A Treasury of Ancient Adages and Proverbs, Axioms · Letter W
LITERA W.
¶ Wages, vide Seruant.
.
¶ Wandring.
A Rolling stone gathereth no mosse.
Volutus lapis muscum non colligit.
Perdit discipulos praeceptorum copia.
Planta quae saepiùs transfertur, non convalescit. Quint.
Saxum volutum non obducitur musco.
Qui vbique est, nusquam est.
Multa hospitia habet, sed nullas amicitias. Sen.
¶ Way.
A man must not leaue the Kings highway for a path-way.
Non relictâ regiâ via, invsitati calles ingrediendi.
Lex & regio.
His feet that are accustomed to wander, cannot stand still.
Instabilis est animi indicium, frequens migratio. Senec.
Terram pro terra.
Individuum vagum.
Nusquam est qui vbique est.
A land-leaper.
It is not for his good conditions, that he leaueth so many townes behinde him.
His shooes be made of running leather.
Non alibi sis oportet quàm alius. Senec.
Coelum non animum mutant qui trans mare currunt. Hor.
Parrhisias stolidum siquis transmittit asellum,
Si fuit hîc asinus, non ibi fiet equus.
foreign. id est, Non mores, sed locum mutavit.
Bearitatem nemini confert locus. Philiscus ad Cic.
Peregrinatio neminem facit meliorem. Seneca.
Romae Tibur amat, ventosus Tibure Romam.
Vita sine proposito vaga est. Sen. Epist. 4. lib. 15.
A begger is neuer out of his way.
He walketh East, West, North and South.
Est foreign
sine domo.
sine civitate.
Vagus est in terra.
Nullas certas sedes habet.
His wits goe a wooll-gathering.
His head is full of proclamations.
Si foris est, domi est animus; si domi, foris.
Caeci sunt oculi, vbi animus alias res agit.
Peregrinatur animus. Ter.
Quando est intus, non est intus.
Aliud agit. Cic.
Non semper vno, corpus atque animus est loco.
Animus peregrè abest. Ter.
Tanquam in alio mundo.
¶ Wantonnesse.
A Carpet-Knight.
An apple (or Venus) s…uire.
Voluptatum innexus hamis.
Semper libido saturitatis est assecla.
Est homo venereus.
Suavitates vndique conq…irit. Cic.
Levissimam delectationem gravissimae vtilitati anteponit.
Lydius in meridie (putà lasciviens.)
Paulo ad voluptates propensior. Cic.
Lascivia & laus nunquam habent concordiam.
As wanton as a whelpe, or calfe.
Delicias facit.
Lascivior capella.
Melitaeus catulus.
Delicatulus.
Vno digitulo scalpit caput Iuven.
¶ Wares.
Good ware maketh good markets.
That ware that pleaseth is soone sold.
A man hath neuer a good market of ill merchandise.
Proba merx facilè emptorem reperit. Plaut.
Praeclara merita haud indigent praeconio.
Profered wares stinke.
Merx vltronea putet. Hier.
Dicitur oblatum forè servitium malè gratum.
Invendibili merci oportet vltrò emptorem adducere. Plaut.
Largitur vltrò qui se, vilem se facit. Plaut. Act. 14. Scen. 6.
The best wine needeth no Ivie-bush.
Vino vendibili non opus est suspensâ hederâ.
Proba merx vltrò emptorem reperit. Plaut.
Bona causa pluribus verbis non indiget.
Virtus non vllo honestamento eget, ipsa magnum sui est decus.
Non figat signa qui laude facit benè digna.
Quod per se rectum est, & vtile,
Non eget prolixa laudatione.
Praeclara merita haud indigent praeconio. Symmach.
¶ Warinesse.
It is good to feare the worst, the best will saue it selfe.
Sors, est sua cuique timenda.
Adhuc corde trepidat Romanus, re licet benè gesta.
Timore nihil reperias circumspectius.
Non praesenti credendum fortunae.
In tempore, cavenda mali poena.
Citiùs venit periculum quod contemnitur.
Laeta omnia rarò, sine aliqua infoelicitate, eveniunt.
It is good to be well aduised.
Is solus rei gerendae est efficax,
Meditatur omne, qui prius negotium. Ans.
Pridie caveas ne facias quod pigeat postea.
foreign. Demost.
foreign.
Certa parens periculi, est incuria.
Quanta tentes cogita. Sen.
Diu est deliberandum, quod faci endum est semel. Cic.
Prudentis est nihil temerè agere.
Consilia meliora quae sunt posteriora.
Beware of an after-clap.
Bis errare in bello, exitiosum.
Est negligens semper sui praesumptio. Egisip.
Nunquam magis cavendum est, quàm in victoriâ.
Nescis quid serus vehat vesper. Memp.
In secundis, nihil minùs quam confidendum.
In tempore cavenda est mali poena.
Nemo celeriùs opprimitur, quàm qui nihil timet.
Procella timeri cursu debet prospero.
Vela instata ventis secundis, ventos praetiment.
Non committendum vt aliquando dicendum sit, non putâram.
A man must see that the coast bee cleere.
A man cannot be too wary.
Qui cavet maximè, fallitur.
Prouidere satius est, quàm poenitere postea.
Securè agitur iter omne, hostes quod latet. Veg.
Ergo magis in via quàm fronti prospice.
Prospiciendum, qui casus possunt accidere.
Prímò apes abigendae, deinde colligendum mel.
Pet spinosa ingredientes loca suspensus gradus teneant necesse est.
The greater preparation, the more noble victorie.
Abundans cautela non nocet.
Diu apparandum est bellum, vt vincas celeriùs.
