Treatise of Religion and Learning, Book 4 · Chapter 5
CHAP. V.
HJeronymus, Anno Aerae Christi 375. Helv. Chron. 390. say others.
He was born at Sriden in Hungary. Latinos, Graecos, Hebraeos, Chaldaeos, scriptores plures evolvit, accuratius excussit, quam eorum qui post eum quisquam, nempe homo summa industria praeditus, indefatigabili studio & longa vita usus. Lud. V. v. de Caus. Corrupt. art. l. 2. Quem unum habet Ecclesiasticus orbis utraque doctrina sacra & gentili ut vocant juxta absolutum. Eras. Epist. l. 9. Epist. 15. Quamvis non defuerit temporibus nostris presbyter Hieronymus homo doctissimus, & omnium trium linguarum peritus, qui non ex Graeco, sed ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem scripturas converterit. August. de Civit. Dei l. 18. c. 43. Flagrat jam olim mihi incredibili ardore animus Hieronymianas Epistolas Commentariis illustrandi. Et nescio quis Deus mihi pectus accendit agit que ut rem tantam, & à nullo hactenus tentaram, audeam animo concipere. Movet me viri caelestis & omnium Christianorum sine controversia longè tum doctissimi tum facundissimi pietas: cujus scripta cum digna sint quae ab omnibus passim legantur & ediscantur, vix pauci legunt, pauciores mirantur, paucissimi intelligunt. Eras. Epist. l. 5. Epist. 19.He matched any of his time in Learning in the Tongues, skill of humanity, and knowledge in holy Scripture, yet was that time so plentifull of Learned men, as almost no time since.
Linguarum, Historiarum, & locorum situs peritissimus vir. Ful. Miscel. l. 2. c. 8. Vide c. 11. & 15.
He was mainly taken with Origen, so that he called him by way of praising him, Suum, his own.
His Epistles are approved of in Italy, France, Spain, all Germany and Africk: he was honoured and sought to farre and near by Bishops, by Noble Matrons, by great Rulers, many great personages came farre, having seen his Works, to see the Author. He had excellent skill in the Hebrew, which he got of a Jew Barhanin ah, as Erasmus relates in his Life.
Vir perfecto omnium doctrinarum genere praeditus, Hebraeam prae terea linguam, Syram, Chaldaicam, Graecam, & Latinam callens. Ang. Roch. Bibl. Vatic.
He was over-sharp and vehement in his Epistles with Austen and with others in his Controversall Writings.
Vt ubique vehemens, ita in Eristico contradicendi genere parum interdum attendendus. Montac. Appar. 9.
Omnium Traditionum Curiosissimus explorator. Id.
Hilarius Pictaviensis Antistes, Bishop of Poictou in France.
Stephanus Paschasius in his Icones hath these verses of him,Anno Aerae Christi 351. Calv. Chron. Hilarius Latinorum primus eloquentiae suae gladium strinxit in Arianos ea quoque res illi plurimum famae conciliarit, praecipuè quòd res esset cum hoste nobili. Nam non dubito, quin apud Graecos; praeter Athanasium plures idem fe…erint. Eras. Epist. l. 28. Epist. 8. Vide plura ibid.
Et nos exhilaras, Hilari sanctissime Praesul,
Et monitis victa est Arria secta tuîs.
Hilarius Arelatensis Episcopus.
He lived in the time of Pope Leo about the year 458.
Hildefonsus *Vir in divinis Scripturis eruditissimus, & saecularis quoque litteraturae non ignarus metro excellens & prosa; ingenio subtilis, sermone disertus, & super omnes sui temporis facundus, eloquens. Trithem.Toletanae sedis Episcopus.
There are Opuscula varia of his.
Arthur Hildersam, a Learned and Judicious Divine; who quotes Scripture Texts pertinently.
His Comment on the 51 Psalm, and his Lectures on the 4th of John, and other Works are excellent Treatises.
Hincmarus, Anno Dom. 850.
