Reader
Treatise of Religion and Learning · Edward Leigh

Treatise of Religion and Learning, Book 4 · Chapter 1

CHAP. I.

IO. Gagneius.

He hath written upon all the New Testament.

Rob. Gagwin.

He wrote the French History.

Erasmus his intimate friend cals him a most discreet Historiographer.Robertus Gaguinus Annali… Galliae scriptor egregius, Ludovico XII. inprimis carub vir cert… non in historia modò, sed in Oratoria quoque ac poetica facultate, omnique politiori litteratura egregie versatus. … Mirai Elog. Belg.

He compares him to Salust and Livy, for purity of speech and composition of his History.

He was sent Embassadour by the King of France into Italy, England, and Germany.

He put out some Poems.

Petrus aScito illos libros esse compendium duorum ingentium voluminum, quibus titulum Pugionem fidei facit auctor Raimundus Sebon Monachus Dominicus eximius Philologus, Scalig. Epist. Casaub. Vide Scalig. l. 2. Epist. 44. & 93 & Observat. Jo…e…h de Vo…sin in Proaemium Raym. Mart. Pug. Fid. Galatinus nec à se, quae scripsit, habuit, nec etiam rem intellexit. Norum est, illum Raymundi Martini Pugionem compilasse, & ex eo quaecunque habuit, in solidum hausisse. Qua de re ego testari possum qui utrumque habeo. Joan. Buxtorf. Simco…i de Muis. Vide Cartw. Praetat. ad Annotac in Genes.Galatinus.

He takes all from Raimondus or Porche…ut.

Galeacius Caracciolus bGenevam parte & conjuge ac liberis relictis concessit; cum aloquoties cum patre primum in Italia, & postea cum patre ac conjuge simul collocutus, nec illius reverentia, nec amore hujus, aut liberorum collo paterno haerentium blandiciis ac lacrymis adduci posset ut propositum mutaret. Postremo Genevam reversut, quasi uxor secum prima divortium fecisset, aliam duxit, primum consultis Pastoribus, sicuti scribunt, qui res eas prodidere. Thuan. Hist. Tom. 4. l. 85. Vide plura ibid., an Italian Marquesse. He renounced Popery, and became a good Protestant.

Beza hath written his Life.

Galen, a Learned Physitian of Pergamus, the chiefest Physitian next Hyppocrates.Anno Aerae Christi 143. Calvis. Chron. 138. Helv. Chron. Hic cunctis Philosophis & Philologis utilis, loquitur ubique, puro, eleganti, simplici, & nunquam affectato sermone, non sine magna vocum & sententiarum supellectile: adeò, ut nulla satierate lectorem offendat: sed ubique progrediendi cupidum, rhetorico artificio demulceat, homo ad eloquentiam factus. In hoc praecepta quaedam philosophica rara & eximia, magisque illustria quàm apud ullum alium scriptorem, invenias. Nhil obtrudit lectori, quod non firmis rationibus demonstret, ac ejus contrarium refutet, qui … …abet perpulchra, affectibus moderandis. Ambitionem & avaritiam praecipuè insectatur, & de quali…et …ctè & eleganter disserit. Nullis non ad ingenii Cultum ejus lectio utilis. Heura. Dissertat. De Studio Medic.

He coming to a shop and finding a Book under his name which he knew not of, nor never saw before, he wrote a Book de libris propriis.

The like hath Cardane and Caius of Cambridge done, that their genuine writings might be known, they having published many Works.

Some say he lived sevenscore years.

Galenus homo Graecus, & summi judicii ac doctrinae vir, ut si quis alius sui aut insequentis temporis. Caius de Pronunciat. Graec. & Lat. Ling.

His Philosophicall and Physicall Books were printed in Greek by Aldus Manutius at Venice, being distinguished into Temes, with the most copious Prefaces of Camerarius, Gemaseus and Fuchsius most famous men: They were Printed at Basil in a great Folio.

Petrus aHe wrote an Oration contra Academiam Rami, and another of the praises of Francis the first.Gallandius. Turnebus in the 2d Book of his Adversaria, c. 1. much commends him.

Inter primos liberales disciplinas in Gallia jacontes politioris doctrinae luce illustravit. Aub. Mir. Elog. Belg.

Many of the famous learned men of France were his Scholars, amongst which Adrian Turnebus was one, as he ingenously confesseth in his Adversaria.

Gulilaeus bSidereus Nuncius, magna, longéque admirabilia spectacula pandens, suspiciendaque proponens, maximè Philosophis, atque Astronomis, quae perspicilli nuper à se reperti beneficio sunt observat… faciae Lunae, Leouis Alla…ii Apes Vrbana. Vide … Chronol. clarorum Mathematicorum. Florentiae nobili ac vetere prosapia, non tamen legitimo thro, natus. Jani Nicii Eryibraei Pinacotheca. Vide plura ibid.Galilaeus of Florence, a famous Philosopher … Mathematician.