Frustra sunt arma foris, nisi est consilium domi. Cic.
Diu est deliberandum, quod faciendum est semel.
Consilio & industria res agendae.
Pecunia & consilium sunt necessaria ad bellum.
Ad quae praeparatus venit animus, fortior venit. Sen. l. 3. de ira. c. 37.
A man must stand on a sure ground.
A man must build on a good foundatiō.
foreign. Demost.
Nihil temerè, nihil festinè agit dux bonus. Suet.
Principijs cognitis multò faciliùs extrema cognoscimus. Veg.
Parvus error in principio fit maximus in fine. Aristot.
Ne quid plus minusve faris, quod te pigeat postea. Terent.
¶ Warning.
When thy neighbours house is on fire, looke to thine owne.
Fulmina pancorum cadunt metu, & periculo omnium.
Tum tua res agitur, paries cum proximus ardet. Hor.
Scopus ille vitandus, vbi alter offendit.
Vehementer effraenis est, cui non incutitur timor alio pereunte. August.
In alieno cafir sui quisque miseretur.
— Foelix quicun{que} dolore
Alterius discet, posse carere suo. Boet.
foreign. Herod. lib. 3. cap. 107.
Lightly before thunder, lightning.
Solet ira Dei multis ostendi modis. Sen.
Tempestas minatur antequàm surgat.
Crepant aedificia antequàm corruant.
Praenuncīat fumus incendium.
Rarò malefaciunt homines, nisi malè loquuti. Sen.
It is time to looke about him.
It is time to bestirre him.
It is no dallying matter.
Majora quum cruciant mala, pati non est moras.
— Moras extrema recusant. Silius.
Res ad triarios redijt. Liu.
foreign.
Vrgentibus malis, celeritas est optima. Tac.
Cavendi nulla dimittēda occasio.
Non est cavendi locus in medio malorum.
Certamen non accipit excusationes. Plato.
Opere in magno fas est abrumpere somnos.
Vivit, incende ignem. Suid.
Qui ad domus suae incendium currit, tabulam latrunculariam non perspicit. Sen.
Happie is he whom other mens harmes doe make to beware.
Debemus admoneri alienis casibus.
Scitum estex alijs periculum facere, tibi quod ex vsu fiet. Teren.
Nunquam sapiunt multi, nisi in angustijs.
Foeliciter sapit, qui alieno periculo sapit.
Tum tua res agitur, paries cum proximus ardet.
In alieno malo, sui quisque miseretur.
Bonum est in alieno malo, fugienda intueri.
Optimum est alien â frui insaniâ.
Ruina praecedētis docet posteros.
A Lion hurt, feareth.
A burnt child feareth the fire.
Nunc certum est nulli posthac quicquam credere, satis sum deceptus semel. Plaut.
foreign.
Nullus sapientum, proditori credidit.
Passus damna semel, cautior esse solet.
Quicquid solet nocere, idem solet docere.
Cavendum ab eo, qui semel imposuit.
Ictus piscator sapit. Zenod.
Stultorum magister eventus. Fab.
A man warned, is halfe armed.
Se minùs afflictum sentit, qui providet ictum.
Praemonitus, praemunitus.
Praecogitati mollis est ictus mali. Seneca.
Minus jacula feriunt quae praevidentur. Greg.
Sagitta praecognita facilius evitatur.
Citius invenitur periculum, cum contemnitur.
Minùs nocet malum, quod expectaveras.
Being stung, he will take heed.
You had a faire warning.
Non licet bis in bello peccare. Lamach.
Esse solent magno damna minora bono.
Quocunque in hoste spernitur tutò nihil.
Nunc contingat mihi servari, de reliquo mihi curae erit. Diog.
Etiam error hostium in consilium vertitur.
Cavendum ab eo, qui semel imposuit.
Vulpes non iterum capitur laqueo. Plut.
¶ Warre.
In warre both good and bad are slaine together.
Incerta semper Martis pendet alea.
Victoria haud semper favente fit Deo. Arist.
Mars communis perimentem vicissim perimit. Hom.
In armis Mars est communis.
Mars dubius.
Fortuna belli semper est in ancipiti loco. Ex Senecae Thebaide.
Hujusmodi, & hujusmodi consumere solet gladius. 2. Sam. 11.25.
Bello innocens, ac noxius juxta cadit. Tac. lib. 1. Annal. c. 48.
¶ Wayes.
More wayes to the wood then one.
All good meanes must be vsed.
foreign. i. quum hac non successerit, alia aggredienda est via.
Vna ad quodlibet accedendi via non est.
Si leonina pellis non satis est, vulpina est addenda. Zenod.
Obliquus cursus est adhibendus, quum rectus deficit. Cic.
Si portum rectà tenere nequis, idipsum mutata velificatione assequeris. Cic.
He trieth all the wayes to the wood.
He tryeth all the keyes in the bunch.
Infinitis aucupijs emungit pecuniam.
Destiturus ventis remos adhibet. Herm.
Nullum lapidem non movet.
Adsciscit ad extremum, scientiam.
Nihil intentatum relinquit.
Omnem rudentem movet.
¶ Weakenesse.
The weake goe to the walles.
The poore suffer all the wrong.
He that worst may, holdeth the candle.
Pisces minuti comeduntur à maioribus.
Dat veniam corvis, vexat censura columbas.
Arbore dejecta quivis ligna colligit. Iuven.
Pauper vbi{que} jacet.
Loco parùm tuto stat innocentia. M… cel.
Quum capram nequit portare, imponitis boveni.
Non tuta ferè ijs res, quibus non prospera est.
In pauperem diuitum ira est acerrima.
Nullis praesidijs septi, multis afficiuntur injurijs. Cic.
