An Easy Entrance to the Latin Tongue, 4 (excerpts from Latin authors)
IV. Collectánea ex infimae claſſis autoribus.
Collections out of the loweſt School-Autors.
Sententiae Pueriles.
Duarum Dictionum.
AMicis opitulare. Alienis abſtine. Arcanum cela. Blandus eſto. Benedic omnibus. Cognoſce teipſum. Ebrietas dementat. Ebrietatem fuge. Legibus pare. Linguam tempera. Libenter diſce. Libros evolve. Magiſtrum metue. Mendacium oderis. Nè jurato. Otioſus nè ſis. Pietatem ſectare. Principi obedito. Reverere parentes. Regem honora. Seniorem venerare. Riſum moderare. Veritati adhaereto. Verecundè reſponde.
Trium Dictionum.
AMor omnia vincit. Arma neſciunt leges. Avarus ſemper eget. Arcus nimis intenſus rumpitur. Amicos pecuniae faciunt. Belli exitus incertus. Comparatio omnis odioſa eſt. Conſcientiae mille teſtes. Cibus immodicus noxius. Convitiis non reſpondendum. Dona multum poſſunt. Diſcordiâ dilabuntur regna. Fames optimus coquus. Foeminae ſunt inconſtantes. In vino veritas. Ingens telum neceſſitas. Labor eſt theſaurus hominis. Libertate nihil dulcius. Mala ſenium accelerant. Natura paucis contenta. Neceſſitas caret lege. Neceſſitas frangit ferrum. Otium ingenii rubigo. Paupertas excitat artes. Praeceptori diſcipulus obediat. Pecuniae obediunt omnia. Pudor mendico inutilis. Patriâ nihil dulcius. Quae nocent, docent. Simile ſimili gaudet. Suum cuique pulcrum. Sibi quiſque place…. Tempus omnia revelet. Venter caret auribus.
Quatuor Dictionum.
AMicis utendum cum modeſtiâ. Amici boni ra…i ſunt. Amanti nihil eſt difficile. Amor non eſt ſanabilis. Beneficium ſemper beneficium provocat. Bellum civile malum pernicioſum. Blandis verbis homines exorantur. Carum eſt, quod rarum eſt. Conſcientia recta ſuaviſſima eſt. Docti doctorum familiaritate gaudent. Dulce eſt meminiſſe laborum. Enſis pueris non committendus. Ex parvis fiunt magna. …ides etiam hoſti ſervanda. Humile vitae genus tutiſſimum. Irati nihil rectè faciunt. Ignavis ſemper fe…ia ſunt. Libenter feras quod neceſſe eſt. Mala herba non perit. Mendacem eſſe memorem oportet. Moroſi nihil candidè interterpretantur. Nè majora viribus ſuſcipias. Nemo laeditur niſi à ſ…ipſo. Oculus Domini ſaginat equum. Pauperum mors eſt ſine ſtrepitu. Parſimoniâ & labore creſcunt res. Quot homines, tot ſententiae. Re praeteritâ omnes ſapimus. Rubor virtutis eſt color. Sermo character animi eſt. Suus Re… Reginae placet. Sera in fundo parſimonia. Supra vires nihil tentandum. Ut quiſque eſt, ita loquitur. Ubi amor, ibi oculus. Ubi dolor ibi digitus.
Plurium Dictionum.
ABjiciendus pudor quoties urget neceſſitas.
Alterius ſalus, alterius eſt exitium.
Aſinus mavult ſtramina quàm aurum.
Bacillus vitae eſt egregia eruditio.
Canis feſtinans caecos parit catulos.
Celant ſua mala domeſtica ſapientes.
Cavendum ab eo qui ſemel impoſuit.
Diſſidentes facilè ſuperantur, concordes haud facilè.
Dives memineris, ut proſis pauperculis.
Ex vitio alterius ſapiens emendat ſuum.
Feſtinationis comites ſunt error & poenitentia.
Facilè fuſtem invenerit, qui cupit caedere canem.
Fruſtra ſapit, qui ſibi non ſapit.
Jugum qui fert volens, leve efficit.
Liberalem oportet eſſe, ſed pro facultate.
Mulier mala cunctis feris eſt ferocior.
Multis diſplicet, qui ſibi nimium placet.
Nihil noſtrum eſt, quod auferri poteſt.
Nè feſtina diteſcere, nè pauper fias ſtatim.
Non eſt ejuſdem, & multa, & opportuna, dicere.
Oculis magis habenda fides eſt, quàm auribus.
Patienter ferenda quae mutari non poſſunt.
Praeſtat inviſum eſſe, quàm miſerabilem.
Periculoſum eſt ſe aquis credere.
Pluris eſt oculatus teſtis unus, quàm auriti decem.
Plus vident oculi, quàm oculus.
Pueris nocet potare vinum.
Pudore amiſſo omnis virtus ruit.
Pauper eſt, non qui parum habet, ſed qui plura cupit.
Quod multi faciunt, non continuò bonum eſt.
Res non poteſt conſiſtero, cùm quaeſtum ſuperat ſumptus.
Saepe etiam ſub palliolo ſordido ſapientia eſt.
Sinè pennis volare haud facile eſt.
Tempus nullum eſt infructuosè tranſeundum.
Tanti quiſque habetur, quantum habet.
Verecundia, bonum in adoleſcénte ſignum.
Voluntas ſaepe laudanda eſt, ubi vires deſunt.
Pro feſtis Diebus.
ARbor ex fructibus cognoſcìtur. Bona open probant fidem. Cognitio Dei vita aeterna. Chriſtiani templum Dei ſunt. Carnales regnum Dei non vident. Crux eſt probatio fidei. Chriſtum ſequentibus nihil deeſſe poteſt. Deus curam noſtrî habet. Doctrina quaevis probanda. Deo adverſante omnes creaturae adverſantur. Emendatio vitae fit lege Dei. Fides ſola juſtificat. Fidei ſigna opera ſunt. Hominis vita militia eſt. Judicia Dei inſcrutabilia. In ſolo nomine Jeſu ſalvamur. Laborandum eſt ut proximo prosímus. Omnia in melius interpretanda ſunt. Peccatum eſt cauſſa mortis. Peccata operit charitas. Piis condiuntur dulcia amaris. Puer alimentum in mundum ſecum affert. Reddetur unicuique juxta facta ſua. Seditioſis nunquam feliciter ceſſit. Timentes Dominum bene vivent. Vindictam prohibet Deus.
Dicta quaedam Sapientûm, Mimi Publicani.
