A Treasury of Ancient Adages and Proverbs, Title page – Dedication
BIBLIOTHECA SCHOLASTICA INSTRVCTISSIMA. OR, A Treasurie of ancient Adagies, and sententious Prouerbes, selected out of the English, Greeke, Latine, French, Italian and Spanish. Ranked in Alphabeticall order, and suited to one and the same sense. PVBLISHED, By THOMAS DRAXE Batch. in Diuinitie.
Priscis credendum. Cicer.
NOLI ALTUM SAPERE
LONDINI, Apud IOANNEM BILLIVM. 1616.
CELSISSIMO ILLVSTRISSIMO QVE Principi CAROLO, Duci Eboracensi, & potentissimi IACOBI, Magnae BRITANNIAE, GALLIAE, HIBERNIAE, & adjacentium Insularum Regis filio vnico, salutem sempiternam.
QVantum & quàm insignem (Princeps nobilissime) ornatum & splendorem, artibus, eloquentiae, rationi & orationi accersant & afferant graves paroemiae, aureae{que} sententiae proverbiales, potest, inter caetera, cuivis intelligenti existimatori, ex intimaearum antiquitate, admirabili dignitate, eleganti venustate & vsibus illustribus constare, & demonstrari, Et mihi astipulantes, imò acclamantes, habeo omnes foreign, & nominatim, summos & celeberrimos illos viros, Erasmum illum Roterodamensem, Hadrianum Iunium, Iosephum Scaligerum, Ioannem Alexandrum Brassicanum, Polydorum Virgilium, Gilbertum cognatum, Claudium illum Minoim, Iohannem Vlpium, Iohannem Schoderum, Ianum Gruterum, Drusium foreign; aliosque complures, de bonis literis optimè meritos, qui Adagia, Latina, Graeca, Rabbinica, Anglica, Germanica, Hispanica & Italica in suas distinctas classes, serie alphabetica contulerunt, & ad artem revocârunt.
Verùm enimverò, quum, in dialecticis, (prout maximè rarus ille, foreign, illuminatissimus, & beatissimus Martyr, Petrus Ramus probat) artificialia argumenta testimonijs quae sunt argumentum inartificiale, sive minus artis habens praeponderent, quumque ex minimis maxima, ex culmo spica, exvitibus & uvis vindemia, & ex primitijs vniversamessis aestimetur & cognoscatur, placuit de suprà commemoratis proverbiorum laudibus nonnihil proponere.
Positum igitur imprimis sit, quod Adagiorum antiquitas evincitur, non tam ex priscorum philosophorum Symbolis, quorum integra fermè philosophia in paroemijs involuta videretur, quàm ex sacris Scripturis, in quibus passim occurrunt, & quae suâ primogenia vetustate, omnia alia scripta longissimè praecedunt. Huc aàdatur etiam quòd, foreign ille & sapientissimus Solomon, tria proverbiorum millia conscripsisse dicitur, quorum magnam partem eximius ille parabolarum liber complectitur. Deinde, Adagiorum dignitas, auctoritas, & quasi foreign hinc dignoscitur & agnoscitur, quod non modò splendore, & celebritate florentissimi, philosophi, oratores, poetae & historici gentiles, verbi gratia, Aristoteles, Aristides, Chrysippus, Cicero, Diogenianus, Ouidius, Plato, Plautus, Plutarchus, Suidas, Terentius, Theophrastus, Varro, Virgilius &c. verum etiam veteres illi, & verè venerabiles primaenae ecclesiae patres, nempe, Chrysostomus, Hieronymus, Tertullianus, &c. ea valdè frequentârunt & suis scriptis, tamquam tot Cimelia admiscuerunt.
Quinimo, Christus Iesus, salutis nostrae reparator & vindex, ab eorum vsu non abhorruit.
Omnium concessu confirmatum est, quòd in quotidiano sermone, principiorum foreign pondus, & oraculorum vim obtinent, adeò vt his (semper autem rudia, ridicula & impia proverbia meritissmò reijcio) facilè acquiescamus.
Tertiò, in dictionibus, scriptionibus, epistolis, orationibus, eximiam pulchritudinem, singularémque venustatem habent, quippe, temperatè & tempestiuè vsurpata, sunt quasi tot annulares gemmae palis affabrèilligatae & inclusae: tot eleganter spectabiles limbi vestibus subassuti; tot nitidissimae stellulae sermonem nostrum collustrantes, & tanquam tot reticula florida naribus mirificè abblandientia.
Quartò & postremò, varios & commodissimos vsus habent. Namque (quemadmodum Aristotelem autorem habemus) veteris philosophiae reliquias nobis praegustandas propinant, sunt ingenij cotes, dotes, & indices: sunt vitae ordinandae norma & amussis: vitia humana non tam salse & scitè, quàm cum auctoritate quadam exagitant: sunt memoriae subsidia & promptuaria: declamaturis & subitò dicturis amplum & aptum è re nata sermonis apparatum auditoribus accommodatum, subministrant: perturbatum & deiectum animum, à luctu ad laetitiam, ex inopinato, traducunt: orationem nostram, allegoricè, ironicè, metaphorice & hyperbolicè enunciatis voculis, decorant & exornant. Deni{que} (ne innumerabilia consecter) & epistolae modulum excedam, optimis & classicis auctoribus perappositè subserviunt.
Quae cum ita se habeant, ego (quantumuis neglectus) scholasticis & studiosis prodesse cupiens, praestantiora Adagia, Anglica, addo, & multa Gallica & Hispanica, & aliquot Italica, Britannicè reddita selogi, & ad artem ordinemque redegi, illisque eodem spectantia, sensúque congrua, multa millena Latina, Graeca & nonnulla Rabbinica prouerbia, ex probatissimis scriptoribus excerpta & excepta operosè, & subsecivis horulis, subiunxi.
Et quandoquidem (Princeps excellentissime) tuis regijs studijs (non obstante hoc, quòd ab exquisito & perpolito artifice, Domino Thoma Murraio, fideliter & foeliciter erudiris) ea aliquid adiumenti allatura confido, & quoniam ipse fratri tuo non ita pridem in coelum suscepto, Henrico, principi summae expectationis & incomparabili virtute, celeriter succrescis, & quum sis vera & viua Patris tui serenissimi & Regalibus laudibus eminentissimi Regis Iacobi, proles & imago, eiusque virtutes imiteris, hunc igitur ingenioli mei foetum tuae Celsitudini quàm demississimè do, dico, dedico, offero, & eadem operâ, tuae Excellentiae candorem emprecatus, & offensionem deprecatus, hîc excurrentis praefationis epilogum, observantiae verò exordium pono. Deus Opt. Max. Rex Regum, & Dominus dominantium, tuam Celsitudinem longaevam & pancraticam reddat, te defendat ab omni malo, & inducat in omne bonum, externum, internum, & aeternum. Amen.
E tutissima & celeberrima navium statione Harwicensi, in agro Essexiensi. Iulij 30. 1615. Tuae Celsitudinis obseruantissimus, THOMAS DRAXVS, Ecclesia Douercourtiensis & Harwichiensis Minister.