Tenuiores propter imbecillitatem à potentioribus circumveniuntur. Cic.
Crudelis in re adversa est objurgatio.
Calcat jacentem vulgus, invisum opprimit. Sen.
Facile est vincere non repugnantes.
Asinum non possum portare & imponitis bovem. Plut.
¶ Wealth.
He that hath plentie, shall h…ue more; he that hath but little, shall hauehave lesse, and he that hath right nought, right nought shall possesse.
Much shall hauehave more.
E dolio hauriendum.
E fonte hauriendum.
Homines semper addunt ditioribus. Ter.
Neglectis renuioribus omnes in ditiores sua munera conferunt. Demost.
Omnes fluvij in marc currunt.
A swine ouer fat, is cause of his owne ruine.
Nimiae opes, magnae jacturae locum faciunt. Apul. l. 3. Metam.
Magnae perîclo sunt opes obnoxiae. Phaedr.
He that hath need of no bodie, is a king in himselfe.
Nullius operae indiget Deus
Non aliunde pendet, nec suspensas habet vivendi rationes. Cic.
Domi beatis aurum nascitur.
He hath well feathered his nest.
Domi manere oportet bellè fortunatum.
Circumfluit omnibus copijs.
Est omnibus vivendi praesidijs instructissimus.
The world goeth all on rich mens sides.
The rich hauehave many friends.
Res amicos invenit.
foreign.
foreign id est, foelicium multi sunt amici.
foreign.
Tempore foelici multi numerantur amici.
Quantum habet quisque, tanti fit. Horat.
Plentie is no daintie.
Satietas rerum omnium. Cic.
Omnibus in rebus voluptatibus maximis fastidium est finitimum. Cic. lib. 2. de oratore.
Satietas nauseam parit.
Carendo magis quàm fruendo, bona nostra cognoscimus. Cic.
If riches bring feare, gold is bought too deare.
Bibitur auro venenum. Hor.
Divitiae trepidant.
Auri custos, & servator argenti securitatem non habet, nescit quietem Sen.
Plutus timidus.
¶ Wedding.
An ill marriage, is a spring of ill fortune.
Vxorem duxi, sed crebrò postea luxi.
Sortis omnis societatem conjux nubendo init. Iust. lib. 24. c. 3.
He that marieth before he be wise, shal die before he thriue.
He that is needie when hee is married, shall be rich when he is buried.
He that marieth in haste, shall repent at leasure.
It is good to marry late.
Quum queritur mihi vxor socia thori, & vitae consors, in omne saeculum mihi eligenda est.
foreign.
Vxorum vitia post nuptias discimus.
Nil temerè agendum.
Hunc fatuum dico, quem calceus vrget & vxor.
Prudentis est nihil temerè agere.
Vxorem invenit bonam, qui quaerit solummodò bonam.
Conscientiae non attendit, qui consulit aspectum.
Differ, habent parvae commoda magna morae. Ouid.
Non licet bis in bello peccare.
In vxoribus eligendis prudentiae est adhibenda.
foreign.
A good wife maketh a good husband.
No lacke to a wife.
Hee hath kinred enough, that hath a good wife.
foreign. i. optima viro possessio est vxor benevola.
Vxor est familiae
ornamentum.
firmamentum.
gubernaculum.
Vita pudica, dos matronae gemmea.
Conjunctio maxima, est pium & concors conjugium.
Affinitatis vinculū sirmum vxor.
Amor perennis, castae conjugis manet. Sen.
Prosperis dubijs{que} rebus conjunx sumitur comes. Sen.
Vxor bona datur à domino.
Vxor est commodum auxilium viro. Gen. 2
Bonum bono additum, facit ipsum melius. Arist.
When a man looseth his wife, he loseth his earthly treasure.
The wife is the key of the house.
Vxor salus, & firmamentum familiae.
Sua vxor cuique bono in delicijs.
foreign.
A Domino vxor prudens. Prou. 17 17.
Husbands are in heauen, whose wiues chide not.
Nihil libero lecto jucundius. Cic.
—Melius nil coelibe vita. Horat.
Semper habetlites, alternaque jurgia lectus,
In quo nupta jacet.—Ouid.
Duxi vxorem, quam ibi miseriam non vidi? Ter.
Qui potest vitare, mulieres vitet.
foreign.
foreign. id est, qui ducet vxorem resipiscet.
Tranquillam vitam deges absque nuptijs.
Mulier est tempestas domestica.
Non appellanda vxor, nisi amica & benevola fuerit.
Qui non litigat, coelebs est. Hier.
Nulla ferè causa est, in qua non foemina litem, — moverit. Clau.
Qui vxores tenent, quotidianas pugnas habent. Chrys.
Conjugum dissensio, est totius domus conturbatio.
The second wiues are commonly best beloued.
Bona nostra nos carendo magis quàm fruendo intelligimus. Cic.
Hee that will not bee led by his owne dame, shall be ruled by his stepdame.
Vxoris linguam si frugi est, ferre memento.
Maritus vxorem tanquam partem sui magnifaciat.
Maritus moderatae vxori sit magis obnoxius.
Propter mulierem meretricem (deuenitur) vsque ad frustum panis. Prou. 4.26.
It is meete that eueryevery man bee at his owne Bride-ale.
EueryEvery man must chuse and vse his owne wife.
Deligas quem diligas.
Vxor nemini obtrudenda.
Arbitrij sui est omne matrimonium. Quint.
Omnes qui amant, grauiter ferunt vxores sibi dari. Ter.
Quisque sibi suam habeat vxorem.
Matrimonia non debent esse violenta.
In omne saeculum eligenda vxor vitae consors.