There are his Opuscula & Epistolae.Fuit Archiepiscopus Remensis, vir doctus & pietatis studiosus sub Carolo secundo Ludovici pii filio circa 870. Domini annum: rametsi & magni Caroli tempora adolescens atrigerit. Is dum corrigere vitia morbosque Clericorum conatus est, multum molestiarum à perditae vitae Clero, eorumque ad Papam apellationibus, imò & à Papis: ipsis sustinuit. Illyr. Catal. Test. Verit. lib. 9.
Admonitio de potestate Regia & Pontificia.
Hipparchus, a great Astronomer.Ptolomaeus Hipparchi mentionem ferè nullam facit, sine aliquo novo laudis titulo. Rami Schol. Mathem. lib. 1. Qui occasionem è nova quadam suo aevo conspecta Stella (referente Plinio) nactus, omnium aliorum loca, quae visui discretè occurrerent, studio quam maximo designavit. Tych. Brah. De Nova Stella. l 1. Qui omnium Siderum octavae Sphaerae loca, usque ad minimas sextae magnitudinis, imò & nebulosas, in normam expandere sustinuit, ut de eo loquitur Plinius. Tych. Brah. ibid. Hyparchus Bythinus, Plinio nunquam satis Laudatus, qui annumerare posteris stellas est ansus ac sydera ad normam expangere, organis excogitatis, per quae singularum loca atque magnitudines signaret. Plin. lib. 2, cap. 26. R. Episc. Usser. Annal. pars posterior.
He lived about 125 years before Christ was born.
Pliny much commends him in the 2d Book of his Naturall History, c. 26.
There are his Enarrationes Gr. Lat. Ad Arati & Eudoxi Phaenomena.
Hippocrates.Verus medendi dictator habitus semper, hujus scripta tanquam oracula, & non humanae linguae verba, tota amplectitur antiquitas tanquam ducem & auctorem omnium disciplinarum. In hoc, verborum pressa proprietas, sententiarum concisa subtilitas, sermonis veneranda antiquitas, artificii commendabilis dignitas: in cujus scriptis nihil superfluum, ociosum nihil; sed arguta brevitate rotunda omnia, & significantia, ita ut ubertas & amplitudo rerum verborum numerum longe vincat. Heurn. Dissertat. de Stud. Medicinae.
He was the first that wrote Methodically the Art of Physick, all Greece admiring him because of his knowledge.
His Works are in Greek and Latine in two Volumes.
His Aphorisms are much esteemed and quoted by Physitians.
Hippolytus.Episcopus Portuensis & Martyr, Clementis Alexandrini discipulus, sub Alexandro Severo Martyrio coronatus. Gerhardi Patrologia.
He hath written some Homilies, and De Consummatione mundi, de Antichristo, & secundo adventu Christi.
Quantum & hoc praesens, & futura saecula, tot bonis auctoribus, quos edidisti, demerearis, scriberem tibi, nisi scirem te hoc non facturum, nisi intelligeres, quantum eo ipso literas juves, quae per negligentiam quotidie pereunt. Jos. Scalig. Epist. l. 4. Epist. 389. Vide Epist. 383.David Hoeschelius, a very Learned man, to whom we owe many good books.
Vixit is monachus doctissimus ante annos trecentos. Vossius de Vitiis Sermonis, l. 4. c. 16.Rob. Holcot, an English man, a Learned Dominican Monk.
He hath written
On the Proverbs.
Questions and Speeches upon the Sentences.
De imputabilitate peccati quomodo longa.
Determinations of other Questions.
Jacobus *Medicus omnibus numeris absolutus, sive perfectam artis cognitionem spectes, sive in morbis curandis usum & solertiam. Scav. Samarth. Gallorum doctrina illust. Elog.Hollerius.
Magni illius Hollerii dignissimus filius. Jacobi Augusti Thuani De vita sua. l. 1.
He hath written
De morbis internis, Observat. ad Consilia curandi.
Hamburgensis, eruditorum ocellus. Gassend. de Vita Peireskii. lib. 4.Lucas Holstenius, a Learned Papist.
