Treatise of Religion and Learning, Book 4 · Chapter 10
CHAP. X.
A Loysius aItalicae eruditionis, & Episcopalis apicis (dum viveret) clarissimum decus. Pign. Symb. Epistol. Ep. 50.Lollinus, Episcopus Bellunensis.
There are his Episcopalium curarum characteres.
Peter bIs enim cum in fascem seu congeriem quandam locos antiquorum Theologorum quam▪ plurimos pro suo arbitrio delectos ad subtilitatem magis quam ad utilitatem aedificationemque pertinentes, collegisset▪ sententiarumque appellatione deornasset, evenit ut ejusmodi ita consarcinatum opus plurimorum illius saeculi hominibus Sophistices avidissimis arriserit pacueritque. Hinc autem factum est, ut ipsum opus Magistri Sententiarum, & ipsum authorem Principis Theologorum, titulis insigniverunt. Postea autem qui huic subtili Theologiae (quam Scholasticam Speculativamque nominarunt) operam dabant, incubuere omnes certatim ad illud opus Sententiarum Commentariis illustrandum, seu veriùs Conspurcandum. Gentilet. Apol. pro Christianis Gallis Relig. Evangel. c. 18. Parisiensis Episcopus, quem omnes Theologorum Scholae singulari quadam venerationis excellentia Magistrum …ententiarum appellant, & in cujus Theologiae compendium innumerabilia disputationum volumina eruditissimi Clarissimarum to…o Christiano orbe Academiarum …heologi elaborarunt. Sixt. Seuens. Biblioth. Sanct. l. 4. Quamvis Lombardus Magister appellatur, tamen discipuli ejus non omnia probant, quae ipse docuit, notantur enim ad calc…m libri à Parisiensibus 26 articuli, in quibus velut erroneus rejicitur. Gerb. Confest. Cathol l. 1. General. part. 2. c. 15.Lombard, Anno Dom. 1140. the Father of the Schoolmen.
He was sirnamed Master of the Sentences, because of the four books of Sentences composed by him, and collected out of the Fathers. He died in the year 1164. The Commentary which Thomas Aquinas made on Lombards Book of the Sentences was so well liked, that he was after Commented upon by fourscore Divines whose names and list are to be found within the laborious Book of Gesners Bibliotheca.
Quamvis in eo opere Papatum confirmet pro virili multa tamen exciderunt, quae Pontificio errores oppugnant. Illyr. Catal. Test. Ver. l. 15.
Lombardus inter omnes Papistas optimum & doctissimus. Apol. Rog. Aschani pro Caena Domini.
Stephanus Paschasius in his Icones hath these verses of him,
Quid non Lombardo Parasina Academia debet;
Qui sanctae reserat limina prima Scholae?
Dionysius Longinus, a very great Master of Rhetorick.
Cum notis viri Cl. Guil. L.He hath written a small Book foreign, de grandi sive sublimi genere oratio…is.
Christ Longomontanus, a great Mathematician.
He hath put out these Works,
Astronomia Danica.
Ego enim Macliniae sum narus, Macliniae educa…us, Germanicae linguae & Caesarum ditionis oppido, cum aliis laudibus multis illustri, tum verò Philippi & Caroli Hispaniae regum incunabulis percelebri. Longol. Orat. Vide ejus vitam. Dijudicari vix potest, Germaniae Maclinia sit an Galliae: Facit lingua, imperium, vulgi opinio ut Germaniae adscribenda videatur. Rursus hominum ingenia, mores, victus, vestitus, ac ille gentium omnium celebratus monumentis Galliae ac Germaniae limes Rhenus eam Galliae adjudicat. Quae quidem mihi causa est, ut utrisque honestissimè cupiam. Longol. Epist. l. 3. Baptegnati. Juvenis cum ad omnes bonas disciplinas, …um ad eloquentiam factus. Eras. Epist. l. 11. Epist. 5. Ille satis magnam laudem tulit, periit Ciceronianus. Id. l. 20. Epist. Epist. 9. Vir in literis magnus, futurus maximus, si fata didissent longius aevum. Id. l. 27. Epist. 11. Vide etiam Epist. 38. Nimia cura imitationis bonam naturam Corrupit. Verba habet Ciceroniana, mira religionis ac superstitionis observatione; sensus est ineptior propterea quod dicta grandia rebus exiguis aptabat. Ludov. Viv. in opusc. de conscrib. Epist. Gesneri Biblioth. Si M. Tullio Ciceroni eloquentiae primas damus; meritò Transalpinorum omnium eloquentissimus audit Longolius, qui peritè admodum verba illius singula rebus ap…ando sublegit. Auberti Miraei Elogia Belgica. Conditus est Patavii in D. Francisci, habitu ejusdem ordinis, ut Picus antea Mirandulanus, & è nostri Rudolphus Agricola. Id. ibid. Cibi & potus erat parcissimus, mero nunquam, dilutissimo semper utebatur, maximè vero frigidae potu delectabatur: quo etiam saepius usus fuisset, nisi medici, quòd maxime inimicum stomacho dicerent, eum magnopere detetruissent. Somno parum indulgebat, cum plurimum, non amplius sex horas dormiebat. Reliqua genera voluptatum summus ille ardor in studia literarum ita restinxit, ut nulla prorsus in eo aliarum rerum cupiditas appareret. Longolii vita. Vide plura ibid.Cyclometria verè & absolutè in ipsa natura Circuli cum rectilineo inventa.