A profitable shrew.
Hee that will shriue, must aske leaue of his wife.
Nota mala res, optima.
Nulla est tam bona vxor, in qua non invenias, quod conqueraris.
Mulier est malum necessarium.
Ignis, mare, mulier, tria mala. Eurip.
foreign. Menander.
Mulieres rarò culpâ vacant.
Matrona frugi non est passim obvia.
Mariage and want of sleepe tame both man and beast.
Hee that is tyed in mariage, is linked fast enough.
He that is married, shall be subiect to his wife.
Trahunt addictos in sua jura viros.
foreign. i. Quid vxorem non ducit, non habet mala.
foreign. id est, Faciliùs viues, si vxorem non ducas.
Si sine vxore possemus esse, omnes eâ molestiâ careremus. Gel.
A good husband maketh a good wife.
The gentlenesse of the husband maketh the wife good.
Blanditijs fit dulcis Venus. Sen.
Culpa est mariti, si vxor excedat modum.
Vxorem amat, curatque, vir, cui cor sapit.
Maritus & vxor sunt ceu Sol & Luna.
Women will bee vntoward, let their husbands doe what they can.
Nil non permittit mulier sibi.
Viris esse aduersas aequè studium est mulieribus, & similis pertinacia.
—Censen' te posse, vllam reperire mulierem, quae culpâ caret. Ter.
Imperare foeminae res est desperata.
A man may louelove his house well enough, though he ride not on the ridge.
Alieno amare vxorem animo, durissimum est. Quint. decl. 276.
Vxorum subiectio non debet esse sordida & servilis.
Aduersus miseros haud humanus est iocus. Ausonius.
Aequè vrbis pars est qui paret quàm qui imperat. Tyrus.
Hee that maketh his wife his master, had need to be set a grazing.
When the wife commandeth, thunderbolts flie about the house.
Viri facilitas multa mala vxorem docet.
Dotem accepi, imperium vendidi.
foreign. i. Tempestas in aedibus est vxor.
foreign.
foreign.
foreign. i. Mulier superans maritum est ingens malum.
Haud vnquam salva mansit familia, partes priores in qua vxor gesserit.
Dedecus postremum est obtemperare foeminae.
A scolding wife, and a smokie house marreth a mans eyes.
A man may quickely bee weary of a bad wife.
foreign. i. Mulieres iratiores quàm viri.
Lingua incontinens est morbus pessimus.
Mulier inquieta tempestas in domo.
Non appellanda vxor, nisi amica & beneuola.
Non placet mihi domus in qua gallina cantat, gallus tacet.
Inuictior muliere nulla est bellua.
Vxor mala est verè insolens malum.
Fulmina lectum scandunt cum vxor imperat.
¶ Will, or endeuour.
The will for the deede.
A man can doe no more then he can.
Pars sanitatis velle sanari fuit.
—Meritum velle juvare voco. Ouid.
Haud est nocens, qui suâ sponte non est nocens.
Dat pyta, dat poma, qui non habet aurea dona.
In magnis & voluisse sat est. Tibull.
Velle placere sat est.
Consilia non ex eventu, sed ex voluntate sunt ponderanda.
Bonarum rerum successus etsi bonus non fuerit, conatus tamen ipse est honestus.
Benè cogitata si excidunt, non occidunt.
Prima sequentem, honestum est in secundis tertijsque consistere. Cic.
Quicquid vis & non potes, factum Deus computat. Aug.
Si desint vires, tamen est laudanda voluntas. Ouid.
Saepe honorata est virtus, vbi etiam eam fefellerit exitus. Senec. controu. 7.
¶ Willingnesse.
Nothing is hard to a willing minde.
Nihil difficile amanti puto. Cic.
foreign. i. Musicam docet amor.
Amor optimus Magister discentibus. Plin.
Qui libenter quid facit, citò facit.
Nihil amantibus durum: nullus labor difficilis. Chrysost.
Amor vbi est, ibi labor non est.
Grande subsidium optimè agendi praebet amor negotij. Seneca.
Nihil est quod studio & beneuolentia effici non potest.
Omne opus difficile videtur antequam tentes.
Delectatio conseruat operantem in opere. Aristot.
Illecebra discendi oblectatio.
A running horse needeth no spurre.
He putteth spurres to a free horse.
Globus per praecipitium truditur.
Amor est optimus magister.
Stimulis non egentem stimulat. Plutarch.
In planitiem equus mittitur.
Currentem incitat.
Monet vt faciam, quod jam facio.
¶ Wilfulnesse.
He is more wilfull then wise.
Will will hauehave will, though will win woe.
If Peter were aliue and should preach, many would not beleeue him.
More indocilis fraena recusat equi, — Si reuoces subsistere nescit.
foreign. i. Vulgi ignorantia mixta est cum malitia.
Stulto homine nihil intractabilius.
De sua ipsius sententia omnia gerit.
foreign.
Nihil est impatientiâ imperitius, quae rationes audire dedignatur.
Est in proposito pertinax.
Pertinaciter tueri culpam, culpa est altera.
Ne suadela quidem ei persuaserit.
Pertinaciae comes nonnunquam poenitentia est. Sueton. c. 27.
Non persuadebis, ne si persuaseris quidem. Aristoph.
He standeth in his owne light.
In sole caecutit.
Caecus mente & corpore.
foreign.
Talpa caecior. Suid.
Sibi obstat.
No tale can tune him to take heede.
Who is so deafe, as hee that will not heare?
Impatiens animus nec adhuc tractabilis arte
Respuit, atque odio verba monentis habet.
Frustra suadetur non obtemperanti.
Molestum est sapientem apud stultos loqui.
