Why Some do Not Conform to Common Prayer, Appendix
AN APPENDIX To the Fourth Section, CONCERNING The Uſe of White, Black, and other coloured Garments, both by Pagans, Jews and Chriſtians, in Feaſts, Funerals, Plays, Inaugurations, ſacred Duties, and their various myſtical Significations, Excellency and Dignity.
BEcauſe I would pretermit nothing, which may either inform, or ſatisfie the Learned Readers of this Pacifick Examination, relating to the uſe of White Veſtments, both among Pagans, Jews and Christians, upon ſeveral Civil and Religious Occaſions, Grounds, Reaſons; I thought …it (by way of Appendix) to annex this enſuing learned Diſcourſe of Joannes Gulielmus Stuckius, Tigurinus, concerning White Garments, in his 2d Book, Antiquilatum Convivialium; cap. 26. De Veſtitu Conviviali; DE VESTIUM ALBARUM (QUAE IN EPULIS POTISSIMUM USURPARI FUERUNT SOLITAE ac in genere COLORIS ALBI USU, SIGNIFICATIONE, PRAESTANTIA AC DIGNITATE: Editio ſecunda, Tiguri, 1597. f. 234. to 240. fraught with greateſt variety of Learning, of any Treatiſe I have read concerning this ſubject.
SEquitur nunc tertia corporis ad epulas futuras praeparandi actio,Albi coloris veſtitum in conviviis vſitatum fuiſſe. Veſtium candidarum uſus apud …udaeos. quae in veſitu conſiſtit, &c. Equidem ex veterum ſcriptorum monumentis facilè colligi poſſe exiſtimo, albi potiſſimùm coloris veſtitum in conviviis uſitatum fuiſſe, ita ut nigris veſtibus accumbere apud gentes quaſdam nephas duceretur: unde & foreign Bachar, elegit nonnulli arbitrantur, compoſitum à foreign & foreign chor, candidum, quòd quae ſunt candida, eligantur & approbentur. Philo de vita Theoretica teſtatur, Judaeos olim dierum feſtorum convivia foreign, hoc eſt, albatos ſeu candidatos agitare fuiſſe ſolitos: ex quo illud: Quovis tempore veſtimenta tua candida ſunt. Huc quo que referendus ille mos Judaeorum decimum quintum diem menſis Ab celebrandi veſtibus albis, at que choreis: de quo ſic ſcriptum extat in Tabanit fol. 26, p. 1. Decima quinta menſis Ab, id eſt, Julii, filiae Jeruſalem egrediebantur in veſtibus albis, quas qui non habebant, à ditioribus mutuò ſumebant, ne, cui veſtes deerant, remorarentur, quò minus ad choreas venirent: omnes veſtes lavabantur. Filiae Jeruſalem egrediebantur, & choreas ducebant, in vineis. Quid verò dicebant? Adoleſcens attolle oculos tuos, & vide quam tu velis eligere ex omnibus, ne reſpicias pulchritudinem, ſiquidem fallax eſt, at eam,Ʋſus veſtium candid…rum …pud Romanos in diebus …eſtis. quae Deum timet, laudes. Idem mos apud Romanos quo que fuit. Hinc Horat. lib▪ 2. Sat.
Ille repotia, natales, alioſve dierum.
Feſtos albatus celebret.
De uſu veſtium candidarum in diebus feſtis apud Romanos multa alia teſtimonia praeter Horatii, extan… apud auctore…. Xiphilinus, die celebri Romae ob ingreſſum Teridatis; foreign, id eſt, populus albatus, & laureatus. Vopiſcus in Florian. Tantum illud dico: Senatores omnes ea laetitia eſſe elatos, ut domibus ſuis omnes albas hoſtias caederent, albati ſederent. Perſius:—Negato Juppiter hoc illi, quamvis te albata rogaret.
Prudentius contra Symmachum,
Exultare patres videas Pulcherrima mundi
Lumina, concilium que ſenum geſtire Catonum
Candidiore toga, nivium pietatis amictum
Sumere. Et Ovidius,
Veſtibus intactis (uſu nondum ſordidis, aut abſoletis) Tarpeias itur in arces; Perſius in re ſimili,
Et populus feſto concolor ipſe ſuo eſt.
Scilicet hoc populo pexuſ que toga que recenti
Et natalitia tandem cum Sardonyche albus
Sede leges celſa. Idem Satyr. 2.
Vota negato Juppiter haec illi, quam… albata regant. …d eſt, veſtibus albis amicta. Cic. in Leg. Color albus praecipuè*As if God were delighted with colours. Deo decoru… eſt, cùm in caeteris, tum maximè in textill. Nec verò ſolûm in natalitiis, & repotiis, & nuptialibus aut ſponſalibus, ſed etiam in funebribus coenis hauc conſuetudinem ſervatam fuiſſe. locuples teſtis eſt M. Tullius in Va…nium: ubi illi objicit, quòd coenaverit atratus: verba ejus haec ſunt: Atque illud etiam ſcire cupio, quo conſilio, aut qua mente feceris, ut in epulo Cn. Arii familiaria mei cum toga pulſa accumberes: quem unquam videri…, quem audieris, quo exemplo, quo more feceris?In coenis ſun… bribus albat… …. Dice…, ſupplicationes te illas non putaſſe. Optime. Nullae fuerint ſupplicationes, &c. Quis unquam coenavit atratus? ita enim illud epulum eſt funebrae, ut munus ſit funeris, epulae quidem ipſe dignitatis. Sed omitto epulum, populi Romani feſtum diem argento, veſte, omni apparatu viſendo: qui… unquam in lactu domeſtico, quis in funeri familiari coenavit cum toga pulla? cui de balneis exeunti (en conſuetudinem balneandi ante epulas) praeter te, toga pulla unquam data eſt? cum tot hominum millia accumberent: cum ipſe epuli dominus Quintus Acius albatus eſſet,Balnea ante Epulas. tu in templum Caſtoris te cum Caio Figulo atrato, caeterisque tuis furiis funeſtum intuliſti. Quis tum non ingemuit, &c. Hunc tum morem ignorabas? nunquam epulum videras? nunquam puer, aut adoleſcens inter coevos fueras? Fauſti adoleſcentis nobiliſſimi paulo ante ex epulo magnificentiſſimo famem illam veterem tuam non expleras? quem accumbere atratum videras dominum cum toga pulla & …jus amicos ante convivi…m? Quae te tanta tenuit amentia, ut tu, niſi id feciſſes, quod fas non fuit, niſi violaſſes templum Caſtoris, nomen epuli, oculos civium, morem veterum (hinc conſtat morem hunc fuiſſe vetuſtum) ejus qui te invitarat auctoritatem, parum putares teſtificatum eſſe, ſupplicationes te illas non putaſſe. Ex gravi hac Ciceronis invectiva ſatis conſtat, Romanos veteres convivia iniiſſe albatos, ita ut nephas ducerent pullatum, ſe… atratum in convivio etiam funebri accumbere. Idem color albus & Japponiis adhuc hodie in luctu eſt uſitatus. Sidonius quoque Apollinatis