Christopher Longoly, born at Machlinia a famous Town in Germany, buried at Padua, a man excellently Learned, and a great Ciceronian, omnium Ciceronianissimus. Lud. Viv. de Caus. Corrupt. art. l 4. Longolius l. 4. Epist. Nic. Draconi commends Tully much.
He hath written three Orations, four Books of Epistles.
He died when he was scarce 34 years old.
Exilis est in sententiis, non luculentus in verbis, ut tamen de eo. si vitae contigisset usura diuturnior, bene censeam sperandum fuisset. Sed ut nunc est, mea quidem sententia nullus est, quid enim affert exquisitum? quid singulare, quid non vulgatum, non ex quotidiana consuetudine, usuque sumptum. Paul Manut. Epist. l. 1. Epist. 4. Vide plura ibid.
Eum ut in sententiis exilem & in verbis minimè luculentum aspernantur Itali homines, qui parem in hoc laudis genere nullum ferre possunt. Scaev. Samarth. Gallorum doctrina illust. Elog. Vide Boxhorn. Theat. Holland. p. 299.
Petrus Lorichius Abbas. He hath put out Poems.Anno 1544. abjecto Papismo Evangelium pure praedicavit ipse, & quos antecessores in pigros monachos contulerunt sumptus, ipse in educationem puerorum ingenuorum liberalem impendi…, inter quos etiam fuit nepos ipsius ex fratre Petrus Lor…chius, qui se secundum, quod patruo cognominis esset, dixit: Cui multum debet poesis elegantior. Scultet. de Curriculo vitae.
Jo. Lorinus, a French man. He was Professor of Divinity at Paris, Millain, Rome.
He hath written upon a great part of the Scripture.
Lucanus.Uxor Lucani Polla Argentaria post excessum ma…iti Pharsaliam ejus emendavit: imò & viventem in carmin… dicitur adjuvasse. Vossius de Poetis Latinis c. 3. Vide ejus l. 1. De Historicis Latinis. c. 26. Lucani carmen plurimum habet virium, ut etiam bellicis sint propè pares, nec praelia videatur canere sed c…mmi…tere, & …ona… C…stii…um eod…mque ar…ore arma scribere quo Caesar tractavit, ita ut illum quorundam au…es ta…quam … ac immodi…un non ferant. Lud. Viv. de tradend. Discip. l. 3. Fuit Cordubensis ex Annae familia, u… scitis, in qua plerioue insignes doctrina viri nati. ut Gallio, Seneca, Mela, alii. Lil. Gyrald. De Poet. Hist. Dial. 14. Vide Stradae prolus. Acad. l. 2.
His life was written by Suetonius.
Lucanus ardens & concitatus, & sententiis clarissimus, & ut dicam quod sentio, magis oratoribus quam poetis annumerandus. Quintill. Instit. Orat. l. 10. c. 1.
Stephanus Paschasius in his Icones hath these verses of him,
Carmina melliflui non ambio docta Maronis;
Sunt sua Lucano, sunt sua Virgilio.
Lucian the Atheist, he doth promiscuously scoff at all Religion, he reproacheth Christ and Moses.Anno Aerae Christianae 98. Helv. 104. Calvis. Luciani verba sunt tersa & phrasis di…ucida. Lud. Viv. de trad. discip. l. 3. Lucianus ille blasphemus, fuit concionator primum Antiochiae, postea defecit ad gentiles, & tandem à Canibus dilaceratus est. Suidas. En coryphaeum ipsum & magistrum nostrorum omnium Atheorum, ve…ò u…nti…am & cloacam vitiorum, Scurram dico & Apostatam Sam…satensem Lucianum; qui primis eis hanc Scholam circa Trajani t…mpora aperuit; quique tam eff…aeni insolentia Deum ac divina omnia subsannavit, ut in Atheorum cognomen, i…lius nomen …am ab…e…it, & ab eo Luciani, aut Lucianistae, merito nuncupentur. Pro nugis iste ac annum fabulis habebat sacra eloquia: Prophetas, & Apostolos, praestigiatores, & impostores, Christum ipsum de palo suspen…um sophistam, rabido ore & blasphemâ voce spureissimus nebulo nominabat. Crakanth. De prov. Dei.
