The Court of the Gentiles Part 2, Encomium 1 – Encomium 2
In Opus hoc Eruditione pari, ac Induſtria Elaboratum.
SInceros Ignes Coeleſti ex Arce Prometheus
Vafra in Terrenum tranſtulit Arte Focum.
De Sacris furtim accendit Sophia Ethnica Flammis,
Hebraeorum Arae queis caluere, Faces.
Ut que ſolent Fures gnari celare, Figuris
Aſſumptis, nunc Se, nunc ſua Furta, novis:
Cantatus ſic hinc Sophos Ethnicus, inde Poeta
(Nam pariter Plagii eſt hujus uterque Reus)
Surripit è priſcis, Artis Monumenta, Sepulchris
Funera poſt Veterum vivere digna Patrum.
Sacrilegove Auſu Sacram Salomonis in Aedem
Involat, & Ritus abripi… inde Sacros.
Quin Coelum imperitur; Cooloque Auguſtior ipſo
Gentili, lacera eſt Pagina Sacra, Manu.
Omnis at, in Vario Fabellae tincta Colore,
Aſſervanda aliis clam ſua Furta putat.
Haec que Sibi Authori tribuit, cui neſcio Divûm,
Illa (decet fictum Fabula ficta Deum)
Hujus enim Aegyptis Author Ter Maximus Hermes,Aegyptus.
Iſtius Serapis, illius Iſis erat.
Nocturnae Interpres Joſephus Imaginis, idem
Naturae Myſtes maximus, atque Dei,
Tanto erat his Hermes Titulo inſignitus Honoris,
Et, Fidei ut Nobis, his Pater Artis Abram.
Sus Agri hos Artem docuit lutulenta Colendi
(Arte hac Diſcipulis digna Magiſtra ſuis)
Sus lutulenta; Agrum Roſtro dum Sulcat Aratro;
Puraque mox facta eſt Sus lutulenta Dea.
Sed pronam in Terras ad Coelos tollere Mentem;
Ducere per, Coeli Machina, quicquid, haber;
Naturam Aſtrorum, Numerum, Motumque docere;
Haec Ars in Coelos ut vehit, inde venit.
Sanctae Orbi Gentis, Genti Coeleſtis & Author
Artis Abram, hanc didicit primus, & hanc docuit.
Appulit huc Oculos, Mentem huc, ubi Sidera juſſo
Ut numeret, dictum eſt, Sic tibi Semen erit.
Nec ſolùm ad Sanctam traducta Scientia Prolem
Stellarum ad Numerum quae numeranda fuit.
Sedes nempe aptas Aegyptum Nube Serenam
Seligit haec, apta in Sede potita Throno.
Et Patriarcharum Primum ſibi nacta Magiſtrum,
Rege & Diſcipulo Nobilitata ſuo.
Evchit h…c Abram Pharetatem ad Sidera, Vulgo
Dum Sus Culturam ſoetida grunnit Agri.
Ars media has artes inter Geometria Regem
Cultores medios Vulgus & inter, habet.
Iſtamne hos Artem Numen docuiſſe Suillum;
Et Sulco ut Roſtrum, Metro habuiſſe Caput?
Qui Terram in terrae ſundavit Pondere, juſtos
Menſurae & Fines juſſit habere ſuae.
Hic nullo diſcit Lancis tentamine Pondus;
Metrica Menſuram Virga nec ulla docet.
Pondere, Menſuraque Opifex, qua fecit, …adem
Menſurat Terras, Ponderat atque Manu:
Metitur facilis totas Divina Poteſtas:
Sudat in exiguis Partibus Artis Opus.
Prima per Aegyptum tranſivit Metrica Virga:
Verùm in Joſephi Metrica Virga Manu.
Nec prius Aegypto ſuccurritur Artis egenti,
Hebraeo Primus quàm foret Artis Honos.
Diſcretis fines Nili Vis eripit Arvis:
Ars hos Confuſo reddit Hebraea Solo.
Phoenicia.In totum Commune ferunt, Mare qua patet, Orbem
Phoenicum Naves Mercis, & Artis Onus:
Laudum & plena vehit Phoenices Bucca Magiſtros;
Quaquà Ventorum Carbaſa plena Rates.
Hinc Sanchoniathon docto audit Magnus in Orbe;
Hinc Magnus docto Mochus in Orbe ſonat.
Multa petunt à Moſe ambo ſibi Dogmata; ſi non
Alter & a Moſis Nomine Nomen habet.
Quae prius in tenues prolata evanuit Auras
(Nunc mera nil niſi Vox, nunc & inane nihil)
Vox ſtetit in Graecis Magica Cadmi Arte figuris
Firma; Sonuſque Oculis excipiendus erat.
Aegyptum Virtute Magum qui praeſtitit Omnem,
Phoenicem hunc picti praevenit Arte Soni:
Ipſo ex Ore Dei quàm plurima Verba loquentis
Excipit, è Manibus primaque Scripta Manu.
Quae. Cordi indiderat, jam pene Eraſa, Columnis
Inſtaurat primus Jura notata Deus.