LEgere & non intelligere, negligere eſt. Deo ſupplica. Parentes ama. Cognatos cole. Magiſtrum metue. Ad conſilium nè acceſſeris, antequam vocétis. Libros lege, quos legeris memento. Trocho lude. Al…as fuge. Pauca in convivio loquere. Patere legem, quem ipſe tuleris. Infortunium tuum celato, nè voluptate afficias inimicos. Ea facito quorum non poſſis poenitere. Cum errâtis muta conſilium. Omnibus teipſum praebe. Quicquid promiſeris facito. Age quae juſta ſunt. Mortuum nè rodito. Audito multa, loquere pau…a. Priùs intellige, & deinde ad opus accede. Quae facturus es, ea nè praedixeris; fruſtratus enim tideberis. Quae feceris parentibus, eadem à liberis expecta. Nè contendas cum parentibus, etiamſi juſta dixeris. Nè geras imperium priuſquam parere didiceris. Quae fieri non poſſunt, cave nè concupiſcas. Quod oderis alteri nè feceris. Nè cui miniteris. Lapis auri index, aurum hominum. Noſce teipſum. Similis tui ſis. Suſurronem ex aedibus ejice. Si fortuna juvat, caveto toll…: ſi fortuna tonat, caveto mergi. Multi▪ terribilis, caveto multos. Felix criminibus nullus erit diu. Ignoſces al…is multa, nihil tibi. Ab alio expectes, alteri quod feceris. Avaro quid mali optes, niſi ut vivat diu? Bis eſt gratum, quod opus eſt, ultro ſi oſteras. Crudelis in re adversâ eſt objurgatio. Cuivis dolori remedium eſt patientia. Cùm vitia proſunt, peccat qui rectè facit. Comes facundus in viâ pro vehiculo eſt. Objurga…e, cùm auxilio eſt opus, eſt damnare. Dixeris maledicta cuncta, cùm ingratum hominem dixeris. Deliberandum eſt diu, quod ſta…uendum eſt ſemel. Cui nuſquam domus eſt, ſine ſepulcro eſt mortuus. Etiam qui faciunt odio habent injuriam. Fruſtrà rogatur, qui miſereri non poteſt. Fraus eſt accipere quod non potes reddere. Fatetur facinus qui judicium fugit. Fidem nemo unquam perdit, niſi qui non habet. Furor fit laeſa ſapius patientia. Fulmen eſt, ubi cum poteſtate habitat iracundia. Grave crimen, etiam cùm dictum eſt leviter, nocet. Heu quàm miſerum eſt laedi ab illo, de quo …on poſſis queri. Habet ſuum venenum blanda oratio. I…à animum habeas, poſſe ut fieri inimicum putes. Iratum breviter vites, inimicum diu. Injuri…uae remedium eſt oblivio. Improbè Neptunum accuſat, qui …terum naufragium facit. Lex univerſa eſt, quae jubet naſci & mori. Multis minatur, qui uni facit injuriam. Mori eſt felicis, antequam mortem invocet. Miſerrima eſt fortuna quae inimico caret. M…lè ſecum agit aeger, medicum qui haeredem facit. Nimiùm altercando veritas amittitur. Ridiculum eſt, odio nocentis perdere innocentiam. Veterem ferendo injuriam invitas novam.
Diſticha quaedam Catonis.
SI Deus eſt animus nobis, ut carmina dicunt,
Hic tibi praecipuè ſit purâ mente colendus.
2. Plus vigila ſemper, nec ſomno deditus eſto:
Nam diu…urna quies vitiis alimenta miniſtrat.
3. Virtutem primam eſſe puta compeſcere linguam;
Proximus ille Deo, qui ſcit ratione tacere.
4. Sperne repugnando tibi tu contrarius eſſe,
Conveniet nulli, qui ſecum diſſidet ipſe.
5. Si vitam inſpicius hominum, ſi denique mores;
Cùm culpent alios, nemo ſine crimine vivit.
10. Contra verboſos noli contendere verbis:
Sermo datur cunctis, animi ſapientia paucit.
11. Dilige ſic alios ut ſit tibi charus amicus:
Sic bonus eſto bonis, nè te mala damna ſequantur.
12. Rumores fuge, nè incipias novus autor haberi;
Nam nulli tacuiſſe nocet, nocet eſſe loquutum.
13. Rem tibi promiſſam certò promittere noli.
Rara fides ideo eſt, quia multi multa loquuntur▪
14. Cùm te quis laudat, judex tuus eſſe memento.
Plus aliis de te quàm tu tibi credere noli.
17. Nè cures ſi quis tacito ſermone loquatur;
Conſcius ipſe ſibi de ſe putat omnia dici.
19. Cum dubia & fragilis ſit nobis vita tributa,
In morte alterius ſpem tu tibi ponere noli.
20. Exiguum munus cùm dat tibi pauper amicus,
Accipito placidè, plenè & laudare memento.
21. Inſantem nudum cùm te natura creârit,
Paupertatis onus patienter ferre memento.
24. Nè tibi quid deſit, quaeſitis utere parce:
Utque quod eſt ſerves, ſemper tibi dceſſe putato.
25. Quod praeſtare potes nè bis promiſeris ulli:
Nè ſis ventoſus, dum vis urbanus haberi.
27. Noli homines blandos nimiùm ſermone probare,
Fiſtula dulcè canit, volucrem dum decipit auceps.
28. Si tibi ſint nati, nec opes; tunc artibus illos
Inſtrue, quò poſſint inopem defendere vitam.
30. Quae culpare ſoles, ea tu nè feceris ipſe;
Turpe eſt doctori, cùm culpa redarguit ipſum.
31. Quod juſtum eſt petito, vel quod videatur honeſtum
Nam ſtultum petere est, quod poſſit jure negari.
38. Quem ſuperare potes, interdum vince ferendo;
Maxima enim morum ſemper patientia virtus.
LIB. 2.
2 MItte arcana Dei, coelúmque inquirere quid ſit;
Cùm ſis mortalis quae ſunt mortalia cura.
4. Iratus de re incertâ contendere noli;
Impedit ira ammum nè poſſit cernere verum.
6. Quod nimium eſt fugito, parvo gaudere memento,
Tuta magè est puppis modico quae flumine fertur.
7. Quod pudeat, ſocios prudens celare memento;
Nè plures culpent id quod tibi diſplicet uni.
16. Nec te collaudes, nec te culpaveris ipſe:
Hoc faciunt ſtulti, quos gloria vexat inanis.