He hath published many things in the Hetrurian and Latine Language.

Henricus cAnno. … Christi …291. Helv, Chron. Henric… à Gandav… qui vulgo doctor sole…nis vocatur, floruit ante 350 annos. Illyr. Catal. Test. Verit l. 16. Nemo Belgarum Henrico Gandavensi in Theologicis ac Philosophicis studiis, aut acrior aut subtilior fuit, ut qui admirandis Commentationum Voluminibus, communi Gymnasiorum consensu, Doctoris Sole…nis cognomen assecutus sit. Auberti Miraei Elogia Belgica.Gandavensis.

He was born at Gaunt in the Low-Countries, and was a Doctor of Sorbonne and explained the Scriptures many years at Paris.

He wrote, besides Learned Commentaries upon Aristotles Physicks and Metaphysicks, a Theologicall summe, and a great Volume of Quodlibeticall Questions, as they called them.

Stephen dHomo is & doctissimus & vaferrimus, Pontificiaeque factioni deditissimus, it… tamen ut temporibus se accommodans vivente Henrico (qui in legationibus illius opera multum usus fuerat, & magnam authoritatem ipsi detulerat) iis quae semel legibus constituta essent, nunquam voluerit refragari. Godw. Rerum Anglic. Annal. l. 2. Edw. 6. Vir fuit procul dubio haud indoctus (quod opera ejus satis resfantur) & ingenio ultra quam expediret acri, eo…nisi rectius usus fuisset. Pro odio quo veram religionem prosecutus est capitali, non solum multos bonos viros flammis tradidit absumendos, verum & in hoc omnibus ingenii nervis incubuit, ut Eliz…betham nuper Reginam quoquo modo tolleret è medio; frustra dicens, folia decuti, ramusculos amputari; radicem hanc & haereticorum spem unicam excindendam ac stirpi…us eradicandam, alias nihil eos actutos. Godw. De Praesul. Ang. Comment. In lecto decumbentis Cadaver ita pu…ridum faetidumque ante Mortem suit, ut praesentibus qui eum curabant nihil molestius ipso odore esse potuit. In ipso mortis momento haec verba ejaculatus est. Erravi cum Petro, non flevi cum Petro. Antiq. Britan. p. 342.Gardiner Bishop of Winchester, a Scholar good enough, as his Works shew, but a great enemy to the Protestants in Q. Maries daies.

He died miserably, as Mr Fox and others bear witness.

He hath written a Book De vera Obedientiae; and other Works in English.

Petrus Gassendus, Petrus Gassendus Diniensis Ecclesiae …heologus, vir primatius, qui novo ingenii acumine, diserta orationis textura, & admirandorum monumentorum copia Europae innotuit. Leonis Allatii Apes Urbanae.Professor of the Mathematicks at Paris, the greatest Astronomer now living.

Thomas Gataker of the Gatakers of Gataker in Shropshire, a solid, judicious and pious Divine; as his divers learned Latine and English Treatises shew.

For the Hebrew he acknowledged himself much beholding to Lively in the 9th Ch. of the 2d Book of his Cinnus, and for the Greek to John Boyse, c. 9. of the first Book. See his Life.

He was my worthy Friend, and receiving a kinde Letter from him not long before his death, he thus concluded it, Thus with hearty salutation of your self and yours, recommending your pious indeavours and indefatigable labours to the Lords gracious protection, I rest, Yours assured in him, T. G.

Lucas Gauricus.

He flourished at Venice Anno Christi 1550.

He was made Bishop for his Learning. He wrote many things. His Works are in two Tomes.

Pomponius Gauricus a Learned man also, was his brother.

He hath written De Sculptura.

Theodorus Gaza, Omnium sui temporis hominum doctissimus habitus est. Boiss. Icon.Anno Aerae Christi 1440. Helv. Chron. Historias Aristotelis de Animalibus, & Theophrasti de plantis, im Latinas fecit, ut Romanae linguae facultatem, quum nova vocabula solerter effingerer, audaci, sed generosa iranflatione locupletavit. Paul Jov. Elog. Vir. Doct. Magn…m incomparahisemque jacturam jampridem fecimus Pontifex Maxime in Theodoro Gaza, qui vir Graecus Latinca omnes in hoc munare scribendi interpretandique superavit. Is si diutius vixiffet: hac quoque parte locupletasset. Quod & tecit in libris illis absoluti… de animalibus Aristotelis, & Theophrasti de stirpibus. Ab hujus scriptis adjutum me & fateor & … ego non magno…e…e in curiosius legi, quam M. Tullium, Plinium, Columellam, Varronem, Senec…m, …, & … teros, quos in hoc genere Commentandi diligenter en…nere …eoeff…rium est. Polit. Epist. l. r…. Epist. 218. … Barb. ad Sixtum quartum Po…. Max. Vide Pier. Valer. De litteratorum infelicitare, l. 4.

