Plain Evidences the Church of England is Apostolical, Title page – To the reader
Plaine Euidences: THE CHVRCH of England is Apoſtolicall, the ſeperation Schiſmaticall.
DIRECTED AGAINST Mr. Ainſworth the Separatiſt, and Mr. Smith the Se-baptiſt: Both of them ſeuerally oppoſing the Booke called the Separatiſts Schiſme.
By Richard Bernard, Preacher of the word of God at Worſop.
For truth and peace, to any indiferent Iudgement.
PROVERBS 24. 21.
My Sonne, feare the Lord, and the King, and moddle not with them that are ſeditious.
PROVERBS 24. 27.
Turne not to the right hand, nor to the left, but remoue thy foote from euill.
Set out by Authoritie.
Anno. 1610.
Printed by T. Snodham, for Edward Weauer, and William Welby, and are to be ſould at their ſhops in Paules Church-yard.
EMMANUEL
Collegium Emmanuelis Cantabrigioe
Reuerendiſsmo in Chriſto Patri ac Domino D. Tobiae, prouidentiâ Diuinâ Archiepiſcopo Eboracenſi, Angliae Primati ac Metropolitano, ſuo Dioeceſano foreign, Eccleſiae Anglicanae pacis Maximo Patrono, Patri indulgentiſsimo, ſuae Prouinciae alteri beatiſsimo Grindallo, Epiſcopo quondam & Archiepiſcopo aeternae memoriae viro, Hanc ſuam Brouniſtarum direptionem, & Schiſmaticae illius Synagogae demolitionem, in perpetuum teſtimonium obſeruantiae, ſummae que ſuae gratitudinis ob illius Gratioſae Paternitatis plus quàm vulgarem fauorem dedicat, conſecrat que .
Suus in Chriſto ſeruus obſequentiſsimus,
Richardus
Bernard.
Huius inſcriptionis Appendix ad LECTOREM.
QVàm variè fuerint hinc affecti homines diuinare ceſſo. Iampridem ſum expertus quales naturâ ſumus, inſtabiles nempe, Mari ſimiles fluctuanti, in quo varijs huc, illuc, ad dexteram modo, modo ad ſiniſtram opinionibus inſtar nauis ventis exagitatae circumferimur.
Igitur mihi impraeſentiarum pro minimo eſt, quid homuncio Conſceleratus, vel Scrupuloſus quis, vel Sectarius de me dicat: Suo Domino quiſ que ſtat aut cadit, vt inquit Apoſtolus; & qui Deum quidem ex animo colit, & ita ſe exercet, vt intermeratâ conſcientiâ & apud Deum & apud Eccleſiam illius ſit praeditus, facilè ſuſ que de que ferat & Impiorum & Sectariorum omnium ſententias. De iſtis enim, verè dicatur, quot ſemper fuerint capita, tot etiam ſententiae: qui etiam ita inter ſe variant, vt vix de Deo ipſo omnes ad vnum idem ſentiant. Didici ipſe non in incertis fluctuare, vt mos iſtorum eſt; non intentione bona, & ſola affectione, (poſt habito iudicio) ambulare: non in verba Magiſtrorum iurare, ſecu ti in iuventutis feruore ſoleant nonnulli, tantiſper dum non aſſequuntur ea principia, quae ſunt illis a doctioribus immaturè propoſita: quae tamen arripiunt & auide, ſed quodam affectu potiùs peruerſo, quàm intellectu bono. Puer iam non ſum, nolo igitur, ſi Deus voluerit, quouis vento doctrinae circumferri, in illis incertis caſibus, quibus hodie iactantur nouitatis auidi; & etiam, Deo volente, eſt mihi decretum, ea tantum, proprijs, quae video, meis, non alienis, oculis confidenter aſſerere.
Teneant igitur, vt recte vident, alij, mihi non diſplicuerit, agnoſcam ego Epiſcopos, & Archiepiſcopos eſſe in Eccleſia Chriſti gradus, minime contemnendos; vt qui principiò bene fuerunt inſtituti, ad lites componendas, ad Schiſmaticorum vias praeoccupandas, & ad publicam Eccleſiae pacem conſeruandam.
