apostolicae, & summi Pontificis primatum, & authoritatem negando, & publicè damnando, & praesertim hunc articulum.
Quod Ecclesia erret in fide & moribus.
Hic in publicis commitijs expressè defendendo, & illum verum esse definiendo, & determinando, ac multa alia tam per dam natae memoriae Iohannem Wickleffe & id maxime.
Omnia fato & absoluta necessitate fieri.
Et per Martinum Lutherum & alios haeresiarchas proposita & damnata, quam à se etiam inuenta & fabricata, falsa & haeretica dogmata credendo, & sequēdo, ac desuper etiam libros scribendo & imprimi faciendo, impressosue publicando in illisue scripta etiam hic publicè legendo, & in publicis disputationibus defendendo, ac in pertinacione & obstinatione huiusmodi permanendo, & decedendo, notorium non solum haereticum, sed haeresiarcham.
Paulum verò Phagium, qui praeter alia, quae haeresim sapiunt, ab eo in suis scriptis prolata, impiae memoriae Iohannē Oecolampadium, ac Martinum Bucerum praedictum, necnon Philippum Melancthonem, & Iohannem Brentium, notorios & insignes haeresiarchas, & eorum doctrinam, & in eius scriptis impressis & vulgo aeditis,Agaynst Pa…lus Phagius non solum probando, sed summis laudibus attollendo, se non solum haereticis fauere, sed eorum falsis dogmatibus assentire, & ea credere, & probare: ad eaque credē da,Paulus Phagius … Oe…lampadi… Bucer, Mela…cthō, …. alios inducere, niti manifeste se ostendit, & hic pro haeretico communiter & notoriè habitus & reputatus, in huiusmodi errore impaenitens decessit, non solum haereticorum fautorem, sed haere…icum fuisse, nec non eosdem Martinum Bucerum, & Paulum Phagiū excommunicationis & anathematis, ac alias quascunque contra huiusmodi personas, tam de iure communi, quàm per literas, processum, praedictorum statutas sententias, censuras & poenas damnabiliter incidisse & incurrisse: & eorum memoriam condemnandam esse, & condemnamus, ac eorum corpora & ossa quae hoc tempore perniciosissimi schismatis, & aliarum haeresium, in hoc regno vigentium, Ecclesiasticae fuerunt temere tradita sepulturae▪ quatenus ab alijs fidelium corporibus, & ossibus discerni possunt iuxta canonicas sanctiones, exhumanda, & procul ab Ecclesia proijcienda, & exhumari & proijci mā damus, & eorum libros ac Scripturas, si quae hic reperiantur, publicè comburen. & comburi praecipimus: ac eosdem libros & Scriptu…as quibuscunque, tam huius vniuersitatis, quàm oppidi, & locorum eis adiacentium, personis, sub poenis, tam ex iure communi, quàm literis processuum praedictorum, seu quomodo libet alias contra haben. & legen. libros haereticos statutis, interdicimus.
After the sentence thus read, the Byshop commaunded their bodies to be digged out of their graues, and beyng disgraded from holy orders, deliuered them into the handes of the secular power. For it was not lawfull for such innocent persons as they were, abhorryng from all bloudshed, and detestyng all desire of murder, to put any man to death.