Anno 1590.Franciscus *Qui litteris egregiè instructus, cum juri civili operam Aureliani dedisset, ob religionis causam patriâ profugus, Lausanae primum docuit. Juventuti in jure dicendo assiduam operam longo tempore navavit, post quem patriam omnino deseruit. Thuan. Hist. tomo 5to l. 99. Erat omnino ille vir habili & faecundo ingenio, variaque eruditione, ac potissimum eximia quadam in Romanorum jure illustrando facundia conspicuus. Scaev. Samarth. Gallorum doctrina illustrium Elogia.Hottomannus, a Learned Lawyer, well skilled in History and all Antiquity, and a Protestant.
Divers of his Works published Concerning the Law, and other things, for the illustration of Antiquity and politer Learning, are mentioned by Boissard in his Icones.
Inscripsit libros de rebus ad Ilium gestis Iliades. Voss. de Annal. l 2. c. 28. Clarissimum deinde Homeri illuxit ingenium, sine exemplo maximum: qui magnitudine operum & fulgore carminum solus appellari Poeta meruit, in quo hoc maximum est, quod neque ante illum quem ille imitaretur, neque post illum qui eum imitari posser, inventus est: neque quenquam alium, cujus operis primus auctor fuerit, in eo perfectissimum, praeter Homerum, & Archilocum reperiemus. Paterc. Hist. l. 1. Homerus putatur vixisse annis circiter centum & quinquaginta post bellum Trojanem. Incidit ejus aetas in tempora Esaiae Prophetae. Hesiodus existimatur vixisse centum annis post Homerum. Pezel. Mellif. Histor. parte 2da c. 1. p. 97. Vide Seldeni Marmora Arund. Hunc nemo in magnis sublimitate, in parvis proprietate superaverit. Idem laetus ac pressus, jucundis & gravis, tum copia, tum brevitate mirabilis: nec poetica modo, sed oratoris virtute eminentissimus, Quintil. Institut. Orat. l. 10. c. 1. Ortus plenioris eloquentiae siquis rectè repetat, est ab Homero. Nempe hic orator & planè orator à Marco Tullio, ab Hermogene Rhetorum praestantissimus, à caereris uno omnium consensu magister eloquentiae agnoscitur. Caus. Eloq. Sac. & Humani Parallel. l. 1. c. 10. Primus omnium pater elegantiarum Homerus. Casaub. in Athen. l. 9 c. 8. Qui omnis eruditionis fons & norma semper est habitus. Casaub. De Rom. Sat. l. 2.Homer. Seven Cities contended about his birth.
Leo Allatius hath written a book de Patria Homeri.
Homers Poetry is twofold, his Iliades and Odysses. In the Iliades he represents the strength of his body, in his Odysses that of his minde, both is described in an Heroick verse, the most absolute of all Meeters.
Amongst all Homers verses his Iliades and Odysses are especially celebrated, in which the light of all Philosophy, Oratory and Poetry is seen. Lil. Gyrald. De Poet. Hist. l. 2.
Est perfecto regium quid Homeri poesis, & praesertim Ilias, & paraemia quidem ait malorum Ilias, haec vero omnis boni Ilias. Possev. Biblioth. Select. Tomo 2do, l. 17 c. 10.
Homer and Virgill, the two Poets that have been the admiration of all ages, which have afforded men of judgement.
Philosophers and others ascribed little less then Divine authority to Homer.
Alexander the Great put Homers Iliades in a curious Casket which he took from Darius, and laid it still under his pillow when he slept.
Homero vati haec est propria, peculiarisque tribuenda lans, quod neque, ipse de patria sua quicquam prodidit, & pleraeque illum nobilissimae civitates suum quaeque fuisse alumnum contendunt. Polit Orat. in Exposit. Hom. Vide plura ibid.
Alcibiades the Athenian coming into a School, commanded them to bring him Homers book, when they answered they had him not, he struck the Master and went away, counting it an unworthy thing for a Schoolmaster to be without Homer.
Festus Hommius.