Ejus aures sunt clausae veritati. Cic.
De sua sententia omnia gerit.
Difficile est persuadere quid libidini.
Homo est desperati ingenij, qui nec alijs consulere, nec alteri parere scit. Liv.
Vehementer effraenis est, cui non incutitur timor, alio percunte. Aug.
Improbè Neptunum accusat, qui iterum naufragium facit.
Qui peccare se nescit, corrigi non vult. Sen.
Arrogans est qui nulla authoritate mouetur. Cic.
Aures ejus sunt clausae veritati vt ab amico verum audire nolit.
Non moueris cum, si vel sanguine fleueris.
Ne fidei quidem ipsi fidem habet.
His will standeth for a Law.
Pessimus quisque difficillimè rectorem patitur. Seneca.
Vitium est nihil credere.
Sibi permittendus homo extremi ingenij.
Obturbas eum frustra, velut vnda cautem.
As good speake to a poste.
A man shal hauehave no remedy that complameth to wicked men.
Est molestum, sapientem apud stultos loqui.
Apud nouercum queritur.
Surdo narratur fabula. Terent.
¶ Winde.
This wind shaketh no corne.
EueryEvery wind bloweth not downe come.
Erigendus animus supra minas. Senca.
Non omnis morbus ad mortem.
Terret potentûm vis latiùs, quam nocet. Liu. l. 36. c 38.
Obiecta verbo quid ni verbo neges. Liu. l. 42. c. 41.
Brutum fulmen.
Ex pelvi fulgur.
Non stillant omnes, quos cernis in aethere nimbi.
Qui magna quaeque minantur, extricant nihil.
Non admodum miscet. Cic.
Lingua & verbis bellat, non re.
Incus maximos non metuit strepitus.
An ill wind that bloweth no man good.
Testa collisa testâ.
Victoria non inciuenta.
Fler victor, victus interit.
Persaepe pestem inuenias in victoria.
Victoria interdum damnum affert.
Infoelix litium exitus.
Ciuilis omnis, funesta est victoria.
Aemil. Probus.
Miserrimū est bello ciuili vincere.
Victi est triumphus si vnà victor interit.
¶ Wine.
Many times the lees are better then the wine.
Incommodum vertens benè.
Quorum corruptiones sunt bonae, ipsa corrupta sunt mala. Arist.
Wine is the le…uen of melancholy.
—Curarum Bacchus abactor.
Vini hilaritas minuit senectutis molestiam.
When the wine is in, the wit is out.
He that is drunken, is not himselfe.
Mens vino corrupta est, ceu currus qui aurigas amisit. Isoc.
Haud postulanda ab ebrio prudentia.
Vbi regnat ebrietas, ibi exulat ratio.
Ebrietas est parua insania.
Facilè officiorum obliuiscuntur ebriosi.
foreign.
Vinum clavo caret. Athenaeus.
Vinum etiam senem nolentem saltare gogit. Athen.
Ebrietas in praelia trudit inermem. Virg.
Sapientia obumbratur vino. Plin.
Sometimes the lees are better then the wine.
E malis moribus bonae leges procreantur. Macrob.
Wine and women make wisemen runagates.
Reddunt delirum, foemina, vina virum.
Wine maketh the heart of men merry.
Good wine engendreth good blood.
Qui bona vina bibunt, vates bona carmina scribunt.
Vinum efficit vt loquantur labia senum. Cant. 6. v. 19.
Vinum modice sumptum, acuit ingenium Seneta.
Cura fugit multò, diluiturque mero.
Foecundi calyces quos non fecere disertos. Horat.
Mortales laetos vinum facit atque facetos.
Aquam bibens, nihil boni paries. Demetr.
¶ Wisedome.
A wise man must beare with many faults.
Prudentis est ad multa connivere.
Qui nescit dissimulare, non novit vivere.
Levia errata non debent esse dissidij causae. Terent.
Qui fauentibus vult vti civibus, debet ad multas injurias connivere.
Vt homo est, ita morem geras. Terent.
Non expedit videre & audire omnia.
It is good to worke wisely, lest a man be preuented.
Vigilandum semper, multae insidiae bonis. Cic.
Securè agitur iter, hostes quod latet.
Consilium est rei fundamentum.
Dolis medeare saepe, si prae te tuleris non intelligere. Tac. l. 2. c. 42.
Hostium insidiae difficulter cauentur.
Wisedome and haste may varie.
foreign.
Priusquam quic quam aggrediaris, consultatione opus est. Cic.
Temeritatis comites sunt, poenitentia & error.
Non est ad aram consultandum.
Inconsulti facilè ruunt.
Temeritas multum nocet mortalibus.
A word to a wise man is enough.
Verbum sapienti sat est.
foreign. Isoc.
Vrit increpatio prudentem magis, quàm si stolidum centies percuties. Solomon in Prov.
Subtiltie is better then force.
Frustra sunt arma foris, nisi est consilium domi. Cic.
Parva pluvia magnum sedavit ventum. Plin.
Wisedome is better then strength.
Pectora sunt potiora manu. Ouid.
Saepe acri potior prudentia dextrâ.
foreign. i. Omnia famulantur prudētiae.
foreign. i. praestantior robusto est vir sapiens.
Plus praesidij est in consilijs quam viribus.
Vt visus in oculo, ita mens in animo.
In bello plus habet momenti prudentia, quam vires.
Vis consilij expers, mole ruit sua. Hor.
A man must not alwayes be a childe.
Nunc hic dies aliam vitam adfert, alios mores postulat. Ter.
Nu ces relinquendae.
Puerum decent, virum haud decent crepundia.
A wise man may sometimes ouershoot himselfe.