ad hunc albarum veſtium in exequiis, epuliſque exequialibus uſum allucit lib. 5. epiſt. ad Aumaſtum: Nam libenter, inquit, incedunt armati ad epulas, albati ad exequias, pelliti ad eccleſias, pullati ad nuptias, caſtorinati (caſtoriis pellibus induti) ad laetanias. Plutarchus teſtatur in Problematis, foeminas antiquius in luctu veſtes, virtaſque albas geſtaſſe (qui hodie Reginarum Galliae lugentium mos eſt,In exequiis at…e luct…. teſte Polid. Virgil.) & Argis quoque teſte Socrate, albas veſles aqua elutas, in luctu geſtare fuiſſe ſolitas. Ibidem cadaver quoque defuncti albo tegmine involutum fuiſſe ſcribit. Apud Graecos, ut ſcribit Alex. ab. Alex. lib. 3. cap. 7. ſed ſine auctore, ſoeminae, virique in candida veſte cum coronis, ampliſſimi viri exequias proſequuntur, & veluti in luctu publico complorant promiſcuè, Quod fuit in more Syracuſanis, qui candido amictu velati, & fronte coronati, Timoleonem extulere. Sycionii ſimiliter Aratum in veſte alba,In …. & coronis ſepulchro intulere. In Imperatorum Roman. funeribus, veſtes albas adhibitas fuiſſe, Plutarch. & Herodim. teſtantu…. Colorem album antiquitus matronis in luctu fuiſſe uſurpatum, S…aliper quoque teſtatur lib. 1. Poet. Sic Blo…dus quoque Forolivienſis lib. 2. Romae triumphantis & Urbinas ille, qui libros de Inventoribus rerum ſcripſit, & alii non indocti viri, nulla temporum adhibita diſtinctione, in luctu antiquas mulierer, albas ſemper veſtes uſurpaſſe exiſ…imant. Verum hos errare, & pullas, fuſcas nigras ſeu atras (quas anthracinas Vatro vocat, quaſi dicas carbonarias) antiquiſſiniis temporibus fuiſſe lugentium veſtes, Hiero…. Magius lib. 3 Miſcell. cap. 14. veterum quorundam auctoritate probat. Varro de Vita Patrum, ut apud Nonium legitur, de muliere: Propinquae, inquit, adoleſcentulae, etiam adoleſcentuli proximi amiculo nigello, capillo promiſſo ſequuntur luctum. Idem: Ut dum ſupra terram eſſent, ricinis lugerent, funere ipſo pulli pallis amictae. Erat autem ricinum, ut Nonius ait, quod ſua aetate maſurtim dicebatur, palliolum faemineum breve, cuj…s formam appingit ipſemet Varro lib. 4 de lingua latina,Alia teſtimonia de veſtium nigrarum uſu in exequiis. Apul. lib. 2. de Aſino aureo: Umbroſum, inquit, demonſtrat cubiculum, matronam flebilem, fuſca veſte contectam. Eadem quoque apud Craecos conſuetudo fuiſſe videtur: ſiquidem Iphigenia Euripidis Clit…mneſtrae matri in jungit, ne ſuam ob mortem crinem laniet: idemque ut ſuis renunci… ſororibus, ſcilicet ne quando nigris veſtibus membra contegant. Unde & Hom. I…. lib. 24. Thetim futuram filii necem deflentem, velo nigro tectam Jovem adire facit. Niger enim color mortalis eſt, ut inquit Hippocratin lib. de Morbo ſacro, ſive quiſquis ille fuit, qui librum illum conſcripſit, quem Galenus Hyppocratis eſſe nepat. Theoc. in Epitaphio Adonidis, Venerem cyanea ſtola indutam, ad lugendum Adonidis mortem invitat. Nigrarum veſtium mos apud mulieres Romanos mox obſolevit, ut Plutarchi teſtimonio intelligitur. Deinde moribus depravatis,Colo… niger Ticinum quid. & viros albas veſtes in luctu uſurpaſſe, colligere poſſumus ex his Julii Pauli verbis lib. 1. Sententiarum, ſub titulo de Sepulchris & lugendis. Qui luget, inquit, abſtinere debet à conviviis & alba veſte.
Livius ſcribit, in luctu matronas Romanas nibil aliud quàm purpuram aurum que deponere, quae: cùm eluxerunt, reſumunt. Dioniſ. Halicar. l. 5 refert, Romanas matronas Valerium Publicolam Brutum que luxiſſe annuum tempus, depoſitione auri & purpuroe, ut eſt illis luctus conſuetudo in neceſſariorum cognatorum que funebribus. Alex. ab Alex. l. 5. cap. 18. ſcribit diebus natalitiis & Calendis Januariis,In natalitiis. nonnunquam ludis Roman, albas lacernas praetextaſque indutos incedere, & ludos ſpectare fuiſſe ſolitos. Nam in veſte pulla Iudis intereſſe Auguſtus prohibuit. Alexander Severus, teſte Lampridio, cùm natalem diem commendaret, hoſtia cruenta effugit, & ut ſe civiliter gerebat ac permixtus populo erat, albam ejus veſtem, cum qua conſtiterat, cruentavit. Lacernis candidis uſos fuiſſe Romanos in ſpectaculis,In ſpectaculis. ex illis Martialis carminibus conſtat, quibus ille perſtringit Horatium, qui nigra lacerna ſpectaculis interfuerat,
Spectabat modo ſolus inter omnes
Nigris munus Horatius lacernis,
Cùm pleb…, & minor ordo maximuſque
Sancto cum duce candidus ſederet
Toto vix cecidet repente caelo
Albis ſpectat Horatius lacernis.
Auguſtus,In militia. reſte Suetonio, habitum veſtitum que priſtinum reducendi ſtudioſus, viſa quondam pro concione pullatorum turba; indignabundus, & clamitans ait: En Romanos rerum dominos, gentem que togatam. Negotium aedilibus dedit, ne quem po…hac paterentur in foro circòve, niſi poſitis lacernis, togatum conſiſtere. Item, Sanxit…, ne quis pullatorum media cavea (theatrali confeſſu, …bi populus ſpectavit) ſederet. De lacerna candida …mphitheatrali, vide plura apud L…zium li. 8. c. 10. Com. Reip. Plutarch. in Aemilio de Triumpho P. Aemilii verba faciens, dicit: Omnes foreign, id eſt, albis veſtibus indutos) Iudos ſpectaſſe. Fuit candidarum veſtium alius quoque apud Romanos frequens uſus, tales enim erant veſtes caſtrenſes, ſacerdotales, at que muliebres.
De caſtrenſibus Trebellius Pollio in Galeno ſic ſcribit:In militia. Jam primum inter togatos patres & equeſtrem ordinem, albatos milites (albis veſtibus indutos) & omni populo praeeunte. Sic candidatos milites Vegetius rei militaris vocat principales, qui privilegiis muniuntur.
Veſtimenta ſacerdotalia ſimiliter linea fuerunt & alba pretioſa,In ſacris. nullo infecta colore, pura. Virgil. 12 Aeneid.
Procedunt caſtris, puraque in veste ſacerdos Ovid.
Nunc Dea linigera colitur celeberrima turba. Juvenal.
Cum grege linigere circumdatur, & grege calvo. Martial.
Linigeri fugiunt calvi, ſistrat aque turba.