He was in the Synod of Dort, and opposed the Arminians.Defuncto Arminio, cum Pastores aliquot, ejus discipuli, novos quosdam Articulos Illust. Hollandiae & Westfrisiae ordinibus, insciis Ecclesiis, per Remonstrantiam uti vocan… (unde Remonstrantes deinceps sunt vocati) obtulissent simulque allaborarent, ut iisdem Ecclesiis publica autoritate obtruderentur, Festus Hommius huic istarum conatui se cum aliis Ecclesiarum Deputatis cordatè opposuit. Meursi Athen. Batav. l. 2.
There is his Specimen controversiarum Belgicarum.
And his Disputationes Theologicae.
Petrus Cornelius aIn praeclaro, nec intermori…uro, Annalium Belgicorum opere: in quo ambigas, magisne ames veri amorem, an eximiam mirere prudentiam, an purissimam lectissimi sermonis patrii castimoniam. Vossius de Vitiis Sermonis l. 3. c. 34.Hoofduis, a Learned Dutch Knight.
Richard Hooker.
For his solid Writings he was sirnamed the Judicious, and entitled Theologorum Oxonium.
He hath published a Learned Book Of the Laws of Ecclesiasticall Polity, written in Defence of the Government then established, against the new desired Discipline.
John Hooper, the Learned and godly Bishop of Glocester and Worcester, and Martyr.
These are his Works,
His Answer to my L. of Winchesters book, entituled, A Detection of the devils Sophistry wherewith he robbeth the unlearned people of the true Belief in the Sacrament of the Altar.
Confession of the Christian Faith.
Declaration of the 10 Commandments.
Sermons on Jonas.
And other Tracts mentioned by Maunsell in his Catalogue.
Joachimus Hopperus.
He hath written divers Works.Natus est Anno 1523. Suffridus Pet. De Script. Fris. and Aubertus Miraeus in his Elogia Belgica much extoll him. Hopperorum familia, tum in Angl. tum in Schot. propagata in hunc usque diem durat: ex qua memoria nostra fuit ille Vigorniensis & Glocestrensis Episcopus Joannes Hopperus, de quo multa Scriptores Anglici. Suffrid. Pet. De Scriptoribus Frisiae. Ejusdem familiae vestigia reperiuntur in Germania superiore unde & Marcus Hopperus Basilcensis originem duxisse videtur. Id. ibid.
Paraphrasis in Psalmos.
De usu Psalmorum.
De vera Jurisprudentia
Isagoge in Iurisprudentiam.
De Juris Arte.
Dispositio Lib. Pandectarum.
More of his Works are mentioned by Suffridus Petrus De Scriptoribus Frisiae.
Horatius Flaccus, Horatius est omnium Latinorum Graecorumque poetarum elaboratissimus. Scalig. Hypercrit. c. 1. Lyricorum Horatius ferè solus legi dignus. Nam & insurgit aliquando, & plenus est jucunditatis & gratiae, & variis figuris & verbis felicissimè audax. Quintil. Institut. Orat. l. 10. c. 1. Quis enim, qui de poetis modò judicare aliquid possit, uni inter Latinos omner Horatio, vel acumine ingenii, vel sententiarum gravitate, palmam non tribuit? Manut, Epist. l. 6. Epist. 7.an ingenious Poet.
Qui unus plura Criticorum judiciò, quam caeteri omnes innovavit. Dilher. Disputat. Acad. Tom. 1.
Robert *Robertus Hornus Anglus, composuit Anglico sermone Apologiam Christianam l. 1. De missae abominatione l. 1. Transtulit in linguam vernaculam quasdam homilias Calvini. Gesu. Biblioth.Horne, sometime Bishop of Winchester.
Et bene sonantem Hornum. Dr Humph.
There is his Answer to Fecknam.
Conradus Hornaeus Lutheranus. Vedelius terms him Virum doctissimum, and commends his book De processu disputandi.
Aubertus Miraeus mentions him honourably in his Elogia Belgica.Lambertus Hortensius.
Divers of his Works are published.
De Anabaptistis, De Bello Germanico, Explanationes in Lucanum, in Virgilii Aeneida, Dissertatio de Trajecto & Epistolis, Rerum Vltrajectinarum.
Stanislaus Hosius.