He was born in Greece, and brought up in Italy. Vir graecus, & ut doctis etiam videtur eruditissimus. Polit. Miscel. Cent. 1.

He did so happily translate Tullies Book de Senectute into Greek, that he hath excellently there represented the Majesty of Tullies eloquence.

When he presented to Sixtus Quartus the Pope of Rome Aristotles Books de Animalibus, translated out of Greek, which could not be done but by one most learned in both Languages, and the Book was adorned with golden plates. The Pope asked what the adorning of it cost, his servant telling him fourty pieces of gold, he commanded so many to be given him, and no more. Alsted. Encyclop.

Many of his Works are mentioned by Boissard in his Ico…s.

Geber, a Learned Arabian, a great Chymist, and a most acute Writer, but very obscure.Arabs fuit Geber, quo nemo de rebus Chymicis scripsit eruditius, sublimius, doctius, melioti methodo, subtilius & acutius, ita tamen temperata tota illa sua scriptione & tractatione, ut lectores non doctiores sed ferè incertiores & magis dubios à se dimittat, cùm, si quis attendat, ultro deditaque opera & studio involuat, quae dicit & tradit omnia, ne quisquam unquam videlicet acquirat ex librorum ejus lectione. Centum annis post Mahumetem vixit, quem natione Graecum aiunt fidem abjurasse. Neand. Geog. part. 2.

The Alchimists have on set purpose (saith Thenet Vies des hommes Illustres l. 2.) obscured their manner of teaching, not only thereby to make their Science more wonderfull, but also to hinder the most part of men from attaining it. He saith there that William Postell his good Friend and companion of his Travels in the East, Greece and Asia, had the Almagest of Geber, which is an excellent Work in the Arabick Tongue, containing the Explanation of the state of the years, and Ceremonies, according to the Feasts and Solemnities of the Israelites, Nestorians, Persians and Syrians, which he had got from a Jew.

There is in Sion Colledge Alchimia, De Metallorum Investígatìone & Perfectione.

De Fornacibus construendis Explicatio librorum Gebri, & Raym. Lullii.

An. Dom. 496. Gelastus Cyricen, 476.Gelasius primus Papa.

Gelasius the first of that name Pope, published five Books of the two Natures of Christ, against Eutiches & Nestorius. Two Books against Arius.

Bohemus, vir diversis linguis & variarum rerum cognitione doctissimus. Gesneri Bibliotheca.Sigism. Gelenius.

He hath written Observat. & Emendat. in Tit. Livium.

Aulus Gellius. In the year of our Lord 98.

Ludovicus Vives censures him somewhat harshly eHomo rhapsodus plane, congestor potius quam digestor, & ostentator quam peritus, loquaculus sine eruditione: in verbis ac sententiis putidulus. Quae de significatu vocum disserit, sunt plerunque imperita ac falsa. Legendus est quidem, sed ita, ut te rem levem scias inspicere. Lud. Viv. de Tradend. Discip. l. 3. Aulus Gellius Romae Magistrarum aliquando gessit. Noctium Atticarum (philologiam eruditam & variam) libros 20 reliquit, qui in manibus eruditorum hactenus versantur. Neand. Geog. part. 1., but Stephanus defends him in his Notes upon him.

His Book more pleaseth with its variety then its order.

Agellius potius quàm Gellius, dictus videtur scriptor noctium Atticarum. Voss. De Anal. l. 1. c. 6.

Aulus Gellius huic, legiturque Agellius illi,

Nominibus priscis hen malè tuta fides.

Steph. Paschas. Icones.

Some dislike the title of his Book, because it shews the time when he wrote it, rather then the subject of the book.

Geminus.

Sir Henry Savill terms him Elegantissimum and acutissimum.

Georgius Gemistius Pletho, a Grecian, and great Scholar.

He put out a defence of Plato, he was Professour in Greece, and taught only those of his own Nation, amongst whom Bessario was one, many of whose Epistles to him are extant. Volat. Anthropol. l. 21.