25. Rebus in adverſis animum ſubmittere noli.
Spem retine, ſpes una hominem nec morte relinquit
26. Rem tibi quam noſcis aptam, dimittere noli:
Fronte capillatâ, pòſt eſt occaſio calva.
LIB. 3.
5. INterpone tuis interdum gaudia curis,
Ut poſſis animo quemvis ſufferre laborem.
13. Quod potes id tentes: operis nè pondere preſſus,
Succumbat labor, & fruſtrà tentata relinquas.
20. Utere quaeſitis, ſed nè videaris abuti:
Qui ſua conſumunt, cùm deeſt, aliena ſequuntur.
LIB. 4.
22 DIſce ſed à doctis; indoctos ipſe doceto;
Propaganda etenim rerum doctrina bonarum.
27. Diſcere nè ceſſes; curâ ſapientia creſcit;
Rara datur longo prudentia temporis uſu.
29. Nè pudeat, quae neſcieris, te velle doceri;
Scire aliquid laus eſt; pudor est nil diſcere velle.
31. Demiſſos animo & tacitos vitare memento:
Quà flumen placidum eſt, forſan latet altiùs unda
33. Cùm tibi diſpliceat rerum fortuna tuarum,
Alterius ſpecta quo ſis diſcrimine pejor.
37. Tempora longa tibi noli promittere vitae;
Quocun que ingrederis, ſequitur mors, corpus ut umbra.
40. Cùm quid peccâris, caſtiga te ipſe ſubinde,
Vulnera dum ſanas, dolor eſt medicina doloris.
46. Morte repentin… noli gaudere malorum;
Felices obeunt, quorum ſine crimine vita eſt.
48. Cùm tibi contingat ſtudio cognoſcere multa;
Fac diſcas multa, & vites neſcire doceri.
51. Quod prudentis opus? Cùm poſſit, nolle nocere.
Quod ſtulti proprium? Non poſſe & velle nocere.
Quaedam Pueriles Confabulatiunculae ab Evardo Gallo.
Aemilia mater. Battus filius.
Ae.
BAtte fili, mi fili, mi Batte?
B.
Quid vis?
Ae.
Eſt tempus ſurgendi.
B.
Sine me, obſecro, adhuc paululùm requieſcere.
Ae.
Dormitum eſt ſatís. Surge, mi fili.
B.
Quot horas dormivi?
Ae.
Ferme decem, nimium diu.
B.
Utinam liceat ad ſatietatem dormire!
Ae.
Aperi tantùm oculos.
B.
Non poſſum.
Ae.
Cerne quàm ſudum eſt forís.
B.
Quid ad me attinet, ſudum ſit an nebuloſum?
Ae.
En, ſol te etiam inviſit.
B.
An ortus jam?
Ae.
Jamdudum.
B.
Aegrè poſſum profligare ſoporem.
Ae.
Erige corpus, modò ſomnus obſceſſerit.
B
Ubi eſt induſium?
Ae
Eccum, ſub cervicali jacet.
B.
Abſcede mater, ego ſurgam illico.
Ae.
Noli redormiſcere.
B.
Non faciam, abi modó.
Ae.
Eo.
Corn…lius filius. Dorothea mater.
C.
MAter, quota eſt hora?
D.
Quid tu aïs? Sic…ine doctus es?
C.
Quid ſim edoctus?
D.
Non me ſalutare debeas antea?
C.
Bonum mane.
D.
Et tibi, nunc quaere quid vis.
C.
Dic mihi amabò, mea mater.
D.
Quid vis ut dicam?
C.
Quota ſit hora.
D.
Inſtat ſexta.
C.
Sonuit, an nondum?
D.
Non opinor fonuiſſe.
C.
Utinam id ſit verum!
D.
Equidem non audivi ſonitum.
C.
Malè metuo praeceptoris manum.
D.
Potes praevertere magiſtrum, ſi non ceſ…es.
C.
Ità mihi faciendum cenſeo.
D.
At ità, ut nè impexus hinc abeas, aut illotus.
C.
Ubi rediero, tum lavabo.
D.
Imò nunc lava potiùs.
C.
Obſecro te, mea mater, ſine me nunc abire, nè vapulem.
D.
Vade tuo periculo.
Evaldus praeceptor. Franciſcus diſcipulus.
E.
UNde venis tam ſerò, heus tu?
F.
E noſtrâ domo.
E.
An non audiviſti ſonitum campanae.
F.
Non potui audire, praeceptor obfervande.
E.
Quid non? num obſurduiſti?
F.
Nequaquam.
E.
Quî non potuiſti ergò audire campanam?
F.
Altùm dormiebam.
E.
Quid ego audio?
F.
Nec mater expergefecerat me.
E.
Non tu potes expergiſci, ni ſuſciteris.
F.
Non indignaberis ſi verum fatear?
E.
Non, niſi falſum proferas.
F.
Niſi quiſpiam ſuſcitet me, non evigilem, credo, ante meridiem, tam ſuaviter dormio.
E.
Surges poſthac maturiús.
F.
Dabo equidem operam.
E.
Ità facito. Hodiè ignoſcitur tibi, quia verum confeſſus es. Abi hinc ad ſodales tuos.
F.
Ago tibi gratias immortales, reverendiſſime praeceptor.
Quadratus & Robertus, condiſcipuli.
Q.
ECquis mecum audet diſputare?
R.
Ego audeo.
Q.
Ergo para te ocyùs, ut mihi reſpondeas.
R.
Hîc ſum, incipe, ſi quid vis.
Q.
Quae eſt litera robuſtiſſima?
R.
O, quoniam equos ſiſtet & plauſtra.
Q.
Ubi eſt anguſtiſſima terra?
R.
Ubi mare eſt ampliſſimum.
Q.
Ubi ſunt omnes mulieres bonae?
R.
Ubi nulla eſt mala.
Q.
Quando eſt dies longiſſimus?
R.
Cùm nox eſt breviſſima.
Q.
Quibus arboribus nunquam deſluunt folia?
R.
Depictis.
Q.
Canis micturus, cur pedem levat alterum.
R.
Nè permingat caligas.
Q.
Cur latrant canes?
R.
Quòd cantare neſciunt.
Q.
Conjectas ſat bene.
R.
Corrige, ſi quid fallor.
Q.
Edoctus es. Nolo tecum certare d…utiús.
R.
Non ſapis ſolus, id vides opinor.
Quaedam Mat. Corderii Colloquia.