Polonus Cardinalis, ingenii sua eximia monumenta reliquit, bis & trigesies ipso vivente, variis locis excusa, & ex Latina in Gallicam, Germanicam, Polonam, Scoticam, Anglicam, Armenicamque linguam translata. Nomenclat. Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium. Stanislaus Osius Episcopus Varmiensis Cardinalis, vir doctissimus & ut in Deum sic in patriam praecipua pietate insignis. Thuan. Hist. …om. 3. lib. 57. Vide etiam lib. 68.He was imployed by three Emperours successively, Charles the 5th, his Brother Ferdinand, and Maximilian the sonne of Ferdinand. He was President in the Councell of Trent.
All his Works are in one Volume.
Rod. Hospinianus.
He hath written
De Festis Judaeorum & Ethnicorum.
De Templis.
De Monachis.
Michael Hospitalius.
Cùm ipsum Galliae Cancellarium via rum amplissimum Michaelem Hospitalium hoc tantùm nomine, quòd hujusmodi conciliis nefariis adversaretur, ex aula removerint, atque uti captivum habuerint Historiola de Laniena Gallica. Vide Thuan. tom. 3. l. 56.Vnicum aevi nostri decus. Grot. Praefat. ad Poem. Chancellour of France under Charles the 9th, but removed from the Court and made a prisoner as it were, only because he opposed those wicked counsels against the Protestants in the Massacre at Paris.
Beza mentions him in his Icones Virorum illustrium.
There are these of his Works published,
Six Books of Epistles in Latine verse.
De Caleto expugnato.
Epistola & carmen, cum. aliis.
In the Preface to his Epistle one saith, it appeared by a most ancient Coin, that he much resembled Aristotle. Summum illum omnium Philosophorum principem Aristotelem sic ore toto retulit, ut alterius ex altero imago expressa videri posset.
Jo. Howson, Bishop of Oxford, a Learned man. He hath written De Divortiis, and Sermons.
Hic mihi non placet Rogerius Hovedenus, vir alioqui laudandus, qui scrinia Simeonis, suppresso ejus nomine strenuè compilavit, & aliena pro suis gloriae avidulus, supposuit. Lelandi Comment. In Cygn. Cant.Rogerius de Hoveden, a famous Historian, who flourished about the year 1190.
He wrote two Books of Annals.
Robert Hues.
He hath written well of the Celestiall and Terrestiall Globes and their use.
Hermannus *Natione Belga patria Bruxellensis, vivido ingenio, Canendi & scribendi arte ac laude praestans Humanioribus litteris eximiam adjunxit Philosophiae ac Theologiae peritiam, Flandricâ, Italicâ, Hispanicâ, Germanicâ, Gallicâ, lingua velut materna utebatur. Alegambe.Hugo.
He hath written a good Book de Origine scribendi & rei literariae antiquitate.
Hugo *Hugo Cardinalis Anno Aerae Christianae 1212. Helv. Chron. Vir omni probitate ornatus, ac doctissimus, qui universam Scripturam sacram quaddruplici sensu explanavit, & in Psalmos luculentissimum edidit Commentarium, Bibliorumque judicem, quem Concordantias vocant, laboriosissimum sane, & immensi taedii, ac temporis opus, sacrarumque litterarum studiosis magnopere necessarium, primus excogitasse, excogitatumque promulgasse perhibetur. Ang. Roc. Biblioth. Vat.Cardinal, a Dominican.
He hath written learnedly on all the Scripture.
Antonius Hulsius, a learned man.
He hath put out
Theologia Judaica, and Notes on the Psalms in Latine.
Humbertus aCardinalis Episcopus Sylvae candidae; à Icone nono Legatus Constantinopolin missus, vir sui saeculi longe doctissimus. Vixit anno Domini 1054. ante annos sexcentos. Dallaeus De Pseudepig. Apost. lib. 1. cap. 1.Episcopus.
Whom Leo the 9th made Cardinal for the rare Learning and vertue which was in him, and sent him to Constantinople to suppresse the andaciousnesse of another Leo Bishop of the Bulgarians.
Laurentius Humphredus.