Aſſero quo que eum eſſe verum Epiſcopum, virum que bonum, Archiepiſcopatu digniſsimum, qui ſpartam, quam ſalnâ conſcientiâ, eſt nactus, ſedulŏ ornare ſtuduerit; qui Eccleſijs eius fidei commendatis ſemper invigilauerit; qui idoneos Chriſti ouibus praefecerit paſtores; Illiteratos autem, nullouè Academiae titulo inſignitos, necnon & homines flagitioſos, ac ſcelerum aliquo genere inſignes ſacris initiari penitus recuſauerit: qui ſuis ad hoc viribus incubuerit, vt fidelium Miniſtrorum numerus indies creſcat: qui deni que ita in puppi ſedet vigilans perſpicaciter, & Nanem ſuae Dioeceſews (cuius tractat gubernaculum) ita dirigere conatur, vt (Deo auxilium adferente) nec ad Schiſmaticorum ſcopulos illidatur verſus dextram, nec in Haereticorum Syrtes praecipitetur ad ſiniſtram, dignus is eſt profectò, qui tanto praeeſſet muneri, qui que poſsit vocari vir pijſsimus. Cuius eſt praetereà non poſſe bonis non fauere; in leuiuſculis Miniſtros Eccleſiae vtiles & paci addictos tollerare; clementia paterna alienatos ad ſe iterum potius allectare, quàm a ſe animos ſeueritate aliqua alienare; ſupplicibus ſupplicium remittere; ſed male affectos, nequitiae deditos corrigere, & obſtinatos ad ſupplicium dedere. Cuius etiam eſt è iuriſdictione ſua donatiſticum Schiſma, & Anabaptiſticum furorem fugare; & deni que in viperinum illud ac cruentum genus hominum Pontificiorum fraude vulpina irrepentium intentos habere oculos, ne vineam Domini depopularentur, manuſuè ſanguineas Dei populo inijcerent, quorum ſanguinem ſitiunt, cuius ſemper fuerunt inſatiabiles.
Si huiuſmodi Moderator Eccleſiaſticus Sanctis Dei & Fidelibus feliciter contigerit, nonne dignitatem Epiſcopalem meritus eſt? quis eum ſummâ obſeruantiâ colendum non iudicet? Quis ſanae mentis, & non foreign furore Brouniſtarum accenſus virum talem Antichriſtianum, Chriſti que aduerſarium vocaret? ita vel ſemel tam indignè, tam nequiter, ne dicam perditiſsimè cogitare, longè a me abſit in perpetuum.
Patrem habemus nos diuinâ prouidentiâ Reuerendiſsimum, qualis Theologus ipſe, & quàm egregiè in Concionibus dominatur, non eſt vt ipſe praedicem. Sciunt omnes dextrè eum poſſe Scripturas interpretari, & quanto mouetur ſtudio Chriſti gregem paſcendi quis neſcit? Singulis enim Sabbatis, ſi corporis non impediat imbecillitas, alicubi docet populos; ex induſtria, vt videtur, deuitat controuerſias, dum apud rudem populum concionatur, ne, vt alicubi vſu venit, Auditorum contentione potiùs quàm deuotione implêrit animos. Locuples eſt oratione, dicit concinnè, & ornatè, Sermones tamen ſuos illuminat verborum claritate. Methodo vtitur perfacili ad vulgi captum accommodata, adeò vt inde fructum maximum capiant non pauci.
Nota haec quidem non obſcurè quamuis eat ipſe ſaepiſsimè pauperibus predicatum in locos perobſcuros, vbi diſsipatos eſſe intelliget Paraecos, tanquam Paſtore carentes Oues. In quibus omnibus ſingulare, ferè praecaeteris exemplum inferioris gradus Paſtoribus ſe praebet. Cuius diligentia ſumma efficiat, alij vt ſupinam erubeſcant negligentiam.
Cuius docendi methodus curſum aliorum vagum, nullo ſeruaeto ordine, & incompoſitum praedicandi modum in ordinem redigat.
Cuius ſermonis perſpicuitas, materiae grauitas, pura & minime affectata oratio nonnullorum inducat animos, vt vaniloquentiae ſuae futilitatem prae pudore deponerent. Eſt enim hominum genus quoddam, qui cenodoxiae ventoſitate vtris more, ſufflati, ſtultè affectant obſcuritatem, quò prae ſe ferant, neſcio quam & Artium omnium & Linguarum ſcientiam: Pudet iſtos Thraſones ubi que locorum non extra captum vulgi multa proferre. Sed eò forſan loquuntur, ne intelligantur; docent iſti vaniloqui, ſed non vt diſcant Auditores. Non cupiunt, vt videtur, Chriſtum crucifixum praedicare, Chriſto ſuos lucrifacere: ſed ſuas animi dotes nundinari, hominum applauſum aucupari. Laudem volunt, eſto: habeant mercedem. In admirationem duci auidè deſiderant, ne que hoc eis denegatur, ſed dum miſelli Idiotae in iſtis mirantur, neſciunt quam rerum peritiam, docti viri ac boni perditiſsimam in eiſdem admirantur ſtultitiam. Ex diuinorum diſpenſatione qui laudibus efferri quaerit, qui que placere hominibus ſtudet, & non dogmata proponere Chriſtiana auditoribus, ne que eadem eo modo tractare ſanctiſsimè qui ad condendos ſanctos eſt aptiſsimus, Miniſterij pietati conſentaneus, & ad corporis Chriſti extructionem accommodatiſsimus, ſecundum ſibi concreditum talentum, non eſt fidelis diſpenſator, non eſt inquit Apoſtolus, Chriſti ſeruus.