Signata Hebraeas dant Voces Marmora; Moſes
Hoc juxta Exemplar Scriba Secundus erat:
Quiſve huic Diſcipulus, quove Ordine, neſcio, Cadmo
Hac Praeceptoris praeſtitit Arte Vices.
Nec Graiis prius iſte docet Signare figuris,
Quàm ſuit Hebraeae nota figura Scholae.
Hac notâ, Nemo quantillae, neſciat, Artis
Sit variare Notos, non variare Sonos.
Antiquas Babylonis Opes miramur, & Artes;Chaldae….
Supremum domiti dum Caput Orbis erat.
Omnis Opes, Gens una Artes invexit Hebraea:
Captivi Dominos erudiere ſuos.
Forſan & Artis Abram Chaldaeae Elementa reliquit
Tum poſt Se, Secum cum tulit inde Fidem.
Nec ſtetit in triplici furandi Gente Reatus:Graecia.
Docta iterum furtim Graecia Furta rapit.
Dividit at plures inter ſua Furta Latrones;
Fraus iſt… melius poſſet ut Arte tegi.
Primum hoc Pythagorae Inventum, primum id que Thaletis,
Iſtud Anaxagorae, Socratis illud erat.
Multa Sagax cudit Xenophon, Diûs Plato plura;
Plurima dat Magno parva Stagira Duce.
Ut ſua nempe crepant aliorum Inventa, tenobris
Abdita Figmenti, priſtina Vera, novi.
Nil non acceptum, Nil quicquam ferre videri
Acceptum Antiquis Turba novella ferent.
Multi hinc multa Dei Afflatu Digniſſima ducunt:
Hujus Apollo, hujus Pallas & Author erat.
Re tamen apſe ſua (furtiva ſcilicet) Arte
Iſtis Mercurius paginam utramque facit.
Quin ipſe Afflatus, vero ex Afflamine fictus,
Furti in ſe Culmen Mercurialis habet.
Falſum iſtum retegit, ficta è farragine Divûm,
Verus nunc Chriſti de Grege Mercurius.
Authorem en gnarum, Veſtigia nota legendo,
Hanc Furum turmam docta per Antra ſequi.
Hic Spolia a victis Raptorum ampliſſima Caſtris,
Antiquis Dominis reſtituenda, rapit.
Ethnica furtivis nuda eſt Cornicula Plumis:
Formoſa eſt Plumis Sancta Columba ſuis.
Fabellae longum putidae Concluſa Palude,
Sacrum iterum Fontem, Dogmata Sacra, petunt.
Poſt iter emenſum longum, multumque Maeandrum,
Sic Flumen refluas in Mare volvit Aquas.
Idem de Opere, & Authore iiſdem.
Una (Volente Deo) Divinae Eccleſia Mater,
Humanae Sophiae Mater & una fuit.
Nata eſt Gentiles regat haec, ut Luna, Tenebras;
Gentis Sanctae, inſtar Solis, at …lla Diem.
Inque Domo Domini hac, illi data Summa Poteſtas;
Haec Servum An cillae dum ſibi Munus habet.
Hanc neque Splendidior mirere quòd ornet Amictus;
In morem Ancillis hoc abiiſſe palam eſt.
Illius ſed pura, gravis, Venerandaque Veſtis;
Quaeque revelante eſt undique digna Deo.
Nec Sancto Soli inſinuat ſe Lumine Menti,
Intima vel penetrat Corda Calore Sacro.
Gentilis Lumen Sophiae (Lampyridis illi
Haud impar) Lumen, praetereaque Nihil.
Lumen, & Influxum geminum Foetum (aemula Phoebi
Mate…) Scripturae parturit Omne Jubar.
Quin Mentem & Renovans primum ſenſim indit Acumen:
Imbuit & Summi Cognitione Dei.
Res hinc rimandas melius deſcendit ad Omnes:
Naturam noto, neſciat illa, Deo.
Terna Dies olim Noctem mutatur in unam;
Fitque ex Compactis Noctibus una tribus.
Afflictam Aegyptum Spiſſae invaſere tenebrae,
Palpari facili quae potuere Manu.
Interea Sancti minime interrupta Popelli
Lux fulget laetis alma Domiciliis.
Gens & in Aegypto haec Goſhen invenit, in Orbe
Lucis & haec Goſhen Gens melioris erat.
Ut Tenebris Numen ſecrevit Lumina primis:
Atque alternantes juſſit habere Vices.
JƲSTITIAE ſic SOLI olim Communis Horizon
Judaeaeque, Deo ſic ſtatuente, fuit:
Hanc extra, praeter Tenebras, & Opaca Locorum,
Haec Mundi exhibuit tetrica Scena Nihil.
Linea mutata eſt dudum hic Ecliptica; Signa
Zodiaci nec bis Sex, velut ante, Tribus.
Curſus abhinc idem, quamvis non paſſibus aequis
U…rivis Soli perficiendus erat.
Solem Evangelicum ſed quem videt Ethnicus Ortum,
Occiduum mox hunc Iſraelita videt.
