Conflicts and Comforts of Conscience, Title page – Dedication
CONFLICTS AND COMFORTS OF CONSCIENCE.
A Treatise, shewing how the Conscience, in cases of deepest distresse and distraction, may recollect it selfe, and recouer solid and sound Comfort.
Collected from priuate proofe, for publike profit.
By H.B. Rector of St. Mathews Friday street.
Psal. 94.19.
In the multitude of my heart-sorrows, thy Comforts hauehave refreshed my soule.
Bern. de Conscientia. lib. c. 6. Conscientia me a meretur damnationem: Paenitentia mea non sufficit ad satisfactionem: sed certum est, quòd misericordia tua de…et omnem essensionem.
Printed at London, for Michael Sparke. 1628.
REVERENDO Clero Anglicano, in primis que Londinensi, Gratiam & Pacem cum veritate.
REverendi in Christo Patres ac Fratres, hirsutum hoc Cilicium, proprijs è visceribus contextum, proprijs concinnatum humeris, charitatis vestrae censurae ingenuae, candidò que iudicio imprimis permitto; non veritus hoc omnibus exponere, quod vni mihi ipsi libens impono. Bibliopola fortasse vaenum proponet. At Cilicium quis mercatur? Quis vel tantuli emet paenitere? Id genus vestimentum cuius tandem humeri non reformidant? Verùm suum cui que . Mihi fas sit, quod meum est, bonâ omnium cum veniâ, extra litem, extra inuidiam tollere. Ne que est, quamobrem quis mihi vitio vertat, quasi in hac textura mihi indulserim, áut pro piloso filum laneum, vbi non oportuit, intexuisse. Audacter enim dico si vel Aduersarius meus libellum scripserit, annon super scapulam meam portarem eum? Annecterém que , si non cum Iobo, pro diademate ad ornandam innocentiam: at cum Christo meo (qui in dorso suo peccata mea omnia portauit) pro Corona spinea, ad animam Crucifigendam meam.
Nec detrectaut Medici corporum exta inspicere, Chirurgi manu incisa. Nec vos vti que , ô sacratissimi conscientiarum animarúmque Medici, didignabimini hanc meam chirurgiam seu anatomian, qualicunque stylo deseriptam, intueri. Anatomici aliorum corpora resupina, infaelicium animarum nupera hospitia, caeterà sana (sua interea, minùs fortè sana, ignorantes) ad minimam vsus que fibram venam que discernunt: Ego meam ipsius animam, adhuc in viuis, tot morbis scatentem, afflictam vulneribus, sic aperio, vt sicui opus sit, ab expertissimo discat, quibus consciencia fulta praesidijs, quibus nixa argumentis, causam suam possit aduersus ignita Diaboli tela, aduersus seipsam confitentem ream, pro tremendo Dei Hominum que Tribunali defendere.
Mirari autem hîc interea loci liocat sapientissimi Dei omnia suauiter moderantem prouidentiam, quòd cum primùm hunc libellum Typographo in manum imprimendū traderem, praestò erat tunc illi pro manibus alius liber procudendus, in quo graphicè depicta fuit sancta nostratis Bernardi Gilpini vita. O sortem disparem! Non qualis Pharisaeum inter & Publicanum fuit, quorum alter suam sibi iusticiam apud Deum gratulatur, alter Misrecordiam deprecatur: verùm hic videre licet (stupendum exemplum!) hinc venerabilem Autistitem Alumni quondam sui, diu iam defuncti, humilis Praesbyteri nomen ac famam, id que vitae piè probè que iustitutae nomine, ab obliuione & silentio hominum, a puluere ac cinere vindicantem, aeternae que Posterorum memoriae tradentem, at que hoc non modo in pium grati animi indicium, sed in huius aetatis pessimae optimum exemplum (quasi istius iam egeni miseri que Diuitis fratres morbis essent moribús que tam deploratis, vt nulla remedij spes reliqua sit, nisi in vno Lazaro rediuiuo) hinc verò, v…um … sacris Ordinibus foreign, seipsum aetro Calamo, quasi carbone notantem, proprijs pennis ferientem, non innocentiae candorem prae se, sed squalorem paenitentiae ferentem. Quorsum haec? Scilicet, vt sicut Gilpinus exemplar stat…itur ab Episcopo, innoeentiae: sic ego vltrò resipiscentiae? Esto. Vtra que enim ducit ad faelicitatem via; at ista, per amaena locorum, haec, per aspera & iniqua: illa, per Roseta; haec, per vepreta. Tantum▪ abest, vt ego me huic tanto viro in eadem lance conferam. Absit. Sed attendite Fratres; si haec inter se tam disiuncta aequâ librare trutinâ velitis, forté constabit, non leuiorem illam in me gratiam fuisse, quae … peruerit mihi os ad humillimā laudis Dei in ignoscendis peccatis meis consessionem: quàm quae in tanto Antistite animum manumque incitauerit ad exarandum humilis Presbyteri existimationem; vel quàm quae in ipso Gilpino operata sit tot charismata ad perfectionem. Nemo mihi iùuideat, quin indulgeat magis, si qualem hanc quantulàmu… cun que nactus sum Gratiam, eam tanti aestimari cupiam, quanti vllam vnquam infimis mortalibus datam, quos dignatus est Pater Misericordiarum vnà mecum vel in minimorum scanctorum Album ascribere. Ingentis quidem Gratiae est, si cuius Anima instar sit robustae nauis, quae latera fortiter opponat fluctibus, nec cedat procellis, donec tutò & illaesa ad Portum appulsa sit: an igitur minoris erit gratiae, siqua Animula, tanquā Nauicula, rimulis plena, vndis ventis que iactata, scopulis saepe allisa, lacerata, & penè naufraga, tandem tamen è medijs periculis emerserit, & in placidissimum sinum, fidissimám que Stationem peruenerit? Talem ego vobis Nauiculam, Animulam hic ostendo, quam confido tamen propediem ad optatum Portum, coelesti spirante Aurâ, Clavum tenente Gratià, appulsam fore.