No man so discreet, but that he may be ouerseene.
foreign. i. Homo nequit omnia sapere. Xenoph.
Auriculas asini quis non habet?
Aliquando bonus dormitat Homerus.
Semel insanivimus omnes.
Nemo mortalium omnibus horis sapit.
Nimia sapientia non est sapientia.
A word to a wise man sufficeth.
foreign.
Paruo modulo animus magnus incitabitur.
Dictum puta. Terent.
Verbum sapienti sufficit.
¶ Wishing.
Wishers and woulders are no good housholders.
All that a man thinketh commeth not to passe.
Ne contra bouem optat. Diog.
Non omnia eueniunt quae in animo statueris.
Non omnia contingunt quae optas.
Fallitur augurio mens bona saepe suo.
Vna cum Minerva est admovenda manus.
Vtinam ea contingunt mihi, quae sunt inter Corinthum & Sicyonem. Zenod.
Dormienti non devolat in sinum victoria.
¶ Wit.
He hath wit at will.
In nunerato habet ingenium. Quint.
Linceo perspicacior.
Largus & exundans ingenij fons
Habet ingenij benignam venam. Hor.
Ingenij laude floret.
In paruo corpore acerrimus animus.
Serpentis oculo acutius videt.
Est celeri, acri, & versatil… ingenio.
Est ad excogitandum peracutus. Cic.
Time and experience make men wise.
A man may learne wit eueryevery day.
foreign. i. Senescosemper, multa addiscens. Solon.
foreign. i. Senectus docet omnia, & temporis mora.
Non oportet hospitem semper esse hospitem.
Ea quae scimus, sunt minima respectu eorum quae ignoramus. Arist.
Discipulus prioris est posterior dies. Mimus.
Posterior aetas, multa invenit & addit.
— Disce docendus adhuc.
Tam diu discendum, quam diu vivis.
Wit is neuer good, vntill that it bee bought.
The burnt child dreadeth fire.
Ictus piscator sapit.
foreign. i. Quae nocent, docent.
Nocumenta sunt documenta.
Post factum plerumque sapimus.
Rebus peractis Prometheus, factus est Cleon.
Phryx plagis emendatur. Suid.
Expertus, pericula facilè expavescit.
Tranquillas naufragus horret aquas.
Calamitate prudentiores efficimur.
¶ Wolfe.
A man must not make a wolfe a shepheard.
In agro surculario capras ne compascas. Suid.
Non oves lupo committendae. Ter.
Nō obijciendi canibus agni. Diog.
Mustelae sebum non dandum.
Non fontibus apri, immittendi. Virg.
The wolfe looseth his teeth, but not his memorie.
Pilos, non animum mutat lupus.
Quod natura est insitum, nullo corriges negotio.
The wolfe goeth to Rome, and there leaueth his haires and not his conditions.
Coelum, non animum mutant qui trans mare currunt. Hor.
Lupus pilum non ingeniū mutat.
Pardus non mutat maculas. Hieren.
A man must not make a wolfe his Executor.
Dementissimè testatur, qui tutorem filio relinquit pupillorum spoliatorem. Senec.
It is an hard world when one wolfe deuoureth another.
Cretensis cretensem circumvenire conatur.
Clavus clavum pellit.
Nec hic lupis mos, nec fuit leonibus vnquam, nisi in dispar, feris.
Canis caninam (pellem) non edit. Varro.
Daemon daemonem non pellit.
Corvus corvo oculum non eruit. Anton. Monach. hist. Franc. 3. c. 26.
Cu…vis imago sancta belluae sua est. Quint. decl. 12.
¶ Women.
Many be…s, many clappers.
Many wells, many buckets.
Women must hauehave their words.
Where there are women, there is much tatling.
Many women, many words.
Deeds are male, and words are female.
Nulla muta reperta est mulier. Plaut.
Pelves & tintinnabula pulsata linguae mulierum.
Lusciniae non defuerit cantio Plaut.
Mulierum supellex est altus clamor.
Mulier nunquam tacere potest.
Silentium ornat foeminam.
Foemina turture loquacior.
Mulieres vbi saburratae sunt, statim sunt largiloquae. Plaut.
Hirundinum musica Arist.
Ipsa loquacitate loquaciores foeminae.
Mulieri non desunt verba.
Mulier tantùm tacet id quod nescit. Sen.
Womens thoughts oft change.
Women are (oft times) weather-cocks.
Women like to wet Eeles.
— Vatium & mutabile, semper
Foemina —
Winters weather & womens thoughts oft …hange.
Vult non vult, quod dictum est, indictum est, quod modò erat ratum, est irritum. Plaut.
— Mobilior ventis,
Foemina.
Foeminae sunt fraudulentae.
Foeminae sunt inconstantes.
Nihil tam varium quàm muliebre ingenium.
foreign.
Pectore foemineo vernalis certior aura.
Muli…res sunt ferè vt pueri, levi sententiâ. Ter.
A fixen, a limbe of the deuill.
Shee can no more euill then a shee ape.
Dux malorum foemina & seelerum artifex. Sen.
Censen' te reperire posse exortem culpae foeminam. Terent.
foreign. i. Mulier est malum efferatissimum.
foreign.
Oriunda è furijs.
Qualis leaenae est, talis ira foeminae.
Mala mulier cunctis feris est ferocior.
Artificiosa est nocere, mulier quum vult. Val.
Chuse neither women, nor linnen by the candle light.
foreign. i. Lux convenit negotiationibus.
Eam mulierem ducito quae proximè te habitat.
Delectus rerum adhibendus. Cic.
Auribus & oculis ducenda vxor.
Omne dubium probandum.