Sic erat irriguo ſicca olim Vellere Terra:
Sic Terr… Siccum Vellus & irrigu….
Judaeae quin una Fidem Nox vidit, & Artem
Occiduas, Ortas vidit ut una Dies.
Lux gemina haec Geminis impar Coeleſtibus; Alter
Ortum ubi Suſpenſum, dum Cadat alter, habet.
Tyndareis impar Geminis; dum ſcilicet alter
Horum abſque alterius vivere Morte nequit.
Lux gemina Hippocratis Geminis par haec; ubi Riſus
Alter in alterius Solvitur, & Lacrymas.
Ut quo laetifico ridet Sol blandior Ore,
Hoc illi arridet laetior alma Soror.
Ille aliò offenſum ſi quando vertat Ocellum;
Indutis luget Veſtibus iſta nigris.
Sic Sacra quò proprior Lux eſt, ur Culminet Orbe,
Ingenuae magis hoc Eminet Artis Apex.
Ad quem deprimitur Scriptura Lumen, eundem
Ars & confeſtim verg…t ad uſque Gradum.
Quando ſuper Gibeone (Diem ut produce…et Hoſtis
Excidio) tutilos Sol …etinebat Equos:
Et (Fratri contenta Vices concedere) Valle
Vicina albidulas Luna repreſſit Equas.
Dum bis quinque Gradus Hez'chiae tempore Phoebus
Regreditur, Phoeben tot retroire putes.
Seſe inter Servant ſic Progreſſusque, Regreſſusque
Atque Moras dubias Arsque, Fidesque pares.
Procreat hinc …lures Meretricia Roma Sophiſtas:
Caſta Agni plures dat tibi Sponſa Sophos.
Selecta in Terris Genti (Sic Fata volebant)
Ars primae, ſol… Gratia danda fuit.
Ars Sancto quaevis accepta ferenda Popello;
Sanctorum ut Virtus eſt referenda Deo.
Accep…á à Virtute Deo eſt Eccleſia grata,
Mu…do etiam cur non eſſet ab Arte data ▪
Scilicet Ars hujus fuerat gratiſſima Mundo;
Ni fuerat Mundo Gratia grata minus.
Dum tamen ignaro Lucem Artis foenerat Orbi,
Vel ſic eſt Lucis, Filia grata, Patri:
Gratiae & ingratum Lumen ſparſura per Orbem,
Humana Munus ſi foret illud Opis.
Ad Vivum Pictura reſert, cum ducitur ipſa
A Facie Artifici, Linea quaeque, Manu:
Sapius Exemplar ducatur ab Exemplari,
Hinc minùs evadet Prototypo ſimile.
Sic quo Judaeae Gens ulla propinquior olim,
Longius aut fuerat diſſocia…a Loco;
Illius hoc veras edocta fidelius Artes,
Figmentisve magis falſa erat ipſa ſuis.
Unde Salutari magis & Phoenicia Verax,
Audire & Mendax Graecia jure poteſt.
Haec ita Figmentis ſcater undique, ut Ʋrinator
Vero expiſcando Delius eſſet Opus.
Doctae autem Genti… ſi quilibet alter, habendus
Hic meritò Vere Delius Author erit.
Figmenti in fundum ſe immergens eruit Indis
Majores Gemmis, *Indi urinandi longe peritiſſimi ad Montium in Mari delitentium Radices uſ que penetrantes pretioſiſſimas inde extrahunt Gemmas.Indus ut alter, Opes.
Nec Soli Sapuit Sibi, Sudavitve; fr…endas
Has aliis Gazas exhibuiſſe juvat.
Unde feret Laudes OPIFEX Artiſque, Laboriſque,
Aut Grates meritas Ʋtilitatis OPUS?
Nempe iterum, ut Sileant, Oracla Profana jubentur;
Ore licet Sacris Liberiore loqui.
THO: GILBERT.
Ad Authorem, de Opere hoc utriſ que jam partibus, numeris que Omnibus Abſoluto.
GAllia Viſa parum tibi; Colloquium que BOCHARTI,
Quo Galli majus nil habuere, parum eſt.
Res Aſiae, Aegyptique, & Romae, ſedulus Author,
Docta que perquiris Graecia quicquid habet:
Supremus labor eſt Solymarum viſere ſedes;
Nec prohibent adytis te ſacra Templa ſuis.
Imò tibi SANCTUM SANCTORUM, haud Atria ſolum,
Gentibus antiquis quae patuere, patet.
Abdita Judaea pandis Myſteria Gentis;
Exuis & Velum Ritibus omne Sacris.
Dura Ʋrim Vexent, Thummimque Vocabula Myſtas;
Reſponſum potius tu mihi, Gale, dabis.
Non ego, *V. Schiekardum c. 1. Miſpat hammelech.Literulis Reſponſa micenine, morabor:
Haec modò Luce tua conſuluiſſe licet.
Aegyptus tenebras, rerum que Aenigmata jactet;
Dum Goſhen Scriptis fit mihi clara tuis.
OUENUS PRICAEUS. A. M.