LIB. 2. Col. 1. Bernardus, Claudius.
B.
SAlve, Claudi.
C.
Tu qu…que ſalvus ſis, Bernarde.
B.
Ludamus pauliſper.
C.
Quid aïs, ineptule? Vix ſcholam ingreſſus es, & jam de ludo loqueris?
B.
Nè iraſcaris, quaeſo.
C.
Non …aſcor.
B.
Quid ergò ſic exclamas?
C.
Accuſo tuam ſtultitiam.
B.
Non licet igitur ludere?
C.
Imò licet, at cùm tempus eſt.
B.
Vah, tu nimiàm ſapis.
C.
Utinam …ao…ùm ſaperem ſatìs; ſed mitte me, quaeſo, ut repetam quae mox reed…nda etunt praeceptori.
B.
Aequum dicis; volo ego quoque tecum reperere, ſi tibi placet.
LIB. 1. Coll. 16. A. & C.
A.
VIſne mecum repetere praelectionem?
C.
Volo.
A.
Tenéſne?
C.
Non ſa…ìs rectè fortaſſe?
A.
Agè, faciamus periculum.
C.
Quid igitur expectamus?
A.
Ubi voles incipe.
C.
Atqui tuum eſt potiùs incipere.
A.
Quid itá?
C.
Quia invitâſti.
A.
Aequum dicis, attende igitur.
C.
Iſtîc ſum.
LIB. 1. Coll. 17. C. & S.
C.
IAmne tenes, quae reddenda ſunt horâ tertiâ?
S.
Teneo.
C.
Ego quoque.
S.
Ergò confabulemur pauliſper.
S.
Sed ſi intervenerit obſervator, putabit nos garrire.
S.
Quid times ubi nihil timendum eſt? Si venerit, non deprehendet nos in otio, aut in re malâ. Audiat ſi velit noſtrum colloquium.
C
Optimè loqueris, ſecedamus aliquò in angulum, nè quis nos impediat.
LIB. 1. Coll. 18. T. M.
T.
NOn decer hîc garrire aut otiari, dum praeceptor expectatur.
M.
Quid aïs? Non decet? Imò verò non licet, niſi volumus vapulare.
T.
Tu igitur audi me, dum praelectionem pronuncio; ego deinde te audiam.
M.
Agè, pronuncia.
LIB. 1. Coll. 28. O. & P.
O.
VIſne mihi dare unicam pennam?
P.
No… ſic dantur mihi.
O.
Rem tant…llam mihi negas? Quid ſi magnum quid rogarem.
P.
Fortaſſe repulſam …erres.
O.
Credo equidem, agè, no… peto dono: ſaltem commodabis?
P.
Non recuſo, modò nè abutâre.
O.
Non abutar.
P.
Cave nè hinc pedem moveas.
O.
Nuſquam moveo.
LIB. 1. Coll. 29. M. & B.
M.
ACuiſtíne pennam meam?
B.
Jamdudum.
M.
Quâ formâ ſcripturae?
B.
Mediocri
M.
Maluiſſem ad minutas literas.
B.
Debuiſti praedicere.
M.
Oblitus eram.
B.
Parùm refert. Mucronem facilè mutabo: … petitum.
M.
Sed ubi reliquiſti?
B.
Super menſam.
M.
In quâ parte.
B.
Ubi ſtudere ſoleo.
LIB. 1. Coll. 32. M. M R.
M.
HAbéſne ſcalpellum?
R.
Habeo.
M.
Oro te, commoda mihi parumper.
R.
Quando reddes?
M.
Cùm primùm exacuero duas pennas.
R.
Accipe, ſed eâ lege, ut integrum reddas.
M.
Eâ conditione acceptum intelligo, etiamſi nihil addidiſſes.
R.
Intelligenti (ut vulgò dicitur) pauca ſufficiunt.
LIB. 1. Coll. 45. C. & F.
C.
SAtíſne uſus es ſcalpello meo?
F.
Satís.
C.
Redde igitur.
F.
Accipe, ago tibi gratias.
C.
Nihil eſt quod agas.
F.
Sed ignoſce, quòd non ultro & citiùs reddiderim.
C.
Eâ de re nihil ſum offenſus; non enim debemus offendi, niſi quum Deum offendi videmus.
F.
Rectè ſentis.
LIB. 1. Coll. 61. Nemenclator, & pueri. Q. & A.
N.
HEus pueri! heus, heus, heus!
Q·P.
Quid clamitas?
N.
Deſiſtendum eſt à luſu.
Q.
Eho inepte, nondum quarta exacta eſt.
N.
Imò ferè ſemihora poſt quartam.
A.
Cur non dediſti ſignum?
N.
Quia tintinnabuli funis fractus eſt.
A.
Clama iterum, ſed attolle vocem.
N.
Heus pueri, recipite vos omnes.
A.
Feſtinate, feſtinate inquam, urget praeceptor.
N.
Deſine clamare, accurrunt omnes.
LIB. 3. Coll. 25. S. & Magiſter.
S.
PRaeceptor, pater te invitat ad prandium, ſi tibi placet.
M.
Eſtne ſolus?
S.
Solus (ut opinor) praeter domeſticos.
M.
Excuſa me illi. Jam enim aliunde invitatus eram. Age tamen illi meis verbis gratias.
S.
Nuncquid vis aliud?
M.
Nihil, niſi ut maturè ad ſcholam redeas.
S.
Maturè, juvante Deo.
LIB. 1. Coll. 29. Francus & Marcus.
F.
PEnnae iſtae quas circumfers, ſúntne venales?
M.
Etiam, ſi ſe emptor obtulerit.
F.
Oſtende; vah, quàm ſunt molles!
M.
Tales deciderunt ex alis noſtrorum anſerum: ſed tenta diligenter, ſunt enim aliae aliis firmiores.
F.
Satìs video quales ſint; quot vis dare pro quadrante?
M.
Tantùm ſex.
F.
Quid aïs? ſex! Mallem emere à mercatoribus, qui Lutetiâ, & Lugduno buc adferunt.
M.
Quaſi neſciam quanti vendantur. Audivi ex frat…e, qui dat operam ſcribae hujus civitatis, ſe emiſſe Lutetiae ſingulis aſſibus.
F.
Aliter Lutetiae▪ aliter Londini vivitur; ſed non opu… eſt tot verbus; vis dire duodecim?
M.
Hui, Duodecim! quaſi ego furatus ſim.
F.
Iſtud non dico; ſed vide num tibi placeat conditio.
M.