Differ, habent parvae commoda magna morae. Ovid.
Women will hauehave their wills.
Women hauehave not alwayes eares to heare.
A man may as well turne the winde, as a woman.
Sic volo, sic jubeo. Medaea.
Muliebris impotentia est impotentia.
Ius suum ad mulieres vtri obtinere non possunt. Plaut.
Foeminae nolunt vbi vilis, vbi nolis, volunt vltrò. Ter.
Mulier nihil novit nisi quod vult.
Mulieres abutuntur virorum suorum facilitate.
Nihil est foemina imperiosius.
Vxor quid faciat in manu viri saepe non est.
Women will he quiet when they are well pleased.
Coelebs qui non litigat. Hier.
Vitium vxoris, aut tollendum aut ferendum.
Foeminae sunt plerum{que} inquietae.
Matching in marriage must be with equalitie.
A man must not marrie, but with his match.
Aequalem ducito.
Ne jugum quidem succedunt, (vel subeunt) pecora sortis imparis.
Par obsequium malè inter dispares viget.
Dives inopsque matrimonium est inimicum.
Inaequale conjugium malum est.
Womens passions are naturall, and can neuer heale themselues.
Foemina vt sexu viris, sic animo est delicatior. Columell.
Extra limites exundant passiones mulierum.
Infirmae & instabiles sunt foeminae. P…mph.
A man must feare a woman and thunder.
Tell nothing to a woman and a pye, vnlesse thou wouldest hauehave all the world to know it.
Malâ foeminâ nihil pestilentius.
Largiloquae extemplò sumus. Plau
Plus loquimur quam fas est.
Foemina nihil tacet nisi quod nescit. Sen.
A groning horse and a grunting wife, neuer faile the master.
Mala herba non perit.
Malum vas non frangitur.
Deteriora pertinacius haerent.
The Moone directeth more then the Sunne.
Malo in consilio foeminae vincunt viros.
Foeminae jubent, vocant, leges praescribunt. Cic.
Inescat vxor quemvis, sed maximè senem. Tac. lib. 1. Annal.
A woman will not be kept in a cage.
Mavult videri quàm videre foemina.
A woman that hath an ill husband hath sorrow enough.
Anteambulo maritus poenitentiae est.
Hirundines tecto ne admittas erroneas.
Mulier tacere, nunquā quicquam est, quod potest Plaut.
Quis aliquid muliebri garrulitati committit, quae illud solum potest tacere quod nescit? Val.
¶ A wonder.
A wonder lasteth but nine dayes.
Nil adeo magnum, nec tam mirabile quicquam,
Quod non paulatim minuant mirarier omnes. Luc.
Morâ rumor perit.
Contemne famam, fama vix vero favet.
Obnoxia omnis novitas sermonibus.
Relinquendum rumoribus tempus quo senescant, plerumque innocentes recenti invidiae impares. Tac.
All men wonder at him like an owle in an Ivie-tree.
Fit declamatio.
Est in omni fabula Daedali execratio.
Omnes cum demirantur.
Infestis oculis ab omnibus conspicitur.
¶ Words.
A good word doeth coole more then a cauldron of water.
Placidis dictis mitigatur ira.
Blandis verbis exorantur homines.
Facilius penetrant verba quae mollivadunt via, quàm quae aspera. Senec.
Bonum est reddere bona verba etiam inimicis. Sen.
A word and a stone let goe, cannot be called backe.
— Volat irrevocabile verbum. Hor.
— Nescit vox missa reverti. Ovid.
Many words, many buffets.
Multa verba, multae rixae.
Ex minimis verbis interdum maxima caedes.
Mala res frequenter pro dictis datur malis. Plaut.
Words flee from one man to another, as a bird sleeth from bush to bush.
Levissima res oratio. Synes.
Lingua garrula,
A wound giuen by a word, is oftentimes more hardly cured, then that is giuen by a sword.
Sometimes wordes hurt more then swords.
Nihil lingua mala pestilentius.
A cutior quovis gladio calumnia.
Nullum remedium adversus sycophantae morsum.
Malâ linguâ nihil pestilentius.
Maledicta gravissimè vulnerant.
A man is knowen by his words.
Siluer will hauehave a siluer sound.
foreign.
Non quid senseris, sed quid dixeris cogitandum. Cic.
Vt quisque est, ita loquitur.
Qualis vir, talis oratio.
Imago animi sermo est. Sen.
Hominis figura oratione cognoscitur.
Effoeminatorum effoeminata oratio. Zenod.
Pudicae mentis, pudicus sermo.
Where many words are, the trueth goeth by.
Garrulitas non est abs{que} peccato.
Non est ejusdem multa, & opportuna dicere.
Cum non adsit medulla sensuum, abundat spumâ verborum. Cass.
Periclitatur veritas in multiloquio.
Nimium altercando veritas amittitur.
Ex multiloquio, multa nascuntur incommoda.
Good words can helpe a sicke minde.
foreign. Eur.
Animae aegrotantis medicus oratio.
Lepidè & facetè dictis dolor curabitur.
An ill word is neuer to seeke.
A shrewd answere is alwayes ready.
In proclivi sunt mala.
Malitia est ingeniosa.
Lingua est praeceps ad convitia.
Sermo facilè volat, ideò facilè charitatem violat.
Knowledge without practise, is nothing.
He loueth to heare himselfe speake.
Saying and doing, are two mens offices.
He is all words, and no deeds.
Est facilius dicere, quàm facere.
Verbis fervet, factis friget.
foreign Demost. 1. Alia dicit, & alia facit.
foreign
Verbis facta sunt difficiliora, & potiora.
Qui haud facit quod praecipit, fidem elevat.