Sic Flamen, ut Varro tradit, cùm Jovi ſacra ferebat, totus albatus erat, & pileum etiam geſtabat album. Item virgines Veſtales ſuffibulo amictae ſacrificabant. Fuit verò ſuffibulum veſtimentum album praetextum,Suffibulum, quadratum, oblongum, quod illae in capite habentes ſacrificabant, id que ſub mento ſibula comprehendi ſolebat, unde nomen, Pierius lib. 40. Hieroglyph. De calceamentis ſacerdotum Romanorum, Athenienſium, & Alexandrinorum candidis, vide Lazium lib. 8. cap. 13. Com. Reipu-Rom. Talis Aegyptiorum quo que ſacerdotum veſtitus fuit, de quo Herod. ſic ſcribit: Sacerdotes linea ferunt veſtimenta, induti, ſemper recens abluta, huic rei ſemper vacantes. Iidem calceos papyraceos geſtabant. Plin. teſtatur li. 19. veſtes ſacerdotibus Aegyptiis lineas gratiſſimas eſſe eo genere lini, quod goſypon & xylon vocant, unde dicta xylina, quibus nulla ſunt candore mollitieve praeferenda. Apuleius caeremonias Aegyptiorum explicans, Influunt, inquit, turbae ſacris divinis initiatae, viri foeminae que omnis dignitatis, lineae veſtis candore puro luminoſi. Ab hac veſte linea Poetae linigeros vocant Sacerdotes Iſidis Deae Aegyptiorum. Pierius tamen, neſcio quo auctore, Sacerdotes, inquit, Aegyptii contra noſtrorum mores cumſupplicabant, nigris ut…bantur veſtibus, noque alias quàm nigras veſtes cum decere arbitrabantur, qui Diis preces allegaret: quippe ut forma ipſum ſupplicate confirmarent, ex qua mortales conformati ſumus. Ea autem apud ipſos nigra figurabatur. De Aegyptiorum Sacerdotum calvorum veſtitu atque habitu candido, vide plura apud Apuleium libro ſecundo & undecimo. Poteris hunc habitum, ut Beroaldus facit, cum habitu ſacerdotum noſtri temporis conferre. De veſtibus religioſis, & ſacerdotalibus Judaeorum, vide Beroaldum in Suetonio ex Hieronymo.
Mulieb…ia quoque veſtimenta linea atque alba Romanis …rint probata,…. ut teſtatur Lazius libro octavo Commentariorum capite primo.Tinum candidum. Unde proverbium: Linum candidum lucri cauſa ducis, in eum qui dotis cauſa ducit vel deformem, vel anum. Linum autem vocat uxorem, vel quod apud veteres ſolae mulieres lineis uterentur, &c. Eraſmus in Adagiis. Turnebus in ſuis Adverſ. in illum Horatil verſum: Mirator cunni Cupennius albi: Ex pudenda, inquit, parte mulierem intelligit, ex albo ingenuam: in ingenuis autem ſtupra legibus vindicabantur, non item in libertinis. Ingenuae autem mulieres albatae erant, libertinae atratae, nobiliores purpuratae. Unde Artemidorus: foreign: ſic enim conjicit, ſomnia illa & viſa Artimidorus, quòd his eſſent ſolitae uti veſtibus in genuae, libertinae, & nobiles.
Praeterea veſtis candida apud eoſdem manumiſſionis quoque inſigne ſuit.In man…miſſi…s. Moris enim erat Romae, ut ſervi facti liberti candidati ad coenam domini ſui admitterentue. Hoc perſpicuè docet Tertullianus libro de Reſurrectione carnis, his verbis: Oro te, ſi ſamulum tuum libertate mutaveris, quia ead…m …aro, atque anima pe… …nebunt, quae flagellis, & compedibus, & ſ…igmatibus obnoxiae retrò fuerant: idcirco ne illa eadem pati oportebit? non opinor. At que &*See … ibid▪ veſtis albae nitore, & aurei annuli honore, & patroni nomine, ac… bu, n…nſ que honoratur.
Adhaec candida veſtis ſignum erat petitionis honorum atque magiſtratuum,In magistratuum petitione. Magiſtratuum petitores cur …ga candida induti fuerint. quorum petitores candida toga indue bantur, ac proinde dicebantur candidati, unde ambitio cretata eleganter à Perſio dicta eſt. Hoc autem ideò factitatum eſſe Plutarchus in problem. exiſtimat, ut magiſtratu dignos non genere, non divitiis, non gloria, ſed vulneribus, & cicatricibus judicarent, quae ut ab his conſpicerentur, quos ambiendo prenſabant, in toga candida ad petendum deſcendebant: vel quia corpus nudando, ac ſeipſos ſubmittendo populum captabant. De toga pura, qua tyrones, novae que nuptae induebantur, ſuprà dictum eſt: de qua Caelius libro decimo quarto, capite decimo ſexto, quibus adde, quae Calcaguinus annotat. Pura toga,Toga pura. inquit, quam exeuntes pueritiam adoleſcentes induebant non ſine parentum hilaritate, ſuit colore vel ſimplici, vel candido, aut in candoris animi teſtimonium, aut quòd gerendis magiſtratibus jam idonea aetas videretur. Candidati enim magiſtratuum competitores comitia inibant. Vel certè, quod nondum quicquam deſcriptione dignum geſſerint. Nam ſic & tyronibus prima ſtipendia facientibus, alba parma, & pura haſta tradetur. De hac pura veſte, vide plura apud Bayff: de Re veſtiaria,foreign. ubi probat, veſ…em foreign, id eſt; puram, pro candida à Plutarcho uſurpati. Sic album viciſſim, pro puro uſurpatur; quia hic color eſt puriſſimus. Sic lintea veſtis alba ſuprà caeteras veſtes inducta, puellaris aetatia indicium fuit, quod eo genere amiculi apud veteres puellae ante duodecimuen annum utebantur, Pierius. Toga, ut inquit Iſidorus, candida, eademque cretaca, in qua candidati, id eſt, magiſtratum petentes, ambiebant, addita creta, quò candidior, inſigniorque eſſet. Perſeus huc alludens:
—Quem ducit hiantem
Cre…ata ambitio, &c.