Vis uno verbo dicam?
F.
Dic, quaeſo, ſatìs jam garritum eſt.
M.
Dabo tibi novem modò promiſcuè de manu meâ accipias.
F.
Nugas agis, ego ſine delectu nollem accipere quindecim. Vale; alibi inveniam ſatís.
M.
Per me licet: heus, heus redi.
F.
Cur me revocas?
M.
Accipe ſi vis octo: nec à me plures expecta.
F.
Cedò totum faſciculum, ut deligam arbitratu meo.
M.
Tene; delige ut voles.
F.
Vide nunc, & ſi libet numera.
M.
Sunt viginta quatuor: conſtat numerus. Sed miror te nullas accepiſſe exalâ extremâ, ſunt enim firmiores.
M.
Scio; ſed habent caulem breviorem. Accipe pretium.
M.
Bene vertat Deus utrique noſtrum
F.
Idem tecum opto atque precor. Sed quando afferes meliores pennas?
M.
Neſcio an meliores poſſim, ſed (ut ſpero) brevi plures afferam, cùm ad vos domum proficiſcar.
F.
Súntne vobis multi anſeres?
M.
Triginta & amplius.
F.
Papae! quantus grex anſerum! ubi paſcuntur?
M.
Scies aliàs: non licet mihi diutiùs hîc morari. Vale France.
F.
Cura ut valeas, Marce.
Quidam Dialogorum ſacrorum Sebastiani Castalionis.
Adamus, Gen. 3.
Argumentum.
Serpens Evam, & Eva porrò Adamum impellit ad veſcendum fructu vetito; Deus verò ipſos tres ad totidem poenas damnat.
Serpens, Eva, Adamus, Jehova.
S.
CUr vetuit vos Deus veſci ex omnibus arboribus pomarii?
E.
Licet nobis veſci fructibus arborum pomarii; tantùm Deus nobis interdixit eâ arbore, quae eſt in medio pomario, nè veſceremur fructu ejus, néve etiam attingeremus, niſi vellemus mori.
S.
Nequaquam moriemini propterea, ſed ſcit Deus, ſi comederitis de eo, tum oculos vobis apertum iri, atque ità vos fore tanquam Deos, ſcientes boni, atque mali.
E.
Ità planè videtur, & fructus ipſe eſt pulcet ſanè viſu: neſcio an ſit ità dulcis guſtatu; veruntamen experiar. Vah, quàm dulcis eſt! Impertiendum eſt etiam marito. Mi vir, ſi ſcires quàm ſapidus ſit hic fructus, jamdudum comediſſes. Accipe.
A.
Quando ità vis, faciam. Ah, flagitium fecimus.
E.
Quid eſt?
A.
Nónne vides miſera, nos eſſe nudos?
E.
Video, & me pudet; ſed quid nobis faciendum eſt?
A.
Texamus nobis ſubligacula ex foliis, quibus pudenda regamus.
E.
Bene mones; & eſt hîc ſicus foliis magnis & aptis huic rei.
A.
Sed ô nos infelices! videor mihi audire vocem.
E.
Jehova eſt; miſeram me! Vereor nè deprehendat nos nu…os. Adamus nos in hoc denſum nemus.
J.
Heus, heus Adame, ubi es?
A.
Auditâ voce tuâ in pomario, territus ſum; & quia nudus eram abſcondi me.
J.
Unde didiciſtite nudum eſſe? Numnam comediſti de arbore de quâ praeceperam tibi nè comederes.
A.
Comedi quidem, ſed praebuit mulier, quam tu adjunxiſti mihi.
J.
Quidnam feciſti mulier▪
E.
Decepta à ſerpente comedi.
J.
Quoniam iſtud feciſti, ſerpens, tu eris deteſtabiliſſima omnium b…ſtiatum, omniúmque animalium terreſtrium, & incedes in pectus, & vorabis pulverem quamdiu vives. Quinetiam conciliabo tantas inimicitias inter te & mulierem, intérque ſemen tuum & ejus, ut id conterat tibi caput, tu autem ei calcem. Te quoque foemina, …fficiam plurimis doloribus & aerumnis, ut cum dolore parias, & tota pendeas ex imperio viri …i. Et tu, Adame, quoniam morem gereus uxori …uae comediſti de arbore, cujus e…u interdixeram …bi, habebis terram infoecundam tuâ culpâ, & ex …â quaeras victum laboriosè dum vives, cùm …aterim ipſa procreabit tibi carduos & ſentes. Tu reſceris herbis è terrâ naſcentibus, & cum ſudo…e vultús tolerabis victum, donec redeas in ter…am ex quâ ortus es; nam pulvis es, & in pul…erem redibis.
Sententia.
Ob unius hominis inobedientiam mors intra… in mundum. Diſce, puer, Obedientiam.
Eph…on. Gen. 23.
Argumentum.
…rahamus mercatur ab Hettaeis fundum ad ſepulturam Sarae uxoris ſuae.
Abrahamus, Hettaei, Ephron.
…
EGo ſum advena & peregrinus inter vos, Hettaei, quare tribuite mihi poſſeſſionem …pulturae inter veſtras, ubi ſepel…am Saram con…pem meam, quae mortuus eſt, ut ſ…itis.
H.
At…nde nos, Domine, Tu es qu dem princeps di…inus in nobis: tuum eſt eligere è noſtris ſepul…etis, ubi inhumes tuum m…tuum. Ne… o no…trum prohibebit te ſuo ſepulcro, quò minùs ſe…elias in eo.
A.
Ago vobis gratias pro veſtrâ …ntâ humanitate ac liberalitate. Sed ſi vobis cordi eſt, ut ſepel…a…. meum defunctum, & au…ram è conſpectu meo, concedite mihi praetorea, ut agatis pro me cum Ephrone filio Sigoris, u… attribuat mihi cavernam duplicem, quam habe in extremo ſui agri; & attribuat juſto argen… in veſtrâ praeſentiâ, in uſum ſepulcri.
E.
A… ſculta mihi potiùs, Domine, Ego tibi dono de agrum & cavernam agri, & quidem in praeſen… meorum popularium; ſepeli tuum mortu…
A.
Imò tu potiùs auſculta mihi. Ego ſolvam tibi pecuniam pro agro; eam tu accipe à me.
E.
Domine, attende. Hic fundus, quo de agitur internos, eſt quadringentis ſiclis argenti: ſi vis ſepelire tanti.
A.