Res vbi non comitatur verba, valde deformis oratio est.
Detrahit fidem praecepti, qui aliter quàm vivit, docet.
Qui saepe jurat, propriam destruit fidem.
Dicta, factis absentibus crubescunt.
Considerarè agere, est plus quàm prudenter cogitare.
Sapientia illa cl…ra est, non quae in verbis volat, sed quae virtutibus constat.
Benè sapere, & benè agere, est difficilimum.
Aliud pollicetur, aliud ostendit.
Clavis aurea nihil aperiens, non est clavis.
He goeth about the bush.
Circuitione vtitur. Ter.
Multis ambagibus vtitur. Ter.
Frustra fit per plura, quod fieri potest per pauciora. Arist.
Cum leo adsit, vestigia quaerit.
He is poore that can promise nothing.
Pollicitis dives quilibet esse potest. Ouid.
Blandis verbis exorantur homines.
Ille facit omnia, more Nicostrati. Suid.
Many words, many blowes.
Mala res frequenter pro dictis malis datur. Plaut.
Non potest generosus animus contumeliam pati. Cest. pius lib. 9. Controv. 1.
¶ The World.
The world runneth on wheeles.
All things are turned topsie-turnie.
Circulus rerum mortalium.
Variae sunt rerum vices.
Magna est perturbatio rerum omnium. Cic.
— Sors omnia versat. Virg.
Ordo rerum inversus est.
Nescis quid optes, aut fugias, ita ludit dies.
Cuncta pestum eunt.
Scelera regnant, saevit impictas furens. Sen.
Toties versa est fortuna locorum.
— Incerto — fluunt mortalia cursu.
foreign.
Inconstantia rotat res humanas.
Sursum versus sacrorum fluminum feruntur fontes. Eurip.
foreign.
Non semper hominis culpa est, sed temporum Cic.
— At nunc qui foedera rumpit, ditatur. Claud.
Saevit toto Mars impius orbe.
foreign.
Fortuna vitrea est, quae cum maximè splendet frangitur. Mimus.
Summa ad ima delabuntur, promptiùs quàm ascenderunt.
Qui recta prava faciunt, his nunc est praemium.
Excercet totus mundus histrioniam.
Bonis ferè malè est, & malis benè.
Vt res dant sese, ita magni & humiles sumus.
Altero elato, alter deprimitur.
Orbis vicibus ascēdit, & resurgit.
Pars coeli levatur assiduè, pars mergitur. Sen.
When the world is at the worst, it will mend.
Cedit retrò, quod non potest procedere.
Quicquid ad summum pervenit, spectat exitum.
Occasus vicinus est, vbi haud incremento locus.
Tum dolor decrescet, vbi quo crescat non habet.
Omnia sunt deploratissima.
Facere solent extrema securos mala. Sen.
Non habet locum incrementi, quicquid ad summum pervenit.
Pejore esse loco, quàm sunt, res esse nequeunt. Ter.
Tum statur, vbi non est incremento locus.
A man must not looke for a golden life in an yron world.
Nihil dat quod non habet. Arist.
Nihil mundi in immundo mundo expectandum.
Vita quid est hominis, nisi vallis plena malorum.
Principio, medio, fine dolenda suo.
Vita est militia.
¶ Worse.
All things grow worse and worse.
Aevo rariss…ma nostro, simplicitas.
Adhuc in processu vitia sunt. Sen. l. nat. quaest. l. 7.
Mandrabuli more res succedit.
In deterius res humanae labuntur. Sen.
Cuncta pessum eunt.
Mali proficiunt, boni deficiunt.
Iam pudori, probitati, virtuti, rectis studijs, & bonis artibus, nihil loci.
Vt nunc sunt homines, extrema gaudij luctus occupat.
Ferè bonis mali, & malis, pejores succedunt.
He mendeth as sowre ale in Summer.
Hee mendeth, as the Fletcher doeth his bolt.
Mandrabuli more res succedit.
Proficit in deterius.
A malo in pejus.
¶ Wound.
He hath giuen him a blow, that he shal neuer claw off.
Lethalis plaga.
Fatalis ictus.
Chironium vulnus. Zenod.
Plagam ei incurabilem inflixit, quae nullo balsamo potest sanari.
¶ Wrangling.
Hee striueth for the Moone-shine in the water.
De vmbra asini certat.
Certatur de lanâ caprinâ.
De fumo disceptat.
An ill word is alwayes readie.
A wrangler neuer wanteth words.
Archilochum terit.
Thesaurus stultorum est in lingua.
¶ Wrathfull, or furious.
A mad Bedlam.
He is horne mad.
He is out of his little wits.
He is ready to leape out of his skinne.
Minas naribus spirat.
Perdidit patientiam.
Oestro percitus.
Est animi impotens.
Ira furor brevis. Horat.
Furit & debacchatur.
Foenum habet in cornu.
Quid aliud iracundia quàm insania?
— Iam faces & saxa volant. Virg.
Vix est compos animi, ita ardet iracundia.
— Ingentes parturit ira minas.
Tetigit lapidem à cane morsum. Plin.
Est à furijs oriundus.
foreign.
Cum spirat ira sanguinem, nescit tegi.
Anima manet in furiosis, mens extinguitur.
Iniustissima est simultas quae hominem non sinit esse hominem.
He taketh pepper in the nose.
Indignatur.
Stomachatur.
Est animal irri tabile.
Iniquissimo animo rem fert.
¶ Writing.
Pennes can blott, but they cannot blush.
Scribere ea audemus, quae loqui erubescimus.
Discere quae puduit, scribere jussit amor. Ovid.
Epistola non erubescit.