Laurence Humfrey Doctor of Divinity and President of Magdalen Colledge in Oxford, a learned and pious man.Patria Buchingamius, ad meliores literas, & praecipuarum linguarum cognitionem vir natus, parentum industria ad Oxonium translatus fuit, hoc nomine ne ejus ingenii foelicitas inculta torpesceret. E Graeco in Latinum transtulit, Originem de recta fide, contra Marcionistas: sunt enim tres Dialogi. Baleus de Script. Brit. Cent. 9.
He hath written Bishop Juels life in Latine, and Jesuitismus.
De Interpretatione Linguarum.
He hath written in English
Of Civil and Christian Nobility, shewing the Original, Nature, Duties, Right and Christian Institution thereof.
Also a Treatise by Philo a Jew, of the same Argument, translated.
Seven Sermons.
John Hus a Bohemian born in a Town named Hassenitz.Bohemus, vir eruditione & sanctitate vitae praeclarus fide publica Casaris data & accepta ad Synodum Constantiensem venerat. Sed capiebatur mox à Pontificiis, & in tetros inclusus Carceres, ad revocandam suam doctrinam multum & improbè urgebatur: tandem verò cùm omnino revocare nollet, crudeliter vivus comburebatur anno 1415. Pezel. Mellific. Histor. part. 3.
He died as a Martyr of Christ at Constance Anno 1415. His Works are mentioned by Boissard in his Icones.
He and Jerom of Prague were condemned in the Councel of Constance against the publick faith given them. Hus in the year 1415. but Jerom in the year following, which Bodin (though a Papist) disliked De Repub. l. 5. c. 5.
The people which were present at the execution of Hus, so admired his constancy and pious death, that they said, What that man taught or did before we know not: certainly those things are great evidences of true piety, for he prayed most fervently to God a little before his death.
Hulrichus Huttenus a Knight and Poet laureate, born Anno 1488.
He was Luthers good friend, and encouraged him to constancy.Multa audacter & libere in Romanenses dixit & scripsit, Musarumque & Gratiarum Hierophantes incomparabilis. Boissardi Icones. A nullo magis flagitio semper abhorruit, quàm mendacio: neque detestabilius quicquam duxit quàm non simpliciter optima fide & loqui & facere omnia: & à puero usque studuit: ut sincere versaretur & candidé. Melch. Ad. in ejus vita.
His Works are mentioned by Boissard.
In Vallam de donat constant.
Huttenus captivus, Huttenus illustris Satyra nemo.
De Schismate extinguendo.
Exhortatio in Concil. Basil. contra decimas.
De lande Germanorum.
De morbo Gallico.
Arminius, Dialogus.
His Poetical Works are in one Volume.
There was this Epitaph made of him.
Hic eques auratus jacet oratorque disertus,
Huttenus vates carmine & ense potens.
C. Julius *Pro quo corruptè vulgo Higynus vel Hi…inus scribitur. Hodiè nihil Hygini habemus praeter Poeticon astronomicon ad M. Fabium, & fabularem librum. Voss. De Histor. Lat. lib. 1. cap. 20.Hyginus.
Haec tantos in literis fecit progressus, ut omnes Philosophos sui temporis longè superaret. Quinetiam propter gravem animi fidentiam, quam ex doctrinae fontibus hauserat, in conspectum principum, summa cum modestia venire non dubitavit. Socrat. Hist. Eccles. l. 7. c. 15. Buntingi Chronologia.Hypatia or Hypathia, a most learned woman, daughter to Theon the Geometrician, she taught publickly at Alexandria, many flocking thither to hear her.
Andreas Gerhardus Hyperius a most learned and diligent Divine. Anno 1511.
Quicquid boni habent ejusdem De formandis sacris Cencionibus libri duo, Deque rectè formando studio Theologico libri iv. id in suos similis argumenti libros transtulit Laurentius à Villavincentio, ex Ord. Augustiniano Doctor Theol. Lovaniensis. Valeri Andreae Bibliotheca Belgica. Praeter raram pietatem & eruditionem, quae in ejus scriptis relucet, aiunt hominem esse mansueto ingenio, magna synceritate praeditum. Calv. Epist. Christophoro Thretio.His Works are mentioned by Boissard in his Icones.