There are many of his Books and Dialogues extant, which were printed in Greek and Latine at Basill in Octavo, with learned Annotations.
He was torn to death by dogges.
Lucianus festivissimus & politissimus scriptor, Turneb. Advers. l. 18. c. 8.
Cai… Lucilius *Satyra quidem to…a nostra est, in qua primus …nli…nem laudem adeptus est Lucilius, qui qúosdam i… deditos sibi adhuc hab… amato…es, ut eum non ejusdem modo operis autoribus, sed omnibus poetis praeferre non dubitent. Quintil. Instit. Orat. Vide Crinit. De Poet. Lat. l. 1. c. 9. l 10. c. 1.Acerrimi poeta ingenii, miraeque eruditionis, at que urbanitatis Lucilius ex Aru…ca u…be. Polit. Praelect. In Persium. Vide plura ibid
Versus Lucilli… ipsa ra…itate & paucitate suavitatem consequuntur, etsi enim versibus aliorum poetarum comparandi non sunt: tamen quadam illecebra & invitatione nos capiunt & deliniunt. Turneb. Advers. l. 27. c. 9.
Lucius*Lucius Rex Britannicus, Omnium ut opinor principum p…imu…, qui Christianam fidem amplexus palam, subditis etiam publicè amplectendam proposuit. Godwinus de Conversione Britanniae ad Relig. Christ. Vide Antiq. Eccles. Britan. p. 4, & 5.
The first Christian King of this Land.
He founded St Peters Church in Cornwall, the ancientest Church in London.
Titus Lucretius the Poet.
Vide Pet. Crinit de Poetis Latinis. l. 2. c. 19. Nemini dubium esse potest, Lucretium inter eos, qui carmine de rebus naturalibus scripsere, subtilem, argutum, e…ucleatum, limatum, elegantissimum esse, licet antiquorum obtineat in verbis, quibus ma…na ex pa…e ex…leris, alia deinceps mitiora successer…unt. Possev Biblioth. Sel. tomo 2do l 17. Lucretius Poeta Epicu…ae tum amatorio poculo …n sur…rem versuo, cum aliquot libros, per insaniae intervalla conscripsille…, quos Cicero emendavit, se sua tandem manu consecit, ae…atis quadragesimo quarto. Geneb. Chron. l. 2.Lucretius optimus Latinitatis actor. Voss. de Anal. l. 2. c. 24.
Celebris seculi sui Jurisconsuitus, qui Concilio Basileensi interfuit & diem suum in eo obiit, sepultus Basileae. Gerh. Confess. Cathol.Ludovicus Romanus.
Hunc ego inquirendo comperio, apud Anglos te quidem vera praestisse, quod suis libris pol…ur. Et in arc… Londini jussu regis probatiss…mum au … confecisse, mihique genus nummi ostensum e… … adhuc appellant nobile Raymundi auri, viz. puri, & obrizi, summ…e que judicaturae. R. Constantin. Nomen…lat. …nsig. Script.Raym. Lullus, a very Learned man. He lived about the year 1290.
Martin Luther.
Vide Polyd. V…rg. De Invent. Rerum, l. 8. c. 4. Anno Aerae Christi 1483. nascitur. Calvis. Chron. Homo …udus omni p…aesidio, non clam & per cuniculos insidi…? … (ut fraterculi solent vitae Imperatorum & Principum) sed aperro marte Monarchiam aggressus est Pontificiam, exercitatissimos belli duces, Cajetanum, Sylvestrum, Eckium, alios instructissim…s ab omni app…ratu… genere … & in enti animo heroicoque ausu, tutrim aggressus Babylonicam, pene jam, quod …oe…x in po…te…um …au…tumque sit, demolitus est. Montacut. An…id…at. 9. Vide plura ibid.Melancthon seeing his picture i… said to have uttered this verse immediatly,
Fulmina cra…t linguae singula verba tuae.
Natus es Isl…bii Divine Propheta Luthere;
Relligio sulget te Duc…, Papa Iacit.
Johannes Stolsius.
Lutherus Decimum confregit strage Leonem;
De clava noli quaerere, penna fuit.
Maior.
Both his skill in Divinity was profound, and his tongue was eloquent to utter it. No marvell if the Lord suffered him some way to take a blow of Satan, and in some respect to be foiled, that he might humble him, and teach us to trust in God and not in men. Travers his Answ. to a Popish Treatise written to the LL. of the Councell.