Cuius deni que in pauperculas Chriſti ouiculas commiſeratio, (quas ſaepe ſacro aeternae vitae pabulo alere non dedignatur) ignominia quadam alios afficeret, qui animi faſtu ita inſole ſunt, & Phariſaica elatione ita turgeſcunt, vt publicis tantum in Roſtris, ſi dijs placet, lociſ que eminentioribus videri cupiant, ſed inter Paraecos ſuos domifaſtidiant iſti Homunciones laborare. Ditiores ſunt iſtis vnicè in honore, hos ſibi conſtituunt patronos honorificentiſsimos, hos ſolummodò colunt, quos tanquam bonos ſuos Magiſtros, & Benefactores iſti aſſectantur aſſeclae: ſed gregem interim pauperrimum eorum fidei demandatum flocci pendunt, & ex animi ſuperbia in miſeras Ouicularum animas, vt dicam, ſtomachosè perdeſpuunt.
Quid commemorem, quam maturè nuperrimè graſſantimorbo praeſantaneum attulit remedium? quàm cito turbam quandam Separatiſtarum, ne dicam aſperiùs, temerariam è ditionis ſuae finibus exterminauit? Quorū alios, vt erat neceſſe, quadam ſeueritate caſtigauit, non quò crudeli aliquo dominatu ab eo tenerentur, ſed vt a Schiſmate, ad pacem, & a dolo Seductorum ad orthodaxam veritatem retraheret. Alios ita tractauit humanitate & ſuadela, vt facilè hos in ſanam mentem retroduxiſſet, ſi non nimium priuatis addicti fuiſſent opinionibus, & non obſtinatè affectaſſent ſingularitatem.
Sed vt faſtigium tandem imponam, & rei metam adiungam, adeò ſeueritatem lenitate, gubernandi euram praedicandi ſedulitate, authoritatem humanitate, prouentus amplitudinem liberalitate ita ſapidè condiuit, vt & ipſe ſumma colatur reuerentia, & hic viuatur inter nos concorditer. Siquidem de rebus non neceſſarijs minime decertatur: Contentionis faces a Brouniſtis accenſae reſtinguntur penitus. Hinc fit, vt & fraus Papiſtarum magis ac magis Rudioribus per quorundam Miniſtrorū induſtriam detegitur: & Euangelium in hac tandem parte ſeptentrionali feliciſsimos facit progreſſus. Inuitis omnibus pſeudocatholicis (quorum non exiguus inter nos alicubi deliteſcit numerus) praeualet veritas, & indies magis ac magis praeualebit, ſi modò Deus aliquando nos ex ſuâ miſericordiâ a mutuis contentionibus reuocaret, ſi Eccleſiaſticae gubernationis praepoſiti, Eccleſiae pacis causâ, in rebus minimis & nullius momenti aliquid concederent, abuſuſ que manifeſtos corrigendos curarent. Si etiam nos infimae claſsis Homunculi Superiores agnoſcere, partes primas Primatibus concedere, Anthoritati noſipſos non inuitò ſubmittere, & hoc regimine, poteſtate Regiâ, ſtabilito placidè acquieſcere vellemus. Pro quibus apud Deum miſericordem effundam ego preces ardentiſsimas: cui intereà ob eas res, hic fruimur, laus ſit maxima, & huius Reuerendiſsimi Patris animae ſalus aeterna: cui Deus in precibus occurrat ſemper, & ſempiternè beet ita, & remuneret, vt quâ ille miſellum me dignetur miſeratione in terris, eandem ille abundè cumulatam apud Patrem Coeleſtem & miſericordem in Coelis inueniat.
Amen. E Muſaeolo noſtro Worſopiae. Et veritatis & pacis aequè ſtudioſus, Ric: Bernardus.