Accipio tanti: Et jam appendam tibi praeſentem pecuniam. Vos Hettaei, eſto…eteſtes, ut Ephron addicat mihi in poſſeſſionem, quadringentis his ſiclis argenti, agrum ſuum duplici cavernâ; qui ager eſt è regione Mambrae, id eſt, Hebronis, unà cum ipsâ cavernâ, & omnibus arboribus quae ſunt undique in toto ſpitio ejus.
E.
Addico.
H.
Teſtes erimus.
Sententia. Juſtitia commendat hominem apud eos qui non ſunt omnino perditi.
Jacobus redux, Gen. 33.
Argumentum.
Jacobus ex Meſopotamia rediens, Eſavum fralr… donis pacat.
O.
O Salve multùm, mi frater chariſſim…!
J.
Salve & tu plurimùm, germane mihi optatiſſime.
E.
Ut te libenter amplector poſ… longum ſpatium temporis!
J.
Et mihi profectò jam diu nihil fuit jucundius, quàm nunc videre te incolumem. Itaque prae gaudio non teneo lacrymas.
E.
Nec ego poſſum non flero, ità totus laetitiâ geſtio. Sed quod ſibi vult totus ille grex quem offendi veniens?
J.
Volui te eo dono mihi placare.
E.
Satìs multa habeo frater; habe tibi tua.
J.
Nè repudia me, quaeſo, ſi te m…hi propitium habeo, accipies à me munuſculum. Nam quòd vidi faciem tuam, videor mihi vidiſſe numen quoddam: n…c mirum, qui mihi tàm facilis …ueris. Itaque quaeſo ut accipias à me munuſculum quod …d te ad…uctum eſt, poſtquam Deus pro ſuâ benignitate tam multis bonis me accumulâvit, ut nullâ re caream.
E.
Quando urges tantopere, accipio, etſi nihilo opus erat; age, eamus; ego ibo unà tecum.
J.
Scis pueros eſſe reneros, ovéſque & capros & boves praegnantes: quòd ſe fatigentur vel unum diem, actum eſt de ovibus, & capris omnibus; interibunt. Sed amabò, I prae; ego pergam clementer & placidè, prout poſtulantea, quae prae me duco, ipsíque pueri, donec veniam ad te in Seir.
E.
Saltem relinquam tibi aliquot ex meis comitibus.
J.
Quid opus? Gere, obſecro, mihi morem.
Sententia. Potent orum ira, comitate, & ſubmiſſione lenienda eſt.
Communiora morum Praecepta ſive monita Paedagogica.
1. Per Leonardum Culmannum.
SUrgens manè, primum diei initium auſpicaberis in nomine Patris, & Fi…ii, & Spiritùs Sancti, & Dominicâ oratione commendabis te Chriſto. Gratias ages quòd eam noctem vovoluit proſperam tibi. Deinde precaberis, ut diem itidem illum totum tibi fortunet bene, n… impingas in peccatum.
Mox veniens in conſpectum, felicem diem precaberis parentibus. Indè capillitium comes, manu vultum lavabis, ut quamprimùm recipias te ad ludum.
Ante ingreſſum, Spiritum ſuum ut tibi largiatur Chriſtus, orabis, quia cit…a illius opem fruſtrà eſt quod tentatur.
Ante omnia cave, n… meritò vapul…s.
Nè quid dicto factóve vel praeceptorem offendas, vel ſodales tuos.
Dimiſſus à ludo domum propera, nec in platea moram feceris. Domi ſiquid obſequii praeſtandum eſt parentibus, diligenter obi. Erectis & compoſitis pedibus ſta. Amandatus aliquò, reditum matura. Ante & poſt epulas Deo benedicas. Aſtans non turbabis, vel interturbabis aliorum ſermonem, ſed interrogatus breviter reſponde…o. Emungens candelam, nè extingui…. Sed nè aſſueſcas etiam, quicquid de mensâ remotum eſt, vel reconditum domi habent, abligurire. Actis gratiis, ſi quid vacat, luſu quopiam heneſto animum laxa cum ſodalibus, donec hora revocat in ludum à luſu. Ungu…s prae…iſſos habeto.
Erectus accumbito. Poſtremus omnium admoveto manum patinae. Si quid datur lautius, recuſato modeſté Si inſtabitur, accipe, & gratias age. Si quis praebibit tibi, hilariter illi bene precare. Sed ipſe bibito modicé. Si non ſui…, tamen admoveto cyathum labiis. Si quid obſcoeni dicetur, nè arride, ſed compone vultum qua… non intelligas. Nè ſis linguâ futili. Nè, ut ſus, effundas te ſupra cibum. Maturè edas ovum. Inter edendum ovum non potabis. Comeſturus, thoracem nè commacules. Naſum non abſtergas niſi ſudariolo, ídque civiliter, atque modeſté. Caput inter epulas nè ſcalpito. Canum eſt immenſos bolos vorare, & oſſa rodere. Turpe eſt oſſium & eduliorum quiſquilias ſub menſam dejicere. Prande parciùs. Coena liberaliùs. Cibi vel potûs non quantum libidini, ſed quantum naturae ſatìs eſt, ſume. Pranſus hilariter quaedam facito. Sub coenam pauliſper ambula.
2. Per Guilielmum Lilium.
SCalpellum, calami, atramentum, charta, libelli,
Sint ſemper ſtudiis arma parata tuis.
Si quid dictabo, ſcribes, at ſingula rectè;
Nec macula, aut ſcriptis menda ſit ulla tuis.
Incumbens ſtudio ſubmiſsâ voce loqu…ris;
nobis dum reddis voce canorus eris.
Et quaecunque mihi reddis, diſcantur ad unguem.
Singula & abjecto verbula redde libro.
Nec verbum quiſquam dicturo ſuggerat ullum,
Quod puero exitium non mediocre parit.
Nil dabis aut vendes, nil permutabir, eméſve,
Ex damno alterius commoda nulla feres.
Clamor, rixa, joci, mendacia, furta, chachinni,
Sint procul à vobis, Martis & arma procul.
Nil penitus dices, quod turpe, aut non ſit honeſtum:
Eſt vitae ac pariter janua lingua necis.
Denique ſervabis res omnes, atque libellos,
Et tecum quoties íſque redíſque feres.
3. Per Deſiderium Eraſmum Roterodamum.
Paedagogus, & Puer.
P.