Sed vt Auiculae Noctuam, vt vlcus Muscae, ingens huc colluuies turbà que circū fluit. Quid hoc (inquiunt) Portenti? Ecquid homo iste patrauit tanto squalore, tanto Cinere ac Puluere dignum? Ecquod in se flagitium admisit? Adulteri, scortatores; talem oris vultús que habitum coguntur (licet id quàm rarissimè) induere. Talia vulgus apud se, passim que , in promtu est, quòd exagitet. Reuera enim quàm lubricam in me, difficilèmque spartam susceperim, quám que iniquis censuris exposit…m, haud ignoro. Sed non ponendi rumores ante salutem Stult…rum incurata pudor malus vlcera celat, inquit Poeta. At de Iobo Gregorius quantò diuinius! Videatur (inquit) vir iste cuilibet magnus in virtutibus suis: mihi certè sublimis apparet etiam in peccatis suis. Mirentur in eo qui volunt, castitatis continentiam, mirentur integritatem iustitiae, mirentur viscera pietatis: Ego in eo non minús admiror confessionem humillimam peccatorum, quàm tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quòd per infirmitatis verecundiam plerum que grauioris est certaminis commissa peccata prodere, quàm non admissa vitare; et vnumquodque malum, quamuis robustiùs vitetur, tamen humiliùs proditur. Haec ille. Ecquis autem Iobo, vel in perfectione sublimi, vel in confessione humili, conferendus? Ergóne Iob adulter? ergóne scortator, quòd peccata sua palam confessus fuerit, & sese aspernatus, in puluere ac cinere paenitentiam egerit? Absit. Sat illi tamen erat causae, quamobrem sic faceret. Licet autem seipsū Patientiae ac Paenitentae specimen ediderit: deserere tamen, aut prodere suam Innocentiam noluit. Nec mihi quis tam iniquam instituat legem, vt dum me ipsum paenitentiae typum do, innocentiae meae desertor, eam ad praedandum exponerem. Benedictus sit Deus meus, cuius mihi Gratia nunquam defuit, sed ita semper custodiuit, vt ne que alicuius pudicitiam vnquam violauerim, nec cuiusquam impudicitia me. Soli huic Gratiae acceptum refero, quòd semper se interponens, vel voluntatem mihi detraxerit peccandi, vel opportunitatē. Hic certè habeo, quod ipsi Diabolo, egregio isti Delatori, & fratrum nostrorum Accusatori os obstruam, & de tot eius periculosissimis tentationibus triumphum agam. Nec tamen interea obstat, quò minùs hoc modó in me exemplum statuam; qui nec omni tempore, prout debui, ac me decuit, ab omni specie mali mihi caui, nec affectus meos, oculos, vultū, gestū ita cohibui, vt quàm remotissimus ab omni culpae essem. Qua in re sentio quàm sit miserrima Ministri Euangelij sors, cuius vel leuissimis Stipulis grauissimae aliorum Trabes praeponderantur. Adeo vt, quae medicina eius Reduuiam, eadem aliorum Paronychiam valeat, quae eius Pustulam, aeliorum Fistulam sanare. Hinc operaepretium me facturum putaui, si in hac opella omnium ob oculos ponerem afflictae conscientiae tum pericula, tum remedia; id que , quò plus momenti haberet, in Typo Ministri Euangelij. In quo, vti spero, nemo se, aut Ordinem sacrum laedi a me queretur, post quā libellum hunc perlegerit. Quem ego vobis praecipuè consecratum volui, fratres charissimi, vt quos habeo luctuosae huius Sementis Iudices, eosdem vos Testes, dum viuo, melioris adhuc Frugis, Messis vberioris habeam. Legite, & iudicate; & quod grauitas vestra non sinit vos approbare, optimè nouit charitas condonare. Ego siquo modo tandem ob Christi mei merita ex minimo in Regno Gratiae ad infimum in Regno Gloriae gradum aspirauero, splendidiora ibi vobis Diademata, post veritatem fortiter assertā, post strenuè oppugnatas & expugnatas nimium audaces ac petulantes haereses, post certamen bonum Fidei faelicissimè decertatum, non inuidero, qui hic didicerim sancta vestra & intacta charismata eò admiratione maiori prosequi, quò assequi imitatione nequeam.
Valete in Domino. Humillimus vester seruus & conseruus Henrieus Burton.