Quae autem eſſent artes petitoriae (Cicero munus candidatorum dixit pro officio & labore petitionis,)Veſtis linea alba. hoc eſt, candidatorum, docet Mamertius in Panegyr. his verbis: Quis ignorat tunc quoque, cum honores populi duplicate page duplicate page Romani ſuffragiis mandabantur, multo… fuiſſe candidat… rum labores?*As th…ſe now d…e who ſtand to be Knights, Citizens, and Burgeſſes in Parliament. ediſcenda omnia nomina tribulium, homines ſinguli ſalutandi, prehenſandae obviorum manus, omnibus arridendum, multa que alia propter honorem adipiſcendum agenda, quae alias virum honore dignum facere non deceret. Hinc Caeſaris ſive Principis candidatus, proverbium de eo, qui inani quadam confidentia & ſecuritate nixus, negligentius munus aliquod obit, de quo multa Caelius libro decimo quarto, capite decimo ſexto. De iiſdem Cicero in oratione, cui titulus eſt, in toga candida, quam dixit in Senatu in petitione conſulatus,… Artes peti… riae. (hujus orationis meminit Beroaldus in Suetonium, & Caelius libro decimo quarto, cap. decimo ſexto) olim tribuni legem promulgarunt, ne cui album veſtimentum (ſic ille togam candidam appellat) addere petitionis cauſa liceret, ſicuti tradit Livius in 4. ab urbe condita. Pierius tamen in Hieroglyph. ſuis lib. 40. albam veſtem modeſtiae, animique ſua ſorte contenti ſignum eſſe dicit: purpuram autem ambitionis, animique ſublimis, & vaſti, amplitudinis, ſummique magiſtratus. Hinc cum apud Alexandrum quidam Antipatri parſimoniam, atque modeſtiam commendaret: foreign, inquit, foreign.Paries dealbatus, Act. 23. & ſepulchra dealbata▪ Matth. 23. … den… tent Purpura. Cael, lib. 9. cap. 7. id eſt, Foris albo utitur pallio, intus verò totus eſt purpu…eus, fictam notans in homine ambitioſiſſimo, qui maxima quaeque appeteret, modeſtiam. Sic paries dealbatus; Act. 23. & ſepulchra dealbata, Matth. 23. hypocrit…e appellantur. Haec ille. Talea profecto erant*And are not many Roman Prelates and Prieſts now ſuch, and Engliſh …? Romani illi candidati, qui candida veſte animi candorem atque modeſtiam, innocentiam prae ſe praeferebant, cùm animi illorum eſſent purpurei, id eſt, ambitioſi at que ſanguinolenti. Purpuram antem Romanorum quoque magiſtratuum inſigne illud Martialis indicat:
Diviſit noſtras purpura vestra togas.
Et ab eodem purpura uſurpatur pro magiſtratibus,
Purpura te foelix, te colit omnis bonos.
Plin 20. de Gallis, ut plane dignè aliti honoris tantum praebeat Romana purpura, id eſt, magiſtratus Romanus. Hinc perſidi quoque Judaei Chriſtum per ludibrium foreign, id eſt, purpura, ut Marcus, inquit, ſive, ut Joannes loquitur, foreign, id eſt, veſte purpurea induerunt, cum ille ſibi verè, illorum autem opinione falſo, regiam dignitatem aſſignaret.Purpura Chriſti. Coccina tunica. Fuit ſimul ſanguinis illius eſſundendi ſymbolum. Eam veſtem clamidem coccinam Matthaeus appellat, Coccina tunica praelii futuri ſignum fuit Romanorum Imperatoribus, t…ſte Plutarcho in Fabio. Sic quoque veſtis Chriſti coccina, fuit ſiguum praelii, quo Chriſtus cum diabolo, morte atque peccato erat dimicaturus. Fuit etiam veſtis purpurea, veſtis triumphalis, ut Bayſſus ex Plutarcho probat. Fuit ergo illius ſimul ſuturae victoriae atque triumphi ſymbolum. Purpurae appellatione coccum non contineri Bayſſius ex Ulpi…ne probat,Evangeliſto de purpurea illa ſive coccinea Chriſti veste conciliantur. Vestis purpureae & coccineae diſcrimen. Candidati, petitores non ſolum Magiſtratuum, ſed aliarum quoque rerum. unde Evangeliſtae videntur à ſe in vicem diſſidere, quorum unus, Matthaeus nimirum coccinam, reliqui duo purpuream illam Chriſti veſtem fuiſſe affirmant, quam rem Sorbonicis Theologis dijudicandum relinquit. Veſtem purpuream à coccina differe Brodaeus probat, lib. 1. Miſcell. cap. 8. Coccos enim, inquit ille, eſt ſurculoſu… parvus fru…x, cui grana ſeu lentes adjacent, teſte Dioſcorid: lib. 4. & Cluſio de plantia Hiſpanicis. His colorem coccineum fieri, eoque infecta veſtimenta coccinea appellari puto. Purpura autem, ut fatentur omnes, piſcis eſt è concharum genere, qui ſ…orem illum tingendus ex petitum veſtibus in mediis habet faucibus. Mihi quidem Matthaeus colorem (eſt enim coccineus color idem f…re cum purpureo) reliqui duo materiam videntur expreſſiſſe, ut etiam Rondeletius ſentit in ſua Hiſtoria piſcium. Candidati autem deganter dicuntur petitiores non ſolum magiſtratuum, ſed aliarum quoque rerum. Sic à Quincil candidatus …, à Plinio in Panegy…ico cradidatua gloriae, & immorialitatis ab Hieronymo candidati fidei, catech…m…i, qui ad … inſtruuntur, & munerarius pauperum, & S…gentium candidatus: & ab Ap…leio lib. 1. de A …ino, candidat… cruci, hoc eſt, qui crucem petit, ſive qui jam eſt futuru… …ifixus, & (ut veteres loquebantur) directus, ut C Rabirius ille pro quo Cicero. extat oratio: à Plauto cruci ſalus dicitur, quaſi in crucem ſaliens: & Libertus Icelus à Suetonio, ſummus equeſtris ordinis candidatus: à Seneca homo multarum rerum candidatus appellatur, à quo fortunae comitia dicuntur. Sic à Tertulliano ſimili tranſlatione perelegantiſſime, aeternitatis candidati appellantur Enoch, & Elias, libro de Reſurrectione carnis, & candidatus timoris, qui paulatim timorem Domini imbibit, libro ſecundo ad Uxorem, & candidati diaboli dicuntur, qui ido latricis ſacris ſunt initiati, libro adverſus Marcionem. Idem in libro…de Baptiſmo, Baptiſmum poenitentiae, quaſi candidatum remiſſionis & ſanctificationis in Chriſto ſubſecurata vocat. Nam quod praedicabat (ſcilicet Johannes Baptiſta) Baptiſmum poenitentiae in remiſſione delictorum, in futuram remiſſionem