TU mihi vidêre non in aulâ natus, ſed in caulâ, adeò moribus es agreſtibus. Puerum ingenuum decent ingenui mores. Quoties alloquitur te quiſpiam cui debes honorem, compone te in rectum corporis ſtatum, aperi caput. Vultus ſit, nec triſtis, nec torvus, nec impudens, nec protervus, nec inſtabilis, ſed hilari modeſtiâ temperatus; oculi verecundi, ſemper intenti in eum cui loqueris; juncti pedes, quietae manus. Nec vacilles alternis tibiis, nec ſint geſticuloſae manus, nec mordeto labrum, nec ſcabito caput, nec fodito aures. Veſtis item ad decorum componatur, ut totus cultus, vultus, geſtus, & habitus corporis ingenuam modeſtiam, & verecundam indolem prae ſe ferat.
Pu.
Quid ſi mediter?
Pae.
Fac.
Pu.
Siccine ſatís?
Pae.
Nondum.
Pu.
Quid ſi ſic?
Pae.
Propemodum.
Pu.
Quid ſi ſic?
Pae.
Hem ſatìs eſt. Iſthuc tene. Nè ſis ineptè loquax, aut praeceps. Nec vagetur animus interim. Sed ſis attentus quid ille dicat. Si quid erit reſpondendum, id facito paucis & prudenter, ſubinde praefatus honorem, nonnunquam & addito cognomento honoris gratiâ; atque identidem modicè flectas alterum genu, praeſertim ubi reſponſum abſolveris. Nec abeas niſi praefatus veniam, aut ab ipſo dimiſſus. Nunc age, ſpecimen aliquid hujus rei nobis praebe. Quantum temporis abfuiſti à maternis aedibus?
Pu.
Jam ſex ferme menſes.
Pae.
Addendum erat, Domine.
Pu.
Jam ſex ferme menſes, Domine.
Pae.
Non tangeris deſiderio matris?
Pu.
Nonnunquam ſané.
Pae.
Cupis eam reviſere?
Pu.
Cupio, Domine, ſi id pace liceat tuâ.
Pae.
Nunc flectendum erat genu. Bene habet, ſic, pergito. Quum loqueris, cave, nè praecipites ſermonem, aut haeſites linguâ, aut pal… to immurmures; ſed diſtinctè, clarè, articulatè conſueſcito proferre verba tua. Si quem p…aeteribis natu grandem, magiſtratum, ſacerdotem, doctorem, aut alioqui virum gravem, memento aperite caput, nec pigeat inflectere genu. Vide ut horum memineris.
Pu.
Dabitur opera, mi praeceptor. Nunquid aliud vis?
Pae.
Adito nunc libros.
P.
Fiet.
Quaedam Aeſopi & aliorum Fabulae.
1. De Cochleis.
RUſtici filius aſſabat Cochleas. Cùm autem audiret eas ſtride…es, ait, O peſſimae animantes! domibus veſt…is incenſis vos canitis.
Morale. Omne intempeſtivè ſactum moleſtum eſt.
2. De Cancris.
CAncrum retrogradum monet mater, antrorſum ut eat. Filius reſpondet, mater, I, prae, ſequar.
Mor. Neminem reprehenderis vitii, cujus ipſe queas reprehendi.
3. De Columbâ & Picà.
COlumba interrogata à pica, quid eam in luceret, …t in eodem ſemper loco nidificaret, cùm ejus pulli indè ſibi ſemper ſurriperentur; ſimplicitas, reſpondit.
Mor. Viri probi facilè decipiuntur.
4. De Aſino, Simiâ, & Talpâ.
COnquerenti aſino…, quod cornibus careret, ſimiâ verò quòd cauda ſibi deeſſet; Tacete, i…quit talpa, cùm me oculis captam eſſe videstis.
Mor. Qui non ſuâ ſorte contenti, ſi aliorum infortunia conſiderârint, aequiore animo tolerârent ſua.
5. De Anſeribus, & Gruibus.
ANſeres & grues in eodem prato paſcebantur, venatoribus autem viſis, grues, quòd eſſent leves, ſtatim evolaverunt: anſeres autem ob onus corporum cùm manſiſſent, capti fuerunt.
Mor. In expugnatione urbis inopes facilè fugi…, divites autem ſerviunt capti.
6. De Fure, & cane.
FUri aliquando panem (ut ſileat) porrigenti reſpondit canis; Inſidias tuas novi; panem das quo deſinam latrare, ſed ego munus tuum odi; quippe ſi ego tulero panem, tu ex his tectis cuncta exportabis.
Mor. Cave, cuivis homini fidem habeas.
7. De Simiâ & Vulpeculâ.
SImia vulpeculam orat ut partem caudae ſibi donet ad regendas nates; illi enim eſſe oneri, quod ſibi foret uſui, & honori. Reſpondet illa, nihil nimis eſſe & ſe malle humum caudâ ſuâ vetri, quam ſimiae nates tegi.
Mor. Nulli divitum idmoris eſt, ut re ſuper fluâ beet egenos.
8. De Carbonario & Fullone.
FUllonem invitabat carbonarius, ut ſecum in unis aedibus habitaret. Fullo, Non eſt, inquit, mi homo, iſtud mihi utile; vereor enim magnoperè, nè quae ego eluam, tu reddas tam atra quàm carbo eſt.
Mor. Sceleratorum hominum conſortium, velut peſtem quandam devitemus.
9. De Aquilâ & Corvo.
RUpe editiſſimâ in agni tergum devolat aquila. Videns id corvus, imitari, velut ſimia, geſtit aquilam: in arietis vellus ſe dimittit, dimiſſus, impeditur, impeditus comprehenditur, comprehenſus projicitur pueris.
Mor. Non aliorum ſed ſuâ ſe quiſque virtute aſtimet.
10. De Cornice & urnâ.
SItibunda cornix reperit urnam aquae: ſed erat unda profundior quàm ut poſſet à cornice aqua contingi. Conatur effundere urnam nec valet. Tum alectos ex arenâ ſcrupulos injectat; hoc modo aqua levatur, & cornix bibit.
Mor. Interdum id, quod non potes efficere vi, effcies prudentiâ & conſilio.
11. De Anſere.
FUit anſer qui ponebat ova aurea, ſingulis diebus ſingula. Dominus, ut ſubitò ſiat dives, anſerem jugulat, ſperans intus latere gazam. Sed anſere invento vacuo, ſtupet miſer, anxiéque dehinc ſuſpirat, ac plangit & rem & ſpem periiſſe.
Mor. Qui plura quàm decet, quaerit, interdum acquiritnihil.