Gemma à Patria Frisius vulgo dictus, Lovanii Medicinam publicè professus, sed Mathematicarum scientiarum; quas domi docebat, rarâ scientiâ longè illustrior fuit. Thuan. Hist. Tom. 1. l 16. Est autem Gemma apud Frisi…s nomen frequens & usitatum. Suffrid. Pet. De Script. Fris.Gemma Frisius, a great Mathematician.

Vt gemma quaedam rarior, inter aevi sui Mathematicos illuxit. Quo nomine Carolo V. Caesari, harum artium non ignaro in primis gratus, saepe Bruxellam est evocatus, & vicissim ab aulicis Lovanii salutatus. Castell. Vita Illust. Med. Auberti Miraei Elogia Belgica.

He hath left many Writings in the Mathematicks.

De Orbis Divisione.

De locorum describendorum ratione de que eorum distantiis inveniendis.

Vsus annali Astronomici.

De usu Globi Astronomici.

De Radio Astronomico & Geometrico.

Also Cosmographia cum aliis Libellis.

De Astrolabio Catholico.

Qui liber ultimus erat eorum quos conscripserat, ad…ò ut fatis praereptus, non ipsemet, sed post ipsum filius Cornelius Gemma eum absolverit, ideóque verisimile est, eum postremas suas hac de re cogitationes & sensus, qui plaerunque solent melioret veriorés que esse, patefecisse. Tych. Brah. l. 2. De Cometa Anni 1577. c. 7.

Cornelius Gemma fPoem, Rhetor, Philosophus, & Medicus egregius acceptem à patre famam, praeclaria ingenii su…onument… sic auxit, ut uter alteri plus debeat, merito ambigas. In libris certè, quos De Arte Cyclognomica, deque naturae divinis Characterismis edidit dum altissima Philosophiae mysteria recludit, se ipsum quodammodo superavit. Castellani Vit. Illust. Med. Auberti Miraei Elogia Belgica., a famous Physitian and Philosopher of Lovain.

Illustris parentis Gemmae Frisii non obscurus filius. Tych. Brah. De Cometa, Anni 1377. l. 2. c. 6.

Eruditionis paternae haeres praesertim quoad Artes Mathematicus, quibus ille si quis alius excelluit, Id. ibid. l. 2. c. 10.

Reliquit & Cornelius filium Philippum Doctorem medicum, rarè certè exemplo, filium, patrem, avum, & eruditos, & iisd…m deditos studiis, ut in Italia nostro aevo Manutios flornisse. Aubertus Miraeus Elog. Belg.

Gilb. Genebrard, a Divine of Paris, and the Kings Professor of Hebrew: A good Hebrician, but a most petulant Writer.Eruditum sed petulantissimum pro cacitatis animal. Montacui. Praefat. ad Apparat. Vide Thuan. Hist. Tomo 5t• lib. 119.

By whom (saith B. And.) it is verified that much Learning and railing may be accidents in one subject.

Gennadius Scholaris. 1450.Gennadiu… Massiliensis floruit in fine quinti seculi fub annum Domini 490. Forbes. Instruct. Histor. Theol. l. 13. c. 8.

Innocentius Gentiletus.

He hath put out Examen Concilii Tridentini.

An Apology for the French Christians of the Reformed Religion, both in French and Latine.

Apologie pour les Chrestiens de France de la Religion Evangelique on Reformee foundee sur la Saincte Escrituro & approveè par la raison, Apologia pro Christianis Gellis religionis reformatae.& par les anciens Canons.

Albericus Gentilis, an eloquent Italian, the Regius Professor of Civil Law in Oxford.

His Works are most of them mentioned in the Oxford Catalogue and the Appendix.

John Gerhard, Doctor of Divinity, and Professor in the University of Jena.Doctor Gerhar…us, quem unum pro omnibus afferam; quia quicquid Chemnitius, Hunnlus, & alii habent, accurate collegit. Albertinus De Sacramento Eucharistiae l. 1. c. 13. Libellus cedro dignus meditationum quinquaginta sacrarum: quo fato fuerit exceptus, tot versiones, Germanicae, Gallic…, Anglic…, Italicae; tot editiones, litteris exscriptae certissime vel me tacente, proclamant. Non magnus quidem est, verum aureolus & ad verbum ediscendus. Mich. Dilher. Laudat. Funch. Venerem illam Evangelicam à magno Chemnitio pingi caeptam, à disertissimo Lysero continuatam, quis, praeter Gerhardum, attigit? Hic erat alter ille Apelles, qui absolvere… Id. ibid.

A laborious and Learned Lutheran, as his Supplement of Chemnitius his Harmony, and his Common places of Divinity, Commentaries on the Hebr. and Peter, Meditationes sacra shew.

At the end of Gerhardi Patrologia, there are Funerall Orations had in divers Universities at Gerhards death, where he is deservedly magnified.