enunciatum eſt. Siquidem paenitentia antecedit, remiſſio ſubſequitur.Candida ſalutis, martyrii. Ab codem libro de corona candida ſalutis & candida martyrii elegantur pro aeternae ſalutis praemio uſurpatur. Idem de S. Paulo verba faciens, dicit illum gloriam carnis, notam circumciſionis, Phariſaeae candidae dignatem, pro detrimento ſibi deputaſſe: ubi candida metonymic…s pro ordine, ſive honore videtur uſurpari: vel forſan Phariſaei hypocritae, qui à Chriſto dealba…is ſepulchris comparantur, veſtes albas ſeu candidas geſtarunt. Verum de reſtitu Romanorum albo, plura tradit Juſtus Lipſius Elect. lib. 1. cap. 13. lectu digniſſima, quorum haec eſt ſumma: Romanis in veſtitu placuiſſe colorem album,Albu… c…lor in veſtitu cur Romonis placuerit. ſive quod is, ut Plato valt, laetitiae ſit prop…ius: ſive potius quiaagreſtis illa & prima gens, ſpretis accerſitis coloribus, lanae rativum retinu…t, id eſt, album. Ita toga Romanorum alba & Tunica fuit, & Calcei & omnia cottidiana vellis. Togam albam fuiſſe, quam Graeci foreign, & ad diſcrimen praetextae, foreign vocant, Titinnii, Plauti, Statii, Pertii, Martialis teſtimoniis probat. At objiciat quis: Si toga vulgo alba, cur, qui prenſabant,Al…i & candidi coloris diſcrimen. induebantur toga candida, ut hac quaſi nota intelligi & excerni poſſent à reliqua plebe? Reſpondet, albi coloris togas vulgo fuiſſe, non candidi. Albus color nativus lana eſt: candidus proprie ſplendens ille, & qui eſt ab arte. Ideo Polybius aliquot loci; foreign dictam maluit petitorum togam, quam foreign: & Latine commode ſplendentem dixerimus. Nam petitores non contenti in…ito lanae colore; cretam addebant in veſtem, ut ſplendeſceret. Unde Iſidorus, ſit toga addito quodam cretae genere candidior. Objiciunt item de diebus feſtis, Romani inquiunt, ſaltem per dies feſtos in veſte alba erant. Non ergo cottidianas veſtes cenſendum albas. Reſpondet, non aliud fuiſſe in eo more, quam ut per dies privatim aut publice laetos, togas recentes ſumerent, & uſu nondum ſordidas aut obſoletas, qui mos plane geminus eſt moribus noſtris. Nec vero Romani ſolùm in laetitia aut in ſacris adhibebant hunc colorem, ſed etiam externi,Rh…da Fullonum apud veteres creberrimus uſus. id quod de Rhodis Livii teſtimonio probat, & de Aegyptiis Suetonii in vita Auguſti. Propter has togas albas fullonum apud veteres creberrimus uſus, rarior tinctorum. Fullonum, qui maculas ſcilicet & ſordes è toga eluebant, & addito furfure ac creta iterum candidam faciebant. Alba igitur toga, & ea quamdiu in communi uſu, diſcrimen nullum inter cives ſuit à colore veſtis, niſi quod divites, munduli elegantes ſemper in toga ſua è fullone nivea: vulgus ſere ſordidiores eſſent, & togis magis pallentibus, ac, ut proprie dicam, obſoletis.Sord…d… … vulgo. Ideo Seneca epiſt. 115. per ſordidos intelligit vulgum. Mirari, inquit, non debes, corrupta excipi non tantum à corona, ſed ab hac turba quoque cultiore. Togis enim inter ſe iſti, non judiciis diſſident. Sed & viri illuſtres ac nobiles rei facti, per dies judicii ſumebant hanc togam ſordidam,…. poſita nivea, ut miſerabiliores eſſent in veſte plebeia. Ita que rei in ſordibus eſſe dicuntur aut ſordidati: non pullati, ne quis erret, qui color tantum, funebris. Viri etiam graves ac rigidi non amabant eximiū illum candorem. Unde ſimia ille apud Horatium, Exiguaque toga ſimulat teſquore Catonem. Duo enim lauti homines amabant in toga laxitatem & candorem:…. ſpreverat Utrum que Cato, arcta toga contentus & ea ſquallenti:T…ga mutata. Id enim Horat teſquorum vocat, pro quò malè vulgò legunt textorem. Poſtea mutata Republ. & labente imperio, toga quae olim neceſſaria civibus, Imperatorum temporibus, ad paucos remanſit & non niſi honeſtiores. Vulgus ſpreta ea, abiit ad Paenulas, lacernas aut tunicas ſolas eaſque colore pullo, id quod ſtatim ſub Auguſto coepit. De paenulis, tunicis, lacernis, vide ibidem plura. Pereunte toga, interiit color albus, & pullo plebeio omnes veſtes, Hinc diſcrimen natum inter cives, ignotum ſeculo priori, ut alii candidati dicerentur,Pullati …. pullati alli. Canditati non ii, qui peterent (ut olim) ſed honeſtioris ordinis cives. Pullati, inſima plebs ſive vulgus.
Po…o Nauc…atitas quoque teſtis eſt Athen. lib. 4. in Genethlii.…. Veſtae Prytanitidis in Pryae…eo epulantes, nec non in Pionyſiacis & Panegyri Comaei Apollinis albis veſtibus …, fuiſſe, quas ſuo quoque tempore Prytanicas veſtes dicit fuiſſe appellatas: Cereris quoque initiatos candidis, ut Bellonae nigris, & Saturni purpureis atque rubicun…is veſtibus indutos fuiſſe, Tertul. teſtatur lib. de Pallio,Veſtium … varii …. his verbis: Cur iſtas non ſpectas? vel illos item, qui non vitate veſtitus religionem mentiuntur, cum ob cultum omnia candidatum & ob notam virtae & privilegium galeti, Cereri initiantur; cum ob diverſam affectionem tenebricae veſtis & tetrici ſuper caput velleris in Bellonae montes fugantur: cum latioris purpurae ambitio, & galatici rubori… ſuperjectio, Saturnum commendat: cum ipſum hoc pallium moroſius ordinatum, & crepidae Graecatae Graecatim Aeculapio adulantur. Alexand. ab Alexand. lib. 6. cap. 19. Romanos ſcribit in toga candida ludos ſpectare ſolitos fuiſſe, & mulieres in veſte alba Cereris ſacrum ſacere ſolitas fuiſſe, ut tunc … gratum eſſe cenſerent, ſi à …, nec ſ…nere poſtutis celebraretur. Et tamen, ut teſtis eſt Pierius in Hieroglyph. apud Arcada… Cererinigra veſtis induebatur. Sic Falacralis Flamen, teſte Pierio, nigro utebatur pileo: erat enim Plutonis, cui cum immolabant veſtibus utebantur nigris, quam colorem aiunt diis inſeris dedicatum.