12. De Cicadâ & Formicâ.
CUm per aeſtatem cicada cantat, formica ſuam e…e cet meſſem, trahit in antrum grana reponens in hyemem. Saeviente brumâ, famelica cicada venit ad formicam, mendicat victum. Renuit formica, dictitans ſeſe, dum illa cantabat, laborâſſe.
Mor. Qui ſ…gnis est in juventâ, egebit in ſenectâ
13. De Sene mortem vocante.
SEnex quidem lignorum faſcem ſuper humeros ex nemore portans, cùm longâ viâ defeſſus eſſet, faſce humi depoſito mortem vocavit. Ecce! mors advenit, cauſsámque quamobrem ſe vocaverat, rogat. Tunc ſenex, ut hunc lignorum faſcem ſuper humeros imponeres, aït.
Mor. Quiſquis vitae cupidior eſt, licèt mille ſubjiciatur periculis, mortem tamen ſemper devitat.
14. De Gallo Gallinaceo-
GAllus gallinaceus, dum vertit ſtercorarium offendit gemmam; Quid, inquiens, rem ſic nitidam reperio? Si gemmarius reperiſſet, nihil eſſet eo laetius, ut qui pretium ſciret. Mihi quidem nulli eſt uſui, nec magni aeſtimo: imò equidem omnibus gemmis granum hordei malim.
Mor. Per gemmam, artem ſapientiámque intellige: per gallum, hominem ſtolidum & voluptuarium. Nec ſtolidi artes liberales amant, cùm uſum earum neſciunt; nec voluptuarius, quippe cui una placeat voluptas.
15. De Lupo & Agno.
LUpus, ad caput fontis bibens, vidit agnum procul infrà bibentem: accurrit: agnum increpat, quòd turbârit fontem. Trepidare agnus, ſupplicare, ut pareat innocenti; ſe, quando longè infrà biberit, potum lupi nè potuiſſe quidem turbare, nedum voluiſſe. Lupus contrà intonat, Nihil agis, ſacrilege: ſemper obes: pater, mater, omne tuum inviſum genus ſedulò mihi adverſatur. Tu mihi dabis hodie poenas.
Mor. Vetus dictum eſt, Ut canem caedas, facile invenire baculum, Potens, ſi libet nocere, facile capit nocendi cauſſam. Satìs peccavit, qui reſiſtere non potuit.
16. De Mure & Ranâ.
BEllum gerebat mus cum ranâ. De palúdis certabatur imperio. Pugna erat vehemens & anceps. Mus callidus ſub herbis latitans ex inſidiis ranam adoritur. Rana, viribus melior, pectore & inſultu valens, aperto Marte hoſtem laceſſit. Haſta utrique erat juncea. Quo certamine procul viſo, milvus adproperat: dúmque prae ſtudio pugnae neuter ſibi cavet, utrumque bellatorem milvus rapit ac laniat.
Mor. Itidem evenire ſolet ſactioſis civibus, qui accenſi libidine dominandi, dum inter ſe certant fieri magiſtratus, opes, plerunque etiam & vitam in periculo ponunt.
17. De Cane & Umbrâ.
CAnis tranans fluvium rictu vehebat carnem. Splendente ſole, ità ut fit, umbra carnis lucebat in aquis: quam ille viſam avidè captans, quod in faucibus erat perdidit. Itaque tum rei, tum ſpei jacturâ perculſus primùm ſtupuit: deinde animum recipiens, ſic elatravit, Miſer Ideerat cupiditatituae modus. Satìs ſupérque erat, ni deſipuiſſes: jam per tuam ſtultitiam minus nihilo tibi eſt.
Mor. Monemur hâc fabellâ modeſtiae, monemur prudentiae, ut cupiditati ſit modus, nè certa pro incertis amittamus. Aſtutè certè Terentianus ille Sanni…, Ego, inquit, ſpem pretio non emam.
18. De Lupo & Grue.
LUpo voranti ovem fortè oſſa haesêre in gulâ: ambit, orat opem. Opitulatur nemo. Omnes dictitant, tuliſſe eum pretium voracitatis. Tandem blanditiis multis, pluribúſ que promiſſis gruem inducit, ut, collo longiſſimo in gulam inſerto, os infixum eximeret: petenti autem proemium illuſit: Inepta, inquit, abi: non ſat habes quòd vivis? vitam debes mihi: ſi libuiſſet, licuit praemordere collum tuum.
Mor. Tritum eſt, Perire quod facis ingrato.
19. De Ruſtico & Colubro.
RUſticus, repertum in nive colubrum frigore prope enectum, domum tulit, adjecit ad focum. Coluber, ab igne vim virúſque recipiens, deinde flammam non ferens, omne tugurium ſibilando infecit. Accurrit ruſticus, correptâ ſude verbis verberibúſque cum eo injuriam expoſtulat: num hanc referat gratiam: num vitam erep…u…us ſit illi, qui vitam ipſi dederit.
Mor. Fit interdum ut obſunt tibi, quibus tu profueris, & malè de te mereantur ii, de quibus tu bene ſis meritus.
20. De Aquilà & Corniculâ.
AQuila nacta cochleam, non vi aut arte quivit eruere piſcem. Accedens cornicula dat conſilium: ſuadet ſubvolare, & è ſublimi cochleam in ſaxa praecipitare▪ ſic enim fore ut concha frangatur. Humi manet cornicula ut praeſtoletur caſum. Praecipitat aquila, frangitur teſta, ſubripitur piſcis à corn culâ, dolet eluſa aquila.
Mor. Noli quibuſvis habere fidem: & conſilium, quod ab aliis acceperis, fac inſpicias. Mulie enim conſulti, non ſuis conſultoribus, ſed ſibi conſulunt.
21. De Nutrice & Lupo.
NUtrix minatur puerum plorantem, ni taceat, datum iri Lupo. Lupus id fortè audit, ſpe cibi maner ad fores. Puer tandem ſileſcit, obrepente ſomno. Regreditur lupus in ſylvam jejunus & inanis. Vulpes ubi ſit praeda ſciſcitatur. Gemebundus ille. Verba, inquit, mihi data ſunt: puerum plorantem abjicere minabatur nutrix, at fefellit.
Mor. Foeminae non eſt adhibenda fides.
22. De Aegroto & Medico.
MEdicus curabat aegrotum: ille tandem moritur. Tum ad cognatos medicus, Hic, inquit, intemperantiâ periit.
Mor. Bibacitatem & libidinem niſi quis maturè reliquerit, aut nunquam perveniet ad ſenectutem, aut per brevem eſt habiturus ſenectutem.