He wrote in his house, Res & verba Philippus, Res sine verbis Lutherus, verba sine r… Erasmus.
He hath some lofty expressions, as I have noted *Saints Incouragements.elsewhere.
Domini sumus (saith he) ron tan…um in casu Genitivo se… Nominativo, not only of …he Lord, but Lords.
His Book against Henry the 8th and contra Swirmeros is too bitter.
Agant quicquid possunt Henrici, Episcopi, atque a…eò Turca, & ipse Satan. Nos regni filii sumus, qui illum conspu…um & occisum denuò ab istis Henricis Salvatorem colimus & expectamus. Calv Epist. & responsa, p. 28. Vide plura ibid.
He wrote many things in Latine and high Germane.
His Works are mentioned by Boissard in his Icones according to the order of time when he wrote them.
Beza in his Epitaphs hath these verses upon Luther,Paulus Lutherus a Physitian, brother to Martin Luther. There is Orat. de Vita & Morte ejus per Matth. Dresterum. And his life is written by Melch. Ad. among his Germane Physitians, as I remember.
Roma urbem domuit, Romam sibi Papa subegit,
Viribus ille suis, standibus iste suis.
Quantò isto major Lutherus, major & illa,
Illum illamque uno qui domnit calomo?
I nunc, Alcidem memorato Graecia mendax,
Lutheri ad calamum ferrea clava nihil.
Lycaphron Chalcidensis.Unus è septem Poetis, quibus Pleiades nomen à numero tribuitur. Gesu. Biblioth.
An ancient and very obscure Poet.
Poetarum, siquis alius, imo ultra quam alius quis, dictionis extraneae atque insolentis, quis legentibus crucem figat. Gatak. De Novi Instrumenti Styli Dissertat. cap. 41.
Thomas Lydiat, a Learned Mathematician.
There are divers Works of his published.
Solis & Lunae periodus.
De variis annorum formis.
De natura caeli, & conditione Elementorum.
Praelecti… Astronomica.
Di origine sentium.
De quisitio Philologica.
Defens…o tractatus de variis annorum formis, contra Jos. Scaligerum.
Emendatio temporum.Vide Neand. Geog. Ocean. Ins.
Nic. Lyranus *Bibliorum apud Pontificios interpretes primarius. Gomari Anticosterus. Anno Aerae Christi 1322. Calvis. Chron. Nicolaus Lyranus Judaeus genere, post factus monachus Franciscanus Biblia Sacra Scholiis illustrate incipit. Calvis. Chronol. Nicolaeus de Lyra, Natione Anglicus, ordinis fratrum minorum, vir in Scripturis sanctis studiosissimus, & longa exercitatione peri…us, Hebraica lingua ad perfectum instructus, ingenio promptus sermone Scholasticus, nec minus conversatione quam scientia venerandus. Trithem. de Script. Eccles. Natione Anglus, vel ut quidam scribunt, ex Lyra Brabantiae oppido, genere Judaeus, & Hebraicis literis à prima pueritia imbutus, Scholasticae Theologiae professor, tanta queque divinarum Scripturarum vera, pura, ac germana intelligentia praeditus, ut in eis exponendis, nullum eruditissimorum Theologorum sui temporis habuerit parem. Sixt. Senens. Biblioth. Sanct. l. 4. Nicol. Lyranus ex Judaeo linguae Hebraicae & rerum Judaicarum peritissimo ad Christianismum conversus (ut refert Antoninus, tit. 24. c. 8. Sect. 2.) quamvis superstitionibus sui temporis, utpote circa annum 1420. Franciscanorum cuculla suscepta imbutus: tamen literae Hebraicae & historiae veteris Testamenti doctissimus erat. Carol. Moli…. Annot. in Evangel.. Anno Dom. 1320.1334. saith Helvicus. Lyrator, or de Lyra.
Learned in Hebrew, Greek and Latine, and famous for his Notes upon the whole Scripture, according to the litterall sense.
He was a jew born, but after turned Christian, that he might more fitly attend the reading of the Scriptures, which he endeavoured to explain by Annotations, he became a Franciscan Monk, as the opinion of those times swaied.
About the year 1322, he began to illustrate the Bible with Scholia, which work within seven years after he finished and published. He distinguisheth and separates the Apocryphall books (viz. Wisdom, Ecclesiasticus, Judith, Tobias, the books of the Macchabees) from the Canonicall. In that Work many things occurre, which do not agree with the Popish superstitions, and do demonstrate that Lyra could have exprest many things more fitly, if he had been born in a better age. Illyr. Catal. Test. Verit.
The Papists have this saying of him,
Nisi Lyra lyrasset
Nemo nostrum saltasset.