Ex his, quae adhuc dicta ſunt, conſtat, veſtes candidas apud Naucratitas, & praecipue apud Romanos, non ſolum in conviviis, verum etiam in ſacris, in magiſtratuum petitione, in manumiſſionibus, in militia, in ſpectaculis, in triumphis, in nuptiis: in luctu quoque & cadaveribas involvendis adhibitas & uſurpatas fuiſſe.Veſtis candidae preſtantia. Ac omnino veſtes albas ſive candidas, in ſacris pariter atque prophanis literis vehementer commendari conſtat, ceu inſignia atque ſymbola, cum virtutum, ut modeſtiae, puritatis morum, innocentiae, ſynceritatis, atque integritatis: tum ſoelicitatis, beatitudinis, victoriae, libertaris, laetitiae atque gaudii. Hinc praeter ſupra commemorata exempla, Magi in Perſide, teſte Pierio, Deum ipſum non niſi albis veſtibus delectari affirmabant. Et Plutarchus problemate Romanorum vigeſimo ſexto Magos adverſus Plutonem, & tenebra…, lucido & illuſtri amictu ſe muniviſſe ſcribit. In ſomniis quoque candidae veſtis ſomnium pro felici augurio habetur.Angeli ſemper candidati apparuerunt. In ſacris literis, angeli ſemper candidati apparuerunt: id quod illorum cum innocentiae, tum beatitudinis eſt argumentum. Sic, ut ex plurimis, unum preferam, glorioſae Chriſti reſurrectionis, quae diaboli, mortis, atque peccati victrix extitit, primi veſtes atque praecones fuerunt angeli, albis veſtibus induti atque ornati. Ejus rei teſtes ſunt Matthaeus vigeſimo octavo, qui foreign illius nivis inſtar foreign fuiſſe dicit: Marci decimo ſexto, qui illum foreign, id eſt, ſtola candida amictum fuiſſe perhibet. Et Joannis vigeſimo, qui duorum angelorum mentionem facien…, illos foreign, id eſt, candidis veſtibus indutos fuiſſe teſtatur.Mar. 9. Matth. …7. Chriſtus diſ pulis ſuis … datus … foreign Chriſtus ipſe in monte Thabor foreign, veſtituto candido, inſtar lucis, ſive nivis, ſeſe diſcipulis ſuis conſpiciendum praebuit qui cum puritatis, tum victoriae, atque beatitudinis aeternae fuit ſymbolum. Sic Apocalypſeos capite primo Chriſtus candidatus Joanni apparuit: Veſtitus, inquit, erat foreign ſcilicet foreign, veſtem talarem, ſive ad talosuſ que demiſſam. foreign Suida, foreign, tunica ad pedes uſque demiſſa. Eucherio eſt ſacerdotalis veſtis lintea corpori penitus adſtricta, eademque talaris, foreign appellata, quae & ſubucula dicitur. Per hanc, teſte Pierio in Hieroglyphicis, quae aliis ſubjiciebatur, doctrinam ſacratiorem intelligi, veteres Theologi tradiderunt. Exodi: Et fecerunt veſtimentum poderem ſub umbone, opus textile, totum …yacinthinum. Sequitur apud Joannem: Caput autem ejus, & capilli erant candidi velut lana alba, & tanquam nix. Hic candidus, niveuſque Chriſti habitus ſive veſtitus, eſt indumentum illud ſalutis & juſtitiae, quo ut Iſaiae ſexageſimo primo dicitur, ſponſam, id eſt, Eccleſiam ſuam veſtit, tegit atque ornat: eique ſuam imputando juſtitiam, & ſanctitatem, facit ut illa quoque alba & candida, id eſt, juſta coram Deo appareat, fine ruga & macula, Epheſiorum primo: ſecundum illud Iſaiae primo. Si peccata veſtra, &c. Huc quoque facit foreign, veſtis ſplendida, ſeu, ut vulgatus interpres vertit, alba, qua Chriſtus per ludibrium ab Herode fuit indutus. Illa enim revera argumentum fuit Chriſti innocentiae, & regiae dignitatis, Luc. 23▪ Forſan,foreign. foreign, & foreign, id eſt, pura veſtis à Plutar, pro alba uſurpatur, ſicut Bayffius teſtimoniis quibuſdam probat: ſic foreign vocabulum eodem modo uſurpatur, niſi malimus purpuream veſtem intelligere, cujuſmodi veſte à Judaeis per Iudibrium fuit amictus. Apoc. 3. Laodicenſi eccleſiae Deus ſuadet, ut veſtimentis albis ſeſe induat, ut non appareat dedecus nuditatis ejus, hoc eſt, ut Chriſtum vera fide induat, vitae mortemque candori, & ſynceritate ſtudeat. Et ab initio ejuſdem capitis: Sardenſes Eccleſiae nonnulli eſſe dicuntur, qui non inquinaverant veſtimenta ſua, & additur: Et ambulabunt mecum in albis, qui digni ſunt. Qui vicerit, ſic veſtietur veſtimentis albis, & non delebo nomen ejus de libro vitae. En hic quoque candida, inſigne eſt victoriae, coeleſtis gloriae & felicitatis. Et capite ejuſdem lib. 6. Martyribus dantur ſtolae albae, ceu inſignia illorum victoriae, libertatis atque beatitudinis. Ab initio ejuſdem cap. equus albus inducitur, & eques ſeu inſeſſor ejus arcu, ac ſagittis armatus, & corona inſignitus ceu victor. Equus ille albus, (cujuſmodi erant quatuor illi equi candidi apud Rom. triumphalem currum ducentes) ut & corona, inſignia ſunt victoriae, qua Chriſtus de omnibus hoſtibus ſuis potitur. Sic equi albi apud Virgilium cum belli tum victoria ſunt inſignia. Sic enim Anchiſes loquitur Aeneid. 3.
Quatuor hic primum omen equos in gramine vidi
Tondentes campum latè, candore nivali.
Hoc Anchiſes interpretatur de bello,
Bello armantur equi, bellum haec armenta minantur.
Sed paulò poſt, pacem candidam ſignificare (ſpes eſt pacis) ait. Latenter oſtendit victoriam adepturos, ut Servius annotat. Huc facit illum Graecum foreign. Hinc quoque natum eſt proverbium illud, Equis albis praecedere: & Plautinum illud, Nunquam aedipol albis quadrigis indipiſcet poſtea, de quo Eraſmus in Adag. Sic equi illi albi, Zach. 6. Hieron. interprete, Machabaeorum ſub Antiocho Rege victoriam: aliis Judaeorum felicem ſtatum ſub Macedonibus; aliis bonos angelos ſignificat. Virg. tamen Georg. 3. album equi colorem deterrimum facit: —Color deterrimus albis.Equi albi. Servius, Atqui alibi ait: Qui candores nives anteirent, Sed aliud eſt candidum eſſe, id eſt, quadam nitenti luce perfuſum, aliud album, quod pallori conſtat eſſe vicinum. Judic. 5. v. 10. aſinarum candidarum fit mentio in illo Deborae epinicio: Qui aſcenditis aſinas candidas: omnes ferè interpretes mercatores intelligunt, alii pingues, vel forſan quia aſinae candidae erant meliores, robuſtiores,Aſinae albae. agiliores. Apocalyp. quoque 7. electi omnium gentium innumerabiles coram throno coeleſti & agno ſtantes, inducuntur amicti ſtolis candidis & ferentes palmas in manibus ſuis Deum laudibus celebrantes. Et paulò poſt, Hi ſunt, qui venerunt ex afflictione magna & dilataverunt ſtolas ſuas & dealbaverunt eas (hoc foreign videtur mundo atque rationi) per ſanguinem agni. Hae quoque ſtolae candidae martyrum & electorum ſymbola ſunt illorum munditiei,Stola albae. juſtitiae, libertatis, victoriae, gloriae beatitudinis denique, quam agni illius immaculati, hoc eſt, Chriſti ſangnine fuerunt conſecuti. Hujus veſtitus typus & figura, fuit veſtis aſperſa ſanguine hoſtiae, de qua Levit. 16. Huc quoque referenda illa Tertulliani lib. 4. adverſus Marcinem: Nazaraeus vocari habebat ſecundum prophetiam Chriſti Creatoris.Nazaraei. Unde & ipſo nomine nos Judaei Nazaraenos appellant per eum. Nam & ſumus, de quibus ſcriptum eſt, Nazarei exalbati ſunt ſuper nivem. Qui ſcilicet retrò luridati delinquentiae maculis & nigrati ignorantiae tenebris. Regius ille concionator capite nono ſui liberi, dum morem candorem & animi puritatem perſuadere vult, omni tempore, inquit, ſint veſtimenta tua candida: quibus verbis, interprete Pierio in hieroglyph. praecipit, nullam aetatem, nullum officium, nullum otium & negotium toto vitae tempore ſynceritate & innocentia (cujus ſymbola ſunt veſtimenta candida) vacuum eſſe debere.Loci Eccleſ. 9. interpretatio. Haec ille. Sic Hieronymus in ſuis Eccleſ. Commentariis interpretatur; Habeto corpus mundum, & eſto miſericors. Mihi quidem hoc ipſo in loco Solomon ſimul videtur alludere ad convivialem veſtitum, quem apud Judaeos quoque (ut ex Philonis loco ſuprà citato videtur colligi poſſe) album fuiſſe veriſimile eſt. Nam & verſu proximè antecedente 7. panem cum gaudio comedendum, vinumque hilari corde bibendum eſſe praecipit: & mox verſu 8. veſtium albarum mentione facta, ſubjungit, oleum ſuper caput tuum ne deficiat: cujus quidem in conviviis quantus uſus fuerit, tum dictum eſt, tum pluribus dicetur. Omnino ergo cum verſ. 7. praecepiſſet in epulis atque conviviis laetitiae eſſe indulgendum, mox ver. 8. ſequente, duo laetitiae illius convivialis quaſi ſigna ceu cauſas effectrices ſubjungit, veſtes nimirum albas atque oleum: quorum utrumque cum laetitiae partim ſignificandae, partim efficiendae maximam vim habeat, in conviviis adhibitum & uſurpatum fuiſſe legimus, uti ſupra dictum eſt. Simplex ergo ſenſus erit, ſis ſemper laetus & hilaris: lautè vivito, genio indulge. Siſinnius Novitianorum Epiſcopus homo mollis & delicatus cum & bis in die lavaretur & candida ſemper veſte uteretur,Nota. & ob id reprehenſus eſſet a quodam, excuſavit ſe cum hoc loco Eccleſiaſtis, tum Chriſti, Heliae & Moſis exemplo, quos veſtibus albis uſos fuiſſe dicebat. Teſtis eſt Socrat. lib. 6. cap. 22. Hieron. lib. 2. epiſt. 14. Veſtes pullas aeque devita, ut candidas. Ornatus & ſordes pa…i modo fugienda: quia alterum delitias, alterum gloriam redolet Cum ergo veſtes albae non in prophanis ſolum, verumetiam ſacris literarum monumentis tantopere commendentur, ceu maximarum & pulcheriimarum rerum ſymbola & inſignia, mirum profecto non eſt, Chriſtianos primitivae Eccleſiae eaſdem in ſacris atque ſacramentis ſuis uſurpaſſe.
Ut igitur apud Romanos, ſicuti dictum eſt, magiſtratuum at que honorum petitores erant candidati, ſic in primitiva Eccleſia Baptiſmi candidati (qui etiam competentes vulgò fuerunt appellati) cùm quadrageſimae initio nomina ſua dediſſent, & toto illo quadraginta dierum ſpacio atris veſtibus promiſſo capillo, inſordibus & ſquallore jacuiſſent, paulò ante Paſcha lavabantur (quod Auguſtinus Epiſt. 118. ad Januarium baptiſmum antebaptiſmum vocat) tandemque loti candidiſ que induti veſtibus, ad Baptiſmum accedebent.Baptiza idorum veſtis Candida. Idem infantum quoque baptizandorum habitus fuit, de quibus elegante Pontius Paulinus.
Inde parens ſacro ducit de fronte ſacerdos.
Infantes niveos corpore, corde, habitu.
(Quos tamen verſus Pierius Fortunato tribuit) Et
Lactantius in carmine de reſurrectione dominica:
Rex ſacer ecce tui radiat pars magna trophaei
Cum puras animas ſacra lavacra beant.
Candidus egreditur nitidis exercitus undis,
Atque vetus vitium purgat in amne novo
Fulgentes animis veſtis quoque candida ſignat,
Et grege de niveo gaudia paſtor habet.
Meminit etiam Socrates lib. 7 c. 17. candidae hujus veſtis, quae dabatur baptizatis. Loti ſemel ſalutifero fonte, nunquam ſtolam candidiſſimam, quam ſuſcipiunt in baptiſmate, inquinate docentur. Rabanus Maurus Moguntinus epiſcopus l. de inſtit. cler. 1. c. 29. Poſt baptiſmum traditur Chriſtiano candida veſtis,Nomini ſancti lavaeri. deſignas puritatem & innocentiam. Nazianzenus in orat. de Sancto lavacro, illud dicit à Chriſtianis variis nominibus appellari, nimirum foreign ,Et Paulò poſt, foreign, id eſt ceu turpitudinis regumentum. Hinc Ammonius monachus lib. 3. de geſtis Francorum mentionem facit pueri occiſi, qui adhuc, ut ille loquitur, erat in albis regenerationis, hoc eſt, qui recens erat baptizatus, nondum baptiſmalibus illis at que candidis veſtibus exutus. Nam qui baptizabantur in vigilia Paſchatis incedebant veſte candida induti per octo dies, ac vocabantur albati, ſive in albis, at que octavo demum die veſtem albani deponebant: quibus adde, quòd ut Tertull. docet, lib. de Corona milites, ex en die, qua erant baptizati,Paſchatis hebdomada & dominica Quaſi modo, in albis appell…ta. Vestis candida in baptiſma quale ſymbolum. la vacro quotidiano per totam hebdomadam abſtinebant. Et quoniam Paſchatis hebdomada, antiquitus plures unà tingi conſueverunt, ea de cauſa feriae illae, quae ad hoc omnes inſtitutae ſunt, & quae ſubſequitur Hebdomada at que dominica quam nos, Quaſimodo geniti nominamus, in albis fuit appellata. Veſtis haec candida in baptiſmo ſymbolum erat cùm ipſius Chriſti, quem electi fide induunt: ſecundum Paulum Eph. 4. Col. 3. tum illius munerum, hoc eſt, juſtitiae, vitae, puritatis & innocentiae, (Tertull. hoc indumentum Spiritus ſanctus vocat lib. de pudicitia libertatis, victoriae gloriae, immortalitatis, quam ex aqua & ſpiritu regenerati conſequuntur, de quo pluribus diſſerit Ambroſius in lib. de iis, qui initiantur myſteriis c. 7. Ut ergo olim apud Romanos candida veſtis qua ſervi à dominis decorabantur, erat inſigne illorum manumiſſionis: ſic candida illa baptiſmi veſtis ſignum erat illos ex manibus diaboli atque peccati immaniſſimis eſſe liberatos, ut poſthac Deo ceu patrono ſuo fideliſſimo, ſervirent vitae puritate ac ſanctitate. Praeterea cùm candidus color olim victoriae & triumpho fuerit conſecratus, candida haec veſtis illos monebar, ut cogitarent ſibi in hac vita ceu in militia perpetuò eſſe cum diabolo, peccato atque mundo dimicandum in Chriſto & vincendum:
Jam verò in coenae quo que Dominicae adminiſtratione album veſtitum antiquitus adhibitum fuiſſe, exillis Hieronymi verbis videtur colligi poſſe libr. contra Pelagianos, Quae ſunt, rogo inimicitiae, inquit, contra Deum, ſi Epiſcopus Preſbyter & Diaconus & reliquus ordo eccleſiaſticus in adminiſtratione ſacrificiorum candida veſte proceſſerint. Veriſimile eſt cùm eos, qui ſacroſancti illius epuli communione fruebantur: tum ejus adminiſtratores, hoc eſt, ſacerdotes atque diaconos albas veſtes geſtaſſe.Tunica … appellata. Harum autem veſtium antiquarum veſtigia ſunt tunicae illae, quas choro & albis vulgò nominant, in quibus miſſa Paſchatis tempore celebratur. Sic nos veſtitum quidem veterum candidum retinemus,Nota: & imitamur: at religionis, morumque candorem integritatemque jam pridem amiſimus: contrà verò foreign, ut Iudas in ſua epiſtola loquitur, hoc eſt, tunicam carnis contactu maculatam geſtamus.
Caeterùm notandum eſt,Veſtes albae duplices. veſtes albas eſſe duplices: alias, quae nativo colore conſtant, qui leucopus dicitur: alias, quae artificiali, quas volunt propriè candidas dici. Leucopiati dicuntur: Martiali, qui rudiori alba veſte, ac vili, ac …ativi coloris induti ſunt.
Verùm quoniam multa de candidae veſtis uſu,Cur veſtes aliaque res albo colere imbutae in tanto fuerint apud veteres pretio atque honore. dignitate, ſignificatione que myſtica dicta ſunt, de quo etiam Clem. Alexand. paedagog. lib. 2. Cap. 10. legere poteris: conſideranda etiam nobis videtur ratio, cur veſtibus illis tantum à veteribus tributum fuerit. Ea peti poteſt ab ipſius coloris albi ſive candida vi at que natura.Coloris albi ſignificationes allegoricae. Nam cùm is color, ſecundùm Plutarch. problem. 26. maximè ſit naturalis, ſimplex, purus, ſyncerus, lucidus, at que perſpicuus, ut qui lucis plurimum habet (unde foreign album mihi foreign, id eſt, videndo videtur dictum) mirum profecto non eſt, illo (uti etiam lumine, cui maxime eſt affinis, at que cognatus) cúm mores ingenuos, puros, ac ſimplices: tum letitiam, libertatem, victoriam, foelicem deni que quemvis rerum ſtatum at que conditionem, in prophan… ▪ ſacriſ que literis ſignificari: ac proinde …eſtes aliaſque res colore illo imbutas, in tanto fuiſſe apud veteres pret…o & honore. Album, inquit Pierius in Hieroglyph. eſt … veluti materia quaedam, in quam colores, quotqu… …olueris, perinde ac in univerſalem illam … omnes ſpecies inducere. Hinc ad Dei cultum alba p…imum in…umen…a, omnium penè nationum conſenſu adhiberi ſolent: ſemper que albus color ſacris accomodatur. At que ideo ait Perſius: Quamvis albata roga…it. Sed quid indigem… Perſio, ſi Servatoris noſtri indumenta, cum gloriam ſuam vellet diſcipulis patefacere, alba ſicut nix apparuêre? Apud Cic. 2. de legibus: Color albus praecipue decorus Deo eſt, tum in caeteris, tum maximè in textile. Et noſtra pietas canit, vel lineas, eaſque puriſſimas induti tunicas, ſacra Deo caneremus. Plato ſimiliter colorem album vult laetitiae eſſe proprium, atque deorum. Hinc veteres, teſte Platone, & Pintarcho, niveo ſplendore ſpectabiles, ut deorum venerabantur fileos. Cel. lib. 24. Cap. 26. Album porrò & candidum pro bono: ut atrum & nigrum pro malo, paſſim accipitur. Juvenal. Satyra 3.
—Maneat qui nigrum in candida vertunt.
Id eſt vitium in virtutem: virtutem in vitium, qui ſecun…ùm Terentium in Phorm. recta prava faciunt: ſecundùm Iſaiam, bonum malum: dulce amarum, & contrà, dicunt. Perſius.
Per me equidemiſint onnia protenus alba, id est bona. Ovid.
Candida de nigris, & de candentibus atra. Horat.
Hie niger eſt, hunc tu Romane caveto.
Candidus ſermo foreign id eſt, perſpicuus: & foreign vox candida, quae facilè hominum aures penet…at: & foreign rem clarius explicare. Sic apud Senecam Aſinius Pollio Albutii ſententias albas appellavit, quòd eſſent apertae. Eraſ. in Adag. Avis alba, prore nova & auſpicata. Ciceroni epiſt. fam. lib. 7. Sic albae gallinae filius Juvenali, hoc eſt, foeliciter natus (cui contrarium apud eandem: Nati infoelicibus ovis) quia Latini lae…, & auſpicata, alba vocant: ut contra inauſpicata, nigra & atra; Eraſmus in Adag. Cic. Nec minus niger, inquit, nec minus confidens, quam ille, pro Caecinna de teſte Sexto Clodio. Horat. in Serm.
Sani, an creta, an carbone notandi.
Quem imitatur Perſius in 5. Satyr.
Quae que ſequenda ſorent, & quae vitanda viciſſim:
Illa prius creta, mox haec carbone notaſti.
Sic candido calculo, lapillo, aut creta: aut contra nigro lapillo notare: de quibus Eraſmus in ſuis Adagiis. Dies albus, & alba faba, ibidem. Albi calculi, abſoluco…ii …gri, damnatorii in proverb foreign, id eſt, album calculum addera, id eſt, approbare. Novit quid album, quid nigrum, id eſt, recti, pravi que diſcrimen. Vultu mutabilis, albus & ater, id eſt, & bonus malus eſt. Horat. in extrema epiſtolae:—candidum Pauperis ingenium. Idem Ode. 11. Epod. Sic paſſim candor, pro integritate animi. & candidus homo, pro ſyncero, & ingenio uſurpatur. Pythagoras aiebat, id quod eſſet colore candido, ad boni naturam: quod colore atro, ad naturam mali pertinere, ut Eraſmus annotat in proverbia illa: Creta notare, id eſt, approbare: Carbone notare, id eſt, damnare. Verùm haec ſatis ſint dicta de albi coloris vi, natura, dignitate atque praeſtantia, ejuſque ſignificatione allegorica, de qua multa paſſim in ſacris & prophanus literis occurrunt, in quorum explicationem forſan non injucundam & inutilem delapſus ſum, occaſione veſtium candidarum, quarum olim in conviviis, atque etiam in reliqua vitae humanae conſuetudine creber… …imus & ſi equentiſſimus uſus fuit, ut ex ſupra commemoratis teſtimoniis & exemplis ſatis patet.
BY this learned Diſcourſe of white Veſtments, colours, the judicious Reader may diſcern,
1. That White Garments, Rochets, Surpliſſes are not peculiar to Divine Services, Sacraments, or to Eccleſiaſtical Perſons, or Chriſtians alone.
2. That they have been, and ſtill are made uſe of, by Heathen Prieſts in the Sacrifices, Solemnities of their Idol-gods, and by Pagans in their Feaſts, Funerals, Playes, Inaugurations, Manumiſſions, &c. as well as by Biſhops, Prieſts, Deacons, in their Divine Worſhip and Celebrations; and by all ſorts of Lay-Baptized Chriſtians, as well as by Clergy-men.
3. That the principal myſtical ſignifications, reaſons, grounds, ends for the Civil or Sacred uſes of White Veſtments, are equally common to all ranks and degrees of men, of Chriſtians, and not one of them proper or peculiar to Biſhops, Prieſts, Deacons, or Clergy-men, or to publick Prayers, Devotions, more than to private. Therefore not to be uſed or worn by Biſhops, Miniſters, Deacons, or Clergy-men alone, as a badge of their diſtinction from, and elevation above Lay-Chriſtians.
FINIS.
End of the text · William Prynne, Why Some do Not Conform to Common Prayer (1673)